Shloka 36
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
शतं सहस्राणि चतुर्दशेह परागतिर्जीवगणस्य दैत्य | आरोहणं तत्कृतमेव विद्धि स्थान तथा नि:सरणं च तेषाम्
śataṁ sahasrāṇi caturdaśeha parāgatir jīvagaṇasya daitya | ārohaṇaṁ tatkṛtam eva viddhi sthānaṁ tathā niḥsaraṇaṁ ca teṣām ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်– “ဟေ ဒိုင်တျ! သတ္တဝါအစုအဝေး၏ သံသရာလှည့်လည်ရာ ဂတိအမျိုးအစားစုစုပေါင်းကို ဤလောက၌ တစ်ဆယ့်လေးသိန်းဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့၏ အထက်လောကသို့ တက်ရောက်ခြင်းသည် ထို ‘ကရဏ’ ဆယ့်လေးပါး (အင်္ဂါရပ်/ကိရိယာ) တို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်ကြောင်း သိလော့။ ထို့အတူ သက်ဆိုင်ရာ အနေအထားများ၌ တည်နေခြင်းနှင့် ထိုနေရာများမှ ထွက်ခွာခြင်း သို့မဟုတ် ကျဆင်းခြင်းတို့လည်း ထိုကရဏတို့ကို အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းအပြင် အင်္ဂါရပ်တို့၏ သီလဓမ္မဘက်သို့ ဦးတည်မှုက သတ္တဝါတစ်ဦး၏ တက်မြောက်ခြင်း၊ တည်နေခြင်း၊ ကျဆင်းခြင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်ဟု နားလည်ရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A being’s rise to higher states, stability in a given state, and fall from it are governed by the functioning and moral orientation of the fourteen instruments (five sense-organs, five action-organs, and the inner faculties such as mind and intellect). Hence ethical discipline of these faculties is decisive for one’s destiny.
In Bhīṣma’s instruction during the Śānti Parva, he addresses a Daitya-lord and explains a cosmological-ethical account of how living beings experience many kinds of destinies, emphasizing that these outcomes depend on the operation of the senses and inner faculties.