Adhyaya 279

Verse 1

शुक्राचार्यने कहा--तात! आकाशसहित यह सारी पृथ्वी जिनकी भुजाओंके बलपर स्थित है, महान्‌ प्रभावशाली उन भगवान्‌ विष्णुदेवको नमस्कार है

သုက္ကရာချာရျက ပြော၏— «ချစ်သောကလေးရေ! မဟာတေဇောဓာတ်ရှိသော သခင် ဗိဿဏုကို ငါတို့ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ သူ၏ လက်မောင်းအင်အားကြောင့် ကောင်းကင်နှင့်တကွ ဤမြေကြီးတစ်လုံးလုံးသည် ထောက်တည်ရပ်တည်နေ၏»။

Verse 2

मूर्धा यस्य त्वनन्तं च स्थानं दानवसत्तम | तस्याहं ते प्रवक्ष्यामि विष्णोमहित्म्यमुत्तमम्‌

ဘီရှ္မက ပြော၏— «ဒာနဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ! ယခု ငါသည် ဗိဿဏု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟိမကို သင်အား ပြောကြားမည်။ သူ၏ ဦးခေါင်းသည် အဆုံးမရှိ၊ သူ၏ နေရာတည်ရာသည် အနန္တ ဖြစ်၏»။

Verse 3

दानवश्रेष्ठ जिनका मस्तक और स्थान भी अनन्त है, उन भगवान्‌ विष्णुका उत्तम माहात्म्य मैं तुम्हें बताऊँगा ।।

ဘီရှ္မက ပြော၏— «ဒာနဝအမြတ်ဆုံးရေ! ဦးခေါင်းနှင့် နေရာတည်ရာတို့ပင် အနန္တဖြစ်သော ဗိဿဏုဘုရား၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟိမကို ငါ သင်အား ပြောမည်»။ ထိုသို့ သုက္ကရာချာရျနှင့် ဗြိတ္ရာဆုရတို့ စကားပြောနေစဉ်၊ သံသယကို ဖြတ်တောက်ရန် ဓမ္မသဘောရှိသော မဟာမုနိ သနတ်ကူမာရ သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။

Verse 4

स पूजितोअसुरेन्द्रेण मुनिनोशनसा तथा । निषसादासने राजन महाहें मुनिपुड्रव:,राजन! असुरराज वृत्र और मुनि शुक्राचार्यके द्वारा पूजित हो मुनिवर सनत्कुमार एक बहुमूल्य सिंहासनपर विराजमान हुए

ဘီရှ္မက ပြော၏— အဆုရအင်္ဒြ (ဗြိတ္ရ) နှင့် မုနိ ဥရှနသ (သုက္ကရာချာရျ) တို့က ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသဖြင့်၊ မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး သနတ်ကူမာရသည်၊ အို မင်းကြီး၊ အလွန်တန်ဖိုးကြီးသော ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ ထိုင်တော်မူ၏။

Verse 5

तमासीन महाप्रज्ञमुशना वाक्यमब्रवीत्‌ । ब्रूहास्मे दानवेन्द्राय विष्णोमहित्म्यमुत्तमम्‌

ဘီရှ္မက ပြော၏— သနတ်ကူမာရ မဟာပညာရှင်သည် သက်သာစွာ ထိုင်ပြီးနောက်၊ ဥရှနသ (သုက္ကရာချာရျ) က မိန့်၏— «အရှင်မြတ်ရေ! ဤ ဒာနဝအင်္ဒြအား ပြောကြားနိုင်ရန် ဗိဿဏု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟိမကို ကျွန်ုပ်တို့အား ဟောကြားပါ»။

Verse 6

सनत्कुमारस्तु तत: श्रुत्वा प्राह वचो<र्थवत्‌ । विष्णोमहित्म्यसंयुक्तं दानवेन्द्राय धीमते,यह सुनकर सनत्कुमारजीने बुद्धिमान्‌ दानवराज वृत्रासुरके प्रति भगवान्‌ विष्णुकी महिमासे युक्त यह सार्थक वचन कहा--

ဘီရှ္မက ပြောသည်– ထိုသို့ကြားပြီးနောက် စနတ်ကုမာရသည် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝသော စကားကို ပြောလေ၏။ ထိုစကားသည် သခင်ဗိဿဏု၏ မဟိမနှင့် ပြည့်စုံသော သင်ခန်းစာဖြစ်၍ ဉာဏ်ပညာရှိ ဒာနဝတို့၏ အရှင် (ဝೃထ္ရာသူရ) ထံသို့ ရည်ညွှန်းပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 7

शृणु सर्वमिदं दैत्य विष्णोमहित्म्यमुत्तमम्‌ । विष्णौ जगत्‌ स्थितं सर्वमिति विद्धि परंतप

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “အို ဒೈတ်ယ၊ ရန်သူတို့ကို ပူလောင်စေသူ၊ ဗိဿဏု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟိမကို အပြည့်အစုံ နားထောင်လော့။ ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ဗိဿဏု၌ တည်ရှိနေသည်ဟု အမှန်တကယ် သိထားလော့။”

Verse 8

सृजत्येष महाबाहो भूतग्रामं चराचरम्‌ | एष चाक्षिपते काले काले विसृजते पुन:

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “အို လက်မောင်းကြီးသူ၊ ထိုအရှင်သည် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့ပါဝင်သည့် သတ္တဝါအစုအဝေးအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့ပြင် အချိန်တန်လျှင် ပြန်လည်သိမ်းယူတော်မူပြီး၊ အချိန်တန်လျှင် ထပ်မံ ပြန်လည်ဖြန့်ချိတော်မူ၏။”

Verse 9

सनकादि महर्षियोंकी शुक्राचार्य एवं वृत्रासुरसे भेंट अस्मिन्‌ गच्छन्ति विलयमस्माच्च प्रभवन्त्युत । नैष ज्ञानवता शक्‍्यस्तपसा नैव चेज्यया । सम्प्राप्तुमिन्द्रियाणां तु संयमेनैव शक्‍्यते

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “စနကတို့အစပြုသော မဟာရိရှီတို့သည် သုကြာချာရျနှင့် ဝೃထ္ရာသူရတို့ကို တွေ့ဆုံခဲ့ကြ၏။ သတ္တဝါအားလုံးသည် ထိုအမြင့်ဆုံး သဘောတရားထဲသို့ လျော်ဝင်ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ထိုမှပင် ပြန်လည် ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ ၎င်းကို သာသနာကျမ်းပညာဖြင့်သာ မရနိုင်၊ တပသဖြင့်လည်း မရနိုင်၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့်ပင် မရနိုင်။ အင်ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်သိမ်းဆည်းခြင်းဖြင့်သာ ရနိုင်၏။”

Verse 10

बाहों चाभ्यन्तरे चैव कर्मणोर्मनसि स्थित: । निर्मलीकुरुते बुद्धा सोअमुत्रानन्त्यमश्लुते

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “အပြင်ဘက် အကျင့်များ (ယဇ်ပူဇော်ခြင်း စသည့်) နှင့် အတွင်းဘက် အကျင့်များ (ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု စသည့်) နှစ်မျိုးလုံးကို ကျင့်သုံး၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေကာ၊ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် စိတ်ကို သန့်စင်စေသူသည် နောက်ဘဝ၌ မပျက်မယွင်း အဆုံးမရှိသော ကောင်းကျိုး—မောက္ခ—ကို ရရှိလေ၏။”

Verse 11

यथा हिरण्यकर्ता वै रूप्यमग्नौ विशोधयेत्‌ । बहुशो&तिप्रयत्नेन महता55त्मकृतेन ह

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ရွှေပန်းထိန်းသည် မိမိ၏ကြီးမားသော ကိုယ်တိုင်အားထုတ်မှုဖြင့် ငွေကို မီးထဲထည့်ကာ ထပ်ခါထပ်ခါ သန့်စင်သကဲ့သို့၊ သတ္တဝါသည်လည်း စိတ်ကို သန့်စင်နိုင်ခြင်းမှာ ရာချီသော မွေးဖွားမှုများကို ဖြတ်သန်းပြီးမှသာ ဖြစ်တတ်သည်။ သို့ရာတွင် ယဇ္ဉ (ပူဇော်ယဇ္ဉ) နှင့် သမ-ဒမ (śama၊ dama) ဟူသော ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုတို့ကဲ့သို့သော ဝိနယများဖြင့် ကြီးမားစွာ အားထုတ်ပါက မွေးဘဝတစ်ဘဝတည်း၌ပင် သန့်စင်နိုင်သည်»။

Verse 12

तद्वज्जातिशतैर्जीव: शुद्धातेडनेन कर्मणा । यत्नेन महता चैवाप्येकजातौ विशुद्धाते

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ထိုနည်းတူပင် သတ္တဝါသည် ဤဝိနယဖြင့် သန့်စင်လာခြင်းမှာ ရာချီသော မွေးဖွားမှုများပြီးမှသာ ဖြစ်တတ်သည်။ သို့သော် ကြီးမား၍ ဆက်လက်တည်ကြည်သော အားထုတ်မှုကို ချမှတ်ပါက ဘဝတစ်ဘဝတည်းအတွင်း သန့်စင်နိုင်သည်»။

Verse 13

लीलयाल्पं यथा गात्रात्‌ प्रमूज्यादात्मनो रज: । बहुयत्नेन महता दोषनिर्हरणं तथा

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «လူတစ်ယောက်သည် ကိုယ်ပေါ်က ဖုန်မှုန့်အနည်းငယ်ကို လွယ်ကူသလို ကစားကစားပင် သုတ်ဖယ်နိုင်သကဲ့သို့၊ အချိန်ကြာကြာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုလုပ်သော တည်ကြည်သည့် အားထုတ်မှုဖြင့် အတွင်းပိုင်းအပြစ်အနာ—တွယ်တာမှုနှင့် မုန်းတီးမှုတို့ကဲ့သို့—ကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်သည်»။

Verse 14

यथा चाल्पेन माल्येन वासितं तिलसर्षपम्‌ । न मुज्चति स्वकं गन्ध॑ तद्वत्‌ सूक्ष्मस्य दर्शनम्‌

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «နှမ်းဆီ သို့မဟုတ် မုန်ညင်းဆီကို ပန်းကုံးအနည်းငယ်ဖြင့် နံ့သာပေးထားသော်လည်း မိမိ၏ မူလအနံ့ကို မစွန့်လွှတ်သကဲ့သို့၊ အနည်းငယ်သော အားထုတ်မှုဖြင့် မကောင်းမှုများ မဖယ်ရှားနိုင်သကဲ့သို့၊ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော (ဗြဟ္မ) ကို မြင်သိခြင်းလည်း မရနိုင်»။

Verse 15

तदेव बहुभिमर्माल्यैर्वास्यथमानं पुनः पुनः । विमुञज्चति स्वकं गन्धं माल्यगन्धे च तिष्ठति

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ထိုနှမ်းဆီ သို့မဟုတ် မုန်ညင်းဆီကိုပင် အနံ့မွှေးပန်းကုံးများစွာဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ နံ့သာပေးလျှင် မိမိ၏ မူလအနံ့ကို စွန့်လွှတ်ကာ ပန်းကုံး၏ အနံ့ထဲတွင် တည်နေသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သတ္တဝါ၏ အပြစ်အနာစုကြီးသည် သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ—ဂုဏ်သုံးပါးကြောင့် လှုပ်ရှားလာပြီး မယား၊ သားသမီး စသည့် ဆက်နွယ်မှုများကြောင့် ရာချီသော မွေးဘဝများတစ်လျှောက် ခိုင်မာလာသော်လည်း၊ သိမြင်မှုနှင့် စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်မှုမှ ပေါက်ဖွားသော ဆက်လက်တည်ကြည်သည့် အားထုတ်မှုဖြင့် ရပ်တန့်စေနိုင်သည်»။

Verse 16

एवं जातिशतैरयुक्तो गुणैरेव प्रसज्धिषु । बुद्धा निवर्तते दोषो यत्नेनाभ्यासजेन ह

ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– ထိုသို့ပင်၊ မွေးဖွားမှုရာချီအတွင်း ချည်နှောင်ခံရ၍ ဂုဏ (သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ) တို့၏ကစားပွဲအတွင်း ရောယှက်ကာ အလေ့အကျင့်ဆက်ဆံမှုများသို့ မကြာခဏ ဆွဲငင်ခံရသောသူသည်ပင်၊ နိုးကြားသောဉာဏ်နှင့် စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်မှုမှ ပေါက်ဖွားလာသော အားထုတ်မှုတည်ကြည်ခြင်းကြောင့် အပြစ်နှင့် သီလမလွဲမှုတို့မှ ပြန်လှည့်နိုင်သည်။ မွှေးပန်းများဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ အနံ့စိမ့်စေသော ဆီသည် မိမိအနံ့ကို စွန့်လွှတ်၍ ပန်း၏အနံ့၌ တည်နေသကဲ့သို့၊ လောကီထိတွေ့မှုများကြောင့် ရှည်လျားစွာ အလေ့အကျင့်တည်ဆောက်ခံထားသော စိတ်သည်လည်း ဉာဏ်ပညာနှင့် ထပ်တလဲလဲ လေ့ကျင့်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြန်လည် “အနံ့သစ်” ရကာ မိမိ၏ အလေ့အကျင့်ဆိုးများမှ ဆုတ်ခွာနိုင်သည်။

Verse 17

कर्मणा स्वनुरक्तानि विरक्तानि च दानव | यथा कर्मविशेषांश्र प्राप्रुवन्ति तथा शूणु

ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– အို ဒာနဝ၊ သတ္တဝါတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မကြောင့်ပင် စွဲလမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ကင်းလွတ်ခြင်း ဖြစ်လာကြသည်။ ယခု ကမ္မအမျိုးအစားအလိုက် မည်သို့ပင် သက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများ—ရာဂကို ဖြစ်စေသောအရာနှင့် ဝီရာဂကို ဖြစ်စေသောအရာ—သို့ ရောက်ရှိလာကြသည်ကို နားထောင်လော့။

Verse 18

यथावत्‌ सम्प्रवर्तन्ते यस्मिंस्तिष्ठन्ति वा विभो । तत्‌ ते<नुपूर्व्या व्याख्यास्थे तदिहैकमना: शृणु

ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– အို အင်အားကြီးသူ၊ သတ္တဝါတို့သည် ကမ္မ၌ မည်သို့မှန်ကန်စွာ စတင်လှုပ်ရှားကြသနည်း၊ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ထိုကမ္မ၌ တည်နေကြသနည်း၊ မည်သည့်အခြေအနေတွင် ထိုကမ္မမှ ဆုတ်ခွာကြသနည်း—ထိုအရာအားလုံးကို အစဉ်လိုက် ငါသည် သင်အား ရှင်းပြမည်။ ဤနေရာ၌ စိတ်တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်၍ နားထောင်လော့။

Verse 19

अनादिनिधन: श्रीमान्‌ हरिनारायण: प्रभु: । देव: सृजति भूतानि स्थावराणि चराणि च

ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ဂုဏ်တော်ပြည့်ဝသည့် အရှင် ဟရီ-နာရာယဏ သခင်သည် မရွေ့မလျားသော သတ္တဝါတို့နှင့် ရွေ့လျားသော သတ္တဝါတို့ အားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ဤသင်ကြားချက်၌ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် အမြင့်ဆုံး အနန္တ အာဏာပိုင်မှုအပေါ် အခြေခံထားသည်ဟု ပြထားပြီး၊ လောက၏ သီလစည်းကမ်းသည် သက်ရှိအားလုံး၏ ဒေဝသဘော အရင်းအမြစ်၌ အမြစ်တည်ကြောင်းကို နားထောင်သူအား မြင်စေသည်။

Verse 20

'श्रीमान्‌ भगवान्‌ नारायण हरि आदि और अन्तसे रहित हैं। वे ही चराचर प्राणियोंकी रचना करते हैं ।।

ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– ဂုဏ်တော်ပြည့်ဝသည့် ဘဂဝန် နာရာယဏ—ဟရီ—သည် အစမရှိ အဆုံးမရှိ။ ရွေ့လျားသတ္တဝါနှင့် မရွေ့မလျားသတ္တဝါ အားလုံးကို ဖန်ဆင်းသူမှာ ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်၏။ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌လည်း ပျက်စီးနိုင်သော (က္ခရ) နှင့် မပျက်စီးသော (အက္ခရ) အဖြစ် တည်ရှိတော်မူ၏။ အင်ဒြိယ ၁၁ ပါး၏ ပေါ်ထွန်းလာသော အစုအဝေးသည်လည်း ထိုအရှင်၏ ကိုယ်တိုင်ပုံစံတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပြီး၊ သတိဉာဏ်၏ ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် လောကတစ်လောကလုံးကို ပျံ့နှံ့ကာ ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။

Verse 21

पादौ तस्य महीं विद्धि मूर्धानं दिवमित्युत । बाहवस्तु दिशो दैत्य श्रोत्रमाकाशमेव च

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ဟေ ဒೈတ်ယ၊ မြေကြီးကို သူ၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ဟု သိလော့၊ ကောင်းကင်ဘုံကို သူ၏ ဦးခေါင်းဟု သိလော့။ အရပ်လေးပါးသည် သူ၏ လက်တော်များဖြစ်၍ မိုးကောင်းကင်သည်ပင် သူ၏ နားတော်ဖြစ်သည်»။

Verse 22

तस्य तेजोमय: सूर्यो मनश्नन्द्रमसि स्थितम्‌ । बुद्धिरज्ञनिगता नित्यं रसस्त्वप्सु प्रतिष्ठित:

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «သူ၏ တေဇောမယ အလင်းရောင်သည် နေဖြစ်၏။ စိတ်သည် လ၌ တည်၏။ ဉာဏ် (မဟတ်တတ္တဝ) သည် အမြဲတမ်း သိမြင်ခြင်း၏ လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် တည်၏။ အရသာသည် ရေတို့၌ အခြေတည်၏»။

Verse 23

भ्रुवोरनन्तरास्तस्य ग्रहा दानवसत्तम । नक्षत्रचक्रं नेत्राभ्यां पादयोर्भूश्न दानव

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ဟေ ဒာနဝတို့အထဲက အမြတ်ဆုံး၊ ဂြိုဟ်တို့သည် သူ၏ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်အကြား၌ နီးကပ်စွာ တည်၏။ ကြယ်စုဝိုင်းတစ်ခုလုံးသည် သူ၏ မျက်စိနှစ်ဖက်၌ ရှိ၏။ ဟေ ဒာနဝ၊ မြေကြီးသည် သူ၏ ခြေတော်အောက်၌ တည်၏»။

Verse 24

“दानवप्रवर! सम्पूर्ण ग्रह उनकी दोनों भौंहोंके बीचमें स्थित हैं। नक्षत्रमण्डल नेत्रोंसे प्रकट हुआ है। दनुनन्दन! यह पृथ्वी उनके दोनों चरणोंमें स्थित है ।।

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ဟေ ဒာနဝတို့အထဲက အရှေ့ဆုံး၊ ဂြိုဟ်အားလုံးသည် သူ၏ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်အကြား၌ တည်၏။ ကြယ်စုမဏ္ဍလသည် သူ၏ မျက်စိတို့မှ တောက်ပထွက်ပေါ်၏။ ဟေ ဒနု၏ သား၊ ဤမြေကြီးသည် သူ၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ပေါ်၌ တည်၏။ သူ့ကို သတ္တဝါအားလုံး၏ ရုပ်သဘော၊ လောက၏ အစအရင်းအမြစ်၊ စကြဝဠာ၏ ပထမအကြောင်းရင်းနှင့် အမြင့်ဆုံး အရှင်ဟု သိလော့။ ရဇသ၊ တမသ၊ သတ္တဝ—ဂုဏ်သုံးပါးကို နာရာယဏမယ ဖြစ်သည်ဟု နားလည်လော့။ ချစ်သား၊ အာရှရမများအားလုံး၏ အကျိုးသည် သူတစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်၏။ ပညာရှိတို့သည် လုပ်ရပ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ရနိုင်သော နောက်ဆုံးအကျိုးကိုလည်း သူ့ကိုပင် ဟု သိကြ၏»။

Verse 25

अकमर्ण: फलं चैव स एव परमव्यय: । छन्दांसि यस्य रोमाणि हाक्षरं च सरस्वती,“कर्मोंका त्यागरूप जो संन्यास है, उसका फल भी वे ही अविनाशी परमात्मा हैं। वेद- मन्त्र उनके रोम हैं तथा प्रणव उनकी वाणी है

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «အကမ္မ (လုပ်ရပ်ကင်းခြင်း/လုပ်ရပ်အပေါ် မကပ်ငြိခြင်း) ဟူသော သဘောဖြင့် သင်္န്യാസ၏ အကျိုးသည် ထိုမပျက်မယွင်းသော အမြင့်ဆုံး ပရမात्मာပင် ဖြစ်၏။ ဝေဒချန်ဒသ် (မေတ္တာ) တို့သည် သူ၏ အမွှေးအမျှင်များဖြစ်၍၊ သန့်ရှင်းသော အက္ခရာတစ်လုံး (အိုမ်) နှင့် စရஸဝတီ—စကားနှင့် ပညာ၏ အင်အား—သည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင် အပြောအဆိုဖြစ်သည်»။

Verse 26

बह्दाश्रयो बहुमुखो धर्मो हृदि समाश्रित: । स ब्रह्म परमो धर्मस्तपश्च॒ सदसच्च स:

ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ဓမ္မသည် အထောက်အပံ့များစွာပေါ်တွင် တည်ပြီး အသံများစွာဖြင့် ပြောဆိုတတ်၏။ သို့သော် နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေသော ဓမ္မသည် “အဲဒါ” ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။ “အဲဒါ” သည် ဘြဟ္မန် (Brahman) ဖြစ်၏။ “အဲဒါ” သည် အတ္တကို တိုက်ရိုက်သိမြင်ခြင်းဖြင့် ရရှိသော အမြင့်ဆုံးဓမ္မ ဖြစ်၏။ “အဲဒါ” သည် တပဿ (austerity) လည်းဖြစ်ပြီး အမှန်နှင့် မမှန် (real/ unreal) နှစ်မျိုးလုံး၏ သဘောသဏ္ဌာန်လည်း ဖြစ်၏။»

Verse 27

श्रुतिशास्त्रग्रहोपेत: षोडशर्त्विक्‌ क्रतुश्न सः । पितामहमश्न विष्णुश्न सोउ5श्विनौ स पुरंदर: | मित्रो5थ वरुणश्रैव यमो5थ धनदस्तथा

ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ဝေဒနှင့် ရှာစတြာတို့ကို နားလည်သိမြင်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံသူသည် အဓိကပူဇော်သူ (ṛtvij) ဆယ့်ခြောက်ဦးပါဝင်သော ယဇ်ပူဇော်ခြင်း (yajña) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) လည်းဖြစ်၊ ဗိဿဏုလည်းဖြစ်၏။ အရှွင်နှစ်ပါးလည်းဖြစ်၊ ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) လည်းဖြစ်၏။ မိတ္တရနှင့် ဝရုဏလည်းဖြစ်၏။ ယမလည်းဖြစ်၍ ဓနဒ (ကူဗေရ) လည်းဖြစ်၏။»

Verse 28

“श्रुति (वेद), शास्त्र और सोमपात्रसहित सोलह” ऋत्विजोंवाला यज्ञ भी वे ही हैं। वे ही ब्रह्मा, विष्णु, अश्विनीकुमार, इन्द्र, मित्र, वरुण, यम और कुबेर हैं ।।

ဘီရှ္မက ကြေညာသည်– «သူသည် ရှရုတိ (ဝေဒ) နှင့် ရှာစတြာတို့လည်းဖြစ်ပြီး၊ ဆိုမပാത്രပါဝင်ကာ အဓိကပူဇော်သူ ဆယ့်ခြောက်ဦးဖြင့် ပြည့်စုံသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းလည်း သူပင်ဖြစ်၏။ ထိုတစ်ပါးတည်းသော သတ္တဝါအမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ အရှွင်နှစ်ပါး၊ အိန္ဒြ၊ မိတ္တရ၊ ဝရုဏ၊ ယမ၊ ကူဗေရ ဟူသော နာမများဖြင့်လည်း သိကြ၏။ လူတို့သည် သီးခြားသီးခြား ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် မြင်ကြသော်လည်း အမှန်တကယ် သိမြင်သူတို့သည် သူ၏ တစ်ခုတည်းသော ညီညွတ်မှုကို သိကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဤလောကအလုံးစုံသည် တစ်ပါးတည်းသော ဘုရားသခင်၏ အာဏာအောက်၌ ရှိသည်ဟု သိလော့။»

Verse 29

नानाभूतस्य दैत्येन्द्र तस्यैकत्वं वदत्ययम्‌ । जन्तुः पश्यति विज्ञानात्‌ ततो ब्रह्म प्रकाशते

ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်ရေ၊ အမြင့်ဆုံးသည် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော်လည်း ဤဝေဒသင်ကြားချက်သည် သူ၏ အနှစ်သာရတစ်ခုတည်းဖြစ်မှုကို ကြေညာ၏။ သက်ရှိတစ်ဦးသည် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် အမှန်တကယ် မြင်သည့်အခါ ဘြဟ္မန်သည် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာပြီး—ဉာဏ်အတွင်း၌ တိုက်ရိုက်သိမြင်ခြင်းအဖြစ် တောက်ပလာ၏။»

Verse 30

संहारविक्षेपसहसत्रकोटी - स्तिष्ठन्ति जीवा: प्रचरन्ति चान्ये । प्रजाविसर्गस्य च पारिमाण्यं वापीसहस्राणि बहूनि दैत्य

ဘီရှ္မက ဆိုသည်– «ဖျက်ဆီးခြင်း (saṃhāra) နှင့် ပြန့်ကျဲခြင်း (vikṣepa) စက်ဝိုင်းများအတွင်း၌ သက်ရှိများသည် ကုဋေကုဋေ မရေတွက်နိုင်အောင် တည်ရှိနေကြပြီး၊ အချို့သည် လှုပ်ရှားသွားလာကာ လက်တွေ့ရှိနေကြ၏။ ထို့ပြင် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ ထွက်ပေါ်မှုအတိုင်းအတာသည်လည်း ရေတွက်မရအောင် ကြီးမားလှ၏—ရေကန်ထောင်ပေါင်းများစွာကဲ့သို့—ဒိုင်တျာရေ။ ထို့ကြောင့် လောက၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်းသည် မတိုင်းတာနိုင်; အမြဲတမ်းဟု မကပ်ငြိမိစေသင့်။»

Verse 31

“कितने ही जीव करोड़ों कल्पोंतक स्थावररूपसे एक स्थानमें स्थित रहते हैं और कितने ही उतने समयतक इधर-उधर विचरते रहते हैं। दैत्यप्रवर! प्रजाके सृष्टिका परिमाण कई हजार बावड़ियोंकी संख्याके समान है ।।

ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— «သတ္တဝါအချို့သည် ကပ္ပကောဋိများတိုင်အောင် တစ်နေရာတည်း၌ အစွဲအလမ်းကင်းမဲ့သော အတည်တံ့သတ္တဝါ (sthāvara) အဖြစ် နေတတ်ကြ၏။ အချို့သည် ထိုကာလတူညီသမျှ အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်သွားလာနေတတ်ကြ၏။ ဒೈတျတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသူရေ— သတ္တဝါတို့၏ စೃಷ್ಟိပမာဏသည် အဆင့်ဆင့်ဆင်းရသော ရေတွင်း (step-well) များ ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ အရေအတွက်နှင့် တူ၏။ ထိုရေတွင်းတစ်ခုချင်းစီသည် ယောဇနတစ်ခုအကျယ်ဖြန့်လျက်၊ ကရိုးရှတစ်ခုအနက်ထိ နက်ရှိုင်းစွာ တူးထားပြီး၊ အလျားအားဖြင့် ငါးရာတိုင်အောင် ရှိကာ၊ တစ်ခုချင်းစီ ယောဇနအလိုက် တိုးပွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏»။

Verse 32

वाप्या जल क्षिप्पति वालकोट्या त्वह्ला सकृच्चाप्यथ न द्वितीयम्‌ । तासां क्षये विद्धि परं विसर्ग संहारमेक॑ च तथा प्रजानाम्‌

ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— «ကလေးတစ်ယောက်က လက်ဖျားအစွန်းဖြင့် ရေကန်ထဲမှ ရေကို တစ်ကြိမ်သာ ပက်လှန်နိုင်ပြီး ဒုတိယအကြိမ် ထိုနည်းတူ မပက်လှန်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထိုသိုလှောင်မှု ကုန်ခမ်းသွားသောအခါ နောက်ဆုံးထုတ်လွှတ်ခြင်းနှင့် မလွဲမသွေ တစ်ကြိမ်တည်းသော ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း (သံဟာရ) သာ ရှိကြောင်းကို သိလော့—သတ္တဝါတို့လည်း ထိုသို့ပင်»။

Verse 33

“वे सारी बावड़ियाँ पाँच सौ योजन चौड़ी

ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— «သတ္တဝါတို့၏ ‘အရောင်-အမျိုးအစား’ (varṇa) သည် ခြောက်မျိုးရှိသည်—အနက်၊ မီးခိုးရောင်၊ အပြာ၊ အနီ၊ နနွင်းဝါ၊ နှင့် အဖြူ။ ထိုအထဲတွင် အနက်၊ မီးခိုး၊ အပြာတို့သည် ပျော်ရွှင်မှုအလယ်အလတ်နှင့် ဆက်စပ်၏။ အနီရောင်သည် အတွေ့အကြုံအားဖြင့် ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသည်ဟု ဆို၏။ နနွင်းဝါသည် သာယာ၍ ပျော်ရွှင်မှုကို ပေး၏။ အဖြူရောင်သည် အလွန်အမင်း သာယာပျော်ရွှင်စေ၏»။

Verse 34

परं तु शुक्लं विमल॑ विशोक॑ गतकक्‍्लमं सिद्धाति दानवेन्द्र | गत्वा तु योनिप्रभवाणि दैत्य सहस्रश: सिद्धिमुपैति जीव:

ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— «သို့ရာတွင် အဖြူရောင်အခြေအနေသည် သန့်ရှင်း၍ အပြစ်အနာအဆာကင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကင်းသောကြောင့် စိဒ္ဓိ (ပြီးမြောက်ခြင်း) ကို ဖြစ်စေ၏၊ ဒာနဝတို့၏ အရှင်။ ဒိုင်တျရေ— ဇီဝ (ātman) သည် မျိုးဖွားရာ ယောနီများ ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် လူ့ယောနီသို့ ရောက်လာသည့်အခါ တစ်ခါတစ်ရံ စိဒ္ဓိကို ရရှိတတ်၏»။

Verse 35

गतिं च यां दर्शनमाह देवो गत्वा शुभं दर्शनमेव चापि । गति: पुनर्वर्णकृता प्रजानां वर्णस्तथा कालकृतोडसुरेन्द्र

ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— «အဆုရအင်ဒြရေ— ဒေဝတို့၏ အရှင် အင်ဒြာသည် မင်္ဂလာရှိသော ဒർശန (မှန်ကန်သော အမြင်) ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ထို ‘ဒർശန’ နှင့် ‘လမ်းကြောင်း/ဂတိ’ (gati) အကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့၏။ သို့ရာတွင် သတ္တဝါတို့၏ ကံကြမ္မာဂတိများသည် ထပ်မံ၍ varṇa (အရောင်/အမျိုးအစား) ကြောင့် သတ်မှတ်ခံရသည်ဟု ဆိုကြ၏—သတ္တဝါတို့သည် မိမိ varṇa နှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးကို ရရှိကြ၏။ ထို varṇa ကိုယ်တိုင်ကလည်း ကာလ (Time) က ဖန်ဆင်းထားသည်ဟု ဆို၏»။

Verse 36

शतं सहस्राणि चतुर्दशेह परागतिर्जीवगणस्य दैत्य | आरोहणं तत्कृतमेव विद्धि स्थान तथा नि:सरणं च तेषाम्‌

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “ဟေ ဒိုင်တျ! သတ္တဝါအစုအဝေး၏ သံသရာလှည့်လည်ရာ ဂတိအမျိုးအစားစုစုပေါင်းကို ဤလောက၌ တစ်ဆယ့်လေးသိန်းဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့၏ အထက်လောကသို့ တက်ရောက်ခြင်းသည် ထို ‘ကရဏ’ ဆယ့်လေးပါး (အင်္ဂါရပ်/ကိရိယာ) တို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်ကြောင်း သိလော့။ ထို့အတူ သက်ဆိုင်ရာ အနေအထားများ၌ တည်နေခြင်းနှင့် ထိုနေရာများမှ ထွက်ခွာခြင်း သို့မဟုတ် ကျဆင်းခြင်းတို့လည်း ထိုကရဏတို့ကို အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းအပြင် အင်္ဂါရပ်တို့၏ သီလဓမ္မဘက်သို့ ဦးတည်မှုက သတ္တဝါတစ်ဦး၏ တက်မြောက်ခြင်း၊ တည်နေခြင်း၊ ကျဆင်းခြင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်ဟု နားလည်ရမည်။

Verse 37

कृष्णस्य वर्णस्य गतिर्निकृष्टा स सज्जते नरके पच्यमान: । स्थानं तथा दुर्गतिभिस्तु तस्य प्रजाविसर्गान्‌ सुबहून्‌ वदन्ति

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “အမဲရောင်အသားအရေရှိသူ၏ ဂတိကို နိမ့်ကျသည့်အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ နရကသို့ ပို့ဆောင်သော တားမြစ်ကံများကို စွဲလမ်းသဖြင့် နရကမီးတွင် ချက်ပြုတ်ခံရသည်။ ရှင်ရသီတို့က သူ၏ နေရာသည် ဒုဂ္ဂတိရောက်သူတို့အတွင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ မကောင်းသော အကျင့်ကြောင့် အပြစ်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကျူးလွန်သဖြင့် ဖန်ဆင်းကာလအလှည့်အပြောင်း များစွာတိုင်အောင် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ရကြောင်း ဆိုကြသည်။”

Verse 38

शतं सहस्त्राणि ततक्ष्रित्वा प्राप्रोति वर्ण हरितं तु पश्चात्‌ स चैव तस्मिन्‌ निवसत्यनीशो युगक्षये तपसा संवृतात्मा

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “ရာထောင်သိန်းချီ (အကြိမ်/နှစ်) များစွာ ခုတ်ထစ်ခံရသကဲ့သို့ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားပြီးနောက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါသည် နောက်တစ်ဖန် အစိမ်းရောင်သဏ္ဌာန်ကို ရရှိသည်—တိရစ္ဆာန်၊ ငှက် စသည့် နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထိုအခြေအနေ၌လည်း အင်အားမရှိဘဲ ချုပ်နှောင်ခံရသကဲ့သို့ ကြီးမားသော ဒုက္ခဖြင့် နေထိုင်ရသည်။ သို့သော် ယုဂ်ကာလ အဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ၊ တပဿ (အတိအကျင့်၏ အင်အား၊ သို့မဟုတ် ရှေးကောင်းမှုနှင့် သဘောပေါက်မှု၏ ရင့်ကျက်ခြင်း) ကြောင့် ကာကွယ်တည်ငြိမ်လာသော အတွင်းစိတ်သည် ထိုအန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်လာသည်။”

Verse 39

स वै यदा सन्त्वगुणेन युक्त- स्तमो व्यपोहन्‌ घटते स्वबुद्धा । स लोहितं वर्णमुपैति नीलान्‌ मनुष्यलोके परिवर्तते च

ဘီရှ္မက ပြောသည်– “ထိုသတ္တဝါသည် သတ္တဝဂုဏ်နှင့် ယှဉ်တွဲလာသောအခါ၊ မိမိ၏ ဉာဏ်ပညာဖြင့် တမောဂုဏ်၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ဖယ်ရှားကာ မိမိအကျိုးအတွက် ကြိုးပမ်းသည်။ သတ္တဝဂုဏ် တိုးပွားလာသော် ‘အနီရောင်’ အခြေအနေ (ကောင်းမြတ်သည့်၊ ကရုဏာ/အနုဂြဟနှင့် ဆက်နွယ်သော အဆင့်) ကို ရောက်သည်။ သို့ရာတွင် သတ္တဝဂုဏ် မပြည့်စုံသေးလျှင် ‘အပြာရောင်’ အခြေအနေကို ရပြီး လူ့လောက၌ မွေးသေ လှည့်လည်နေဆဲ ဖြစ်သည်။”

Verse 40

स तत्र संहारविसर्गमेक॑ स्वधर्मजैर्बन्धनै: क्लिश्यमान: । ततः स हारिद्रमुपैति वर्ण संहारविक्षेपशते व्यतीते

ထိုနေရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါသည် ပျက်သုဉ်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ စက်ဝိုင်းတစ်ကြိမ်ကို ဖြတ်သန်းရပြီး၊ မိမိ၏ ဓမ္မမှ ပေါက်ဖွားလာသော ချည်နှောင်မှုများ—တာဝန်နှင့် သဘောသဘာဝတို့၏ ချည်ကြိုးများကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ရသည်။ ထို့နောက် ဆုတ်ယူခြင်းနှင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း (သံဟာရနှင့် ဝိသရ္ဂ) တို့ အလှည့်အပြောင်း တစ်ရာကြိမ် ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ အဝါရောင်-ရွှေရောင် (tawny) အခြေအနေကို ရောက်သည်။

Verse 41

“तत्पश्चात्‌ वह मनुष्यलोकमें एक कल्पतक स्वधर्मजनित बन्धनोंसे बँधकर क्लेश उठाता हुआ जब धीरे-धीरे अपनी तपस्याको बढ़ाता है

ဘိဿမက ပြောသည်။ ထို့နောက် ဝိညာဉ်သည် လူ့လောက၌ မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မ (svadharma) မှ ပေါ်လာသော ချည်နှောင်မှုများဖြင့် ချည်နှောင်ခံရကာ ဒုက္ခကို ခံစားရသည်။ ထို့ပြင် တပဿ (austerity) ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်လာသော် နနွင်းရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အဝါရောင်ရှိသည့် ဒေဝတားသဘောသို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ကပ္ပရာပေါင်းများစွာ ကုန်လွန်ပြီးနောက် ကုသိုလ်ကုန်ခမ်းသော် လူဖြစ်လာပြန်သည်—ဤသို့ ဒေဝဖြစ်မှ လူဖြစ်၊ လူဖြစ်မှ ဒေဝဖြစ်ဟု လှည့်လည်နေသည်။ သို့ရာတွင် အို ဒိုင်တျာ၊ ဒေဝရုပ်ဖြင့် ကပ္ပထောင်ပေါင်းများစွာ လှည့်လည်နေသော်လည်း သက်ရှိသည် အာရုံခံစားမှု၏ ပျော်ရွှင်မှုမှ မလွတ်မြောက်နိုင်။ ကပ္ပတိုင်း၌ ပြုခဲ့သော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးကို နရက၌ နေထိုင်ကာ ခံစားရင်း လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုး ၁၉,၀၀၀ သို့ ရောက်သည်။ ထို့နောက်မှသာ နရကမှ လွတ်မြောက်သည်။ လူ့ဘဝမှလွဲ၍ အခြားယိုးနီများတွင် စုခ–ဒုက္ခကိုသာ ခံစားရပြီး မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အတွက် သင့်တော်သော အခွင့်အရေး မရနိုင်။ ဤအချက်ကို သေချာနားလည်ရမည်။

Verse 42

गती: सहस्राणि च पञठच तस्य चत्वारि संवर्तकृतानि चैव । विमुक्तमेनं निरयाच्च विद्धि सर्वेषु चान्येषु च सम्भवेषु

အို ဒိုင်တျာ၊ ထိုသက်ရှိသည် လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုး ၁၉,၀၀၀ သို့ ရောက်ပြီး၊ ထိုအထဲတွင် လောကပျက်ကွက်မှု (သံဝတ္တ) ကို ဖြစ်စေသော အမျိုးအစား လေးမျိုးလည်း ရှိသည်။ ထိုသူသည် နရကမှ လွတ်မြောက်သွားသည်ကို သိမှတ်လော့။ ထို့ပြင် လူ့ဘဝမှလွဲ၍ အခြားဖြစ်ပေါ်ရာများတွင် စုခနှင့် ဒုက္ခကိုသာ ခံစားရသည်။

Verse 43

स देवलोके विहरत्यभीक्षणं ततकश्ष्युतो मानुषतामुपैति । संहारविक्षेपशतानि चाष्टौ मर्त्येषु तिष्ठत्यमृतत्वमेति

ဘိဿမက ပြောသည်။ ထိုသက်ရှိသည် ဒေဝလောက၌ အကြိမ်ကြိမ် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လှည့်လည်ပြီး၊ ထိုမှ ကျဆင်းသော် လူ့ဘဝသို့ ဝင်ရောက်သည်။ မရဏလောက၌ လောကပျက်ကွက်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖြန့်ချိခြင်း၏ စက်ဝိုင်းကို အကြိမ် ၈၀၀ တိုင်တိုင် ဖြတ်သန်းကာ ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားနေသည်။ ထို့နောက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဒေဝသဘောကို ထပ်မံရောက်ရှိသည်—အမြင့်ဆုံး ဉာဏ် (သို့) တစ်စိတ်တစ်သဘော ဘက္တိကို ရရှိ၍ လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ရောက်သည့်အခါမှသာ ဤလာသွားစက်ဝိုင်းသည် ရပ်တန့်သည်။

Verse 44

सो<स्मादथ भ्रश्यति कालयोगात्‌ कृष्णे तले तिष्ठति सर्वकृष्टे । यथा त्वयं सिद्धाति जीवलोक- स्तत्‌ तेडभिधास्याम्यसुरप्रवीर

ဘိဿမက ပြောသည်။ ထို့နောက် ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် သက်ရှိတစ်ဦးသည် ကျဆင်းသွားပြီး—အမှောင်ဆုံး၊ အနိမ့်ဆုံး အဆင့်သို့၊ အောက်လောကတစ်ထပ်ကဲ့သို့ ဆင်းသက်ကာ အလွန်အမင်း နိမ့်ကျသော ယိုးနီများတွင် မွေးဖွားနေထိုင်ရသည်။ ယခု အို အသူရတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး သူရဲကောင်း၊ ဤတက်ကျ စက်ဝိုင်း၌ ပိတ်မိနေသော သက်ရှိလောကသည် စစ်မှန်သော အောင်မြင်မှု—လွတ်မြောက်ခြင်း—ကို မည်သို့ ရရှိသနည်းကို ငါ သင်အား ရှင်းပြမည်။

Verse 45

दैवानि स व्यूहशतानि सप्त रक्तो हरिद्रोडथ तथैव शुक्ल: । संश्रित्य संधावति शुक्लमेत- मष्टावरानर्च्यतमान्‌ स लोकान्‌

ဘိဿမက ရှင်းပြသည်။ အတိတ်က ကုသိုလ်၏ အင်အားကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သက်ရှိသည် ဒေဝတားပုံစံနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာများကို အစဉ်လိုက် ခံယူသည်—ပထမ အနီရောင်၊ ထို့နောက် နနွင်းရောင်ရွှေရောင်၊ ထို့နောက် သန့်ရှင်းဖြူစင်သော အဖြူရောင် (သိဒ္ဓကိုယ်ရှိ သံနကာဒီ ကုမာရတို့ကဲ့သို့) ဖြစ်လာသည်။ ထိုဒေဝကိုယ်များကို အစဉ်လိုက် အားကိုးကာ ဘူလောကမှ စ၍ အမြင့်ဆုံး လောကများတွင် လှည့်လည်ပြီး ထိုနေရာများ၏ အုပ်စိုးသတ္တိများကို ပူဇော်ကန်တော့သည်။ ထို့နောက် အရင်က ကုသိုလ်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် လျင်မြန်စွာ သန့်စင်လုံးဝသော ဗြဟ္မလောကသို့ ရောက်ရှိသည်။

Verse 46

अष्टौ च षष्टिं च शतानि चैव मनोनिरुद्धानि महाद्युतीनाम्‌ । शुक्लस्य वर्णस्य परा गतिर्या त्रीण्येव रुद्धानि महानुभाव

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ မဟာတေဇရှိသော ယောဂီတို့၏ စိတ်သည် တတ္တဝါရှစ်ပါး၊ ခြောက်ဆယ်ပါးနှင့် ထိုတို့မှ ပေါ်ထွန်းသော စိတ်ပြောင်းလဲမှု ရာပေါင်းများစွာကိုပင် ထိန်းချုပ်တားဆီးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ ဟူသော ဂုဏ်သုံးပါးကိုလည်း ထိန်းချုပ်တားဆီးကြသည်။ ထို့ကြောင့် “အဖြူ” (သန့်ရှင်း၍ တောက်ပသော) စိဒ္ဓပုရుషအစုအဖွဲ့ ရရှိသည့် အမြင့်ဆုံးဂတိသည် ထိုကဲ့သို့ ထိန်းချုပ်မှုကို ကျွမ်းကျင်သည့် ယောဂီတို့ ရောက်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေတည်းဟူ၏။

Verse 47

संहारविक्षेपमनिष्टमेक॑ चत्वारि चान्यानि वसत्यनीश: । षष्ठस्य वर्णस्य परा गतिर्या सिद्धावसिद्धस्य गतक्लमस्य

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ ယောဂီတစ်ဦးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကင်းစင်၍ အပြစ်များလည်း ကုန်ခန်းသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ယောဂမှ ပေါ်ထွန်းသော အလွန်ထူးကဲသည့် အာနုဘော်အာဏာများကို ခံစားလိုသည့် ဆန္ဒကို မစွန့်လွှတ်နိုင်သေးလျှင်—မလိုလားသော်လည်း—မိမိကျင့်စဉ်၏ အကျိုးအဖြစ် ကလ္ပတစ်ကာလပတ်လုံး မဟာရ္လောက၊ ဇနလောက၊ တပောလောက၊ သတ္တျလောက ဟူသော အထက်လောကလေးခုတွင် အစဉ်လိုက် နေထိုင်ရမည်။ ထို့နောက်မှသာ “ခြောက်မြောက် (တောက်ပ/ရှုကလ)” အတန်းအစား၏ साधक ရရှိသည့် အမြင့်ဆုံးဂတိကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။

Verse 48

सप्तोत्तरं तत्र वसत्यनीश: संहारविक्षेपशतं सशेषम्‌ | तस्मादुपावृत्य मनुष्यलोके ततो महान्‌ मानुषतामुपैति

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ ယောဂကျင့်စဉ်၌ အပြည့်အဝ မကျွမ်းကျင်သေးသူသည် အထက်လောကများ၌ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ စက်ဝန်းတစ်ရာတိုင်အောင် နေထိုင်ရပြီး၊ ကမ္မသံစကား (သံသရာအမှတ်အသား) အချို့လည်း ကျန်ရှိနေသေးသည်။ ထိုမှ ပြန်လည်၍ လူ့လောကသို့ ဆင်းလာသောအခါ ယခင်ထက် ပိုမိုမြင့်မြတ်၍ စွမ်းရည်ပြည့်ဝသော လူဘဝကို ရရှိကာ ကျန်ရှိသည့် အမှတ်အသားများကို ယောဂလမ်းကြောင်း ပြည့်စုံစေရန် ဆက်လက်သယ်ဆောင်သွားသည်။

Verse 49

तस्मादुपावृत्य ततः क्रमेण सो5ग्रेण संतिष्ठति भूतसर्गम्‌ । स सप्तकृत्वश्न परैति लोकान्‌ संहारविक्षेपकृतप्रभाव:

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ ထိုမှ ပြန်လည်လာပြီးနောက် သူသည် အဆင့်ဆင့် ပိုမိုမြင့်မြတ်သော သတ္တဝါဖန်ဆင်းမှုအတွင်း၌ ရပ်တည်လာသည်။ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ပြန့်ကျဲပေါ်ထွန်းခြင်း (သံဟာရ–ဝိက္ခေပါ) မှ ဖြစ်သော အာနုဘော်အာဏာကြောင့် သူသည် လောကခုနစ်ပါးကို အကြိမ်ကြိမ် ဖြတ်သန်းကာ ထင်ရှားသော အင်အားဖြင့် နေထိုင်သည်။

Verse 50

सप्तैव संहारमुपप्लवानि सम्भाव्य संतिष्ठति जीवलोके । ततोडव्ययं स्थानमनन्तमेति देवस्य विष्णोरथ ब्रह्मणश्न | शेषस्य चैवाथ नरस्य चैव देवस्य विष्णो: परमस्य चैव

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ လောကခုနစ်ပါးသည် ပျက်စီးသွားရမည့် အရာများဖြစ်၍ မတည်မြဲကြောင်းကို နားလည်သိမြင်ပြီးနောက် ယောဂီသည် ဝမ်းနည်းမှုနှင့် မောဟကင်းစင်ကာ သက်ရှိတို့၏ လောက၌ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်သည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာ အဆုံးသတ်သည့်အခါ နေရာ၊ အချိန်၊ အရာဝတ္ထုတို့၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွန်သော မပျက်မယွင်း၍ အနန္တ အဘိဓမ္မအဘိုဒ်ကို ရောက်ရှိသည်။ အချို့က ထိုအဘိုဒ်ကို မဟာဒေဝ၏ ကိုင်လာသဟု ခေါ်ကြသည်။ အချို့က ဗိဿနု၏ ဝိုင်ကွန်ဌဟု ခေါ်ကြသည်။ အချို့က ဗြဟ္မာ၏ သတ္တျလောကဟု ဆိုကြသည်။ အချို့က ရှေသ (အနန္တ) ၏ နယ်မြေဟု ဆိုကြသည်။ အချို့က ဇီဝအတ္တ၏ အမြင့်ဆုံးနေရာဟု ဆိုကြပြီး၊ အချို့ကတော့ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော သိမြင်အလင်းဖြင့် ပြည့်စုံသည့် ပရဗြဟ္မ၏ သဘာဝတရားဟု ဖော်ပြကြသည်။

Verse 51

संहारकाले परिदग्धकाया ब्रद्माणमायान्ति सदा प्रजा हि । चेष्टात्मनो देवगणाश्न सर्वे ये ब्रह्मलोकादपरा: सम तेडपि

ဘိဿမက ဆိုသည်—ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျက်သုဉ်းချိန် (ပရလယ) တွင် ကိုယ်ခန္ဓာသုံးပါး (အကြမ်း၊ အနု၊ အကြောင်း) ကို ဉာဏ်မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းပျောက်ကွယ်သွားသော ယောဂီတို့သည် အမြဲတမ်း အထွတ်အမြတ် ဘြဟ္မန်ကို ရောက်ရှိကြသည်။ ထို့အတူ ဘြဟ္မလောကအောက်ရှိ လောကများတွင် နေထိုင်၍ သာသနာကျင့်စဉ်ကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသော၊ ဒေဝသဘာဝကို ပိုင်ဆိုင်သော ဒေဝအစုအဖွဲ့နှင့် သာသနာရှာဖွေသူတို့လည်း ထိုအထွတ်အမြတ် ဘြဟ္မန်သို့ ရောက်ကြသည်။ အဓိကသဘောတရားမှာ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် လောကတည်နေရာကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အတွင်းစိတ်သန့်စင်မှုနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကန့်သတ်ချက်ကို လောင်ကျွမ်းစေသော ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 52

प्रजाविसर्ग तु सशेषकाले स्थानानि स्वान्येव सरन्ति जीवा: । निःशेषतस्तत्पदं यान्ति चान्ते सर्वे देवा ये सदृशा मनुष्या:

ဘိဿမက ရှင်းပြသည်—ဖန်ဆင်းခြင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ၊ ပျက်သုဉ်းချိန်တွင် ကမ္မဖလ မပြီးဆုံးသေးသော သတ္တဝါတို့သည် ကျန်ရှိသည့် အကျိုးဖလကို ခံစားရန် ယခင်က ရရှိခဲ့သည့် အဆင့်အတန်းနှင့် လောကတည်နေရာတူညီသည့် နေရာများသို့ သဘာဝအလျောက် ပြန်လည်ရောက်ကြသည်။ သို့သော် ကာလပတ်လုံးအဆုံးတွင် မိမိ၏ ဒေဝအဆင့်ကို ထောက်ပံ့ထားသော ကမ္မဖလကို အပြည့်အဝ ကုန်ခန်းပြီးသူတို့သည်—ထိုကောင်းကင်လောကပင် ပျက်သုဉ်းသွားသောအခါ—နောက်ကာလစက်ဝန်းတွင် ဒေဝအဖြစ် မပြန်မွေးတော့ဘဲ၊ တူညီသည့် ကမ္မရှိသော အခြားသတ္တဝါများကဲ့သို့ လူ့ဘဝသို့ မွေးဖွားကြသည်။

Verse 53

ये तु च्युता: सिद्धलोकात्‌ क्रमेण तेषां गति यान्ति तथा<<नुपूर्व्या जीवा: परे तद्धलतुल्यरूपा: स्वं स्वं विधि यान्ति विपर्ययेण

ဘိဿမက ဆိုသည်—စိဒ္ဓလောကမှ ကျဆင်းလာသူတို့သည် အစဉ်လိုက် အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်ကြသည်။ ထို့အတူ စိတ်ဝိညာဉ်ရှိသော သတ္တဝါများအနက် တူညီသည့် သာသနာကျင့်စဉ်အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်သူတို့လည်း လောကတစ်ခုမှ လောကတစ်ခုသို့ အဆင့်ဆင့် ရွေ့လျားကာ အထက်သို့ တက်မြောက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ထိုစိဒ္ဓတို့၏ လမ်းကြောင်းတူညီသည့် ဂတိကို ရောက်ကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့ မပြည့်စုံသူတို့သည်—စိတ်သဘောထားက ဆန့်ကျင်နေသဖြင့်—ပြောင်းပြန်လမ်းကြောင်းဖြင့် မိမိမိမိ၏ သက်ဆိုင်ရာ ဂတိသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 54

स यावदेवास्ति सशेषभुक्‌ ते प्रजाश्न देव्या च तथैव शुक्ले । तावत्‌ तदज्लेषु विशुद्धभाव: संयम्य पज्चेन्द्रियरूपमेतत्‌

ဘိဿမက ဆိုသည်—သန့်ရှင်းသော စိတ်ဝိညာဉ်ရှိသည့် စိဒ္ဓပုရుషသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိနေသရွေ့၊ အတိတ်က ကမ္မ၏ ကျန်ရှိသည့် အရှိန်အဟုန် (ပရာရဗ္ဓ) ကိုသာ ခံစားနေသရွေ့၊ ငါးအာရုံအင်္ဂါအဖြစ် ပေါ်လွင်သော အတွင်းကိရိယာစုကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ထိုကာလအတွင်း သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ အာရုံအင်္ဂါတို့၏ အုပ်စိုးဒေဝတများနှင့် ဗိဒ္ဓာအင်အားများ—အနိမ့်ဗိဒ္ဓာနှင့် အမြင့်ဗိဒ္ဓာ—တို့ နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ကျန်ကမ္မကုန်ခန်းသည့်အထိ ထိုသို့ပင် ဖြစ်နေသည်။

Verse 55

शुद्धां गतिं तां परमां परैति शुद्धेन नित्यं मनसा विचिन्वन्‌ । ततोडव्ययं स्थानमुपैति ब्रह्म दुष्प्रापमभ्येति स शाश्वतं वै

ဘိဿမက ဆိုသည်—စိတ်ကို အမြဲသန့်ရှင်းစွာ ထိန်းထားပြီး ထိုအပြစ်ကင်းသည့် အမြင့်ဆုံး ပန်းတိုင်ကို မပြတ်မနား ဆင်ခြင်သူသည် မလွဲမသွေ ထိုပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိမည်။ ထို့နောက် မပြောင်းလဲသော အနေအထား—ဘြဟ္မန်—သို့ ရောက်ကာ ရယူရန် ခက်ခဲသော်လည်း အစဉ်တည်မြဲသော ထိုအမှန်တရား၌ တည်ငြိမ်စွာ တည်နေ၏။

Verse 56

इत्येतदाख्यातमहीनसत्त्व नारायणस्येह बल॑ मया ते,उत्कृष्ट बलशाली दैत्यराज! इस प्रकार यहाँ मैंने तुमसे यह भगवान्‌ नारायणका बल एवं प्रभाव बताया है”

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «မလျော့သော သတ္တိရှိသူ၊ အင်အားအလွန်ထူးကဲသော ဒိုင်တျာမင်းကြီးရေ! ဤနေရာ၌ ငါသည် သင်အား သခင် နာရာယဏ၏ အင်အားနှင့် ထင်ရှားသော မဟာဂုဏ်တော်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြခဲ့ပြီ။ ဤသိမြင်မှုသည် မာနကို တားဆီးစေ၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေကာ အင်အားကို သာသနာတရားနှင့် ကိုက်ညီသော လုပ်ရပ်သို့ ဦးတည်စေပြီး ဘုရားသခင်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်လိုစိတ်မှ ကင်းစေပါစေ»။

Verse 57

वृत्र बवाच एवं गते मे न विषादो<स्ति कश्चित्‌ सम्यक्‌ च पश्यामि वचस्तथैतत्‌ | श्रुत्वा तु ते वाचमदीनसत्त्व विकल्मषोअस्म्यद्य तथा विपाप्मा

ဝြတ္တရက ပြောသည်– «အကယ်၍ အရာများသည် ဤသို့ ဖြစ်နေပါက ငါ့အတွက် ဝမ်းနည်းမှု မကျန်တော့။ သင်၏စကားကို ငါရှင်းလင်းစွာ မြင်သိ၍ အမှန်တရားဟု လက်ခံ၏။ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သူရေ—ယနေ့ သင်၏မိန့်ခွန်းကို ကြားနာပြီးနောက် ငါသည် သန့်စင်သွားသကဲ့သို့ ခံစားရ၏။ အညစ်အကြေးတို့ ကျသွားပြီး ငါသည် အပြစ်မှ လွတ်ကင်းလာပြီ»။

Verse 58

प्रवृत्तमेतद्‌ भगवन्‌ महर्षे महद्युतेश्नक्रमनन्तवीर्यम्‌ । विष्णोरनन्तस्य सनातनं तत्‌ स्थान सर्गा यत्र सर्वे प्रवृत्ता: । स वै महात्मा पुरुषोत्तमो वै तस्मिन्‌ जगत्‌ सर्वमिदं प्रतिष्ठितम्‌

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «အရှင်မြတ်ရေ၊ တောက်ပမှုကြီးမားသော မဟာရိရှီရေ—အဆုံးမရှိသော အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်သည့် အစမရှိသော ကမ္ဘာလောက၏ ကြီးမားသော လှည့်ကွင်းသည် အနန္တဖြစ်သော ဗိဿနု၏ အာဏာတော်ကြောင့် လှည့်ပတ်နေ၏။ ထိုသည်ကား သူ၏ ထာဝရ နေရာတော်ဖြစ်ပြီး ဖန်ဆင်းမှုအားလုံး စတင်ထွက်ပေါ်ရာ အရင်းမြစ်ဖြစ်၏။ မဟာစိတ်ရှိသော ဗိဿနုသည် အမှန်တကယ် အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ (Purushottama) ဖြစ်ပြီး ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် သူ၌ တည်မြဲကာ ထောက်ပံ့ခံထားရ၏»။

Verse 59

भीष्म उवाच एवमुक्‍्त्वा स कौन्तेय वृत्र: प्राणानवासृजत्‌ । योजयित्वा तथा55त्मानं परं स्थानमवाप्तवान्‌

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «ကွန်တီ၏သားရေ၊ ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ဝြတ္တရသည် အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်သွား၏။ မိမိကိုယ်ကို အမြင့်ဆုံးသော အရှင်ထံ၌ တည်စေကာ သူ့ကို စိတ်တည်၍ သမาธိပြုလျက်၊ သခင်၏ အမြင့်ဆုံး နေရာတော်သို့ ရောက်ရှိသွား၏»။

Verse 60

युधिछिर उवाच अयं स भगवान्‌ देव: पितामह जनार्दन: । सनत्कुमारो वृत्राय यत्तदाख्यातवान्‌ पुरा

ယုဓိဋ္ဌိရက မေးသည်– «အဘိုးကြီးရေ၊ ဤ Janārdana—သရီ ကృష్ణ—သည် အတိတ်ကာလတွင် မဟာရိရှီ စနတ်ကုမာရက ဝြတ္တရာဆုရအား ဖော်ပြခဲ့သော ထိုဘုရားသခင်တော်၊ အမြင့်ဆုံးသော ဒေဝတော် အတူတူပင်လား»။

Verse 61

भीष्म उवाच मूलस्थायी महादेवो भगवान्‌ स्वेन तेजसा । तत्स्थ:सृजति तान्‌ भावान्‌ नानारूपान्‌ महामना:

ဘိဿမက ပြောသည်– မဟာသခင်၊ ဘုရားသခင်သည် မူလအရင်းအမြစ်ထဲ၌ပင် တည်ရှိတော်မူ၏။ မိမိ၏တေဇောဓာတ်အလင်းတော်၌ တည်မြဲနေစဉ်၊ စိတ်ကြီးမြတ်သော ထိုဘုရားသခင်သည် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် အတ္တဝတ္ထုတို့ကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေတော်မူ၏။

Verse 62

तुरीयांशेन तस्येमं विद्धि केशवमच्युतम्‌ । तुरीयार्थेन लोकांस्त्रीन्‌ भावयत्येव बुद्धिमान्‌

ဘိဿမက ပြောသည်– မလွဲမသွေသော အချျုတ၊ ကေသဝကို ထိုအမြင့်ဆုံး နာရာယဏ၏ လေးပုံတစ်ပုံ အစိတ်အပိုင်းဖြင့် ပြည့်စုံသူဟု သိမှတ်လော့။ ထိုလေးပုံတစ်ပုံတည်းဖြင့်ပင် ပညာရှိသော ဘုရားသည် လောကသုံးပါးကို ထိန်းသိမ်းကာ ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေတော်မူသော်လည်း မိမိ၏ မဟိမတော်မှ မကျဆင်းတော်မူ။

Verse 63

अवाक्‌ स्थितस्तु यः स्थायी कल्पान्ते परिवर्तते | स शेते भगवानप्सु योडसावतिबल: प्रभु: । तान्‌ विधाता प्रसन्नात्मा लोकां श्वरति शाश्वतान्‌

ဘိဿမက ပြောသည်– ကပ္ပအဆုံး၌ အရာရာ ပြောင်းပြန်လှန်လှောသော်လည်း အမြဲတည်မြဲနေသူသည် အလွန်အမင်း အင်အားကြီးမား၍ အာဏာအမြတ်ဆုံးသော သခင်တော်ဖြစ်၏။ ကပ္ပအဆုံးတွင် ထိုဘုရားသခင်သည် ရေထဲ၌ လဲလျောင်းတော်မူပြီး၊ စိတ်အေးချမ်းသော ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် ထာဝရလောကများအတွင်း လှည့်လည်တော်မူ၏။ ပြောင်းလဲမှုအားလုံးကို ကျော်လွန်၍ တည်ရှိသော ရှေးဟောင်း နာရာယဏသည် မဟာပျက်ကွက်ကာလ၌ပင် ရှိနေတော်မူ၏။

Verse 64

सर्वाण्यशून्यानि करोत्यनन्तः सनातन: संचरते च लोकान्‌ । स चानिरुद्ध: सृजते महात्मा तत्स्थं जगत्‌ सर्वमिदं विचित्रम्‌

ဘိဿမက ပြောသည်– အနန္တ၊ သနာတန ဘုရားသည် အရာရာကို ပြည့်စုံစေ၍ ဘာမျှ မလွတ်လပ်အောင် ဖြည့်တင်းတော်မူပြီး၊ လီလာရုပ်ကို ခံယူကာ လောကများအတွင်း လှည့်လည်တော်မူ၏။ ထိုဘုရား၏ လမ်းကြောင်းကို မည်သူမျှ မတားဆီးနိုင်။ ဤစကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းသူမှာ သူတစ်ပါးတည်းဖြစ်ပြီး၊ ဤအံ့ဖွယ်ကမ္ဘာလုံးစုံသည်လည်း သူ့အတွင်း၌ပင် တည်ထောင်ထား၏။

Verse 65

युधिछिर उवाच वृत्रेण परमार्थज्ञ दृष्टा मन्ये55त्मनो गति: । शुभा तस्मात्‌ स सुखितो न शोचति पितामह

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– “အဘိုးတော်၊ အမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို သိမြင်သူရေ၊ ဗြဿတရသည် အတ္တ၏ မှန်ကန်၍ မင်္ဂလာရှိသော လမ်းကြောင်းကို မြင်တွေ့သိရှိခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ် ယုံကြည်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် စိတ်ချမ်းသာ၍ ဝမ်းနည်းမနေခဲ့ပါ။”

Verse 66

शुक्ल: शुक्लाभिजातीय: साध्यो नावर्ततेडनघ । तिर्यग्गतेश्व निर्मुक्तो निरयाच्च पितामह

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «အပြစ်ကင်းသော အဘိုးကြီး (ပိတామဟ) ရေ၊ သူသည် ‘သုက္လ’ ဟူသောသူဖြစ်၍ သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားလာပြီး သဘာဝအားဖြင့်လည်း သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ‘သာဓျ’ တို့အနက် တစ်ပါးသော ဒေဝတားဖြစ်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထို့ကြောင့် လောကသံသရာသို့ ပြန်မလာတော့။ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့၏ မွေးဖွားရာ (တိရစ္ဆာန်ယောနိ) သို့ ကျရောက်ခြင်းမှလည်းကောင်း၊ နရကမှလည်းကောင်း လွတ်မြောက်ပြီးပြီ၊ အဘိုးကြီးရေ။»

Verse 67

हारिद्रवर्णे रक्ते वा वर्तमानस्तु पार्थिव । तिर्यगेवानुपश्येत कर्मभिस्तामसैर्वृत:

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «အို မင်းကြီး၊ အဝါရောင်ဖြင့် ထင်ရှားသော ဒေဝလောကဆန်သည့် စೃષ્ટိအတွင်း၌ ဖြစ်စေ၊ အနီရောင်ဖြင့် ထင်ရှားသော အနုဂ्रहစೃષ્ટိအတွင်း၌ ဖြစ်စေ နေထိုင်နေသော သတ္တဝါတစ်ဦးသည် တာမသကမ္မတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားလျှင် တိရစ္ဆာန်ယောနိကို မြင်ရုံသာမက ဝင်ရောက်ကျရောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အကျင့်သီလ မည်းမှောင်သို့ လျော့ကျသွားလျှင် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများပင် မတည်မြဲနိုင်။»

Verse 68

वयं तु भृशमापन्ना रक्ता दुःखसुखे5सुखे । कां गतिं प्रतिपत्स्यामो नीलां कृष्णाधमामथ

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «ကျွန်ုပ်တို့မူကား အလွန်အမင်း ဒုက္ခအကျပ်အတည်းထဲ ကျရောက်နေကြသည်။ ဒုက္ခနှင့် သုခ ရောနှောသော အခြေအနေကိုဖြစ်စေ၊ ဒုက္ခသက်သက်ကိုဖြစ်စေ ကပ်ငြိနေကြ၏။ ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်မည်နည်း။ အပြာရောင်ဟု ဆိုသော လူ့ဘဝသို့ ကျရောက်မလား၊ သို့မဟုတ် အမှောင်နှင့် အနိမ့်အကျဆုံးသော အခြေအနေသို့—တည်ငြိမ်သတ္တဝါများထက်ပင် နိမ့်ကျသည့် အဆင့်သို့—ကျဆင်းသွားမလား။»

Verse 69

भीष्म उवाच शुद्धाभिजनसम्पन्ना: पाण्डवा: संशितव्रता: । विह्वृत्य देवलोकेषु पुनर्मानुषमेष्यथ

ဘီရှ္မက ပြောသည်— «အို ပाण्डဝတို့၊ သင်တို့သည် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး ခိုင်မာသော ဝ్రတ (သစ္စာကတိ) များကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေဝလောကများတွင် ပျော်ရွှင်စွာ လှည့်လည်ခံစားပြီးနောက် လူ့အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်လာမည်—လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ထပ်မံရယူမည်။»

Verse 70

प्रजाविसर्ग च सुखेन काले प्रत्येत्य देवेषु सुखानि भुक्त्वा । सुखेन संयास्यथ सिद्धसंख्यां मा वो भयं भूद्‌ विमला: स्थ सर्वे

ဘီရှ္မက ပြောသည်— «အချိန်တန်လျှင် သင်တို့သည် ပျော်ရွှင်စွာ သားသမီးများကို မွေးဖွားစေပြီး၊ ဤလောကမှ ထွက်ခွာကာ ဒေဝလောကများသို့ ရောက်၍ ကောင်းကင်သုခများကို ခံစားကြလိမ့်မည်။ ထို့နောက် လွယ်ကူစွာ စွန့်လွှတ်၍ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု/ပြည့်စုံမှု) ကို ရရှိကာ စိဒ္ဓတို့အနက် တွက်ခံရကြလိမ့်မည်။ သင်တို့တွင် ကြောက်ရွံ့မှု မပေါ်စေကြနှင့်—သင်တို့အားလုံး သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ကင်းကြသည်။»

Verse 280

इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि वृत्रगीतासु अशीत्यधिकद्धिशततमो<ध्याय:

ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ၌၊ ရှာန္တိပရဝန်အတွင်းရှိ မောက္ခဓမ္မပိုင်း၌—အထူးသဖြင့် «ဝෘတြဂီတာ» ဟုခေါ်သော အပိုဒ်များအနက်—အခန်း ၂၈၀ သည် ပြီးဆုံးလေ၏။ ဤသည်မှာ အခန်းအဆုံးကို မှတ်သားသည့် ကော်လိုဖွန်ဖြစ်ပြီး၊ ဘီရှ္မ၏ သီလနှင့် မောက္ခသဘောတရားဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်ကြီးအတွင်း၌ ဤသင်ခန်းစာ၏ တည်နေရာကိုလည်း ပြသလေ၏။