Adhyaya 17
Uttara BhagaAdhyaya 1745 Verses

Adhyaya 17

Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born (Dvija-Śauca and Anna-Doṣa)

ဥတ္တရဘဂါ၏ ဓမ္မညွှန်ကြားမှုကို ဆက်လက်၍ ဗျာသသည် အစာ (anna)၊ အလှူရှင်နှင့် မသန့်ရှင်းမှုအခြေအနေများအပေါ် တင်းကျပ်သော စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ အစာစားခြင်းကို အပြစ်နှင့် လူမှု/ရိတုအဆင့်အတန်းကူးစက်နိုင်သော သီလ-ရိတုလမ်းကြောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အရေးပေါ်မဟုတ်လျှင် ရှူဒြာရင်းမြစ်နှင့် ဆက်နွယ်သော အစာအပါအဝင် ကန့်ကွက်ထားသော အစာကို စားသုံးခြင်းသည် အဆင့်ကျဆင်းခြင်းနှင့် မကောင်းသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို ဖြစ်စေကြောင်း သတိပေးပြီး သေချိန်တွင် အစာချေမှုနှင့်ပါ ဆက်စပ်ကာ (ပြန်လည်မွေးဖွားမှုသည် အစာပိုင်ရှင်၏ မိခင်ဝမ်း/မျိုးစိတ်နှင့် ဆက်နွယ်) ဟု ဆိုသည်။ မည်သူတို့၏ အစာကို ရှောင်ရမည် (အလုပ်အကိုင်အုပ်စုများ၊ ရိတုမသန့်အိမ်ထောင်စုများ၊ သီလပျက်သူများ)၊ မလက်ခံသင့်သော အလှူများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ မှို၊ အသား၊ ငါး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းတို့အနက် တားမြစ်/အခြေအနေဖြင့် ခွင့်ပြုသည့်အရာများကို ရှည်လျားစွာ စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့နောက် ဆံပင်/ပိုးမွှား၊ တိရစ္ဆာန်နံ့ရှူခြင်း၊ ပြန်ချက်ခြင်း၊ အပယ်ခံနှင့် ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် မစင်္ကြာကာလ၊ အဟောင်းအနံ့ စသည့် ကူးစက်ညစ်ညမ်းမှုစည်းကမ်းများကို ဖော်ပြပြီး ဒွိဇများအတွက် အရက်ကို ပြင်းထန်စွာ တားမြစ်ကာ အကျိုးဆက်နှင့် သန့်စင်နည်းလမ်း (ညစ်ညမ်းမှုသည် ထုတ်ပယ်ပြီးမှသာ ပျောက်) ကို ဆိုသည်။ ဤအခန်းသည် ဥတ္တရဘဂါတွင် ယောဂနှင့် ဝေဒန္တ အကျင့်အတွက် ရိတုထိရောက်မှုမြင့်စေရန် śauca နှင့် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုကို အခြေခံလိုအပ်ချက်အဖြစ် တင်းကျပ်စေသည်။

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षोडशो ऽध्यायः व्यास उवाच नाद्याच्छूद्रस्य विप्रो ऽन्नं मोहाद् वा यदि वान्यतः / स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि

ဤသို့ပင် သီရိကූර්မပုရာဏ၌ ဆာဟစ်တာ ခြောက်ထောင်သ్లోကာ ပါသော နောက်ပိုင်းခွဲ၌ ဖြစ်သည်။ ဗျာသ မဟာမုနိက မိန့်ကြားသည်– «ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးသူသည် မောဟကြောင့်ဖြစ်စေ အခြားအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ရှူဒြ၏ အစာကို မစားသင့်။ အရေးပေါ်မဟုတ်သော်လည်း စားသူသည် ရှူဒြကံဇာတသို့ ကျရောက်မည်»။

Verse 2

षण्मासान् यो द्विजो भुङ्क्ते शूद्रस्यान्नं विगर्हितम् / जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते

နှစ်ကြိမ်မွေးသူ (ဒွိဇ) တစ်ဦးက ရှူဒြ၏ အပြစ်တင်ခံရသော အစာကို ခြောက်လတိုင်တိုင် စားလျှင်၊ အသက်ရှင်နေစဉ်တင် ရှူဒြကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ သေပြီးနောက် ခွေးအဖြစ် မွေးဖွားရသည်။

Verse 3

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्रस्य च मुनीश्वराः / यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्

အို မုနိရှ္ဝရ အကောင်းဆုံးရေ—ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိသျ၊ ရှူဒြ မည်သူမဆို၊ အခြားသူ၏ အစာသည် ဝမ်းထဲ၌ မကြေသေးဘဲ သေဆုံးလျှင်၊ ထိုအစာပိုင်ရှင်၏ ယိုးနိ (မျိုးရိုး/ဇာတိ) သို့ ပြန်လည်မွေးဖွားရသည်။

Verse 4

राजान्नं नर्तकान्नं च तक्ष्णो ऽन्नं चर्मकारिणः / गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्

ဘုရင်ထံမှရသော အစာ၊ ကပြသူတို့၏ အစာ၊ သစ်သားလုပ်သမား၏ အစာ၊ သားရေသမား၏ အစာတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အပြင် ဂဏ (ဘုရားကျောင်းအမှုထမ်း) တို့၏ အစာ၊ ဂဏိကာ (အပျော်မ) ၏ အစာ၊ နှင့် ဆဏ္ဍ (အင်္ဂါမပြည့်/အနု) ၏ အစာတို့ကိုလည်း ပယ်ရှားရမည်။

Verse 5

चक्रोपजीविरजकतस्करध्वजिनां तथा / गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्

ဘီးလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးသူတို့၏ အစာ၊ အဝတ်လျှော်သူတို့၏ အစာ၊ ခိုးသူတို့၏ အစာ၊ အလံကိုင်သူတို့၏ အစာတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အပြင် သီချင်းဆို/ဖျော်ဖြေသူတို့၏ အစာ၊ သံလုပ်သမား၏ အစာနှင့် စူတက (အညစ်အကြေးကာလ) နှင့်ဆိုင်သော အစာကိုလည်း ပယ်ရှားရမည်။

Verse 6

कुलालचित्रकर्मान्नं वार्धुषेः पतितस्य च / पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि

အိုးလုပ်သမား၊ ပန်းချီ–လက်မှုသမားတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အစာ (သို့) ချက်ထားသော ပူဇော်အစာ၊ အတိုးစားသူ၏ အစာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ ဓမ္မမှ ကျဆုံးသူ၊ ပြန်လည်လက်ထပ်သော မိန်းမ၊ ချာထရိကာ မိန်းမတို့၏ အစာနှင့် အပြစ်ကြီးကြောင်း လူသိရှင်ကြား စွပ်စွဲခံရသူ၏ အစာကိုလည်း ရှောင်ရမည်။

Verse 7

सुवर्णकारशैलूषव्याधबद्धातुरस्य च / चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च

ရွှေလက်သမား၊ ဇာတ်သမား၊ မုဆိုး၊ ချုပ်နှောင်ထားခံရသူ၊ ရောဂါဝေဒနာရှိသူ၊ ဆရာဝန်၊ အကျင့်ပျက်မိန်းမ၊ နှင့် အပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသော ရာဇဝတ်သားတို့၏ အစာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 8

स्तेननास्तिकयोरन्नं देवतानिन्दकस्य च / सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः

ခိုးသူနှင့် နာස්တိက (ယုံကြည်မှုမရှိသူ) တို့၏ အစာ၊ ထို့ပြင် ဒေဝတားတို့ကို ရှုတ်ချသူ၏ အစာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ ဆိုမကို ရောင်းသူ၏ အစာကိုလည်း—အထူးသဖြင့် ခွေးချက်သူ (အောက်တန်း) ၏ အစာကို—မသန့်ဟု သိ၍ ရှောင်ရမည်။

Verse 9

भार्याजितस्य चैवान्नं यस्य चोपपतिर्गृहे / उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः

မယား၏ အာဏာအောက်တွင် နေသော ယောက်ျား၏ အစာနှင့် အိမ်တွင် အပေါ်ပတိ (လျှို့ဝှက်ချစ်သူ) ကို ထားရှိသော အိမ်မှ အစာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ အပြင်ထုတ်ခံရသူ၊ ကပ်စီးနည်းသူ၊ နှင့် အကျန်အစားကို စားသူတို့၏ အစာကိုလည်း သာသနာတော်ကို လိုက်နာသူအတွက် မသင့်ဟု သိရမည်။

Verse 10

अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्

စားပွဲတန်းတွင် ထိုင်ရန် မသင့်သူတို့၏ အစာ၊ လူစုလူဝေးသို့ မျှဝေသော စုပေါင်းအစာ၊ လက်နက်ဖြင့် အသက်မွေးသူ၏ အစာ၊ မစွမ်းမသန်သူနှင့် သံဃာ/သံန്യാസ၏ အစာ၊ ထို့အတူ မူးယစ်သူ သို့မဟုတ် ရူးသွပ်သူ၏ အစာ၊ ကြောက်လန့်နေသူ သို့မဟုတ် ငိုနေသူ၏ အစာ—ထို့ပြင် ကဲ့ရဲ့ခံရသော သို့မဟုတ် နှာချေမိသော အစာကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 11

ब्रह्मद्विषः पापरुचेः श्राद्धान्नं सूतकस्य च / वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च

ဗေဒကိုမုန်းသူ (ဗြာဟ္မဏ/ဗြဟ္မ) ၏ အစာ၊ အပြစ်ကိုနှစ်သက်သူ၏ အစာ၊ ရှရဒ္ဓပူဇာအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော အစာ၊ မွေးဖွားအညစ်အကြေး (စူတက) ရှိသူ၏ အစာ၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ရိတုအကျင့်မပြည့်စုံဘဲ အလဟဿ ချက်သော အစာ၊ သေဆုံးအညစ်အကြေး (ရှာဝ) ရှိအိမ်မှ အစာ၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ ယောက္ခမ၏ အစာတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 12

अप्रजानां तु नारीणां भृतकस्य तथैव च / कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा

ထို့အတူ အကာအကွယ်ပေးမည့် အမျိုးသားမရှိသော မိန်းမတို့၏ အစာ သို့မဟုတ် လှူဒါန်းပစ္စည်း၊ အလုပ်သမားငှား၏ အစာ၊ အထူးသဖြင့် လက်မှုသမားတို့၏ အစာကို မခံယူရ; ထို့ပြင် လက်နက်ရောင်းဝယ်၍ အသက်မွေးသူတို့ထံမှလည်း မခံယူရ။

Verse 13

शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च

အရက်သမား၏ အစာ၊ လောင်းကစားကို အလုပ်အကိုင်လုပ်သူ၏ အစာ၊ ဆရာဝန်တို့၏ အစာကိုလည်း ရှောင်ရမည်။ ထို့အတူ မျိုးဆက်ပွားဖွားရာ အစဉ်အလာတရားကို ချိုးဖောက်သူ၏ အစာ၊ အစ်ကိုကြီးမတိုင်မီ လက်ထပ်သော ယောက်ျားနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အစာတို့ကိုလည်း မသင့်လျော်သောအစာဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 14

पुनर्भुवो विशेषेण तथैव दिधिषूपतेः / अवज्ञातं चावधूतं सरोषं विस्मयान्वितम् / गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्

အထူးသဖြင့် ပြန်လည်လက်ထပ်သော မိန်းမ၏ အစာကိုလည်းကောင်း၊ ထိုမိန်းမ၏ ခင်ပွန်း၏ အစာကိုလည်းကောင်း မစားသင့်။ မထီမဲ့မြင်ပြု၍ ပေးသောအစာ၊ ပစ်ချထားသကဲ့သို့ ပေးသောအစာ၊ ဒေါသဖြင့် ပေးသောအစာ၊ မသင့်လျော်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှု/အံ့ဩမှုနှင့် ပေးသောအစာကို မစားရ။ မိမိ၏ ဆရာထံမှပင် ဖြစ်စေကာမူ သန့်စင်စေသော သံස්ကာရ (saṃskāra) မပါလျှင် ထိုအစာကို မစားသင့်။

Verse 15

दुष्कृतं हि मनुष्यस्य सर्वमन्ने व्यवस्थितम् / यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्

အမှန်တကယ် လူ၏ မကောင်းမှုအားလုံးသည် အစာထဲ၌ တည်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသူ၏ အစာကို စားသုံးသူသည် ထိုသူ၏ အပြစ်ကိုလည်း အတူတကွ စားသုံးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 16

आर्धिकः कुलमित्रश्च स्वगोपालश्च नापितः / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्

လယ်ယာငှားလုပ်သူ၊ အိမ်ထောင်တစ်ခုကိုချီးမြှောက်ကပ်လှမ်း၍ အသက်မွေးသူ “မိသားစုမိတ်”၊ ကိုယ်ပိုင်နွားထိန်း၊ ဆံပင်ညှပ်သူ—ဤသူတို့ကို သုဒ္ဒရတို့အနက် အစာကျွေးထိုက်သူဟု မှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် မိမိကိုယ်ကို အခြားသူထံ ဆောင်ရွက်အပ်နှံသူလည်း ထိုကဲ့သို့ပင်။

Verse 17

कुशीलवः कुम्भकारः क्षेत्रकर्मक एव च / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः

သီချင်းဆိုကပြဖျော်ဖြေသူ၊ အိုးလုပ်သူ၊ လယ်ကွင်းအလုပ်လုပ်သူ—ဤသူတို့ကို သုဒ္ဒရတို့အနက် အစာကျွေးထိုက်သူဟု ဆို၏။ ထို့ပြင် ပညာရှိတို့သည် သူတို့အား အနည်းငယ်သော လုပ်ခလစာကိုလည်း ပေးအပ်သင့်သည်။

Verse 18

पायसं स्नेहपक्वं यद् गोरसं चैव सक्तवः / पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः

ဃီးဖြင့်ချက်ထားသော နို့ထမင်း (ပာယသ)၊ နို့နှင့် မုန့်မှုန့်အစားအစာများ၊ ထို့ပြင် ဆီဖိကျန် (oil-cake) နှင့် ဆီ—ဤတို့ကို ဒွိဇာတိတို့သည် သုဒ္ဒရထံမှ လက်ခံယူနိုင်သည်။

Verse 19

वृन्ताकं नालिकाशाकं कुसुम्भाश्मन्तकं तथा / पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्

ခရမ်းသီး၊ “နာလိကာ-ရှာက” ဟုခေါ်သော ဟင်းရွက်၊ ကုစುಂಬ (safflower) နှင့် “အာရှမန်တက” ဟုခေါ်သော အရွက်ဟင်း—ဤတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချဉ်/ဖောက်ထားသော အစားအစာများနှင့် သစ်ရည်ကဲ့သို့ အစေးထွက်ပစ္စည်းတို့ကိုလည်း ရှောင်ရမည်။

Verse 20

छत्राकं विड्वराहं च शेलं पेयूषमेव च / विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्

“ချတ်ရာက” ဟုခေါ်သော မှို၊ “ဝိဍ္ဝရာဟ” ဟုခေါ်သော ဝက်တော၊ ထို့ပြင် “ရှေလ”, “ပေယူးသ”, “ဝိလယ”, “စုမုခ” ဟုခေါ်သော အစားအစာများ—ဤတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ မှိုမျိုးစုံ (ကဝက) အားလုံးကိုလည်း ရှောင်ရမည်။

Verse 21

गृञ्जनं किंशुकं चैव ककुभाण्डं तथैव च / उदुम्बरमलाबुं च जग्ध्वा पतति वै द्विजः

ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သောသူသည် gṛñjana၊ kiṃśuka၊ kakubhāṇḍa၊ udumbara သို့မဟုတ် alābu ကိုစားလျှင် သာသနာဓမ္မအဆင့်မှ အမှန်တကယ်ကျဆင်းသွားသည်။

Verse 22

वृथा कृशरसंयावं पायसापूपमेव च / अनुपाकृतमांसं च देवान्नानि हवींषि च

အကျိုးမဲ့၍ (သင့်တော်သောပူဇော်ပွဲမရှိဘဲ) kṛśara နှင့် saṃyāva ကို မပူဇော်ရ၊ payasa (နို့ထမင်း) နှင့် apūpa မုန့်ကိုလည်း မပူဇော်ရ။ မချက်မပြုတ်သေးသောအသား၊ देवānna (နတ်တို့အစာ) နှင့် havīṃṣi (ယဇ်ပူဇော်အဟုတိ) ကိုလည်း မသင့်လျော်စွာ မတင်ဆက်ရ။

Verse 23

यवागूं मातुलिङ्गं च मत्स्यानप्यनुपाकृतान् / नीपं कपित्थं प्लक्षं च प्रयत्नेन विवर्जयेत्

ကြိုးစား၍ သတိထားကာ yavāgū (ပါးပါးထမင်းရည်)၊ mātuliṅga (citron) နှင့် မချက်မပြုတ်သေးသောငါးကိုပင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ nīpa၊ kapittha နှင့် plakṣa ကိုလည်း လုံးဝရှောင်ရမည်။

Verse 24

पिण्याकं चोद्धृतस्नेहं देवधान्य तथैव च / रात्रौ च तिलसंबद्धं प्रयत्नेन दधि त्यजेत्

pīṇyāka (ဆီကိတ်/အဆီကျန်)၊ အဆီကိုဖယ်ထုတ်ထားသောအစားအစာများနှင့် deva-dhānya ကို သတိထား၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့ပြင် ညအချိန်တွင် နှမ်းနှင့်ဆက်စပ်၍ ပြုလုပ်ထားသမျှကိုလည်းကောင်း၊ ဒိန်ချဉ် (curd) ကိုလည်းကောင်း ကြိုးစား၍ စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 25

नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्युपजीवयेत् / क्रियादुष्टं भावदुष्टमसत्संसर्गि वर्जयेत्

နို့နှင့်အတူ တကရ (buttermilk) ကို မသောက်သင့်။ မျိုးစေ့များကို ရောင်းဝယ်ကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း မလုပ်သင့်။ အကျင့်ပျက်သူ၊ စိတ်ရည်ပျက်သူနှင့် မကောင်းသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းနေသူကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 26

केशकीटावपन्नं च सहृल्लेखं च नित्यशः / श्वाघ्रातं च पुनः सिद्धं चण्डालावेक्षितं तथा

ဆံပင် သို့မဟုတ် ပိုးမွှားကျသွားသော အစာ၊ အမြဲတမ်း ထိတွေ့မှုကြောင့် အညစ်အကြေးကပ်နေသော အစာ၊ ခွေးက နံ့ရှုထားသော အစာ၊ တစ်ခါပြင်ပြီးနောက် ပြန်ချက်ထားသော အစာ၊ ထို့အပြင် ချဏ္ဍာလက ကြည့်မြင်ထားသော အစာတို့ကို မသန့်ရှင်းဟု သတ်မှတ်၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 27

उदक्यया च पतितैर्गवा चाघ्रातमेव च / अनर्चितं पुर्युं षितं पर्यायान्नं च नित्यशः

ရာသီလာနေသော မိန်းမက ထိထားသော အစာ၊ အပြင်ထုတ်ခံရသူများက ထိထားသော အစာ၊ သို့မဟုတ် နွားက နံ့ရှုထားသော အစာ; ထုံးတမ်းအရ မပူဇော်မထားသော အစာ၊ အဟောင်းအနံ့ထွက်သွားသော အစာ၊ သို့မဟုတ် တစ်နေ့ကျော်အောင် ထားပြီး နောက်တစ်နေ့အတွက် ပြင်ထားသော အစာတို့ကို အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 28

काककुक्कुटसंस्पृष्टं कृमिभिश्चैव संयुतम् / मनुष्यैरप्यवघ्रातं कुष्ठिना स्पृष्टमेव च

ကာကာ (ကြက်ကောင်) သို့မဟုတ် ကြက်တို့ ထိထားသော အစာ၊ ပိုးကောင်များ ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းနေသော အစာ၊ လူများက နံ့ရှုထားသော အစာ၊ သို့မဟုတ် ကုဋ္ဌ (လက်ပရိုစီ) ရောဂါရှိသူက ထိထားသော အစာတို့ကို မသန့်ရှင်းဟု ယူဆရမည်။

Verse 29

न रजस्वलया दत्तं न पुंश्चाल्या सरोषया / मलबद्वाससा वापि परवासो ऽथ वर्जयेत्

ရာသီလာနေသော မိန်းမက ပေးသော လက်ဆောင်ကို မခံယူရ; ဒေါသထွက်နေသော အကျင့်ပျက်မိန်းမက ပေးသောအရာကိုလည်း မခံယူရ; ထို့အပြင် အညစ်အကြေးကပ်သော အဝတ်အစားဝတ်သူထံမှ ပေးသည့်အရာကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရ; အခြားသူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကိုလည်း မယူမခံရ။

Verse 30

विवत्सायाश्च गोः क्षीरमौष्ट्रं वानिर्दशं तथा / आविकं सन्धिनीक्षीरमपेयं मनुरब्रवीत्

မနုက သောက်ရန် မသင့်ဟု ကြေညာထားသည်မှာ—နွားကလေးသေသွားသော နွား၏ နို့၊ အုတ်နို့၊ ဆယ်ရက်မပြည့်မီ ညှစ်ယူသော နို့၊ သိုးနို့၊ နှင့် «သန္ဓိနီ» အခြေအနေရှိသော နွား၏ နို့တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 31

बलाकं हंसदात्यूहं कलविङ्कं शुकं तथा / कुररं च चकोरं च जालपादं च कोकिलम्

ထို့အပြင် ငှက်များမှာ—ကြာငှက် (balāka)၊ ဟံသာနှင့် dātyūha ငှက်၊ kalaviṅka၊ ကြက်တူရွေး (śuka)၊ ထို့ပြင် kurara၊ cakora၊ ခြေချောင်းကြားအမြှေးပါသော ရေငှက် (jālapāda) နှင့် ကုကူငှက် (kokila) တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 32

वायसं खञ्जरीटं च श्येनं गृध्रं तथैव च / उलूकं चक्रवाकं च भासं पारावतानपि / कपोतं टिट्टिभं चैव ग्रामकुक्कुटमेव च

“ဤငှက်တို့ကို ရေတွက်ရမည်—ကျီး (vāyasa)၊ khanjariṭa (လှုပ်လှုပ်လျားလျားငှက်)၊ śyena (သိမ်းငှက်/ဟော့ခ်) နှင့် gṛdhra (လင်းတ)၊ ထို့အတူ ulūka (ဇီးကွက်)၊ cakravāka (အနီရောင်ဟံသာ)၊ bhāsa (သားကောင်ဖမ်းငှက်) နှင့် ခိုများ; ထို့ပြင် ကပိုးတ (dove)၊ ṭiṭṭibha ငှက်၊ နှင့် အိမ်မွေးကြက်”။

Verse 33

सिंहव्याघ्रं च मार्जारं श्वानं शूकरमेव च / शृगालं मर्कटं चैव गर्दभं च न भक्षयेत्

ခြင်္သေ့ (siṃha)၊ ကျား (vyāghra)၊ ကြောင် (mārjāra)၊ ခွေး (śvāna)၊ ဝက် (śūkara)၊ မြေခွေး/ချောက် (śṛgāla)၊ မျောက် (markaṭa) သို့မဟုတ် မြည်း (gardabha) တို့၏ အသားကို မစားသင့်။

Verse 34

न भक्षयेत् सर्वमृगान् पक्षिणो ऽन्यान् वनेचरान् / जलेचरान् स्थलचरान् प्राणिनश्चेति धारणा

တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးအားလုံးကို မစားသင့်—တောတွင်းရှိ အခြားငှက်များနှင့် တောကောင်များကိုလည်း မစားသင့်—ရေထဲသွားလာသူများ၊ မြေပေါ်သွားလာသူများ အပါအဝင် သတ္တဝါတို့အားလုံးအပေါ် ဤသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော ထိန်းချုပ်မှု (dhāraṇā) ဖြစ်သည်။

Verse 35

गोधा कूर्मः शशः श्वाविच्छल्यकश्चेति सत्तमाः / भक्ष्याः पञ्चनखा नित्यं मनुराह प्रिजापतिः

အကျင့်သီလကောင်းသူအထွတ်အမြတ်တို့ရေ—ဂိုဓာ (godhā) အိမ်မြှောင်ကြီး၊ ကူရ்ம (kūrma) လိပ်၊ ရှရှ (śaśa) ယုန်၊ śvāvit (porcupine) နှင့် chalyaka ဟုခေါ်သော တိရစ္ဆာန်—ဤလက်သည်းငါးပါးရှိသော သတ္တဝါငါးမျိုးကို အမြဲစားသင့်ဟု မနု (Manu) ပရဇာပတိ (Prajāpati) က မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 36

मत्स्यान् सशल्कान् भुञ्जीयान् मांसं रौरवमेवच / निवेद्य देवताभ्यस्तु ब्राह्मणेभ्यस्तु नान्यथा

ငါးကို စကေး(အခွံ)ရှိနေသေးသောငါးကိုသာ စားနိုင်၏။ အသားကိုယူမည်ဆိုလျှင်လည်း စည်းကမ်းအရ ခွင့်ပြုထားသောအသားကိုသာ ဖြစ်ရမည်။ ထိုအရာအားလုံးကို မူလက ဒေဝတာများနှင့် ဗြာဟ္မဏများထံ နైవေဒျအဖြစ် ပူဇော်ပြီးမှသာ စားရမည်—အခြားနည်းဖြင့် မဟုတ်။

Verse 37

मयूरं तित्तिरं चैव कपोतं च कपिञ्जलम् / वाध्रीणसं बकं भक्ष्यं मीनहंसपराजिताः

မယူးရ(ပီကော့)၊ တိတ္တိရ(ပတ်ထရစ်)၊ ကပိုးတ(ပစ်ဂျင်) နှင့် ကပိဉ္ဇလ(ဖရန်ကိုလင်) တို့သည် စားသုံးရန် သင့်တော်၏။ ထို့အတူ ဝါဓ္ရီဏသ နှင့် ဘက(ကြိန်း) လည်း အစာအဖြစ် ခွင့်ပြုသည်—ဤငှက်တို့ကို “ငါးနှင့် ဟံသာတို့က အနိုင်ယူထားသော” အမျိုးအစားဟု ဆိုကြ၏။

Verse 38

शफरं सिंहतुण्डं च तथा पाठीनरोहितौ / मत्स्याश्चैते समुद्दिष्टा भक्षणाय द्विजोत्तमाः

“ရှဖရ၊ စിംဟတုဏ္ဍ နှင့် ထို့အတူ ပါဋ္ဌီန၊ ရိုဟိတ—ဤငါးတို့ကို စားသုံးရန် သင့်တော်ကြောင်း အထူးသတ်မှတ်ထားသည်၊ အို ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး) ရေ।”

Verse 39

प्रोक्षितं भक्षयेदेषां मांसं च द्विजकाम्यया / यथाविधि नियुक्तं च प्राणानामपि चात्यये

ဤတို့၏အသားကို ပရိုက္ခိတ(ရိုးရာအရ ရေဖြန်းသန့်စင်) ပြုလုပ်ထားလျှင်၊ ဒွိဇတို့၏လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းလိုသည့်အခါ စားနိုင်၏။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းအတိုင်း တိတိကျကျ ခန့်အပ်ညွှန်ကြားထားလျှင်—အသက်အန္တရာယ်ကြုံရသည့် အရေးပေါ်အချိန်တွင်ပင် စားနိုင်သည်။

Verse 40

भक्षयेन्नैव मांसानि शेषभोजी न लिप्यते / औषधार्थमशक्तौ वा नियोगाद् यज्ञकारणात्

အသားကို လုံးဝ မစားသင့်။ သို့သော် ပူဇော်ပွဲ သို့မဟုတ် အနုဂ္ဂဟ်အဖြစ် ဆက်ကပ်ပြီးနောက် ကျန်ရစ်သောအရာ(ရှေṣ) ကိုသာ စားသုံးသူသည် အပြစ်မကပ်။ ထို့အတူ ဆေးဝါးအတွက် လိုအပ်သည့်အခါ၊ မစွမ်းနိုင်သည့်အခြေအနေတွင်၊ သို့မဟုတ် ယဇ္ဉအကြောင်းကြောင့် နိယောဂ(အမိန့်) ဖြင့် ခန့်အပ်ထားလျှင်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 41

आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे दैवे वा मांसमुत्सृजेत् / यावन्ति पशुरोमाणि तावतो नरकान् व्रजेत्

ရှရဒ္ဓ သို့မဟုတ် ဒေဝယဇ္ဉ၌ ဖိတ်ခေါ်ခံပြီးနောက် ပူဇော်သတ်မှတ်ထားသော အသားကို ပယ်ချသူသည် တိရစ္ဆာန်အမွှေးအရေအတွက်နှင့်တူသမျှ နရကများသို့ ကျရောက်မည်။

Verse 42

अदेयं चाप्यपेयं च तथैवास्पृश्यमेव च / द्विजातीनामनालोक्यं नित्यं मद्यमिति स्थितिः

ဒွိဇတို့အတွက် မദ్యంသည် မပေးရ၊ မသောက်ရ၊ မထိရသည့်အရာဟု တည်ကြည်စွာ သတ်မှတ်ထားပြီး အမြဲတမ်း မျက်စိဖြင့်တောင် မကြည့်ရအောင် ရှောင်ရမည်ဟူသော စည်းကမ်းဖြစ်သည်။

Verse 43

तस्मात् सर्वप्रकारेण मद्यं नित्यं विवर्जयेत् / पीत्वा पतति कर्मभ्यस्त्वसंभाष्यो भवेद् द्विजः

ထို့ကြောင့် နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် မဒ్యంကို အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ သောက်ပြီးလျှင် ဒွိဇသည် မိမိသတ်မှတ်ကာမများမှ ကျဆင်း၍ လူမှုရေးအရ စကားမပြောထိုက်သူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 44

भक्षयित्वा ह्यभक्ष्याणि पीत्वापेयान्यपि द्विजः / नाधिकारी भवेत् तावद् यावद् तन्न जहात्यधः

မစားရသည့်အရာကို စားပြီး မသောက်ရသည့်အရာကို သောက်သော ဒွိဇသည် ထိုအညစ်အကြေးကို အောက်ပိုင်းမှ မဖယ်ရှားသေးသရွေ့ သန့်ရှင်းသော ကိစ္စများနှင့် စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုတို့တွင် အခွင့်မရှိနိုင်။

Verse 45

तस्मात् परिहरेन्नित्यमभक्ष्याणि प्रयत्नतः / अपेयानि च विप्रो वै तथा चेद् याति रौरवम्

ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏသည် မစားရသည့်အရာများနှင့် မသောက်ရသည့်အရာများကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ မဟုတ်လျှင် ‘ရောရဝ’ ဟုခေါ်သော နရကသို့ သွားရမည်။

← Adhyaya 16Adhyaya 18

Frequently Asked Questions

That moral and ritual qualities adhere to food and transfer through consumption: “another’s sin” is metaphorically lodged in their food, so eating improperly sourced or contaminated food disrupts śauca, damages dharmic standing, and can shape karmic outcome and rebirth.

It discourages meat broadly, yet permits limited cases: when the meat is ritually processed and first offered as naivedya to deities and brāhmaṇas, when enjoined by sacrificial context, for medicinal need, incapacity, or in emergencies—never as casual enjoyment.

As absolutely prohibited—never to be given, drunk, or even touched; drinking causes fall from prescribed duties and social exclusion, and impurity remains until physically expelled, with hell-consequence stated for persistent transgression.

Contamination by hair/insects/worms, animal sniffing (dog/cow), crow/fowl contact, staleness or next-day cooking, re-cooking, touch by menstruating persons or outcastes, being sneezed on/reviled, or association with sūtaka/śāva households and improperly performed rites.