Adhyaya 38

Verse 1

नारद उवाच । भूमेर्योजनलक्षे च कौरव्य रविमंडलम् । योजनानां सहस्राणि भास्करस्य रथो नव

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်— ကုရုဝంశသားရေ၊ နေမဏ္ဍလသည် မြေပြင်မှ ယောဇန လက္ခ (တစ်သိန်း) အကွာ၌ ရှိ၏။ နေဘုရား၏ ရထားအရွယ်အစားမှာ ယောဇန ကိုးထောင် ဖြစ်၏။

Verse 2

ईषादंडस्ततैवास्य द्विगुणः परिकीर्तितः । सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतानि विवस्वतः

ထိုရထား၏ တိုင်တံ (pole-shaft) ကိုလည်း နှစ်ဆရှည်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ပြင် ဝိဝස්ဝန် (နေဘုရား) အတွက် တိုင်းတာ/အရေအတွက်အားဖြင့် ကိုဋိ ခုနှစ်နှင့် တစ်ဝက်၊ ထို့အပြင် နိယုတ ခုနှစ် ရှိသည်ဟု ဟောထား၏။

Verse 3

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् । त्रिनाभि तच्च पंचारं षण्नेमि परिकीर्तितम्

၎င်း၏အက်ဆယ်သည် ယောဇနာများစွာ ရှည်လျား၍ ထိုအက်ဆယ်ပေါ်တွင် ဘီးကို တည်ထားသည်။ ထိုဘီးကို မျက်နှာတိုင်သုံးခု၊ စပုတ်ငါးခု၊ အနားကွင်းခြောက်ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 4

चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयोऽक्षोऽपि विस्तृतः । पंच चान्यानि सार्द्धानि स्यन्दनस्य तु पांडव

ဒုတိယအက်ဆယ်လည်း ယောဇနာ လေးသောင်းအထိ ကျယ်ပြန့်ရှည်လျားသည်။ အို ပာဏ္ဍဝ၊ စျန္ဒန (ရထား) သည် ထို့အပြင် အတိုင်းအတာ ငါးနှင့်တစ်ဝက် ထပ်ရှိသေးသည်။

Verse 5

अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणं तद्युगार्द्धयोः । ह्रस्वोऽक्षस्तद्युगार्द्धं च ध्रुवाधारं रथस्य वै

အက်ဆယ်နှစ်ခု၏ အတိုင်းအတာသည် ၎င်းတို့၏ တစ်ဝက်ယုဂ (half-yoke) ၏ အတိုင်းအတာနှင့်လည်း တူညီသည်။ အတိုအက်ဆယ်နှင့် ထိုတစ်ဝက်ယုဂသည် ရထား၏ တည်ငြိမ်သော အထောက်အကူ (ဓြုဝာဓာရ) ဖြစ်သည်။

Verse 6

द्वितीयोऽक्षस्तथा सव्ये चक्रं तन्मानसे स्थितम् । हयाश्च सप्त च्छांदांसि तेषां नामानि मे श्रृणु

ဒုတိယအက်ဆယ်လည်း ထိုနည်းတူ ဘယ်ဘက်၌ ရှိပြီး ထိုဘက်ပေါ်တွင် ဘီးကို တည်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဝေဒမီတာ (ချန်ဒ) များ၏ အမည်ဖြင့် ခေါ်သော မြင်း ခုနစ်ကောင် ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ အမည်များကို ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။

Verse 7

गायत्री च बृहत्युष्णिग्जगती त्रिष्टुवेव च । अनुष्टुप्पंक्तिरित्युक्ताश्छंदांसि हरयो रवेः

ဂါယတ္ရီ၊ ဗြဟတီ၊ ဥෂ္ဏိဂ်၊ ဇဂတီ၊ တြိଷ္ဌုဗ်တို့နှင့်အတူ အနုෂ္ဌုဗ်၊ ပင်က္တိ—ဤဝေဒမီတာ (ချန်ဒ) များကို နေရောင်၏ “မြင်း” ဟု ကြေညာကြပြီး သန့်ရှင်းသော ဝါစ၏ စည်းကမ်းကျသော လှုပ်ရှားသံဖြင့် သူ၏ တောက်ပမှုကို သယ်ဆောင်ကြသည်။

Verse 8

नैवास्तमनमर्कस्य नोदयः सर्वदा सतः । उदयास्तमनाक्यं हि दर्शनादर्शनं रवेः

အမြဲတည်ရှိသော နေမင်းအတွက် “နေဝင်” “နေထွက်” ဟူ၍ မရှိ။ လူတို့က နေထွက်၊ နေဝင် ဟု ခေါ်သည့်အရာသည် ရဝိ၏ မြင်ရခြင်းနှင့် မမြင်ရခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 9

शक्रदीनां पुरे तिष्ठन्स्पृशत्येष पुरत्रयम् । विकीर्णोऽतो विकर्णस्थस्त्रिकोणार्धपुरे तथा

နေမင်းသည် အင်ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတို့၏ မြို့များ၌ တည်နေကာ၊ သူ၏ လမ်းကြောင်းအတွင်း ကောင်းကင်၏ “မြို့သုံးမြို့” ကို ထိတွေ့လျက် ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် သူကို “ပြန့်နှံ့နေသူ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အရပ်အနှံ့၌ တည်ကာ သုံးထောင့်ပိုင်းနှင့် မြို့တစ်ဝက်ပိုင်း ခွဲခြားမှုများအတွင်းလည်း လှုပ်ရှားသွားလာသည်။

Verse 10

अयनस्योत्तरस्यादौ मकरं याति भास्करः । ततः कुम्भं च मीनं च राशे राश्यंतरं तथा

မြောက်ဘက်လမ်းကြောင်း (ဥတ္တရာယဏ) အစတွင် ဘာස්ကရသည် မကရ (Capricorn) ရာသီသို့ ဝင်သည်။ ထို့နောက် ကုမ္ဘ (Aquarius) နှင့် မိန် (Pisces) သို့ အစဉ်လိုက် ရာသီတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။

Verse 11

त्रिष्वेतेष्वथ भुक्तेषु ततो वैषुवतीं गतिम् । प्रयाति सविता कुर्वन्नहोरात्रं च तत्समम्

ဤရာသီသုံးခုကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် စဝိတೃသည် ဗိုက်ဆုဝတီ (ညီမျှကာလ) လှုပ်ရှားမှုသို့ ရောက်ကာ နေ့နှင့်ညကို အတိုင်းအတာတူညီစေသည်။

Verse 12

ततो रात्रिः क्षयं याति वर्धते तु दिनं दिनम् । ततश्च मिथुनस्यांते परां काष्ठामुपागतः

ထို့နောက် ညသည် လျော့နည်းသွားပြီး နေ့သည် နေ့စဉ် တိုးပွားလာသည်။ ထို့ပြင် မိထုန (Gemini) ရာသီအဆုံးတွင် သူသည် မြောက်ဘက်တက်လှမ်းမှု၏ အမြင့်ဆုံး အကန့်အသတ်သို့ ရောက်ရှိသည်။

Verse 13

राशिं कर्कटकं प्राप्य कुरुते दक्षिणायांनम् । कुलालचक्रपर्यंतो यथा शीघ्रं निवर्तते

ကရ္ကဋက (ကင်ဆာ) ရာသီသို့ ရောက်သော် နေမင်းသည် ဒက္ခိဏာယန (တောင်ဘက်လမ်း) ကို စတင်လှည့်သည်။ အိုးလုပ်သမား၏ လှည့်ဘီးအနားကဲ့သို့ ထို့နောက် လျင်မြန်စွာ ပြန်လှည့်လာသည်။

Verse 14

दक्षिणायक्रमे सूर्यस्तथा शीघ्रं निवर्तते । अतिवेगितया कालं वायुमार्गबलाच्चरन्

ဒက္ခိဏာယန လမ်းကြောင်း၌ နေမင်းသည် ထိုနည်းတူ လျင်မြန်စွာ ပြန်လှည့်သည်။ လေမောင်းလမ်းကြောင်းတို့၏ အားဖြင့် တွန်းပို့ခံကာ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ကာလကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

Verse 15

तस्मात्प्रकृष्टां भूमिं स कालेनाल्पेन गच्छति । कुलालचक्रमध्यस्थो यता मंदं प्रसर्पति

ထို့ကြောင့် နေမင်းသည် အချိန်နည်းနည်းဖြင့် မြေပြင်အကွာအဝေးကို ပိုမိုကျော်လွန်သွားသည်။ အိုးလုပ်သမား၏ လှည့်ဘီးအပြင်ဘက်တွင် ရှိသူက လျင်မြန်စွာ ရွေ့သကဲ့သို့ ထိုကာလ၌လည်း အရှိန်မြင့်စွာ တိုးတက်သွားသည်။

Verse 16

तथोदगयने सूर्यः सर्पते मंदविक्रमः । तस्माद्दीर्घेण कालेन भूमिमल्पं निगच्छति

ထိုနည်းတူ ဥဒဂယန (မြောက်ဘက်လမ်း) တွင် နေမင်းသည် ခြေလှမ်းနူးညံ့၍ နှေးကွေးစွာ ရွေ့လျားသည်။ ထို့ကြောင့် အချိန်ရှည်ကြာသော်လည်း မြေပြင်အကွာအဝေး နည်းနည်းသာ ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။

Verse 17

संध्याकाले च मंदेहाः सूर्यमिच्छंति खादितुम् । प्रजापतिकृतः शापस्तेषां फाल्गुन रक्षसाम्

ဆန္ဓျာအချိန်၌ မန္ဒေဟာ ဒေဝါနတ်ဆန့်ကျင်သော ရက္ခသတို့သည် နေမင်းကို စားသောက်လိုကြသည်။ အို ဖာလ္ဂုန၊ ဤသည်မှာ ပရဇာပတိက ထိုရက္ခသတို့အပေါ် ချမှတ်ထားသော ကျိန်စာဖြစ်သည်။

Verse 18

अक्षयत्वं शरीराणां मरणं च दिनेदिने । ततः सूर्यस्य तैर्युद्धं भवत्यत्यंतदारुणम्

သူတို့၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် မပျက်စီးသကဲ့သို့ရှိသော်လည်း နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ထပ်ခါထပ်ခါ သေကြရသည်။ ထို့ကြောင့် နေမင်းနှင့် သူတို့၏တိုက်ပွဲသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ပြင်းထန်လာသည်။

Verse 19

ततो गायत्रिपूतं यद्द्विजास्तोयं क्षिपंति च । तेन दह्यंति ते पापाः संध्योपासनतः सदा

ထို့နောက် ဒွိဇတို့ ပစ်လွှတ်သော ရေသည် ဂါယတ္ရီမంత్రဖြင့် သန့်စင်ထားသဖြင့် အပြစ်ရှိသူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် စန္ဓျာဝတ်ပြုခြင်းကို အမြဲပြုရာမှ သူတို့သည် အစဉ်မပြတ် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 20

ये संध्यां नाप्युपासंते कृतघ्ना यांति रौरवम् । प्रतिमासं पृथक्सूर्य ऋषिगन्धर्वराक्षसैः

စန္ဓျာဝတ်ကို တစ်ခါတလေတောင် မပူဇော်သူတို့သည် ကျေးဇူးမသိသူများဖြစ်၍ ရော်ရဝ နရကသို့ သွားရသည်။ ထို့ပြင် လတိုင်းလတိုင်း သီးခြားသဘောဖြင့် နေမင်းကို ရှိသီ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရာက္ခသတို့က လိုက်ပါစောင့်ရှောက်ကြသည်။

Verse 21

अप्सरोग्रामणीसर्पैरथो याति च सप्तभिः । धातार्यमा मित्रवरुणौ विवस्वानिन्द्र एव च

ထို့ပြင် သူသည် အဖော်ခုနစ်ပါး—အပ္စရာများ၊ ခေါင်းဆောင်များနှင့် မြွေများ—နှင့်အတူ ခရီးဆက်သည်။ ထို့အပြင် ဓာတာ၊ အရျမာ၊ မိတ္တရ၊ ဝရုဏ၊ ဝိဝස්ဝန်နှင့် အိန္ဒြာတို့လည်း ပါဝင်ကြသည်။

Verse 22

पूषा च सविता सोऽथ भगस्त्वष्टा च कीर्तितः । विष्णुश्चैत्रादिमासेषु आदित्या द्वादश स्मृताः

ပူရှန်နှင့် သဝိတೃ၊ ထို့နောက် ဘဂနှင့် တွဝာရှ္ဋೃတို့လည်း ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် ဝိෂ္ဏုလည်း ပါဝင်သဖြင့် ချိုင်တြလမှ စ၍ အာဒိတျာ တစ်ဆယ်နှစ်ပါးကို အုပ်စိုးသည့် အင်အားများအဖြစ် မှတ်မိကြသည်။

Verse 23

ततो दिवाकरस्थानान्मंडलं शशिनः स्तितम् । लक्षमात्रेण तस्यापि त्रिचक्रोरथ उच्यते

ထို့နောက် နေ၏တည်နေရာကို ကျော်လွန်၍ လ၏ပတ်လမ်းရှိ၏။ အကွာအဝေးသည် ယောဇန တစ်လက္ခခန့်ဟု ဆိုကြသည်။ လ၏ရထားသည်လည်း ဘီးသုံးဘီးရှိသည်ဟု ဖော်ပြကြ၏။

Verse 24

कुंदाभा दश चैवाश्वा वामदक्षिणतो युताः । पूर्णे शतसहस्रे च योजनानां निशाकरात्

မယ်လီပန်းကဲ့သို့ ဖြူဝင်းသော မြင်းဆယ်ကောင်ကို ဘယ်ညာနှစ်ဖက်တွင် ချည်နှောင်၍ ဆွဲစေ၏။ ထို့ပြင် လကို ကျော်လွန်၍ ယောဇန တစ်သိန်းပြည့်အကွာ၌…

Verse 25

नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नमुपरिष्टात्प्रकाशते । चतुर्दश चार्बुदान्यप्यशीतिः सरितांपतिः

ထိုအထက်၌ နက္ခတ်တန်းအဝန်းတစ်ခုလုံး တောက်ပလင်းလက်နေ၏။ (၎င်း၏အတိုင်းအတာကို) အရ္ဗုဒ ဆယ့်လေးနှင့် ရှစ်ဆယ်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ထိုသို့ မြစ်တို့၏အရှင်ကို ဖော်ပြကြ၏။

Verse 26

विंशतिश्च तथा कोट्यो नक्षत्राणां प्रकीर्तिताः । द्वे लक्षे चोत्तरे तस्माद्बुधो नक्षत्रमण्डलात्

နက္ခတ်တို့၏ အရေအတွက်ကို ကောဋိ နှစ်ဆယ်ဟု ကြေညာကြ၏။ ထိုနက္ခတ်မဏ္ဍလကို ကျော်လွန်၍ ယောဇန နှစ်လက္ခအကွာ၌ ဗုဓ (မေကူရီ) သည် နက္ခတ်ပတ်လမ်းအထက်၌ တည်ရှိ၏။

Verse 27

वाय्वग्निद्रव्यसंभूतो रथश्चंद्रसुतस्य च । पिशंगैस्तुरसोष्टाभिर्वायवेगिभिः

လ၏သားတော် ဗုဓ၏ ရထားသည် လေနှင့် မီးမှ ပေါက်ဖွားသော ဒြပ်ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။ ၎င်းကို အညိုဝါရောင် မြင်းရှစ်ကောင်က လေကဲ့သို့ မြန်ဆန်စွာ ဆွဲယူကြ၏။

Verse 28

द्विलक्षश्चोत्तरे तस्माद्बुधाच्चाप्युशना स्मृतः । शुक्रस्यापि रथोष्टाभिर्युक्तोऽभूत्संभवैर्हयैः

ထိုအထက်သို့ လက္ခနှစ်လက္ခ မြင့်ကာ၊ ဗုဓ (မက်ကရီ) ထက်လည်း အထက်တွင် ဥရှနာ (သုကြာစာရျ/ဗီးနပ်စ်) ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သုကြာ၏ ရထားလည်း ကောင်းကင်ဇာတိဖြစ်သော မြင်းရှစ်ကောင်ဖြင့် ချည်နှောင်ထား၏။

Verse 29

लक्षद्वयेन भौमस्य स्मृतो देवपुरोहितः । अष्टाभिः पांडुरैरश्वैर्युक्तोऽस्य कांचनोरथः

ဘောမ (မားစ်) မှ လက္ခနှစ်လက္ခ အကွာတွင် ဒေဝတို့၏ ပုရောဟိတ် (ဗြဟ္စပတိ/ဂျူပီတာ) ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သူ၏ ရွှေရထားကို ဖြူဖျော့သော မြင်းရှစ်ကောင်ဖြင့် ချည်နှောင်ထား၏။

Verse 30

सौरिर्बृहस्पतेश्चोर्ध्वं द्विलक्षे समुपस्थितः । आकाशसंभवैरश्वैरष्टाभिः शबलै रथः

ဗြဟ္စပတိ (ဂျူပီတာ) ထက် အထက် လက္ခနှစ်လက္ခတွင် စောရီ (ရှနိ/စက်တန်) တည်ရှိသည်။ သူ၏ ရထားကို အာကာသဇာတိဖြစ်သော အစက်အပြောက်ရောင် မြင်းရှစ်ကောင် ဆွဲယူကြ၏။

Verse 31

स्वर्भानोस्तुरगाश्चाष्टौ भृंगाभा धूसरारथम् । वहंति च सकृद्युक्ता आदित्याधःस्थितास्तथा

စွဗ္ဘာနု၏ မြင်းရှစ်ကောင်သည် ပျားကဲ့သို့ မှောင်မိုက်၍ သူ၏ မီးခိုးရောင်ရထားကို သယ်ဆောင်ကြသည်။ တစ်ကြိမ်တည်း ချည်နှောင်ထားလျက် နေမင်းအောက်၌ တည်နေရာယူကာ လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။

Verse 32

सौरेर्लक्षं स्मृतं चोर्ध्वं ततः सप्तर्षिमण्डलम् । ऋषिभ्यश्चापि लक्षेण ध्रुवश्चोर्ध्वं व्यवस्थितः

စောရီ (ရှနိ/စက်တန်) ထက် အထက် လက္ခတစ်လက္ခတွင် ဒေသတစ်ခု ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထို့အလွန်တွင် သပ္တဋ္ဌိ မဏ္ဍလ (ရိရှီခုနစ်ပါး၏ စက်ဝိုင်း) ရှိ၏။ ထိုရိရှီတို့ထက်လည်း လက္ခတစ်လက္ခ အထက်တွင် ဓြုဝ (မြောက်ကြယ်) သည် တည်မြဲစွာ ရပ်တည်၏။

Verse 33

मेढीभूतः समस्तस्य ज्योतिश्चक्रस्य वै ध्रुवः । ध्रुवोऽपि शिंशुमारस्य पुच्छाधारे व्यवस्थितः

ဓြုဝသည် အလင်းတန်းများ၏ စက်ဝိုင်းတစ်လုံးလုံး (ကောင်းကင်မဏ္ဍလ) ၏ အချက်အချာတိုင်တည်ရာ ဖြစ်လာ၏။ ထို့ပြင် ဓြုဝသည် စိံရှုမာရ (ကောစ्मिक ဒေါလ်ဖင်) ၏ အမြီးအထောက်၌ တည်နေ၏။

Verse 34

यमाहुर्वासुदेवस्य रूपमात्मानमव्ययम् । वायुपाशैर्ध्रुवे बद्धं सर्वमेतच्च फाल्गुन

မပျက်မယွင်းသော အတ္တ—ဝါစုဒေဝ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဟူ၍ ခေါ်ကြသည့် အရာတည်းဟူသည်၊ လေကြိုးများဖြင့် အရာအားလုံးကို ဓြုဝ၌ ချည်နှောင်ထားသည်၊ အို ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန)။

Verse 35

नवयोजनसाहस्रं मण्डलं सवितुः स्मृतम् । द्विगुणं सूर्यविस्तारान्मण्डलं शशिनः स्मृतम्

နေမဏ္ဍလ၏ အတိုင်းအတာကို ယောဇန ကိုးထောင်ဟု ဆိုကြ၏။ လမဏ္ဍလသည် နေ၏ အကျယ်အဝန်းထက် နှစ်ဆဟု ဆိုကြ၏။

Verse 36

तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर्भूत्वाधस्तात्प्रसर्पति । उद्धृत्य पृथिवीच्छायां निर्मलां मण्डलाकृतिः

သူတို့နှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်တူသော စွဗ္ဘာနု (ရာဟု) သည် အောက်ဘက်တွင် တရွေ့ရွေ့ လျှောဆင်းသွား၏။ မြေကြီး၏ အရိပ်ကို ဆွဲယူမြှောက်တင်သဖြင့် သန့်ရှင်းသော စက်ဝိုင်းပုံ မဏ္ဍလအဖြစ် ထင်ရှားလာ၏။

Verse 37

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवश्च विधीयते । भार्गवात्पादहीनस्तु विज्ञेयोऽथ बृहस्पतिः

လ၏ အတိုင်းအတာမှ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို ဘာရ္ဂဝ (သုကြ/ဗီးနပ်စ်) အတွက် သတ်မှတ်ထား၏။ ထို့နောက် ဘృဟஸ္ပတိ (ဂျူပီတာ) သည် ဘာရ္ဂဝထက် လေးပုံတစ်ပုံ လျော့နည်းသည်ဟု သိရမည်။

Verse 38

बृहस्पतेः पादहीनौ वक्रसौरी बुधस्तथा । शतानि पंच चत्वारित्रीणि द्वे चैकयोजनम्

ဗृहஸ္ပတိ၏ အတိုင်းအတာမှ လေးပုံတစ်ပုံလျော့သော အတိုင်းအတာကို ဝက္ရစောရီ (စနေ၊ ကွေ့ကောက်သွားသူ) နှင့် ဗုဓ (မေခရီ) တို့တွင်လည်း ဆိုထားသည်။ အတိုင်းအတာကို ရာဂဏန်းဖြင့်—ငါး၊ လေး၊ သုံး၊ နှစ်—နှင့် နောက်ဆုံး တစ်ယောဇနာ ဟူ၍ ဖော်ပြ၏။

Verse 39

योजनार्धप्रमाणानि भानि ह्रस्वं न विद्यते । भूमिलोकश्च भूर्लोकः पादगम्यः प्रकीर्तितः

အလင်းရောင်ရှိသော ဂြိုဟ်တော်များ၏ အတိုင်းအတာသည် ယောဇနာတစ်ဝက်ဖြစ်၍ ထို့ထက်တိုသော အတိုင်းအတာကို မသတ်မှတ်ကြ။ မြေပြင်လောက—ဘူလောက (Bhūloka) ဟူသည်ကို ခြေလျင်ဖြင့် သွားလာနိုင်သော လောကဟု ကြေညာထား၏။

Verse 40

भूमिसूर्यांतरं तच्च भुवर्लोकः प्रकीर्तितः । ध्रुवसूर्यांतरं तच्च नियुतानि चतुर्दश

မြေကြီးနှင့် နေမင်းအကြား အကွာအဝေးကို ဘုဝရလောက (Bhuvarloka) ဟု ကြေညာကြသည်။ ထို့ပြင် ဓြုဝ (Dhruva) နှင့် နေမင်းအကြား အကွာအဝေးကို နိယုတ ဆယ့်လေး ဟု ဆိုထား၏။

Verse 41

स्वर्लोकः सोऽपि गदितो लोकसंस्थानचिंतकैः । ध्रुवादूर्ध्वं तथा कोटचिर्महर्लोकः प्रकीर्तितः

လောကတို့၏ အစီအစဉ်ကို စဉ်းစားသုံးသပ်သူများက စွဝရလောက (Svarloka) ကိုလည်း ဖော်ပြကြသည်။ ဓြုဝ (Dhruva) အထက်၌ မဟာရလောက (Maharloka) သည် ကိုဋိများဖြင့် တိုင်းတာရလောက်အောင် အလွန်ကျယ်ပြန့်သည်ဟု ကြေညာ၏။

Verse 42

द्वे कोट्यौ च जनो यत्र निवसंति चतुःसनाः । चतुर्भिश्चापि कोटीभिस्तपोलोकस्ततः स्मॉतः

ထိုဒေသကို ဇနလောက (Janoloka) ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုနေရာ၌ ကုမာရလေးပါး (စတုသန) နေထိုင်ကြသည်။ ထို့အထက်၌ တပောလောက (Tapoloka) သည် ကိုဋိ လေးပါးအတိုင်း အကျယ်အဝန်းရှိသည်ဟု မှတ်သားထား၏။

Verse 43

वैराजा यत्र ते देवाः स्थिता दाहविवर्जिताः । षड्गुणेन तपोलोकात्सत्यलोको विराजते

ဝိုင်ရာဇာ ဒေဝတားတို့ နေထိုင်ရာ၌ ပူလောင်ဒုက္ခကင်း၍ အပူမလောင်။ တပေါလောကကို ကျော်လွန်ကာ စတ္တျလောကသည် ခြောက်ဆတိုး၍ တောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 44

अपुनर्मरका यत्र ब्रह्मलोको हि स स्मृतः । अष्टादस तथा कोट्यो लक्षाण्यशीतिपंच च

သေခြင်းသို့ ပြန်မသွားရသော အရပ်ကို ပ္ရဟ္မလောကဟု မှတ်ယူကြ၏။ ၎င်း၏အတိုင်းအတာမှာ ကိုဋိ ၁၈ နှင့် လက္ခ ၈၅ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 45

शुभं निरुपमं स्थानं तदूर्ध्वं संप्रकाशते । भूर्भूवःस्वरिति प्रोक्तं त्रैलोक्यं कृतकं त्विदम्

ထိုအထက်၌ မင်္ဂလာနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အရပ်တစ်ခု ထင်ရှားတောက်ပ၏။ ‘ဘူရ်၊ ဘူဝဟ်၊ စွဟ်’ ဟူ၍ သုံးလောကကို ခေါ်ကြပြီး၊ ဤသုံးထပ်လောကကို ‘ကೃತက’ (ဖန်ဆင်းထားသော) ဟု ဆို၏။

Verse 46

जनस्तपस्तथा सत्यमिति चाकृतकं त्रयम् । कृतकाकृतयोर्मध्ये मर्हर्लोक इति स्मृतः

‘ဇန၊ တပ၊ စတ္တျ’ ဟူသော သုံးလောကကိုလည်း ‘အကృతက’ (မဖန်ဆင်းသော) ဟု ခေါ်၏။ ကృతကနှင့် အကృతက အကြား၌ မဟර්လောက ရှိသည်ဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 47

शून्यो भवति कल्पांते योत्यंतं न विनश्यति । एते सप्त समाख्याता लोकाः पुण्यैरुपार्जिताः

ကလ္ပအဆုံး၌ အရာအားလုံး ဗလာဖြစ်သော်လည်း ထိုအမြင့်ဆုံးအခြေအနေသည် အနည်းငယ်မျှ မပျက်စီး။ ဤတို့သည် ကုသိုလ် (ပုဏ္ဏ) ဖြင့် ရရှိသော လောက ခုနစ်ပါးဟု ကြေညာထား၏။

Verse 48

यज्ञैर्दानैर्जपैर्होमैस्तीर्थैर्व्रतसमुच्चयैः । वेदादिप्रोक्तैरन्यैश्च साध्यांल्लोकानिमान्विदुः

ယဇ္ဉ၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ တီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးခြင်းနှင့် ဝရတများ စုဆောင်းကျင့်သုံးခြင်းတို့အပြင် ဝေဒနှင့် ဆက်စပ်သော သင်ကြားချက်များတွင် ဆိုထားသည့် အခြားသော သာဓနာများဖြင့် ဤလောကများကို ရောက်နိုင်ကြောင်း သိကြသည်။

Verse 49

ततश्चांडस्य शिरसो धारा नीरमयी शिवा । सर्वलोकान्समाप्लाव्य गंगा मेरावुपागता

ထို့နောက် ကောသမိက ဥ (အဏ္ဍ) ၏ မောက်ခေါင်းမှ ရေဖြင့်ဖွဲ့သော သီဝမင်္ဂလာမြစ်တစ်စင်း ပေါ်ထွန်းလာ၍ လောကအားလုံးကို ရေလွှမ်းမိုးကာ ထိုဂင်္ဂါသည် မေရုတောင်သို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 50

ततो महीतलं सर्वं पातालं प्रविवेश सा । अंडमूर्ध्नि स्थिता देवी सततं द्वारवासिनी

ထို့နောက် ထိုမိခင်မြစ်သည် မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံးနှင့် ပာတာလ (အောက်လောက) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။ ကောသမိက ဥ၏ မောက်ခေါင်းပေါ်တွင် တည်နေသော ဒေဝီသည် တံခါးစောင့်အဖြစ် အစဉ်အမြဲ နေထိုင်သည်။

Verse 51

देवीनां कोटिकोटीभिः संवृता पिंगलेन च । तत्र स्थिता सदा रक्षां कुरुतेऽण्डस्य सा शुभा

ဒေဝီများ ကောဋိကောဋိဖြင့် ဝန်းရံခံရပြီး ပင်္ဂလလည်း အတူရှိသဖြင့် ထိုမင်္ဂလာဒေဝီသည် ထိုနေရာ၌ အစဉ်တည်ကာ ကောသမိက ဥကို မပြတ်မလပ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်။

Verse 52

निहंति दुष्टसंघातान्महाबलपराक्रमा । वायुस्कंधानि सप्तापिश्रृणुयद्वत्स्थितान्यपि

အားအင်နှင့် ရဲရင့်မှု မဟာကြီးမားသော နတ်မသည် မကောင်းသူအစုအဝေးတို့ကို ချေမှုန်းသတ်ဖြတ်သည်။ ယခုလည်း လေ၏ “စကန္ဓ” ခုနစ်ပါးကို—မည်သို့ တည်ရှိနေသည်ကို—နားထောင်လော့။

Verse 53

पृथिवीं समभिक्रम्य संस्थितो मेघमंडले । प्रवहोनाम यो मेघान्प्रवहत्यतिशक्तिमान्

မြေကြီးကို အနှံ့အပြား လွှမ်းခြုံ၍ မိုးတိမ်မဏ္ဍလအတွင်း၌ ပထမသော လေထောက်တိုင်သည် တည်ရှိ၏။ ထိုသူကို «ပရဝါဟ» ဟု ခေါ်ကြပြီး အလွန်တန်ခိုးကြီးကာ မိုးတိမ်တို့ကို ရှေ့သို့ မောင်းနှင်စေ၏။

Verse 54

धूमजाश्वोष्मजा मेघाः सामुद्रैयन पूरिताः । तोयैर्भवंति नीलांगा वर्षिष्ठाश्चैव भारत

အို ဘာရတ၊ မီးခိုးမှ ပေါက်ဖွားသော မိုးတိမ်နှင့် အပူမှ ပေါက်ဖွားသော မိုးတိမ်တို့သည် သမုဒ္ဒရာမှ ဆွဲယူလာသော စိုထိုင်းမှုဖြင့် ပြည့်ဝ၏။ ထိုရေကြောင့် ကိုယ်အရောင်မဲညိုလာကာ မိုးရွာစေရာတွင် အလွန်အများဆုံး ဖြစ်ကြ၏။

Verse 55

द्वितीयश्चावहो नाम निबद्धः सूर्यमंडले । तेन बद्धं ध्रुवेणेदं भ्राम्यते सूर्यमंडलम्

ဒုတိယသည် «အာဝဟ» ဟု အမည်ရပြီး နေမဏ္ဍလနှင့် ချည်နှောင်ထား၏။ သူက ဓြုဝနှင့် ချိတ်ဆက်ချည်နှောင်ထားသဖြင့် ဤနေမဏ္ဍလသည် လှည့်ပတ်လျက် ရှိ၏။

Verse 56

तृतीयश्चोद्वहो नाम चंद्रस्कंधे प्रतिष्ठितः । बद्धं ध्रुवेण येनेदं भ्राम्यते चंद्रमंडलम्

တတိယသည် «ဥဒ္ဝဟ» ဟု အမည်ရပြီး လမဏ္ဍလ၏ ထောက်တိုင်၌ တည်ရှိ၏။ သူက ဓြုဝနှင့် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် ဤလမဏ္ဍလသည် လှည့်ပတ်လျက် ရှိ၏။

Verse 57

चतुर्थः संवहो नाम स्थितो नक्षत्रमण्डले । वातरश्मिभिराबद्धं ध्रुवेण सह भ्राम्यते

စတုတ္ထသော လေသည် «သံဝဟ» ဟု ခေါ်ကြပြီး နက္ခတ်မဏ္ဍလ၌ နေထိုင်၏။ လေရောင်ခြည်ကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် ဓြုဝ (မြောက်ကြယ်) နှင့်အတူ ထိုကြယ်မဏ္ဍလကို လှည့်ပတ်စေ၏။

Verse 58

ग्रहेषु पंचमः सोऽपि विवहो नाम मारुतः । ग्रहचक्रमिदं येन भ्राम्यते ध्रुवसंधितम्

ဂြိုဟ်တို့အနက် ပဉ္စမမြောက်သော လေသည်လည်း «ဗိဝါဟ» ဟုခေါ်သော မာရုတ် ဖြစ်၏။ ထိုလေကြောင့် ဓြုဝနှင့် ဆက်စပ်ထားသော ဂြိုဟ်စက်ဝိုင်းသည် လှည့်ပတ်လျက် ရှိ၏။

Verse 59

षष्ठः परिवहो नाम स्थितः सप्तर्षिमंडले । भ्रमंति ध्रुवसंबद्धा येन सप्तर्षयो दिवि

ဆဋ္ဌမမြောက်သော လေသည် «ပရိဝါဟ» ဟုအမည်ရ၍ သတ္တဋ္ဌိမဏ္ဍလ၌ တည်ရှိ၏။ ဓြုဝနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသဖြင့် ကောင်းကင်ရှိ သတ္တရ္ဓိတို့သည် ထိုလေ၏ အင်အားဖြင့် လှည့်ပတ်ကြ၏။

Verse 60

सप्तमश्च ध्रुवे बद्धो वायुर्नाम्ना परावहः । येन संस्थापितं ध्रौव्यं चक्रं चान्यानि भारत

ထို့ပြင် သတ္တမမြောက်သော လေသည် ဓြုဝနှင့် ချည်နှောင်ထား၍ «ပရာဝါဟ» ဟုခေါ်၏။ အို ဘာရတ၊ ထိုလေကြောင့် ဓြုဝကို အလယ်ထားသော စက်ဝိုင်းနှင့် အခြားသော ဝိုင်းများလည်း မိမိသတ်မှတ်ရာ အစီအစဉ်အတိုင်း တည်မြဲစွာ ထိန်းထားရ၏။

Verse 61

यं समासाद्य वेगेन दिशामंतं प्रपेदिरे । दक्षस्य दश पुत्राणां सहस्राणि प्रजापतेः

ထိုအရာကို အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ရောက်ရှိကာ၊ သူတို့သည် အရပ်ဒిశာတို့၏ အဆုံးစွန်သို့ ရောက်ကြ၏။ ထိုသူတို့သည် ပရဇာပတိ ဒက္ခ၏ သားတော် ဆယ်ပါးနှင့် ဆိုင်သော ထောင်ပေါင်းများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 62

एवमेते दितेः पुत्राः सप्तसप्त व्यवस्थिताः । अनारमंतः संवांति सर्वगाः सर्वधारिणः

ဤသို့ ဒိတိ၏ သားတော်တို့သည် ခုနစ်ခုနစ် အစုအဖွဲ့ဖြင့် စီစဉ်ထားကြ၏။ မရပ်မနား လေကို မှုတ်ထုတ်လျက်၊ အရပ်ရပ်သို့ သွားနိုင်သူများဖြစ်၍ အရာအားလုံးကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းကြ၏။

Verse 63

ध्रुवादूर्ध्वमसूर्यं चाप्यनक्षत्रमतारकम् । स्वतेजसा स्वशक्त्या चाधिष्ठितास्ते हि नित्यदा

ဓြုဝအထက်၌ နေမရှိ၊ ကြယ်စုမရှိ၊ ကြယ်တစ်လုံးမျှမရှိ။ သို့သော် ထိုဒေသများသည် မိမိ၏တောက်ပမှုနှင့် မိမိ၏အင်အားတော်ကြောင့် အမြဲတမ်း ထိန်းသိမ်းအုပ်စိုးခံရ၏။

Verse 64

इत्यूर्ध्वं ते समाख्यांतं पातालान्यथ मे श्रृणु

ဤသို့ အထက်ဘက်ရှိအရာတို့ကို သင်အား ငါရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခုမူ ငါထံမှ ပာတာလာများ၊ အောက်လောကဒေသတို့ကို နားထောင်လော့။