Adhyaya 5
ବିଭାଜନ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରକୁ ଏକ ଆର୍ଥିକ-ବୈଧାନିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି: ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର, ପରିବାର ଐକ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଚ୍ଛେଦ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର, ତାପରେ ଅଂଶ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବଣ୍ଟନ କର ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପତ୍ତି ହିଂସା ବିନା କିମ୍ବା ଅନନ୍ତ ମକଦ୍ଦମା ବିନା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ। ପାରିବାରିକ ସମ୍ପତ୍ତି ବିବାଦରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ ନ୍ୟାୟ ରାଜସ୍ୱ ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରେ। ପୈତୃକ ଓ ସ୍ୱାର୍ଜିତ ସମ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଫଳାଫଳକୁ ସ୍ଥିର କରେ। ଅବିଭକ୍ତ ସଂଯୁକ୍ତ ପରିବାର ବନାମ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ସମାନ ବିଭାଜନ ପ୍ରଯୋଜ୍ୟ କି ନାହିଁ। ପୁତ୍ରହୀନ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କ୍ରମ ଶୂନ୍ୟତା ଓ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟରେ ବଳପ୍ରୟୋଗ ରୋକେ। ଅବିଭକ୍ତ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ଅଂଶ ନିୟମ ଅବସରବାଦୀ ଖଣ୍ଡନ କମାଏ। ଲିଖିତ, ଅଭିଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଡିକ୍ରୀ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ବୋଧଗମ୍ୟ କରେ ଓ ପୁନର୍ବାର ମକଦ୍ଦମା ନିରୁତ୍ସାହିତ କରେ। ଅନୁଶାସିତ ଘରୋଇ ଶୃଙ୍ଖଳା ଦ୍ୱାରା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂହତି ବିଜିଗୀଷୁଙ୍କ କୌଶଳିକ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରେ।
Officials
Technical terms
Sutras
Sutra 1
अनीश्वराः पितृमन्तः स्थितपितृमातृकाः पुत्राः ॥
ପିତା ଥିବାବେଳେ ଏବଂ ପିତା‑ମାତା ଉଭୟ ଉପସ୍ଥିତ/ଜୀବିତ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଅଧିକାରୀ/ସ୍ୱାମୀ ନୁହେଁ।
Sutra 2
तेषामूर्ध्वं पितृतो दायविभागः पितृद्रव्याणाम् ॥
ତାପରେ ମାତ୍ର (ଅର୍ଥାତ୍ ପିତା ନଥିଲେ/ଅଧିକାର ସମାପ୍ତି ପରେ) ପିତୃସମ୍ପତ୍ତିର ଦାୟବିଭାଗ ହୁଏ।
Sutra 3
स्वयं आर्जितमविभाज्यमन्यत्र पितृद्रव्यादुत्थितेभ्यः ॥
ନିଜେ ଅର୍ଜିତ ସମ୍ପତ୍ତି ବିଭାଜ୍ୟ ନୁହେଁ—ପିତୃସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ/ତାହା ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଅଂଶ ବ୍ୟତୀତ।
Sutra 4
पितृद्रव्यादविभक्तोपगतानां पुत्राः पौत्रा वा आचतुर्थादित्यंशभाजः ॥
ପିତୃଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଆସିଥିବା ଅବିଭକ୍ତ ସଂଯୁକ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ଥିବା ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ପୌତ୍ର ଚତୁର୍ଥ ପିଢ଼ିରୁ ଅଂଶର ଅଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତି।
Sutra 5
तावदविच्छिन्नः पिण्डो भवति ॥
ସେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାରୀକ ସମ୍ପତ୍ତି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସଂଯୁକ୍ତ ଏକକ (ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ‘ପିଣ୍ଡ’) ଭାବେ ରହେ।
Sutra 6
विच्छिन्नपिण्डाः सर्वे समं विभजेरन् ॥
ସଂଯୁକ୍ତ ଏକକ ଭଙ୍ଗ ହେଲେ (ଅର୍ଥାତ୍ ବିଭାଜନ ହେଲେ), ସମସ୍ତେ (ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ) ସମାନଭାବେ ବିଭାଜନ କରିବେ।
Sutra 7
अपितृद्रव्या विभक्तपितृद्रव्या वा सह जीवन्तः पुनर्विभजेरन् ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ପିତୃସମ୍ପତ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କ ପିତୃସମ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ଯଦି ସହ ଜୀବନ୍ତି, ତେବେ (ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ ସଞ୍ଚିତ ସମ୍ପତ୍ତିର) ପୁନର୍ବିଭାଜନ କରିପାରିବେ।
Sutra 8
यतश्चोत्तिष्ठेत स द्व्यंशं लभेत ॥
ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରୟାସରେ (ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି) ଉଠି ଦଢ଼ ହୁଏ/ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, ସେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଅଂଶ ପାଇବେ।
Sutra 9
द्रव्यमपुत्रस्य सोदर्या भ्रातरः सहजीविनो वा हरेयुः कन्याश्च ॥
ପୁତ୍ରହୀନ ପୁରୁଷର ସମ୍ପତ୍ତି ତାଙ୍କ ସହୋଦର ଭାଇମାନେ କିମ୍ବା ସହବାସୀ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ; ଏବଂ (ସେମାନଙ୍କ ଅଭାବରେ/ନିୟମାନୁସାରେ) କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ।
Sutra 10
रिक्थं पुत्रवतः पुत्रा दुहितरो वा धर्मिष्ठेषु विवाहेषु जाताः ॥
ଯେ ପୁରୁଷଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଅଛି, ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାର ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କର; କିମ୍ବା ଧର୍ମସମ୍ମତ ବିବାହରୁ ଜନ୍ମିତ ତାଙ୍କ ଝିଅମାନଙ୍କର।
Sutra 11
तदभावे पिता धरमाणः ॥
ସେମାନେ ନଥିଲେ, ପିତା—ଜୀବିତ ଥିଲେ—(ସମ୍ପତ୍ତି) ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
Sutra 12
पित्रभावे भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च ॥
ପିତା ନଥିଲେ, ଭାଇମାନେ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ (ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ)।
Sutra 13
अपितृका बहवोऽपि च भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च पितुरेकमंशं हरेयुः ॥
ପିତା ନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅନେକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଇମାନେ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମିଶି ପିତାଙ୍କର ଯେ ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ହେବାକୁ ଥିଲା, ସେଇ ଗୋଟିଏ ଅଂଶକୁ ମାତ୍ର (ସମୁହଭାବେ) ନେବେ।
Sutra 14
सोदर्याणामनेकपितृकाणां पितृतो दायविभागः ॥
ଏକେ ମାତାର ସନ୍ତାନ କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପିତା ଥିବା ସହୋଦରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାୟବିଭାଗ ପିତୃତଃ (ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ) ହେବ।
Sutra 15
पितृभ्रातृपुत्राणां पूर्वे विद्यमाने नापरमवलम्बन्ते ज्येष्ठे च कनिष्ठमर्थग्राहिणम् ॥
ପିତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ (ପିତୃପକ୍ଷୀୟ ଚାଚାତୋ ଭାଇମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ/ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଦାବିଦାର ଥିଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ (ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ) ଦାବି କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଏବଂ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଥିଲେ ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା କନିଷ୍ଠକୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଉପରେ ଦାବିଦାର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ।
Sutra 16
जीवद्विभागे पिता नैकं विशेषयेत् ॥
ପିତା ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ କରାଯାଇଥିବା ବିଭାଗରେ ପିତା କେବଳ ଗୋଟିଏଜଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଅଂଶ ଦେଇ ପକ୍ଷପାତ କରିବେ ନାହିଁ।
Sutra 17
न चैकमकारणान्निर्विभजेत ॥
ଏବଂ କାରଣ ବିନା ବିଭାଗରେ କାହାକୁ ଗୋଟିଏଜଣଙ୍କୁ ଅଲଗା କରି (ବଞ୍ଚିତ କରି) ରଖିବେ ନାହିଁ।
Sutra 18
पितुरसत्यर्थे ज्येष्ठाः कनिष्ठाननुगृह्णीयुः अन्यत्र मिथ्यावृत्तेभ्यः ॥
ପିତାଙ୍କ ସାଧନ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହେଲେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ କନିଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ/ସହାୟତା କରିବେ—କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଛଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।
Sutra 19
प्राप्तव्यवहाराणां विभागः ॥
ଯେଉଁ ବିଷୟ/ସମ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ବ୍ୟବହାର/ଦାବିର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ବିଭାଗ (ଆବଣ୍ଟନ) ହୁଏ।
Sutra 20
अप्राप्तव्यवहाराणां देयविशुद्धं मातृबन्धुषु ग्रामवृद्धेषु वा स्थापयेयुः आव्यवहारप्रापणात्प्रोषितस्य वा ॥
ଯେମାନଙ୍କର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର/ଲେନଦେନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଦେୟର ଶୁଦ୍ଧ (ଦାୟିତ୍ୱ କମାଇ) ରାଶି ମାତୃବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଖରେ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଜମା ରଖିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ବ୍ୟବହାରରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରିଥିବାରୁ କିମ୍ବା ପ୍ରବାସରେ ଥିବାରୁ ଯେ ଅନୁପସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
Sutra 21
सम्निविष्टसममसम्निविष्टेभ्यो नैवेशनिकं दद्युः कन्याभ्यश्च प्रादानिकम् ॥
ଯେମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତମାନଙ୍କ ସମାନ ‘ନୈବେଶନିକ’ (ବାସସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଭାଗ/ଅନୁଦାନ) ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ‘ପ୍ରାଦାନିକ’ (ବିବାହ-ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଭାଗ/ଦେୟ) ଦେବା ଉଚିତ।
Sutra 22
ऋणरिक्थयोः समो विभागः ॥
ଋଣ ଓ ରିକ୍ଥ (ଉତ୍ତରାଧିକାର ସମ୍ପତ୍ତି) ର ସମାନ ବିଭାଗ ହେବ।
Sutra 23
उदपात्राण्यपि निष्किंचना विभजेरनित्याचार्याः ॥
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନ (ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ) ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିଭାଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଅନିତ୍ୟାଚାରୀ (ଅସ୍ଥିର ଆଚରଣ ଥିବା) ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ବିଭାଜ୍ୟ।
Sutra 24
छलमेतदिति कौटिल्यः ॥
କୌଟିଲ୍ୟ କହନ୍ତି: “ଏହା ଛଳ (ପ୍ରତାରଣା) ଅଟେ।”
Sutra 25
सतोऽर्थस्य विभागो नासतः ॥
ବିଭାଜନ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିର; ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ସମ୍ପତ୍ତିର ନୁହେଁ।
Sutra 26
एतावानर्थः सामान्यस्तस्यैतावान्प्रत्यंश इत्यनुभाष्य ब्रुवन् साक्षिषु विभागं कारयेत् ॥
“ଏହା ମୋଟ ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି; ଏହା ତାହାର ଅନୁପାତିକ ଅଂଶ” ବୋଲି କହି, ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଭାଜନ କରାଇବ।
Sutra 27
दुर्विभक्तमन्योन्यापहृतमन्तर्हितमविज्ञातोत्पन्नं वा पुनर्विभजेरन् ॥
ଯଦି (ସମ୍ପତ୍ତି) ଭୁଲ୍ଭାବେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥାଏ, ପରସ୍ପର ଅପହୃତ ହୋଇଥାଏ, ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥାଏ, କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଅଜଣା ସମ୍ପତ୍ତି ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ—ତେବେ ପୁନଃ ବିଭାଜନ କରିବେ।
Sutra 28
अदायादकं राजा हरेत्स्त्रीवृत्तिप्रेतकार्यवर्जमन्यत्र श्रोत्रियद्रव्यात् ॥
ଯେ ସମ୍ପତ୍ତିର କୌଣସି ବୈଧ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନାହିଁ, ରାଜା ସେହି ସମ୍ପତ୍ତି (ଏସ୍କିଟ୍ ଭାବେ) ଗ୍ରହଣ କରିବ—ସ୍ତ୍ରୀର ଜୀବିକା ଓ ପ୍ରେତକାର୍ଯ୍ୟ/ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଅଂଶ ବ୍ୟତୀତ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ଦ୍ରବ୍ୟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୁହେଁ।
Sutra 29
तत्त्रैवेद्येभ्यः प्रयच्छेत् ॥
ସେହି (ସମ୍ପତ୍ତି) ତ୍ରୈବେଦ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବ।
Sutra 30
पतितः पतिताज्जातः क्लीबश्चानंशाः जडोन्मत्तान्धकुष्ठिनश्च ॥
ପତିତ, ପତିତରୁ ଜନ୍ମିତ, ନପୁଂସକ—ଏମାନେ ଅଂଶର ଅଧିକାରୀ ନୁହନ୍ତି; ଏହିପରି ଜଡବୁଦ୍ଧି, ଉନ୍ମତ୍ତ, ଅନ୍ଧ ଓ କୁଷ୍ଠରୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ।
Sutra 31
सति भार्यार्थे तेषामपत्यमतद्विधं भागं हरेत् ॥
ଭାର୍ଯ୍ୟାର ଭରଣପୋଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ—ଯଦି ସେହିପରି ଅଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ—ନିଜ ଅଂଶ ନେବ।
Sutra 32
ग्रासाच्छादनमितरे पतितवर्जाः ॥
ଅନ୍ୟମାନେ (ଯେମାନେ ଅଂଶରୁ ବଞ୍ଚିତ) ଖାଦ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପାଇବେ—ପତିତ ବ୍ୟତୀତ।
Sutra 33
तेषां च कृतदाराणां लुप्ते प्रजनने सति । सृजेयुर्बान्धवाः पुत्रांस्तेषामंशान्प्रकल्पयेत् ॥
ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରଜନନ ଲୁପ୍ତ (କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତ) ହେଲେ… ସ୍ୱଜନମାନେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଂଶ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ॥
Inside Adhyaya 5
How it unfolds
- The problem
Undivided kin-groups (piṇḍa) generate recurring disputes over what counts as ancestral vs self-acquired property, when severance (vicchinna) is legally triggered, and who inherits on sonless death—conflicts that can escalate into violence, stall production, and clog courts, thereby threatening revenue stability and the king’s coercive credibility.
- The answer
The chapter standardizes rules for (a) classifying property into pitṛdravyam (paternal/ancestral) and svayaṃ ārjitam (self-acquired), (b) determining when a joint family remains a single economic unit (piṇḍa) versus when it is severed (vicchinna) so that equal partition applies, and (c) fixing heir-order and share-allocation for descendants inheriting undivided ancestral wealth, especially in cases of sonless death—so transfers occur predictably and with minimal litigation.
- Where it lands
By converting kinship wealth into a legible, enforceable scheme of partition and succession, the court prevents private war, reduces opportunistic fragmentation and forum-shopping, preserves productive continuity, and secures the fiscal base; disciplined domestic order becomes a strategic asset for the vijigīṣu’s outward ambitions.
The pillar of the state
Treasury (Kośa) — secured through orderly succession, predictable property rights, and reduced kinship litigation that otherwise drains revenue and stability.
The focus
Creating predictable, enforceable rules for partition and inheritance to keep households productive, disputes non-violent, and assets transferable without destabilizing the treasury.
Topics covered
- Property taxonomy: pitṛdravyam vs svayaṃ ārjitam
- Joint family status: undivided piṇḍa and its legal incidents
- Severance criteria: vicchinna and the onset of equal partition
- Equal partition mechanics and share-calculation
- Heir-order in sonless death (succession ranking)
- Shares of descendants in undivided ancestral wealth
- Litigation-minimization and prevention of intra-kin violence
- State interest: revenue stability and internal consolidation
The policy
- Who actsThe King as Chief Judge (rājā-dharmapravartaka) acting through the Dharmastha (judge) and court-scribes (lekhaka)
- Whom it governsHouseholds/joint families (pitṛmantaḥ, bhrātaraḥ, putrāḥ, pautrāḥ, kanyāḥ) disputing paternal estate, self-acquired property, and intestate succession
- Why force, and how muchDanda here is primarily juridical: the state enforces clear default rules of partition and heir-order to pre-empt feud, prevent concealment/appropriation of assets, and keep taxable/registrable property legible to the crown.
The administration
- What the state doesCourt adjudication of partition (dāyavibhāga), determination of undivided vs. severed joint estate (piṇḍa), and intestate succession distribution.
- Precedents and parallelsParallel to Dharmaśāstra inheritance doctrine (e.g., Manu on dāya and heir-order), but Kautilya is more state-administrative: he treats partition rules as instruments to reduce dispute and maintain registrable property; he also sharply distinguishes self-acquired property from paternal estate as a governance simplification.
The philosophy
- Artha and dharmaDharma is operationalized as predictable inheritance order; Artha is protected by preventing intra-kin expropriation and by preserving productive continuity of households. The state’s ‘ethical’ duty is framed as dispute-minimization and property clarity, which directly sustains revenue and social peace.
- The strategyDaṇḍa (legal coercion) as default governance; secondarily Sāma (settlement through clear norms) by offering standardized rules that reduce bargaining conflict.
For the administrator
- Who it is forDharmastha (chief judge) and the court scribes/record-keepers (lekhaka), with oversight by the king’s judicial superintendent
- The takeawayUse a standardized decision-tree: first classify the asset (ancestral vs self-acquired), then determine family status (piṇḍa vs vicchinna), then apply equal partition or succession order with fixed shares—recording the decree to prevent repeat suits and to keep taxable/liable property continuously identifiable.
How it is written
Prescriptive (rules allocating shares, defining heir-order, and conditions for re-partition).
Imagery
- Low; the chapter is technical-juridical. The only quasi-organic metaphor is ‘piṇḍa’ (undivided mass/estate) to describe joint property continuity.
Frequently Asked Questions
Household stability through predictable shares and heir-order; fewer feuds and lawsuits; continuity of production in joint families; clearer ownership records that support credit, taxation, and public order—thereby strengthening the treasury and internal security.
This passage itself does not specify a tariff of fines; enforcement is via court decree: wrongful appropriation, concealment of estate, or refusal to honor adjudicated partition would be punished under general theft/fraud/contempt-of-court principles elsewhere in Book 3 (property and procedural offences), including restitution and fines calibrated to the value and intent.
Ask anything about Adhyaya 5 of the Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
