Sukta 24
Rishi: Atharvanic seer (traditionally assigned within the AV medicinal corpus; specific r̥ṣi attribution for 1.24 to be confirmed against Śaunaka anukramaṇī)
Devata: Oṣadhi (Śyāmā) / Pṛthivī-derived healing power
Chandas: Anuṣṭubh (probable; to be verified by pada-count in metrical analysis)
AVŚ 1.24 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭୈଷଜ୍ୟ ସୂକ୍ତ ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପୃଥିବୀଜାତ ଔଷଧୀଶକ୍ତି - ଶ୍ୟାମା/ଆସୁରୀ - କୁ କିଳାସ (ଏକ ବର୍ଣ୍ଣହୀନକାରୀ/ଚର୍ମ ବିକୃତ ରୋଗ) ବିରୁଦ୍ଧରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକାରୀ ଔଷଧ ଭାବେ ପ୍ରୟୋଗ କରେ। ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଏହି ପ୍ରତିକାରକୁ ଉଭୟ ଭୌତିକ ଔଷଧ ଏବଂ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦର୍ଶାନ୍ତି ଯାହା "ରୂପ ପୁନଃନିର୍ମାଣ" କରେ, ଚର୍ମ ଓ ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ସମାନ ରୂପରେ ଫେରାଇ ଆଣେ। ପୌରାଣିକ ବିଜୟ ଓ ବନସ୍ପତି ଶକ୍ତି ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳାଧାର, ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତତାକୁ (ରୋଗ/ଶତ୍ରୁତା) ବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ସୁସ୍ଥତା ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରି।
Mantras
Mantra 1
शत्रुनिवारणम्। सु॒प॒र्णो जा॒तः प्र॑थ॒मस्तस्य॒ त्वं पि॒त्तमा॑सिथ । तदा॑सु॒री यु॒धा जि॒ता रू॒पं च॑क्रे॒ वन॒स्पती॑न्
ଶତ୍ରୁନିବାରଣମ୍। ସୁପର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଲା; ତାହାରେ ତୁମେ ପିତ୍ତରେ ସର୍ବାଧିକ ବଳବାନ। ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସୁରୀ ପରାଜିତ ହେଲା; ସେ ରୂପ ଧାରଣ କଲା—ଏବଂ ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କର ଅଧିପତି (ବନର ସ୍ୱାମୀମାନେ) ସୃଷ୍ଟି କଲା।
Mantra 2
आ॒सु॒री च॑क्रे प्रथ॒मेदं कि॑लासभेष॒जमि॒दं कि॑लास॒नाश॑नम्। अनी॑नशत् कि॒लासं॒ सरू॑पामकर॒त् त्वच॑म्
ଆସୁରୀ ପ୍ରଥମେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା—କିଲାସ ପାଇଁ ଏହି ଭେଷଜ, କିଲାସ-ନାଶକ। ସେ କିଲାସକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କଲା; ସେ ତ୍ୱଚାକୁ ସରୂପ କରିଦେଲା।
Mantra 3
सरू॑पा॒ नाम॑ ते मा॒ता सरू॑पो॒ नाम॑ ते पि॒ता। स॒रू॒प॒कृत् त्वमो॑षधे॒ सा सरू॑पमि॒दं कृ॑धि
‘ସରୂପା’ ନାମ ତୁମ ମାତା; ‘ସରୂପା’ ନାମ ତୁମ ପିତା। ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସରୂପକୃତ୍; ତେଣୁ ଏହିଠାରେ ଏହାକୁ ସରୂପ କର।
Mantra 4
श्या॒मा स॑रूपं॒कर॑णी पृथि॒व्या अध्युद्भृ॑ता । इ॒दमू॒ षु प्र सा॑धय॒ पुना॑ रू॒पाणि॑ कल्पय
ଶ୍ୟାମା—ସରୂପଂକରଣୀ—ପୃଥିବୀରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥିବା; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ତୁମେ ସୁସାଧ୍ୟ ଭାବେ ସିଦ୍ଧ କର: ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ଆବାର ଗଢ଼ିଦେ।
Frequently Asked Questions
It targets kilāsa—understood in the Atharvanic medical register as a skin disorder involving discoloration/depigmentation—and asks the herb-power to restore uniform skin and bodily ‘form’ (rūpa).
Śyāmā/Āsurī is the personified power of a medicinal herb drawn from Earth (Pṛthivī). The hymn treats her as both the plant-medicine and the divine efficacy that makes the cure work.
The mantras are recited over the herb (often made into a paste with water), then applied to the affected skin; a small portion may also be bound as a protective band/amulet to extend the charm’s effect.
Ask anything about Sukta 24 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
