
သနကက နာရဒအား ဘာဟု၏ မိဖုရားများက ရှင်အော်ရဝကို သဒ္ဓါဖြင့် စေဝာပြုသည့်အကြောင်း ပြောသည်။ အကြီးမိဖုရားက အဆိပ်ခတ်ရန် ကြံသော်လည်း သာဓုစေဝာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အငယ်မိဖုရား ကာကွယ်ခံရပြီး အဆိပ်(gara) ကို ချေဖျက်သဖြင့် စဂရဟု အမည်ရသော သားကို မွေးဖွားသည်။ အော်ရဝက သံစ్కာရများ ပြုလုပ်ကာ ရာဇဓမ္မနှင့် မန္တရအင်အားပါ လက်နက်များကို သင်ကြားပေးသည်။ စဂရက မိမိမျိုးရိုးကို သိလို၍ အာဏာလုယူသူများကို နှိမ်နင်းမည်ဟု သစ္စာပြုကာ ဝသိဋ္ဌထံ သွားသည်။ ဝသိဋ္ဌက ရန်လိုသော လူမျိုးစုများကို ထိန်းသိမ်းကာ ကမ္မ၏ သတ်မှတ်ချက်နှင့် အတ္တမန်၏ မဖျက်ဆီးနိုင်မှုကို သင်ကြား၍ စဂရ၏ ဒေါသကို အေးမြစေသည်။ အဘိသေကခံ ဘုရင်ဖြစ်ပြီးနောက် စဂရက အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဈကို ပြုရာတွင် အိန္ဒြာက မြင်းကို ခိုးယူကာ ပာတာလ၌ ကပိလအနီး ဖျောက်ထားသည်။ စဂရ၏ သားများက မြေကို တူးဖော်ကာ ကပိလနှင့် တွေ့ရာတွင် သူ၏ မီးတောက်သော မျက်စိအာနုဘော်ကြောင့် ပြာဖြစ်သွားသည်။ အံရှုမာန်က နှိမ့်ချမှုနှင့် ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် ပရသာဒရကာရ ပုဏ္ဏကို ရကာ ဘဂီရထက ဂင်္ဂါကို ဆင်းသက်စေမည်၊ သူမ၏ ရေသည် ဘိုးဘွားတို့ကို သန့်စင်ကာ မုက္ခကို ပေးမည်ဟု ကောင်းချီးရသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဘဂီရထအထိ မျိုးရိုးကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ဂင်္ဂါ၏ အာနုဘော်က ကျိန်စာများကိုပါ ဖျက်နိုင်သည် (ဆော်ဒါသ) ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
सनक उवाच । एवमौर्वाश्रमे ते द्वे बाहुभार्ये मुनीश्वर । चक्राते भक्तिभावेन शुश्रूषां प्रतिवासरम् 1. ॥ १ ॥
သနကက ပြော၏—ဤသို့ပင်၊ အို မုနိအရှင်တို့၏အရှင်၊ အော်ရဝ၏ အာရှရမ၌ ဘာဟု၏ မယားနှစ်ဦးသည် ဘက္တိစိတ်ဖြင့် နေ့စဉ် ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြ၏။
Verse 2
गते वर्षार्द्धके काले ज्येष्ठा राज्ञी तु या द्विज । तस्याः पापमतिर्जाता सपत्न्याः सम्पदं प्रति ॥ २ ॥
မိုးရာသီ၏ တစ်ဝက်ကျော်လွန်သော်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ မိဖုရားအကြီးသည် မိဖုရားအခြား၏ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို မနာလိုသဖြင့် မကောင်းသောစိတ်ကူး ပေါက်လာ၏။
Verse 3
ततस्तया गरो दत्तः कनिष्ठायै तु पापया । न स्वप्रभावं चक्रे वै गरो मुनिनिषेवया ॥ ३ ॥
ထို့နောက် အပြစ်ရှိသောမိန်းမသည် အငယ်ဆုံးမိဖုရားအား အဆိပ်ပေး၏။ သို့ရာတွင် မုနိကို ဆည်းကပ်၍ အမှုထမ်းသည့် အကာအကွယ်သက်ရောက်မှုကြောင့် အဆိပ်သည် မိမိအာနိသင်ကို မပြနိုင်ခဲ့။
Verse 4
भूलेपनादिभिः सम्यग्यतः सानुदिनं मुनेः । चकार सेवां तेनासौ जीर्णपुण्येन कर्मणा ॥ ४ ॥
သူ၏ ရိုးသားသန့်ရှင်းမှုနှင့် နှိမ့်ချသောဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် စည်းကမ်းတကျဖြစ်လာပြီး နေ့စဉ် မုနိကို အမှုထမ်းဆည်းကပ်ခဲ့သည်။ ထိုအမှုသည် အတိတ်က ပုဏ္ဏကံဟောင်းမှ ပေါက်ဖွားသော ဘက္တိ-ဆေဝာ ဖြစ်၏။
Verse 5
ततो मासत्रयेऽतीते गरेण सहितं सुतम् । सुषाव सुशुभे काले शुश्रूषानष्टकिल्बिषा ॥ ५ ॥
ထို့နောက် သုံးလကျော်လွန်သော် ကောင်းမြတ်သောအချိန်၌ နားလည်သည့် ဆေဝာ-ဘက္တိကြောင့် အပြစ်ကင်းစင်သူမသည် သားတစ်ဦးကို အမြှေးနှင့်တကွ မွေးဖွားလေ၏။
Verse 6
अहो सत्सङ्गतिर्लोके किं पापं न विनाशयेत् । न तदातिसुखं किं वा नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ६ ॥
အဟော! လောက၌ သတ္တုသင်္ဂတိ—သူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း—သည် မဖျက်ဆီးနိုင်သော အပြစ်ရှိသလော? ထို့ပြင် လူတို့အတွက် သုကံမှ ပေါက်ဖွားသော ပုဏ္ဏကံထက် မြတ်သော ပျော်ရွှင်မှု အဘယ်ရှိမည်နည်း။
Verse 7
ज्ञानाज्ञानकृतं पापं यच्चान्यत्कारितं परैः । तत्सर्वं नाशयत्याशु परिचर्या महात्मनाम् ॥ ७ ॥
သိ၍ဖြစ်စေ မသိ၍ဖြစ်စေ ကျူးလွန်သော အပြစ်နှင့် အခြားသူတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမှားများအားလုံးကို မဟာသတ္တဝါ သာဓုတို့အား သဒ္ဓါဖြင့် ဝတ်ပြုစေဝါပြုခြင်းက လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 8
जडोऽपि याति पूज्यत्वं सत्सङ्गाज्जगतीतले । कलामात्रोऽपि शीतांशुः शम्भुना स्वीकृतो यथा ॥ ८ ॥
မိုက်မဲသူတောင်လည်း သာဓုတို့နှင့် ဆက်ဆံပေါင်းသင်းခြင်း (sat-saṅga) ကြောင့် ဤလောကမြေပြင်ပေါ်တွင် ပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။ လကလည်း ကလာတစ်စိတ်သာရှိသော်လည်း သမ္ဘူ (ရှီဝ) က လက်ခံထားသကဲ့သို့ပင်။
Verse 9
सत्सङ्गतिः परामृद्धिं ददाति हि नृणां सदा । इहामुत्र च विप्रेन्द्र सन्तः पूज्यतमास्ततः ॥ ९ ॥
သာဓုတို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း (sat-saṅga) သည် လူတို့အား အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးသော အကျိုးစီးပွားနှင့် စည်းစိမ်ကို ပေးသည်—ဤလောက၌လည်း နောက်လောက၌လည်း။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်ရေ၊ သာဓုတို့သည် အလွန်ဆုံး ပူဇော်ထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 10
अहो महद्गुणान्वक्तुं कः समर्थो मुनीश्वर । गर्भं प्राप्तो गरो जीर्णो मासत्रयमहोऽदभुतम् ॥ १० ॥
အဟို! မုနိဣශ්ဝရ၊ မုနိတို့၏ အရှင်ရေ—ဤမျှ ကြီးမားသော ဂုဏ်တရားများကို အပြည့်အစုံ ဖော်ပြနိုင်သူ မည်သူရှိမည်နည်း။ သေစေနိုင်သော အဆိပ်သည် ဝမ်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သုံးလတိုင်တိုင် အစာချေခံရသည်ဟူသည် အံ့ဩဖွယ်ပင်။
Verse 11
गरेण सहितं पुत्रं दृष्ट्वा तेजोनिधिर्मुनिः । जातकर्म चकारासौ तन्नाम सगरेति च ॥ ११ ॥
အဆိပ် (gara) နှင့်အတူရှိသော သားကို မြင်သောအခါ၊ တေဇောနိဓိ မုနိသည် ဇာတကမ္မ (jātakarma) မွေးဖွားအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီး သူ၏အမည်ကို “စဂရ” (Sagara) ဟု ပေး하였다။
Verse 12
पुपोष सगरं बालं तन्माता प्रीतिपूर्वकम् । चौलोपवीतकर्माणि तथा चक्रे मुनीश्वरः ॥ १२ ॥
မိခင်သည် ချစ်ခင်မေတ္တာအပြည့်ဖြင့် ကလေး စဂရကို ပျိုးထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မုနိဣශ්ဝရသည်လည်း ဆံချ (cūḍā/caula) နှင့် သန့်ရှင်းသော ကြိုး (upanayana) ဝတ်ဆင်ပွဲ အခမ်းအနားတို့ကို ပြုလုပ်ပေး하였다။
Verse 13
शास्त्राण्यध्यापयामास राजयोग्यानि मन्त्रवित् । समर्थं सगरं दृष्ट्वा किंचिदुद्भिन्नशैशवम् ॥ १३ ॥
မန်ထရသိသူသည် နန်းတော်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကိုက်ညီသော သာස්တရများကို စဂရအား သင်ကြားပေး하였다။ စဂရသည် စွမ်းရည်ပြည့်ဝပြီး ကလေးဘဝ အနည်းငယ်ပွင့်လန်းလာသည်ကို မြင်သဖြင့် ထိုအတိုင်း သင့်လျော်စွာ ညွှန်ကြား하였다။
Verse 14
मन्त्रवत्सर्वशस्त्रास्त्रं दत्तवान्स मुनीश्वरः । सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने ॥ १४ ॥
ထိုမုနိဣශ්ဝရသည် မန်ထရဖြင့် အာနုဘော်တင်ထားသော လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက် အမျိုးမျိုးအားလုံးကို ပေးအပ်하였다။ ထို့ကြောင့် စဂရသည် အောရဝ ရှိ၏ မုနိထံမှ မှန်ကန်စွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားခံရ하였다၊ အို မုနိ။
Verse 15
बभूव बलवान्धर्मी कृतज्ञो गुणवान्सुधीः । धर्मज्ञः सोऽपि सगरो मुनेरमिततेजसः । समित्कुशाम्बुपुष्पादि प्रत्यहं समुपानयत् ॥ १५ ॥
စဂရသည်လည်း အင်အားကြီး၍ ဓမ္မရှိ၊ ကျေးဇူးသိတတ်၊ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝ၊ ပညာရှိကာ ဓမ္မကို နားလည်သူ ဖြစ်လာ하였다။ ထို့ပြင် တောက်ပမှု မတိုင်းတာနိုင်သော မုနိထံသို့ နေ့စဉ် မီးဖိုတုတ်၊ ကုရှမြက်၊ ရေ၊ ပန်း စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ယူဆောင်ပေး하였다။
Verse 16
स कदाचिद्गुणनिधिः प्रणिपत्य स्वमातरम् । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा सगरो विनयान्वितः ॥ १६ ॥
တစ်ခါတစ်ရံ ဂုဏ်သတ္တိအ خزန်ဖြစ်သော စဂရသည် မိခင်ကို ဦးချ၍ ပူဇော်ကန်တော့하였다။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီကာ နှိမ့်ချမှုနှင့် ပြည့်ဝလျက် မိခင်အား ပြောကြား하였다။
Verse 17
सगर उवाच । मातर्गतः पिता कुत्र किं नामा कस्य वंशजः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रोतुं कौतूहलं मम ॥ १७ ॥
စဂရ မိန့်တော်မူသည်— «အဖေတော်သည် ဘယ်သို့သွားသနည်း။ အမည်တော်သည် အဘယ်နည်း။ မည်သည့် မျိုးရိုးဝంశမှ ဖြစ်သနည်း။ အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ မိန့်ကြားပါ။ ကျွန်ုပ်သည် ကြားလိုစိတ် ပြင်းပြနေပါသည်»။
Verse 18
पित्रा विहीना ये लोके जीवन्तोऽपि मृतोपमाः ॥ १८ ॥
ဤလောက၌ အဖေမရှိသူတို့သည် အသက်ရှင်နေသော်လည်း သေသူနှင့် တူကြသည်။
Verse 19
दरिद्रो ऽपि पिता यस्य ह्यास्ते स धनदोपमः । यस्य माता पिता नास्ति सुखं तस्य न विद्यते ॥ १९ ॥
အဖေတော် ဆင်းရဲသော်လည်း အဖေတော် အသက်ရှင်နေသရွေ့ ထိုသူသည် ငွေကြေးပိုင်ရှင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မိခင်နှင့် အဖေ မရှိသူအတွက် သုခမရှိ။
Verse 20
धर्महीनो यथा मूर्खः परत्रेह च निन्दितः । मातापितृविहीनस्य अज्ञस्याप्यविवेकिनः । अपुत्रस्य वृथा जन्म ऋणग्रस्तस्य चैव हि ॥ २० ॥
ဓမ္မမရှိသူသည် မိုက်မဲသူကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ပါ ကဲ့ရဲ့ခံရ၏။ ထို့အတူ မိခင်အဖေမရှိသူ၊ အဝိဇ္ဇာရှိ၍ ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိသူလည်း ထိုသို့ပင်။ သားမရှိသူ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အလဟသဖြစ်၏၊ အကြွေးဖိစီးခံရသူ၏ ဘဝလည်း ထိုနည်းတူ။
Verse 21
चन्द्र हीना यथा रात्रिः पद्महीनं यथा सरः । पतिहीना यथा नारी पितृहीनस्तथा शिशुः ॥ २१ ॥
လမင်းမရှိသော ညကဲ့သို့၊ ကြာပန်းမရှိသော ရေကန်ကဲ့သို့၊ ခင်ပွန်းမရှိသော မိန်းမကဲ့သို့၊ အဖေမရှိသော ကလေးလည်း ထိုနည်းတူ။
Verse 22
धर्महीनो यथा जन्तुः कर्महीनो यथा गृही । पशुहीनो यथा वैश्यस्तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २२ ॥
ဓမ္မမရှိသော သတ္တဝါသည် အဖိုးမရှိသကဲ့သို့၊ မိသားစုရှင်သည် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကర్మမရှိလျှင် အလွတ်သကဲ့သို့၊ နွားမရှိသော ဝိုင်ရှျယသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပျက်သကဲ့သို့—ဖခင်မရှိသော ကလေးလည်း ထိုနည်းတူ ကံမဲ့ကလေး ဖြစ်၏။
Verse 23
सत्यहीनं यथा वाक्यं साधुहीना यथा सभा । तपो यथा दयाहीनं तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २३ ॥
အမှန်တရားမရှိသော စကားသည် အဖိုးမရှိသကဲ့သို့၊ သာဓုမရှိသော အစည်းအဝေးသည် အလွတ်သကဲ့သို့၊ ကရုဏာမရှိသော တပဿသည် ခြောက်သွေ့သကဲ့သို့—ဖခင်မရှိသော ကလေးလည်း ထိုနည်းတူ အားကိုးရာမဲ့၏။
Verse 24
वृक्षहीनं यथारण्यं जलहीना यथा नदी । वेगहीनो यथा वाजी तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २४ ॥
သစ်ပင်မရှိသော တောကဲ့သို့၊ ရေမရှိသော မြစ်ကဲ့သို့၊ အရှိန်မရှိသော မြင်းကဲ့သို့—ဖခင်မရှိသော ကလေးလည်း ထိုနည်းတူ အားကိုးရာမဲ့၏။
Verse 25
यथा लघुतरो लोके मातर्याच्ञापरो नरः । तथा पित्रा विहीनस्तु बहुदुःखान्वितःसुतः ॥ २५ ॥
လောက၌ မိခင်၏ အမိန့်ကို မနာခံသော ယောက်ျားကို အနိမ့်အမြတ်ဟု သတ်မှတ်သကဲ့သို့၊ ဖခင်မရှိသော သားသည်လည်း ဒုက္ခအမျိုးမျိုးနှင့် ပြည့်နှက်ရ၏။
Verse 26
इतीरितं सुतेनैषा श्रुत्वा निःश्वस्य दुःखिता । संपृष्टं तद्यथावृत्तं सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २६ ॥
သားက ထိုသို့ ပြောဆိုသည်ကို ကြားသော် မိခင်သည် ဝမ်းနည်း၍ သက်ပြင်းချ၏။ ထို့နောက် မေးမြန်းခံရသော် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အတိအကျ သူ့အား ပြောပြလေ၏။
Verse 27
तच्छ्रुत्वा सगरः क्रुद्धः कोपसंरक्तलोचनः । हनिष्यामीत्यरातीन्स प्रतिज्ञामकरोत्तदा ॥ २७ ॥
ထိုသတင်းကိုကြားသော် စဂရမင်းသည် ဒေါသထန်၍ မျက်လုံးနီရဲကာ «ရန်သူတို့ကို ငါသတ်မည်» ဟု သစ္စာကတိပြုလေ၏။
Verse 28
प्रदक्षिणीकृत्य मुनिं जननीं च प्रणम्य सः । प्रस्थापितः प्रतस्थे च तेनैव मुनिना तदा ॥ २८ ॥
ထို့နောက် မုနိကို ပရဒက္ခိဏာလှည့်၍ မုနိနှင့် မိခင်ကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ထိုမုနိတော်တင်ပို့အမိန့်ပေးသဖြင့် ထွက်ခွာသွားလေ၏။
Verse 29
और्वाश्रमाद्विनिष्क्रान्तः सगरः सत्यवाक् शुचिः । वसिष्ठं स्वकुलाचार्यं प्राप्तः प्रीतिसमन्वितः ॥ २९ ॥
အော်ရဝအာရှရမ်မှ ထွက်ခွာလာသော စဂရမင်းသည် သစ္စာပြောသူ၊ သန့်ရှင်းသူဖြစ်၍ မိမိမင်းဆက်၏ ကုလဂုရု ဝသိဋ္ဌကို ချစ်ခင်လေးစားစိတ်ပြည့်ဝစွာ ချဉ်းကပ်လေ၏။
Verse 30
प्रणम्य गुरवे तस्मै वशिष्ठाय महात्मने । सर्वं विज्ञापयामास ज्ञानदृष्ट्या विजानते ॥ ३० ॥
ထိုမဟာအတ္တမ ဂုရု ဝသိဋ္ဌကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ဉာဏဒೃષ્ટိဖြင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်နေသူထံသို့ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အပြည့်အစုံ လျှောက်တင်လေ၏။
Verse 31
एन्द्रा स्त्रं वारुणं ब्राह्ममाग्नेयं सगरो नृपः । तेनैव मुनिनाऽवाप खड्गं वज्रोपमं धनुः ॥ ३१ ॥
စဂရမင်းသည် အိန္ဒြာအာယုဓ၊ ဝရုဏအာယုဓ၊ ဘြဟ္မာအာယုဓ၊ အဂ္နేయအာယုဓတို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုမုနိတော်ထံမှပင် ဓားတစ်လက်နှင့် ဝဇ္ရကဲ့သို့ ခိုင်မာသော လေးတစ်လက်ကိုလည်း လက်ခံရရှိလေ၏။
Verse 32
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातः सगरः सौमनस्यवान् । आशीर्भिरर्चितः सद्यः प्रतस्थे प्रणिपत्य तम् ॥ ३२ ॥
ထို့နောက် သူ၏ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက် စဂရမင်းသည် စိတ်ပျော်ရွှင်လန်းဆန်းကာ၊ ကောင်းချီးမင်္ဂလာစကားဖြင့် ဂုဏ်ပြု၍ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 33
एकेनैव तु चापेन स शूरः परिपन्थिनः । सपुत्रपौत्रान्सगणानकरोत्स्वर्गवासिनः ॥ ३३ ॥
သို့ရာတွင် ထိုသူရဲကောင်းသည် မြားတံတစ်လက်တည်းဖြင့် လမ်းခရီးကို ဖျက်ဆီးသော မုဆိုးမိုက်များကို သားမြေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်စုလုံးပါ စုစုပေါင်း ကောင်းကင်ဘုံနေထိုင်သူများအဖြစ် သွားစေ하였다။
Verse 34
तच्चापमुक्तबाणाग्निसंतप्तास्तदरातयः । केचिद्विनष्टा संत्रस्तास्तथा चान्ये प्रदुद्रुवुः ॥ ३४ ॥
ထိုမြားမှ ထွက်လာသော မီးတောက်မြားကြောင့် ရန်သူတို့သည် လောင်ကျွမ်းပူလောင်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားကြောက်ရွံ့သွားသည်။ အချို့ ပျက်စီးသေဆုံး၍ အချို့ ကြောက်လန့်ကာ အခြားအချို့သည် အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ပြေးကြသည်။
Verse 35
केचिद्विशीर्णकेशाश्च वल्मीकोपरि संस्थिताः । तृणान्यभक्षयन्केचिन्नग्नाश्च विविशुर्जलम् ॥ ३५ ॥
အချို့သည် ဆံပင်ပျက်ပြားကာ ပုရွက်ဆိတ်တောင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေကြသည်။ အချို့သည် မြက်ပင်များကိုသာ စားကြသည်။ အချို့သည် အဝတ်မဝတ်ဘဲ ရေထဲသို့ ဝင်ကြသည်။
Verse 36
शकाश्च यवनाश्चैव तथा चान्ये महीभृतः । सत्वरं शरणं जग्मुर्वशिष्ठं प्राणलोलुपाः ॥ ३६ ॥
ရှကာများ၊ ယဝနာများနှင့် အခြားမြေကြီးအုပ်ချုပ်သူများလည်း အသက်ကိုကယ်တင်လိုသောကြောင့် အလျင်အမြန် ဝသိဋ္ဌ ရှင်ထံသို့ ခိုလှုံရန် သွားကြသည်။
Verse 37
जितक्षितिर्बाहुपुत्रो रिपून्गुरुसमीपगान् । चारैर्विज्ञातवान्सद्यः प्राप्तश्चाचार्यसन्निधिम् ॥ ३७ ॥
ဗာဟု၏သား ဇိတက္ခိတိသည် စုံထောက်များမှတစ်ဆင့် ဆရာတော်အနီးသို့ ရောက်လာသော ရန်သူတို့အကြောင်းကို ချက်ချင်းသိရှိ၍ ချက်ချင်း ဆရာတော်၏ ရှေ့မှောက်သို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 38
तमागतं बाहुसुतं निशम्य मुनिर्वशिष्ठः शरणागतांस्तान् । त्रातुं च शिष्याभिहितं च कर्तुं विचारयामास तदा क्षणेन ॥ ३८ ॥
ဗာဟု၏သား ရောက်လာသည်ဟု ကြားသိသော် မုနိ ဝသိဋ္ဌသည် မိမိထံ ခိုလှုံလာသူတို့ကို မြင်၍ ခဏချင်းပင်—သူတို့ကို မည်သို့ကာကွယ်မည်နည်း၊ တပည့်တောင်းဆိုသမျှကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်မည်နည်းဟု စဉ်းစားတော်မူ하였다။
Verse 39
चकार मुण्डाञ्शबरान्यवनांल्लम्बमूर्द्धजान् । अन्धांश्च श्मश्रुलान्सर्वान्मुण्डान्वेदबहिष्कृतान् ॥ ३९ ॥
သူသည် သဗရနှင့် ယဝနတို့ကို ခေါင်းပြောင်ကာ ခေါင်းထိပ်တွင် ဆံပင်ရှည်ထားစေ하였다။ ထို့ပြင် အခြားသူအားလုံးကို မျက်ကန်းစေ၍ မုတ်ဆိတ်ရှိစေကာ ခေါင်းပြောင်စေပြီး ဝေဒမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူများအဖြစ် ဖြစ်စေ하였다။
Verse 40
वसिष्ठमुनिना तेन हतप्रायान्निरीक्ष्य सः । प्रहसन्प्राह सगरः स्वगुरुं तपसो निधिम् ॥ ४० ॥
မုနိ ဝသိဋ္ဌ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူတို့သည် ပျက်စီးလုနီးပါးဖြစ်နေသည်ကို မြင်သော် ရာဇာ စဂရသည် ပြုံးရယ်ကာ မိမိ၏ ဂုရု—တပသ၏ خزာနာတော် ဝသိဋ္ဌအား မိန့်ကြား하였다။
Verse 41
सगर उवाच । भो भो गुरो दुराचारानेतान्ररक्षसि तान्वृथा । सर्वथाहं हनिष्यामि मत्पितुर्देशहारकान् ॥ ४१ ॥
စဂရက ပြောသည်—“အို ဂုရုမြတ်၊ အကျင့်ဆိုးသူတို့ကို အလကားကာကွယ်နေပါသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကျွန်ုပ်သည် အဖေ၏ နိုင်ငံကို လုယူသွားသော ထိုသူခိုးတို့ကို မလွဲမသွေ သတ်မည်” ဟု။
Verse 42
उपेक्षेत समर्थः सन्धर्मस्य परिपन्थिनः । स एव सर्वनाशाय हेतुभूतो न संशयः ॥ ४२ ॥
စွမ်းနိုင်သူက သမ္မာဓမ္မကို တားဆီးသူတို့ကို လျစ်လျူရှုလျှင်၊ ထိုသူကိုယ်တိုင်ပင် အလုံးစုံပျက်စီးခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်—သံသယမရှိ။
Verse 43
बान्धवं प्रथमं मत्वा दुर्जनाः सकलं जगत् । त एव बलहीनाश्चेद्भजन्तेऽत्यन्तसाधुताम् ॥ ४३ ॥
ဒုဇ္ဇနတို့သည် မိမိဆွေမျိုးကို အရင်ဆုံး အဓိကဟု ထင်မြင်ကာ ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးလုံးကိုလည်း ထိုသဘောဖြင့် ဆက်ဆံကြသည်။ သို့သော် ထိုသူတို့က အင်အားမရှိသွားလျှင် အလွန်အမင်း သာဓုသဘောကို ကောက်ယူကာ ဟန်ဆောင်ကြသည်။
Verse 44
अहो मायाकृतं कर्म खलाः कश्मलचेतसः । तावत्कुर्वन्ति कार्याणि यावत्स्यात्प्रबलं बलम् ॥ ४४ ॥
အဟော! မာယာကြောင့် လှည့်ဖြားခံရသော စိတ်ညစ်သူ ဒုဇ္ဇနတို့၏ အပြုအမူသည် ထိုသို့ပင်။ သူတို့သည် မိမိအကြံအစည်များကို အင်အားပြင်းထန်နေသရွေ့သာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကြသည်။
Verse 45
दासभावं च शत्रूणां वारस्त्रीणां च सौहृदम् । साधुभावं च सर्पाणां श्रेयस्कामो न विश्वसेत् ॥ ४५ ॥
ကောင်းကျိုးကို လိုလားသူသည် ရန်သူ၏ ကျွန်သဘောဟန်ဆောင်မှု၊ ပျော်ပွဲစားမိန်းမ၏ ချစ်ခင်မှု၊ သို့မဟုတ် မြွေ၏ နူးညံ့သဘောပြမှုတို့ကို မယုံကြည်သင့်။
Verse 46
प्रहासं कुर्वते नित्यं यान्दन्तान्दर्शयन्खलाः । तानेव दर्शयन्त्याशु स्वसामर्थ्यविपर्यये ॥ ४६ ॥
ဒုဇ္ဇနတို့သည် အမြဲတမ်း လှောင်ပြောင်ရယ်မောကာ သွားများကို ပြကြသည်။ သို့သော် မိမိတို့၏ စွမ်းအား ပြောင်းပြန်ကျသွားသည့်အခါ ထိုသွားများကိုပင် မကြာခင် အကူအညီမဲ့စွာ ပြရစေခံရသည်။
Verse 47
पिशुना जिह्वया पूर्वं परुषं प्रवदन्ति च । अतीव करुणं वाक्यं वदन्त्येव तथाबलाः ॥ ४७ ॥
သူတို့သည် အပြစ်တင်စကားပြောသော လျှာဖြင့် အရင်က ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောကြပြီး၊ ထို့နောက် စိတ်ဓာတ်အားနည်းသဖြင့် အလွန်ကရုဏာရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသော စကားများကိုလည်း ပြောတတ်ကြသည်။
Verse 48
श्रेयस्कामो भवेद्यस्तु नीतिशास्त्रार्थकोविदः । साधुत्वं समभावं च खलानां नैव विश्वसेत् ॥ ४८ ॥
အကျိုးစီးပွားအမှန်ကို လိုလားသူသည် နီတိနှင့် ရာဇနီတိ စာတမ်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ကျွမ်းကျင်ရမည်၊ ထို့ပြင် လူဆိုးတို့ ပြသသော “ကောင်းမြတ်မှု” နှင့် “စိတ်ညီမျှမှု” ကို မည်သည့်အခါမျှ မယုံကြည်သင့်။
Verse 49
दुर्जनं प्रणतिं यान्तं मित्रं कैतवशीलिनम् । दुष्टां भार्यां च विश्वस्तो मृत एव न संशयः ॥ ४९ ॥
လူဆိုးတစ်ယောက်က ဦးညွှတ်လာသော်လည်း ယုံကြည်သူ၊ လှည့်စားသဘောရှိသော မိတ်ဆွေကို ယုံသူ၊ နှင့် အကျင့်ပျက်သော ဇနီးကို ယုံသူ—ထိုသူသည် သေပြီးသားနှင့်တူသည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 50
मा रक्ष तस्मादेतान्वै गोरूपव्याघ्रकर्मिणः । हत्वैतानखिलान् दुष्टांस्त्वत्प्रसादान्महीं भजे ॥ ५० ॥
ထို့ကြောင့် ဤသူတို့ကို မကာကွယ်ပါနှင့်—နွားကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း ကျားကဲ့သို့ ပြုမူကြသည်။ ဤလူဆိုးတို့အားလုံးကို သတ်ပစ်ပါ; သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသည် မြေကြီးကို ခံစား၍ အုပ်စိုးမည်။
Verse 51
वशिष्ठस्तद्वचः श्रुत्वा सुप्रीतो मुनिसत्तमः । कराभ्यां सगरस्याङ्गं स्पृशन्निदमुवाच ह ॥ ५१ ॥
ထိုစကားကို ကြားသော် ဝသိဋ္ဌ—မုနိတို့အထွဋ်အမြတ်—အလွန်ပျော်ရွှင်နှစ်သက်하였다။ သူသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် စဂရ၏ ကိုယ်ကို ထိကာ ထို့နောက် ဤသို့ မိန့်ဆို하였다။
Verse 52
वसिष्ठ उवाच । साधु साधु महाभाग सत्यं वदसि सुव्रत । तथापि मद्वचः श्रुत्वा परां शान्तिं लभिष्यसि ॥ ५२ ॥
ဝသိဋ္ဌက ဆို၏ - "ကောင်းလေစွ၊ ကောင်းလေစွ၊ ကံကောင်းသော အသင်၊ အသင်သည် အမှန်တရားကို ဆိုပါ၏။ သို့သော် ငါ၏စကားကို ကြားနာရလျှင် အသင်သည် အမြတ်ဆုံးသော ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိလိမ့်မည်။"
Verse 53
मयैते निहताः पूर्वं त्वत्प्रतिज्ञाविरोधिनः । हतानां हनने कीर्तिः का समुत्पद्यते वद ॥ ५३ ॥
အသင်၏ ကတိသစ္စာကို ဆန့်ကျင်သော ဤရန်သူများကို ငါသတ်ပြီးပြီ ဖြစ်၏။ သေပြီးသောသူတို့ကို သတ်ခြင်းဖြင့် အဘယ်ဂုဏ်သတင်း ကျော်ဇောမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်မည်နည်း၊ ငါ့ကို ပြောပြလော့။
Verse 54
भूमीश जन्तवः सर्वे कर्मपाशेन यन्त्रिताः । तथापि पापैर्निहताः किमर्थं हंसि तान्पुनः ॥ ५४ ॥
အို မြေကြီးသခင်၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာ အနှောင်အဖွဲ့များဖြင့် ချည်နှောင်ခြင်း ခံရပြီး မောင်းနှင်ခြင်း ခံရကုန်၏။ သို့ဖြစ်ပါလျက် ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ အပြစ်များကြောင့် ပျက်စီးပြီးဖြစ်သောအခါ အဘယ်ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ထပ်မံ သတ်ဖြတ်ရသနည်း။
Verse 55
देहस्तु पापजनितः पूर्वमेवैनसा हतः । आत्मा ह्यभेद्यः पूर्णत्वाच्छास्त्राणामेष निश्चयः ॥ ५५ ॥
ခန္ဓာကိုယ်သည် အပြစ်မှ မွေးဖွားလာပြီး ထိုအကုသိုလ်ကြောင့်ပင် ပျက်စီးပြီး ဖြစ်၏။ သို့သော် အတ္တ (ဝိညာဉ်) သည် ပြည့်စုံသောကြောင့် အမှန်တကယ် မပျက်စီးနိုင်ပေ၊ ဤသည်မှာ ကျမ်းဂန်များ၏ အတည်ပြုထားသော နိဂုံးဖြစ်သည်။
Verse 56
स्वकर्मफलभोगानां हेतुमात्रा हि जन्तवः । कर्माणि दैवमूलानि दैवाधीनमिदं जगत् ॥ ५६ ॥
သတ္တဝါတို့သည် မိမိတို့၏ ကံအကျိုးပေးကို ခံစားရန်အတွက် အကြောင်းခံမျှသာ ဖြစ်ကြ၏။ လုပ်ရပ်များသည် ကံကြမ္မာတွင် အခြေတည်ပြီး ဤလောကတစ်ခုလုံးကို ကံကြမ္မာက အုပ်စိုးထားသည်။
Verse 57
यस्माद् दैवं हि साधुनां रक्षिता दुष्टशिक्षिता । ततो नरैरस्वतन्त्रैः किं कार्यं साध्यते वद ॥ ५७ ॥
သဒ္ဓါရှင်တို့ကို ကာကွယ်သူ၊ မကောင်းသူတို့ကို ဆုံးမသင်ကြားသူမှာ ဒေဝကံ (daiva) ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မိမိအလိုအလျောက် မလွတ်လပ်သော လူသားတို့က ဘာကိစ္စကို အောင်မြင်စေနိုင်မည်နည်း၊ ပြောပါ။
Verse 58
शरीरं पापसंभूतं पापेनैव प्रवर्तते । पापमूलमिदं ज्ञात्वा कथं हन्तुं समुद्यतः ॥ ५८ ॥
ကိုယ်ခန္ဓာသည် အပြစ်မှ ပေါ်ပေါက်လာ၍ အပြစ်ကြောင့်ပင် လှုပ်ရှားသက်ဝင်၏။ ဤကိုယ်ခန္ဓာဘဝသည် အပြစ်ကို အမြစ်အဖြစ်ထားသည်ဟု သိပြီးနောက်၊ အခြားသူကို သတ်ရန် မည်သို့ ထွက်ခွာကြံစည်နိုင်မည်နည်း။
Verse 59
आत्मा शुद्धोऽपि देहस्थो देहीति प्रोच्यते बुधैः । तस्मादिदं वपुर्भूप पापमूलं न संशयः ॥ ५९ ॥
အတ္တမန် (အာတ္မာ) သန့်ရှင်းသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း နေထိုင်သည့်အခါ ပညာရှိတို့က “ကိုယ်ရှိသူ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အပြစ်၏ အမြစ်ဖြစ်သည်မှာ သံသယမရှိ။
Verse 60
पापमूलवपुर्हन्तुः का कीर्तिस्तव बाहुज । भविष्यतीति निश्चित्य नैतान्हिंसीस्ततः सुत ॥ ६० ॥
လက်တန်ခိုးကြီးသူရေ၊ အပြစ်ကို အမြစ်အဖြစ်ထားသော သတ္တဝါတို့ကို သတ်သူအဖြစ် သင့်အတွက် ဘယ်လိုဂုဏ်သတင်း ရှိမည်နည်း။ ထိုသို့သောနာမည်ဆိုး မလွဲမသွေ ဖြစ်မည်ဟု သေချာသိ၍၊ သားရေ၊ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို မထိခိုက်စေနှင့်။
Verse 61
इति श्रुत्वा गुरोर्वाक्यं विरराम स कोपतः । स्पृशन्करेण सगरं नन्दनं मुनयस्तदा ॥ ६१ ॥
ဂုရု၏စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ သူသည် ဒေါသမှ ရပ်တန့်သွား၏။ ထို့နောက် မုနိတို့သည် နန္ဒန၏ အိုးကို လက်ဖြင့် ထိတို့ကြ၏။
Verse 62
अथाथर्वनिधिस्तस्य सगरस्य महात्मनः । राज्याभिषेकं कृतवान्मुनिभिः सह सुव्रतैः ॥ ६२ ॥
ထို့နောက် အထာဝနိဓိသည် သီလဝတ္တကောင်းမြတ်သော ရဟန်းမုနိတို့နှင့်အတူ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ဘုရင် စဂရ၏ ရာဇာဘိသေက (နန်းတက်ပွဲ) ကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 63
भार्याद्वयं च तस्यासीत्केशिनी सुमतिस्तथा । काश्यपस्य विदर्भस्य तनये मुनिसत्तम ॥ ६३ ॥
အို မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ထိုဘုရင်၌ မိဖုရားနှစ်ပါးရှိ၍ ကေရှိနီနှင့် စုမတိ ဟူ၍၊ နှစ်ပါးစလုံးသည် ဝိဒರ್ಭ၏ ကာရှျပ၏ သမီးများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 64
राज्ये प्रतिष्ठिते दृष्ट्वा मुनिरौर्वस्तपोनिधिः । वनादागत्य राजानं संभाष्य स्वाश्रमं ययौ ॥ ६४ ॥
နိုင်ငံတော် တည်မြဲခိုင်မာလာသည်ကို မြင်သော် တပဿာအင်အားအလွန်ကြီးသော မုနိ အော်ရဝသည် တောမှ ထွက်လာ၍ ဘုရင်နှင့် စကားပြောပြီးနောက် မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွား하였다။
Verse 65
कदाचित्तस्य भूपस्य भार्याभ्यां प्रार्थितो मुनिः । वरं ददावपत्यार्थमौर्वो भार्गवमन्त्रवित् ॥ ६५ ॥
တစ်ခါတစ်ရံ ထိုဘုရင်၏ မိဖုရားနှစ်ပါးက တောင်းပန်သဖြင့် ဘာရ္ဂဝ မန္တရများကို သိကျွမ်းသော မုနိ အော်ရဝသည် သားသမီးရရန် အကျိုးရှိသော ကောင်းချီးတစ်ပါးကို ပေးတော်မူ하였다။
Verse 66
क्षणं ध्यानस्थितो भूत्वा त्रिकालज्ञो मुनीश्वरः । केशिनीं सुमतिं चैव इदमाह प्रहर्षयन् ॥ ६६ ॥
သုံးကာလကို သိမြင်သော မုနိအရှင်သည် ခဏတာ သမာဓိ၌ တည်နေပြီးနောက် ကေရှိနီနှင့် စုမတိတို့ကို ဝမ်းမြောက်စွာ ဤသို့ မိန့်ကြား하였다။
Verse 67
और्व उवाच । एका वंशधरं चैकमन्या षडयुतानि च । अपत्यार्थं महाभागे वृणुतां च यथेप्सितम् ॥ ६७ ॥
အော်ဝရ မုနိက မိန့်တော်မူသည်။ «ကံကောင်းသော မိဖုရားရေ၊ နွားတစ်ကောင်က မျိုးဆက်ဆက်ခံ အမွေဆက်ခံသားတစ်ယောက်ကို ပေးမည်၊ အခြားတစ်ကောင်က သားခြောက်ထောင်ကို ပေးမည်။ သားသမီးအတွက် သင်နှစ်သက်သလို ရွေးချယ်ပါ»။
Verse 68
अथ श्रुत्वा वचस्तस्य मुनेरौर्वस्य नारद । केशिन्येकं सुतं वव्रे वंशसन्तानकारणम् ॥ ६८ ॥
နာရဒာရေ၊ အော်ဝရ မုနိ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ကေရှိနီသည် မျိုးဆက်မပြတ်စေရန် သားတစ်ယောက်တည်းကို တောင်းခံ하였다။
Verse 69
तथा षष्टिसहस्राणि सुमत्या ह्यभवन्सुताः । नाम्नासमंजाः केशिन्यास्तनयो मुनिसत्तम ॥ ६९ ॥
ထို့အတူ စုမတီမှ သားခြောက်သောင်း မွေးဖွားလာကြ၏။ မုနိအမြတ်တော်ရေ၊ ကေရှိနီ၏ သားကို “သမံဇ” ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
Verse 70
असमंजास्तु कर्माणि चकारोन्मत्तचेष्टितः । तं दृष्ट्वा सागराः सर्वे ह्यासन्दुर्वृत्तचेतसः ॥ ७० ॥
သို့သော် အသမံဇသည် မူးယစ်သကဲ့သို့ ရူးသွပ်သော အပြုအမူဖြင့် အရှက်ရစရာ အမှုများကို ပြုခဲ့သည်။ သူကိုမြင်၍ စဂရ၏ သားအားလုံးလည်း စိတ်သဘောမကောင်းသို့ လှည့်သွားကြသည်။
Verse 71
तद्बालभावं संदुष्टं ज्ञात्वा बाहुसुतो नृपः । चिन्तयामास विधिवत्पुत्रकर्म विगर्हितम् ॥ ७१ ॥
ကလေး၏ စိတ်သဘောသည် ပျက်စီးသွားကြောင်း သိမြင်သဖြင့် ဘာဟု၏ သားဖြစ်သော မင်းကြီးသည် မိမိသားအပေါ် မည်သို့ ဆောင်ရွက်သင့်သည်ကို ဓမ္မတရားအတိုင်း စဉ်းစားခဲ့သည်—အပြစ်တင်စရာ ကိစ္စဖြစ်သော်လည်း။
Verse 72
अहो कष्टतरा लोके दुर्जनानां हि संगतिः । कारुकैस्ताड्यते वह्निरयः संयोगमात्रतः ॥ ७२ ॥
အို၊ ဤလောက၌ မကောင်းသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်းသည် အလွန်နာကျင်လှ၏။ သံနှင့် ထိတွေ့မိသက်သက်ကြောင့်ပင် မီးတောင်ကို လက်ရာသမားတို့က ထိုးနှက်ရ၏။
Verse 73
अंशुमान्नाम तनयो बभूव ह्यसमंजसः । शास्त्रज्ञो गुणवान्धर्मी पितामहहिते रतः ॥ ७३ ॥
အসমဉ္ဇသ၌ အံရှုမာန် အမည်ရှိသော သားတစ်ပါးရှိ၏။ သူသည် သာသနာကျမ်းများကို သိကျွမ်း၍ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံ၊ ဓမ္မတရားကို လိုက်နာကာ အဘိုးကြီး၏ အကျိုးအတွက် စိတ်အားထက်သန်သူ ဖြစ်၏။
Verse 74
दुर्वृत्ताः सागराः सर्वे लोकोपद्र वकारिणः । अनुष्ठानवतां नित्यमन्तराया भवन्ति ते ॥ ७४ ॥
သမုဒ္ဒရာတို့အားလုံးသည် အကျင့်မကောင်း၍ လောကကို အနှောင့်အယှက်ပြုသူများ ဖြစ်ကြ၏။ သာသနာအကျင့်အထုံးကို လိုက်နာသူတို့အတွက်လည်း အမြဲတမ်း အတားအဆီးများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 75
हुतानि यानि यज्ञेषु हवींषि विधिवद् द्विजैः । बुभुजे तानि सर्वाणि निराकृत्य दिवौकसः ॥ ७५ ॥
ဒွိဇတို့က ယဇ္ဉများတွင် နည်းလမ်းတကျ ပူဇော်သည့် ဟဝိများအားလုံးကို သူသည် ကောင်းကင်နေ ဒေဝတားတို့ကို ဖယ်ရှားကာ အကုန်လုံး စားသုံးလေ၏။
Verse 76
स्वर्गादाहृत्य सततं रम्भाद्या देवयोषितः । भजन्ति सागरास्ता वै कचग्रहबलात्कृताः ॥ ७६ ॥
ကောင်းကင်မှ ရမ္ဘာတို့ကဲ့သို့ ဒေဝမိန်းမများကို အမြဲတမ်း ခေါ်ဆောင်ချလာပြီး၊ သမုဒ္ဒရာတို့သည် ကစဂြဟ၏ အင်အားကြောင့် အတင်းအကျပ် ဖြစ်စေခံရသကဲ့သို့ သူမတို့နှင့် အတူနေထိုင်ကြ၏။
Verse 77
पारिजातादिवृक्षाणां पुष्पाण्याहृत्य ते खलाः । भूषयन्ति स्वदेहानि मद्यपानपरायणाः ॥ ७७ ॥
အရက်သောက်ခြင်းကို အလွန်စွဲလမ်းသော မကောင်းသူတို့သည် ပါရိဇာတကဲ့သို့ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော သစ်ပင်များ၏ ပန်းများကို ခူးယူကာ ကိုယ်ခန္ဓာကိုသာ အလှဆင်ကြသည်။
Verse 78
साधुवृत्तीः समाजह्रुः सदाचाराननाशयन् । मित्रैश्च योद्धुमारब्धा बलिनोऽत्यन्तपापिनः ॥ ७८ ॥
အလွန်အပြစ်ကြီး၍ အင်အားကြီးသောသူတို့သည် သာဓုတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို လုယူကာ ကောင်းမွန်သော အကျင့်စာရိတ္တကို ဖျက်ဆီးပြီး မိတ်ဖက်များနှင့်အတူ စစ်ပွဲကို စတင်ကြသည်။
Verse 79
एतद् दृष्ट्वातितुःखार्ता देवा इन्द्र पुरोगमाः । विचारं परमं चक्रुरेतेषां नाशहेतवे ॥ ७९ ॥
ဤအရာကိုမြင်၍ အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲသွားသော ဒေဝတို့သည် အင်ဒြာကို ဦးဆောင်ကာ ထိုရန်သူတို့ကို ဖျက်ဆီးရန် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေသည့် အမြင့်ဆုံး ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှုကို ပြုကြသည်။
Verse 80
निश्चित्य विबुधाः सर्वे पातालान्तरगोचरम् । कपिलं देवदेवेशं ययुः प्रच्छन्नरूपिणः ॥ ८० ॥
ကပိလသည် ဒေဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍ ပာတාල၏ အတွင်းပိုင်းဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသည်ဟု သေချာသိပြီးနောက် ဒေဝအားလုံးသည် ဖုံးကွယ်ထားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် သူ့ထံသို့ သွားကြသည်။
Verse 81
ध्यायन्तमात्मनात्मानं परानन्दैकविग्रहम् । प्रणम्य दण्डवद् भूमौ तुष्टुवुस्त्रिदशास्ततः ॥ ८१ ॥
ထိုအခါ ဒေဝတို့သည် မိမိ၏ အတ္တကို မိမိဖြင့်ပင် သမာဓိတည်နေသော၊ အမြင့်ဆုံး သန့်ရှင်းသော အာနန္ဒတစ်ပါးတည်း၏ ရုပ်ကာယဖြစ်တော်မူသော သူ့ကိုမြင်၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် တုတ်တံကဲ့သို့ လဲကျကန်တော့ပြီး ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်။
Verse 82
देवा ऊचुः । नमस्ते योगिने तुभ्यं सांख्ययोगरताय च । नररूपप्रतिच्छन्नजिष्णवे विष्णवे नमः ॥ ८२ ॥
ဒေဝတို့ဆိုကြသည်။ အို အမြင့်မြတ်သော ယောဂီတော်၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ စာင်ချာနှင့် ယောဂ၌ ပျော်မြူးတော်မူသူ သင့်အားလည်း နမස්ကာရပါ၏။ လူရုပ်ဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသော်လည်း အမြဲအောင်မြင်တော်မူသော သခင် ဗိဿနုတော်အား နမස්ကာရပါ၏။
Verse 83
नमः परेशभक्ताय लोकानुग्रहहेतवे । संसारारण्यदावाग्ने धर्मपालनसेतवे ॥ ८३ ॥
အမြင့်မြတ်သော အရှင်၏ ဘက္တ (သဒ္ဓါဝန်) သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ လောကတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် လုပ်ဆောင်သူ၊ သံသရာတောအတွင်း မီးလောင်သကဲ့သို့ အကုသိုလ်ကို လောင်ကျွမ်းစေသူ၊ ဓမ္မကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန် တံတားကဲ့သို့ ဖြစ်သူအား နမස්ကာရပါ၏။
Verse 84
महते वीतरागाय तुभ्यं भूयो नमो नमः । सागरैः पीडितानस्मांस्त्रायस्व शरणागतान् ॥ ८४ ॥
အကြီးမြတ်၍ အလိုအလျောက်ကင်းသော သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ နမස්ကာရပါ၏။ သမုဒ္ဒရာတို့ကြောင့် နှိပ်စက်ခံနေရသော ကျွန်ုပ်တို့သည် ခိုလှုံရန် လာရောက်ပါ၏; ခိုလှုံလာသူတို့ကို ကယ်တင်ကာ ကာကွယ်တော်မူပါ။
Verse 85
कपिल उवाच । ये तु नाशमिहेच्छंतिं यशोबलधनायुषाम् । त एव लोकान्बाधन्ते नात्राश्चर्यं सुरोत्तमाः ॥ ८५ ॥
ကပိလက ဆိုသည်။ ဤလောက၌ ဂုဏ်သတင်း၊ အင်အား၊ ဥစ္စာ၊ အသက်ရှည်ခြင်းတို့ ပျက်စီးစေလိုသူတို့သာ လောကတို့ကို နှောင့်ယှက်ဒုက္ခပေးကြသည်။ အို ဒေဝတို့အထွတ်အမြတ်၊ ဤအရာ၌ အံ့သြစရာ မရှိပါ။
Verse 86
यस्तु बाधितुमिच्छेत जनान्निरपराधिनः । तं विद्यात्सर्वलोकेषु पापभोगरतं सुराः ॥ ८६ ॥
သို့သော် အပြစ်မရှိသော လူတို့ကို နှောင့်ယှက်လိုသူရှိလျှင်၊ အို ဒေဝတို့၊ ထိုသူကို လောကအားလုံး၌ အပြစ်၏ အကျိုးကို ခံစားရန် ပျော်မြူးသူဟု သိမှတ်ကြလော့။
Verse 87
कर्मणा मनसा वाचा यस्त्वन्यान्बाधते सदा । तं हन्ति दैवमेवाशु नात्र कार्या विचारणा ॥ ८७ ॥
ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံး၊ နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် အခြားသူတို့ကို အမြဲတမ်း ထိခိုက်စေသူကို ကံကြမ္မာတရားက ချက်ချင်းပင် ဒဏ်ခတ်သတ်ဖြတ်၏။ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။
Verse 88
अल्पैरहोभिरेवैते नाशमेष्यन्ति सागराः । इत्युक्ते मुनिना तेन कपिलेन महात्मना । प्रणम्य तं यथान्यायं गता नाकं दिवौकसः ॥ ८८ ॥
မဟာစိတ်ရှိသော မုနိ ကပိလက “ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဤသမုဒ္ဒရာတို့ ပျက်စီးသွားမည်” ဟု မိန့်ကြားသော်၊ ကောင်းကင်ဘုံနေ ဒေဝတော်တို့သည် ထုံးတမ်းအတိုင်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ စွဝဂ္ဂသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 89
अत्रान्तरे तु सगरो वसिष्ठाद्यैर्महर्षिभिः । आरेभे हयमेधाख्यं यज्ञं कर्त्तुमनुत्तमम् ॥ ८९ ॥
ထိုအချိန်အတွင်း ဘုရင် စဂရသည် ဝသိဋ္ဌတို့ ဦးဆောင်သော မဟာရိရှီတို့နှင့်အတူ အထူးမြတ်ဆုံး “အရှွမေဓ” ဟုခေါ်သော ယဇ္ဉကို စတင်ကျင်းပလေ၏။
Verse 90
तद्यज्ञे योजितं सप्तिमपहृत्य सुरेश्वरः । पाताले स्थापयामास कपिलो यत्र तिष्ठति ॥ ९० ॥
ထိုယဇ္ဉအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ယဇ္ဉမြင်းကို ဒေဝတို့၏ အရှင်က ခိုးယူကာ ကပိလ မုနိ နေထိုင်ရာ ပာတာလာ၌ ထားရှိလေ၏။
Verse 91
गूढविग्रहशक्रेण हृतमश्वं तु सागराः । अन्वेष्टुं बभ्रमुर्लोकान् भूरादींश्च सुविस्मिताः ॥ ९१ ॥
အင်ဒြာ (ရှကရ) သည် ကိုယ်ပုံဖျောက်ကာ မြင်းကို ခိုးယူသွားသဖြင့် စဂရ၏ သားတို့သည် အလွန်အံ့ဩကြကာ ဘူလောကမှ စ၍ လောကအနှံ့ လှည့်လည်ရှာဖွေလေ၏။
Verse 92
अदृष्टसप्तयस्ते च पातालं गन्तुमुद्यताः । चख्नुर्महीतलं सर्वमेकैको योजनं पृथक् ॥ ९२ ॥
ထိုအခါ မျက်စိမမြင်ရတော့သော ခုနစ်ဦးသည် ပာတාලသို့ ဆင်းရန် ရည်ရွယ်ကာ မြေမျက်နှာပြင်တစ်လျှောက်လုံးကို တူးဖော်ကြ၏။ တစ်ဦးချင်းစီက သီးသန့် တစ်ယောဇနာစီ တူးထုတ်လေ၏။
Verse 93
मृत्तिकां खनितां ते चोदधितीरे समाकिरन् । तद्द्वारेण गताः सर्वे पातालं सगरात्मजाः ॥ ९३ ॥
သူတို့တူးထုတ်ထားသော မြေကို ပင်လယ်ကမ်းခြေ၌ စုပုံချကြ၏။ ထိုအပေါက်တံခါးမှတဆင့် စဂရ၏သားတော်များ အားလုံး ပာတාලသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။
Verse 94
विचिन्वन्ति हयं तत्र मदोन्मत्ता विचेतसः ॥ ९४ ॥
ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် မြင်းကို ရှာဖွေကြသော်လည်း မာနမူးယစ်၍ စိတ်မတည်၊ ခွဲခြားသိမြင်မှု ပျောက်ကွယ်သွားကြ၏။
Verse 95
तत्रापश्यन्महात्मानं कोटिसूर्यसमप्रभम् । कपिलं ध्याननिरतं वाजिनं च तदन्तिके ॥ ९५ ॥
ထိုနေရာ၌ သူသည် မဟာအတ္တမ ကပိလမုနိကို မြင်ရ၏—အလင်းရောင်သည် နေတစ်ကိုဋိနှင့်တူ၍ သမาธိ၌ နစ်မြုပ်နေသည်။ ထို့အနီး၌ မြင်းတစ်ကောင်လည်း တွေ့မြင်ရ၏။
Verse 96
ततः सर्वे तु संरब्धा मुनिं दृष्ट्वाऽतिवेगतः । हन्तुमुद्युक्तमनसो विद्र वन्तः समासदन् ॥ ९६ ॥
ထို့နောက် မုနိကို မြင်လျှင် သူတို့အားလုံး ဒေါသထွက်ကာ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေးဝင်လာကြ၏။ သတ်ရန် စိတ်ထား၍ အနီးကပ် ဝိုင်းရံကြလေ၏။
Verse 97
हन्यतां हन्यतामेष वध्यतां वध्यतामयम् । गृह्यतां गृह्यतामाशु इत्यूचुस्ते परस्परम् ॥ ९७ ॥
“သတ်လိုက်ကြ! သတ်လိုက်ကြ! သူ့ကို အသေသတ်လိုက်ကြ! သူ့ကို အမြန်ဖမ်းကြ!” ဟု သူတို့အချင်းချင်း အော်ဟစ်ကြလေသည်။
Verse 98
हृताश्वं साधुभावेन बकवद्ध्य्नातत्परम् । सन्ति चाहो खला लोके कुर्वन्त्याडम्बरं महत् ॥ ९८ ॥
သူတော်ကောင်းယောင်ဆောင်၍ ဗျိုင်းကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ကာ Hṛtāśva ကို လှည့်စားခဲ့သည်။ ဤလောက၌ သူတော်ကောင်းယောင်ဆောင်သော လူယုတ်မာများ ရှိကြပေသည်။
Verse 99
इत्युच्चरन्तो जहसुः कपिलं ते मुनीश्वरम् । समस्तेन्द्रि यसन्दोहं नियम्यात्मानमात्मनि ॥ ९९ ॥
ထိုသို့ပြောဆိုလျက် ရသေ့တို့၏အရှင် ကပိလကို ရယ်မောကြသည်။ ထိုအခါ သူသည် အာရုံများကို ထိန်းချုပ်၍ မိမိစိတ်ကို အတ္တ၌ တည်စေ၏။
Verse 100
आस्थितः कपिलस्तेषां तत्कर्म ज्ञातवान्नहि ॥ १०० ॥
ကပိလသည် သူတို့အလယ်၌ ရှိနေသော်လည်း ထိုလုပ်ရပ်ကို လုံးဝ မသိရှိခဲ့ပေ။
Verse 101
आसन्नमृत्यवस्ते तु विनष्टमतयो मुनिम् । पद्भिः संताडयामासुर्बाहूं च जगृहुः परे ॥ १०१ ॥
စိတ်ပျက်စီးနေသူတို့သည် ရသေ့မြတ်အား သေလုနီးပါးအခြေအနေတွင် တွေ့ရသဖြင့် ခြေဖြင့် ကန်ကျောက်၍ လက်မောင်းများကို ဆွဲကိုင်ကြလေသည်။
Verse 102
ततस्त्यक्तसमाधिस्तु स मुनिर्विस्मितस्तदा । उवाच भावगम्भीरं लोकोपद्र वकारिणः ॥ १०२ ॥
ထို့နောက် သမာဓိမှ ပြန်လည်ထွက်လာသော မုနိသည် ထိုခဏ၌ အံ့ဩလျက်၊ လောက၏ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်သော စိတ်အနက်ရှိုင်းသည့် စကားကို မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 103
एश्वर्यमदमत्तानां क्षुधितानां च कामिनाम् । अहंकारविमूढानां विवेको नैव जायते ॥ १०३ ॥
အာဏာနှင့် စည်းစိမ်ကြောင့် မူးယစ်နေသူများ၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသူများ၊ ကာမတဏှာအောက်တွင် နေသူများ—အဟင်္ကာရကြောင့် မောဟဖြစ်သူတို့၌ စစ်မှန်သော विवेक မပေါ်ပေါက်။
Verse 104
निधेराधारमात्रेण मही ज्वलति सर्वदा । तदेव मानवा भुक्त्वा ज्वलन्तीति किमद्भुतम् ॥ १०४ ॥
မီးတောက်သည့် မြေအောက်အပူဓနကို အခြေခံထားရုံဖြင့်ပင် မြေကြီးသည် အမြဲတမ်း ပူလောင်နေ၏။ ထိုအရာကို လူသားတို့ စားသုံးပြီး ပူလောင်လာသည်ဆိုလျှင် အံ့ဩစရာ ဘာရှိသနည်း။
Verse 105
किमत्र चित्रं सुजनं बाधन्ते यदि दुर्जनाः । महीरुहांश्चानुतटे पातयन्ति नदीरयाः ॥ १०५ ॥
ဤတွင် အံ့ဩစရာ ဘာရှိသနည်း—ဒုర్జနတို့က သုဇနကို နှောင့်ယှက်လျှင်။ ကမ်းနားတလျှောက် စီးဆင်းသော မြစ်ရေစီးကြောင်းပင် သစ်ပင်ကြီးများကို လဲကျစေတတ်သည်။
Verse 106
यत्र श्रीर्यौवनं वापि शारदा वापि तिष्ठति । तत्राश्रीर्वृद्धता नित्यं मूर्खत्वं चापि जायते ॥ १०६ ॥
စည်းစိမ် (Śrī)၊ ယောဝန (လူငယ်မှု) နှင့် Śāradā (ပညာ၏ ဒေဝီ) တည်ရှိရာအရပ်၌၊ အရှရီ (ကံဆိုးမှု)၊ အမြဲတမ်း အိုမင်းခြင်းနှင့် မိုက်မဲခြင်းတို့လည်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည် (ထိုအရာများ မရှိလျှင်)။
Verse 107
अहो कनकमाहात्म्यमाख्यातुं केन शक्यते । नामसाम्यदहो चित्रं धत्तूरोऽपि मदप्रदः ॥ १०७ ॥
အဟို! ရွှေ၏ မဟာဂုဏ်ကို အပြည့်အဝ ဖော်ပြနိုင်သူ မည်သူရှိနိုင်သနည်း။ အမည်တူခြင်းသည် အံ့ဩဖွယ်—ဒတ္တူရာပင် မူးယစ်မှုကို ပေးတတ်၏။
Verse 108
भवेद्यदि खलस्य श्रीः सैव लोकविनाशिनी । यथा सखाग्नेः पवनः पन्नगस्य यथा विषम् ॥ १०८ ॥
မကောင်းသူထံ သာယာချမ်းသာမှု ရလာလျှင် ထိုချမ်းသာမှုတင်ပင် လောကကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်လာသည်—လေသည် မီး၏ မိတ်ဖက်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ အဆိပ်သည် မြွေ၏ သဘာဝဖြစ်သကဲ့သို့။
Verse 109
अहो धनमदान्धस्तु पश्यन्नपि न पश्यति । यदि पश्यत्यात्महितं स पश्यति न संशयः ॥ १०९ ॥
အဟို! ငွေကြေး၏ မာနကြောင့် မျက်ကန်းဖြစ်သူသည် ကြည့်နေပင် မမြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် မိမိအတ္တ၏ အကျိုးကို မြင်သူသာ အမှန်တကယ် မြင်သူဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 110
इत्युक्त्वा कपिलः क्रुद्धो नेत्राभ्यां ससृजेऽनलम् । स वह्निः सागरान्सर्वान्भस्मसादकरोत्क्षणात् ॥ ११० ॥
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ကပိလသည် ဒေါသထွက်ကာ မျက်စိနှစ်လုံးမှ မီးကို ထုတ်လွှတ်၏။ ထိုမီးသည် ခဏချင်းပင် စာဂရ၏ သားတော်များအားလုံးကို ပြာဖြစ်စေ하였다။
Verse 111
यन्नेत्रजानलं दृष्ट्वा पातालतलवासिनः । अकालप्रलयं मत्वा च्रुकुशुः शोकलालसाः ॥ १११ ॥
မျက်စိမှ ပေါက်ဖွားလာသော ထိုမီးကို မြင်ကြသော် ပာတာလာလောက နေထိုင်သူတို့သည် အချိန်မတိုင်မီ ပရလယ ရောက်လာပြီဟု ထင်ကာ ဝမ်းနည်းကြောက်ရွံ့၍ အော်ဟစ်ငိုကြွေးကြ၏။
Verse 112
तदग्नितापिताः सर्वे दन्दशूकाश्च राक्षसाः । सागरं विविशुः शीघ्रं सतां कोपो हि दुःसहः ॥ ११२ ॥
ထိုမီး၏အပူကြောင့် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသော မြွေများနှင့် ရာක්ෂသများ အားလုံးသည် အလျင်အမြန် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဝင်သွားကြ၏။ သာဓုသူတို့၏ အမျက်သည် အမှန်တကယ် ခံနိုင်ရည်ခက်၏။
Verse 113
अथ तस्य महीपस्य समागम्याध्वरं तदा । देवदूत उवाचेदं सर्वं वृत्तं हि यक्षते ॥ ११३ ॥
ထိုအခါ မဟီပတိဘုရင်၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ နတ်တမန်တစ်ပါး လာရောက်၍ “ဖြစ်ပျက်သမျှ အကြောင်းအရာကို သင့်အား အပြည့်အစုံ ပြောပြမည်” ဟု ဆို၏။
Verse 114
एतत्समाकर्ण्य वचः सगरःसर्ववित्प्रभुः । दैवेन शिक्षिता दुष्टा इत्युवाचातिहर्षितः ॥ ११४ ॥
ထိုစကားကို ကြားသော် စဂရမင်း—အရာရာသိမြင်သော အင်အားကြီးသခင်—အလွန်ဝမ်းမြောက်၍ “ဤသူဆိုးကို ကံတရားကပင် သင်ခန်းစာပေးလိုက်သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 115
माता वा जनको वापि भ्राता वा तनयोऽपि वा । अधर्मं कुरुते यस्तु स एव रिपुरिष्यते ॥ ११५ ॥
မိခင်ဖြစ်စေ ဖခင်ဖြစ်စေ အစ်ကိုညီကိုဖြစ်စေ သားဖြစ်စေ—အဓမ္မကို ကျင့်သူသည် ထိုသူပင် ရန်သူဟု သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 116
यस्त्वधर्मेषु निरतः सर्वलोकविरोधकृत् । तं रिपुं परमं विद्याच्छास्त्राणामेष निर्णयः ॥ ११६ ॥
သို့သော် အဓမ္မ၌ မျက်နှာမူနေ၍ လူလောကအားလုံးနှင့် ဆန့်ကျင်ပြုသူကို အမြင့်ဆုံးရန်သူဟု သိမှတ်ရမည်။ ဤသည်မှာ သာသနာကျမ်းတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်၏။
Verse 117
सगरः पुत्रनाशेऽपि न शुशोच मुनीश्वरः । दुर्वृत्तनिधनं यस्मात्सतामुत्साहकारणम् ॥ ११७ ॥
သားတို့ပျက်စီးသော်လည်း မုနိသဘောရှိသော စဂရမင်းသည် မဝမ်းနည်းခဲ့။ အကြောင်းမှာ မကောင်းသူတို့၏ ပျက်စီးခြင်းသည် သဒ္ဓါရှိသူတို့အတွက် စိတ်အားထက်သန်မှုကို ပြန်လည်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
Verse 118
यज्ञेष्वनधिकारत्वादपुत्राणामिति स्मृतेः । पौत्रं तमंशुमन्तं हि पुत्रत्वे कृतवान्प्रभुः ॥ ११८ ॥
သမృతိ၌ “သားမရှိသူတို့သည် ယဇ္ဈပူဇာ၌ အခွင့်မရှိ” ဟုဆိုသဖြင့်၊ သခင်ဘုရားသည် မြေး အံရှုမာန်ကိုပင် သားအဖြစ် လက်ခံတော်မူ하였다။
Verse 119
असमञ्जस्सुतं तं तु सुधियं वाग्विदां वरम् । युयोज सारविद् भूयो ह्यश्वानयनकर्मणि ॥ ११९ ॥
သို့ရာတွင် အသမဉ္ဇ၏သားဖြစ်သူ—ဉာဏ်ကောင်း၍ စကားပညာရှင်တို့အနက် အထူးမြတ်သူ—ကို ရထားမောင်းပညာသိသူက မြင်းများကို ပြန်လည်ခေါ်ယူထိန်းသိမ်းသည့် တာဝန်၌ ထပ်မံ ခန့်အပ်하였다။
Verse 120
स गतस्तद्बिलद्वारे दृष्ट्वा तं मुनिपुङ्गवम् । कपिलं तेजसां राशिं साष्टाङ्गं प्रणनाम ह ॥ १२० ॥
သူသည် ထိုဂူဝင်ပေါက်သို့ ရောက်သွားကာ မုနိတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ကပိလကို—တေဇောဓာတ်တောက်ပမှု၏ အစုအဝေးတစ်ခုကဲ့သို့—မြင်လျှင် အင်္ဂါရှစ်ပါးဖြင့် ပျပ်ဝပ်ကန်တော့하였다။
Verse 121
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा विनयेनाग्रतः स्थितः । उवाच शान्तमनसं देवदेवं सनातनम् ॥ १२१ ॥
လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရှေ့တွင် ရပ်နေပြီး၊ စိတ်တည်ငြိမ်သော ထာဝရ “ဒေဝဒေဝ” သခင်ဘုရားအား သူက မိန့်ကြားလျှောက်ထား하였다။
Verse 122
अंशुमानुवाच । दौःशील्यं यत्कृतं ब्रह्मन्मत्पितृव्यैः क्षमस्व तत् । परोपकारनिरताः क्षमासारा हि साधवः ॥ १२२ ॥
အံရှုမာန်က ပြောသည်။ «အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ်၏ ဖခင်ဘက် ဦးလေးများ ပြုခဲ့သော မကောင်းမှုကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့သည် အခြားသူတို့၏ အကျိုးကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ကြပြီး ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် သူတို့၏ အနှစ်သာရ ဖြစ်၏»။
Verse 123
दुर्जनेष्वपि सत्वेषु दयां कुर्वन्ति साधवः । नहि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्र श्चाण्डालवेश्मनः ॥ १२३ ॥
မကောင်းသူတို့အပေါ်၌ပင် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့သည် ကရုဏာပြုကြသည်။ လမင်းသည် ချဏ္ဍာလ၏ အိမ်ပေါ်မှပင် လရောင်ကို မဖယ်ရှားသကဲ့သို့ပင်။
Verse 124
बाध्यमानोऽपि सुजनः सर्वेषां सुखकृद् भवेत् । ददाति परमां तुष्टिं भक्ष्यमाणोऽमरैः शशी ॥ १२४ ॥
ဖိနှိပ်ခံရသော်လည်း လူကောင်းသည် အားလုံးအတွက် ပျော်ရွှင်မှုကို ဖန်တီးသူ ဖြစ်သင့်သည်။ လကြယ်သည် ဂြိုဟ်ကြတ်ချိန်တွင် အမရတို့က “စား” သော်လည်း အမြင့်ဆုံးသော ပီတိကို ပေးသကဲ့သို့ပင်။
Verse 125
दारितश्छिन्न एवापि ह्यामोदेनैव चन्दनः । सौरभं कुरुते सर्वं तथैव सुजनो जनः ॥ १२५ ॥
ခွဲဖြတ်၍ ပျက်စီးသော်လည်း စန္ဒနသစ်သည် မိမိသဘာဝအတိုင်း မွှေးရနံ့ကို ဆက်လက်ပျံ့နှံ့စေသည်။ ထိုနည်းတူ လူကောင်းသည် ထိခိုက်ဒုက္ခကြား၌ပင် အားလုံးအတွက် ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။
Verse 126
क्षान्त्या च तपसाचारैस्तद्गुणज्ञा मुनीश्वराः । सञ्जातं शासितुं लोकांस्त्वां विदुः पुरुषोत्तम ॥ १२६ ॥
သင်၏ သည်းခံခြင်းနှင့် တပသ (အာစီတ)၊ သဒ္ဓါနှင့် အကျင့်သီလတို့ကြောင့်၊ သင်၏ ဂုဏ်တော်ကို သိမြင်သော မုနိအရှင်တို့သည်—အို ပုရုရှောတ္တမ—သင်ကို လောကများကို အုပ်စိုးထိန်းသိမ်းရန် ပေါ်ထွန်းလာသူဟု သိကြသည်။
Verse 127
नमो ब्रह्मन्मुने तुभ्यं नमस्ते ब्रह्ममूर्त्तये । नमो ब्रह्मण्यशीलाय ब्रह्मध्यानपराय च ॥ १२७ ॥
ဗြဟ္မ၌ တည်မြဲသော မုနိမြတ်ရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဗြဟ္မ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော အရှင်အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။ ဗြဟ္မကို အလေးထားသည့် အကျင့်သီလရှိ၍ ဗြဟ္မသမాధိ၌ အပြည့်အဝ တည်ကြည်သူအား နမောတော်တင်ပါ၏။
Verse 128
इति स्तुतो मुनिस्तेन प्रसन्नवदनस्तदा । वरं वरय चेत्याह प्रसन्नोऽस्मि तवानघ ॥ १२८ ॥
ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသဖြင့် မုနိမြတ်ရှင်သည် မျက်နှာတော် ကြည်လင်သက်သာလာကာ ဆို၏— “အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ငါသည် သင့်အပေါ် ကျေနပ်ပြီ၊ အလိုရှိသော အကျိုးတော် (ဗရ) ကို တောင်းလော့။”
Verse 129
एवमुक्ते तु मुनिना ह्यंशुमान्प्रणिपत्य तम् । प्रापयास्मत्पितॄन्ब्राह्मं लोकमित्यभ्यभाषत ॥ १२९ ॥
မုနိမြတ်ရှင်က ထိုသို့ မိန့်ကြားသော် အံရှုမာန်သည် ဦးချကန်တော့၍ ပြော၏— “ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘိုးဘွားများကို ဗြဟ္မလောက (Brahmaloka) သို့ ရောက်စေပါရန် ကရုဏာပြုပါ။”
Verse 130
ततस्तस्यातिसंतुष्टो मुनिः प्रोवाच सादरम् । गङ्गामानीय पौत्रस्ते नयिष्यति पितॄन्दिवम् ॥ १३० ॥
ထို့နောက် မုနိမြတ်ရှင်သည် သူ့အပေါ် အလွန်ပင် ကျေနပ်၍ လေးစားစွာ မိန့်ကြား၏— “ဂင်္ဂါမြစ်ကို ဆောင်ယူလာခြင်းဖြင့် သင်၏ မြေးတော်သည် သင်တို့၏ ဘိုးဘွားများကို ကောင်းကင်သို့ ပို့ဆောင်လိမ့်မည်။”
Verse 131
त्वत्पौत्रेण समानीता गङ्गा पुण्यजला नदी । कृत्वैतान्धूतपापान्वै नयिष्यति परं पदम् ॥ १३१ ॥
သင်၏ မြေးတော်က ဆောင်ယူလာမည့် ဂင်္ဂါမြစ်သည် ပုဏ္ဏရေသန့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်၏။ ထိုမြစ်ရေသည် သူတို့၏ အပြစ်များကို ဆေးကြောဖယ်ရှားကာ ထိုဘိုးဘွားတို့ကို အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ (ပရမပဒ) သို့ ပို့ဆောင်လိမ့်မည်။
Verse 132
प्रापयैनं हयं वत्स यतः स्यात्पूर्णमध्वरम् । पितामहान्तिकं प्राप्य साश्वं वृत्तं न्यवेदयत् ॥ १३२ ॥
“ချစ်သား၊ ယဇ္ဉာမြင်းကို ဆက်လက်ပို့လိုက်ပါ၊ အဓ္ဝရ (ယဇ္ဉ) ကို ပြည့်စုံအောင် ပြီးမြောက်စေပါ” ဟုဆို၏။ ထို့နောက် ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) ထံရောက်သော် မြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်ပွားသမျှကို အပြည့်အစုံ တင်ပြလေ၏။
Verse 133
सगरस्तेन पशुना तं यज्ञं ब्राह्मणैः सह । विधाय तपसा विष्णुमाराध्याप पदं हरेः ॥ १३३ ॥
ထိုယဇ္ဉာတိရစ္ဆာန်တည်းဟူသော ပశုနာဖြင့် စဂရသည် ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ ယဇ္ဉကို ပြီးမြောက်စေ၏။ ထို့နောက် တပသဖြင့် ဗိဿဏုကို အာရာဓနာပြုကာ ဟရိ၏ မင်္ဂလာအခြေအနေသို့ ရောက်လေ၏။
Verse 134
जज्ञे ह्यंशुमतः पुत्रो दिलीप इति विश्रुतः । तस्माद्भगीरथो जातो यो गङ्गामानयद्दिवः ॥ १३४ ॥
အံရှုမတ်ထံမှ ဒိလီပဟု ကျော်ကြားသော သားတော် မွေးဖွားလေ၏။ ထိုသူမှပင် ဘဂီရထ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကောင်းကင်မှ ဂင်္ဂါမြစ်ကို ဆင်းသက်စေသူ ဖြစ်လေ၏။
Verse 135
भगीरथस्य तपसा तुष्टो ब्रह्मा ददौ मुने । गङ्गां भगीरथायाथ चिन्तयामास धारणे ॥ १३५ ॥
ဘဂီရထ၏ တပသကြောင့် ဗြဟ္မာသည် ကျေနပ်၍ “မုနိယေ” ဟုဆိုကာ ဂင်္ဂါကို ဘဂီရထအား ပေးအပ်လေ၏။ ထို့နောက် ဘဂီရထသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် မည်သို့ ထိန်းသိမ်းခံယူရမည်ကို စဉ်းစားတော်မူ၏။
Verse 136
ततश्च शिवमाराध्य तद्द्वारा स्वर्णदीं भुवम् । आनीय तज्जलैः स्पृष्ट्वा पूतान्निन्ये दिवं पितॄन् ॥ १३६ ॥
ထို့နောက် သီဝကို အာရာဓနာပြု၍၊ သီဝ၏ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် စွဝဏ္ဏဒီ (Svarṇadī) ၏ သန့်ရှင်းသော ရေကို မြေပြင်သို့ ဆောင်လာလေ၏။ ထိုရေဖြင့် ပိတೃတို့ကို ထိတွေ့စေရာမှ သန့်စင်ကာ ကောင်းကင်သို့ ပို့ဆောင်လေ၏။
Verse 137
भगीरथान्वये जातः सुदासो नाम भूपतिः । तस्य पुत्रो मित्रसहः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥ १३७ ॥
ဘဂီရထ မျိုးရိုးအတွင်း၌ စုဒာသ ဟူသော မင်းတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏။ ထိုမင်း၏ သားတော် မိတ္တရသဟ သည် လောကအပေါင်းတို့တွင် ကျော်ကြားလှ၏။
Verse 138
वसिष्ठशापात्प्राप्तः स सौदासौ राक्षसीं तनुम् । गङ्गाबिन्दुनिषेकेण पुनर्मुक्तो नृपोऽभवत् ॥ १३८ ॥
ဝသိဋ္ဌ၏ ကျိန်စာကြောင့် စော်ဒာသ မင်းတော်သည် ရက္ခသ သဏ္ဍာန်ကို ရရှိခဲ့၏။ သို့သော် ဂင်္ဂါရေ တစ်စက်ဖြင့် အဘိသေက ပြုရာမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ကာ မင်းအဖြစ်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့၏။
Verse 139
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्यं नाम अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘృဟန်-နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘာဂ အတွင်း ပထမပဒ၌ “ဂင်္ဂါ၏ မဟာဂုဏ်တော်” ဟူသော အဋ္ဌမ အခန်း ပြီးဆုံး၏။
It establishes a core dharma-axiom: devoted service (sevā) and association with a saint (sādhu-saṅga) can neutralize even extreme pāpa and physical danger. The narrative uses ‘poison digested in the womb’ as a theological proof-text for the purifying efficacy of holy association.
Vasiṣṭha reframes vengeance through karma and daiva: beings experience the fruits of their own actions, the body is already ‘struck down’ by demerit, while the Self is unbreakable. Therefore, renown from killing the already-doomed is empty, and kingship must be governed by discernment rather than rage.
Gaṅgā is presented as a tīrtha that washes sin and elevates pitṛs to the supreme state; however, her descent requires tapas (Bhagīratha) and cosmic regulation (Śiva bearing/containing her force), integrating devotion, austerity, and divine cooperation.
It triggers the descent-to-Pātāla motif that reveals the danger of pride and misrecognition of sanctity (Kapila in meditation). The theft also reframes sacrificial success as dependent on dharma and humility, not merely royal power.