
Daily Duties of Brāhmaṇas: Snāna, Sandhyā, Sūrya-hṛdaya, Japa, Tarpaṇa, and the Pañca-mahāyajñas
မောက္ခသို့ စည်းကမ်းတကျကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် ရောက်နိုင်ကြောင်းကို ဆက်လက်မေးမြန်းသည့် ရှင်တော်များအတွက် ဗျာသသည် ဗြာဟ္မဏ၏ နိတျကမ္မကို တစ်နေ့တာအစီအစဉ်အလိုက် ရှင်းလင်းသည်။ ဗြဟ္မမုဟူရ္တ၌ သတိပဋ္ဌာန်/စဉ်းစားခြင်းမှ စ၍ သောစ၊ မနက်ရေချိုး၏ အရေးကြီးမှုကို ထင်ရှားစေပြီး စ္နာန ၆ မျိုး (ဗြာဟ္မ၊ အာဂ္နေယ၊ ဝါယဝျ၊ ဒိုင်ဝ၊ ဝါရုဏ၊ နှင့် အတွင်း/ယောဂစ္နာန—ဗိෂ္ဏုကို သမ္မာသတိဖြင့် ဆင်ခြင်ကာ အတ္တကို သိမြင်ခြင်း) ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သွားသန့်စင်ခြင်း၊ အာစမန အကြိမ်ကြိမ်ပြုခြင်း၊ မန္တရဖြင့် ရေသန့်စင်ခြင်း (Āpo hi ṣṭhā၊ ဗျာဟ္ရတိများ၊ သာဝိတြီ) နှင့် စန္ဓျာဩပာသနာ၏ အလယ်တန်းအရေးပါမှုကို ဆိုသည်—စန္ဓျာကို မာယာအလွန်ရှိသော ပရာ-ရှက္တိဟု သဘောတရားပိုင်းက သတ်မှတ်ပြီး ပရာဏာယာမ၊ ဂျပ အရေအတွက်၊ နေမင်းကို ဆည်းကပ်ခြင်းတို့ကို ဓလေ့အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ရှည်လျားသော စူရျဟృဒယ သီချင်းသည် စူရျကို ဗြဟ္မန်ဟုလည်း ရုဒြဟုလည်း ချီးမွမ်းကာ ဟရီ–ဟရ ညီညွတ်မှုကို ပြသည်။ ထို့နောက် ဟိုးမ၊ ဂုရု-ဆေဝာ၊ စွာဓျာယ၊ နေ့လယ်ရေချိုးစည်းကမ်း (မြေညှိအတိုင်းအတာ၊ ဝါရုဏမန္တရ၊ အဃမර්ෂဏ)၊ ဂျပစည်းကမ်း (တိတ်ဆိတ်နေရာ၊ မသန့်ရှင်းမှုစည်းကမ်း၊ မာလာပစ္စည်း) နှင့် တർပဏကို ကြိုးတင်ပုံ (ဥပဝီတ/နီဝီတ/ပရာချီနာဝီတ) အလိုက် ပြုခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိမ်တွင်းပူဇာနှင့် ပဉ္စမဟာယဇ္ဉ (ဒေဝ၊ ပိတೃ၊ ဘူတ၊ မနုಷျ၊ ဗြဟ္မ) ကို အဆုံးသတ်ကာ မပြုဘဲ စားသောက်လျှင် ဝိညာဉ်နှင့် ကမ္မကျဆုံးမှု ဖြစ်မည်ဟု သတိပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तदशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां महामुने / तदाचक्ष्वाखिलं कर्म येन मुच्येत बन्धनात्
ဤသို့ သီရိကူර්မပုရာဏ၌၊ အပရိဗာဂ၏ ဆတ်စာဟသရီ သံဟိတာတွင် အခန်း (၁၇) စတင်၏။ ရှိများက ဆိုကြသည်– «အို မဟာမုနိ၊ ဗြာဟ္မဏတို့ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပြုလုပ်ရမည့် တာဝန်များကို အပြည့်အစုံ ပြောကြားပါ။ ထိုကာမကံဖြင့် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်နိုင်ပါစေ»။
Verse 2
व्यास उवाच वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं गदतो मम / अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां क्रमाद् विधिम्
ဗျာသက ဆိုသည်– «သင်တို့သည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ သတိပြုနေကြသူများ၊ ငါပြောသောစကားကို နားထောင်ကြလော့။ ဗြာဟ္မဏတို့ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည့် နေ့စဉ်စည်းကမ်းကို အစဉ်လိုက် ငါကြေညာမည်»။
Verse 3
ब्राह्मे मुहूर्ते तूत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत् / कायक्लेशं तदुद्भूतं ध्यायीत मनसेश्वरम्
ဗြဟ္မမုဟူရ္တ၌ ထ၍ ဓမ္မနှင့် အရ္ထကို စဉ်းစားရမည်။ ထိုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကိုယ်ခန္ဓာပင်ပန်းမှုကို သတိပြု၍ စိတ်၏ အရှင်ဖြစ်သော အီශ්ဝရကို သမาธိဖြင့် ညွှန်ကြားစွာ ဓ്യာနပြုရမည်။
Verse 4
उषः काले ऽथ संप्राप्ते कृत्वा चावश्यकं बुधः / स्नायान्नदीषु सुद्धासु शौचं कृत्वा यथाविधि
အရုဏ်တက်ချိန် ရောက်လာသောအခါ ပညာရှိသည် လိုအပ်သော တာဝန်ကိစ္စများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် သန့်ရှင်းသော မြစ်ရေများတွင် ရေချိုးကာ စည်းကမ်းအတိုင်း သောစ (śauca) သန့်စင်မှုကို ပြီးစီးစေရမည်။
Verse 5
प्रातः स्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो जनाः / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रातः स्नानं समाचरेत्
မနက်စောစော ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြစ်ပြုသူများပင် သန့်စင်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် မနက်ရေချိုးခြင်းကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 6
प्रातः स्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं शुभम् / ऋषीणामृषिता नित्यं प्रातः स्नानान्न संशयः
မနက်စောစော ရေချိုးခြင်းကို မင်္ဂလာဖြစ်၍ မြင်ရသောအကျိုးနှင့် မမြင်ရသောအကျိုးတို့ကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ရှင်ရသီတို့အတွက် မနက်ရေချိုးခြင်းသည် အမြဲတမ်းတည်မြဲသော ဝတ္တရားဖြစ်၍ ထိုအပေါ် သံသယမရှိ။
Verse 7
मुखे सुप्तस्य सततं लाला याः संस्त्रवन्ति हि / ततो नैवाचरेत् कर्म अकृत्वा स्नानमादितः
လူသည် အိပ်နေစဉ် ပါးစပ်တွင် တံတွေးသည် အမြဲတမ်း စီးဆင်းနေသည်။ ထို့ကြောင့် သန့်စင်သော ရေချိုးခြင်းကို အရင်မပြုဘဲ အလုပ်ကိစ္စ၊ အထူးသဖြင့် ကర్మကာဏ္ဍ ဝတ္တရားများကို မစတင်သင့်။
Verse 8
अलक्ष्मीः कालकर्णो च दुः स्वप्नं दुर्विचिन्तितम् / प्रातः स्नानेन पापानि पूयन्ते नात्र संशयः
အလက္ရှ္မီ (ကံမကောင်းမှု) နှင့် ကာလကာဏ္ဏ (မင်္ဂလာမရှိသော ဝိညာဉ်)၊ မကောင်းသော အိပ်မက်များနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော သို့မဟုတ် မသန့်သော အတွေးများ—မနက်ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြစ်များ သန့်စင်ပျောက်ကင်းသည်၊ ဤတွင် သံသယမရှိ။
Verse 9
न च स्नानं विना पुंसां पावनं कर्म सुस्मृतम् / होमे जप्ये विशेषेण तस्मात् स्नानं समाचरेत्
လူတို့အတွက် ရေချိုးခြင်းမရှိဘဲ သန့်စင်ကర్మကို အမှန်တကယ် သန့်စင်သည်ဟု မမှတ်ယူကြ။ အထူးသဖြင့် ဟိုးမ (မီးပူဇော်) နှင့် မန္တရဇပ (မန္တရရွတ်ဖတ်) တွင် ထို့ကြောင့် ရေချိုးခြင်းကို သေချာစွာ ကျင့်သုံးရမည်။
Verse 10
अशक्तावशिरस्कं वा स्नानमस्य विधीयते / आर्द्रेण वाससा वाथ मार्जनं कापिलं स्मृतम्
မပြည့်စုံစွာ မလုပ်နိုင်သူ သို့မဟုတ် ခေါင်းပေါ် ဆံပင်မရှိသူအတွက်လည်း ရေချိုးခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့မဟုတ် စိုစွတ်သော အဝတ်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သုတ်သင်ခြင်းကိုလည်း ‘ကာပိလ’ သန့်စင်နည်းဟု မှတ်သားထားကြသည်။
Verse 11
असामर्थ्ये समुत्पन्ने स्नानमेवं समाचरेत् / ब्राह्मादीनि यथाशक्तौ स्नानान्याहुर्मनीषिणः
မစွမ်းနိုင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသော် ဤနည်းအတိုင်း ရေချိုးသန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ပညာရှိတို့က ဗြဟ္မာရေချိုးစသည့် အမြင့်မြတ်သော ရေချိုးသန့်စင်မှုများကို ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 12
ब्राह्ममाग्नेयमुद्दिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च / वारुणं यौगिकं तद्वत् षोढा स्नानं प्रकीर्तितम्
ဗြဟ္မာရေချိုးနှင့် အဂ္နိရေချိုးကို သင်ကြားထားသည်။ ထို့အတူ ဝါယုရေချိုး၊ ဒေဝရေချိုး၊ ဝရုဏရေချိုးနှင့် ယောဂရေချိုးတို့ပါဝင်၍ ရေချိုးသန့်စင်မှုသည် ခြောက်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
Verse 13
ब्राह्मं तु मार्जनं मन्त्रैः कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आग्नेयं भस्मना पादमस्तकाद्देहधूलनम्
‘ဗြဟ္မာ’ သန့်စင်မှုသည် မန္တရများဖြင့် ကုရှမြက်ကို အသုံးပြုပြီး ရေစက်များနှင့်အတူ မာရ္ဇန (ရေဖြန်းသန့်စင်) ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ‘အဂ္နိ’ သန့်စင်မှုသည် သန့်ရှင်းသော ဘာစမ (ပြာ) ဖြင့် ခြေမှ ခေါင်းထိ ကိုယ်ခန္ဓာကို သုတ်လိမ်းသန့်စင်ခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 14
गवां हि रजसा प्रोक्तं वायव्यं स्नानमुत्तमम् / यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद् दिव्यमुच्यते
နွားများက ထူထောင်ပေးသော ဖုန်မှုန့်ကို အကောင်းဆုံး ‘ဝါယဝျ’ ရေချိုးဟု ကြေညာထားသည်။ နေရောင်နှင့် မိုးရေကြောင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း—နေရောင်နှင့် မိုးရေကို ခံယူခြင်း—ကို ‘ဒေဝ’ ရေချိုးဟု ခေါ်သည်။
Verse 15
वारुणं चावगाहस्तु मानसं त्वात्मवेदनम् / यौगिकं स्नानमाख्यातं योगो विष्णुविचिन्तनम्
ရေထဲသို့ ဝင်မြုပ်ခြင်းကို ‘ဝရုဏ’ ရေချိုးဟု ခေါ်သည်။ ‘စိတ်ရေချိုး’ သည် အတ္တမကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ‘ယောဂ’ ရေချိုးဟု ခေါ်သောအရာသည် ယောဂပင်ဖြစ်၍—ဗိဿဏုကို အစဉ်အမြဲ ဆင်ခြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 16
आत्मतीर्थमिति ख्यातं सेवितं ब्रह्मवादिभिः / मनः शुचिकरं पुंसां नित्यं तत् स्नानमाचरेत्
ဤအရာကို «အတ္တမ-တီရ္ထ» (ātma-tīrtha) ဟု ကျော်ကြားပြီး ဗြဟ္မကို သိမြင်သော ပညာရှိတို့က လေးစားကာ လေ့ကျင့်ကြသည်။ လူ၏ စိတ်ကို သန့်စင်စေသဖြင့် ထိုအတွင်းပိုင်း ရေချိုးခြင်းကို အမြဲတမ်း ကျင့်သင့်သည်။
Verse 17
शक्तश्चेद् वारुणं विद्वान् प्राजापत्यं तथैव च / प्रक्षाल्य दन्तकाष्ठं वै भक्षयित्वा विधानतः
ပညာရှိတစ်ဦးသည် စွမ်းနိုင်လျှင် ဝါရုဏ (Vāruṇa) ရိတုနှင့် ပရာဇာပတ်ယ (Prājāpatya) ပရాయశ్చိတ္တကိုလည်း စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ထို့နောက် သွားတုတ်ကို ဆေးကြောပြီး သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း ကိုက်၍ အသုံးပြုရမည်။
Verse 18
आचम्य प्रयतो नित्यं स्नानं प्रातः समाचरेत् / मध्याङ्गुलिसमस्थौल्यं द्वादशाङ्गुलसंमितम्
အာစမန (ācamana) ဖြင့် ရေသောက်သန့်စင်ပြီး ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ကာ နံနက်ရေချိုးကို နေ့စဉ် ပြုလုပ်သင့်သည်။ (ရေချိုးရာနေရာ/ရေအနက်) သည် အလယ်လက်ချောင်းအထူတူ၍ လက်ချောင်းအကျယ် ၁၂ ချောင်းအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 19
सत्वचं दन्तकाष्ठं स्यात् तदग्रेण तु धावयेत् / क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मालतीसंभवं शुभम् / अपामार्गं च बिल्वं च करवीरं विशेषतः
သွားသန့်စင်ရန် အခေါက်ပါသော သွားတုတ်ကို သုံးရမည်၊ ထိပ်ဖျားဖြင့် သွားကို ပွတ်ရမည်။ ကောင်းမြတ်သော သွားတုတ်များမှာ နို့ရည်ထွက်သော သစ်ပင်များမှ ထွက်သောအကိုင်းများ၊ မာလတီ (jasmine) မှ ထွက်သောအကိုင်းများဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အပာမာရ္ဂ (apāmārga)၊ ဘိလ္ဝ (bilva) နှင့် ကရဝီရ (karavīra) တို့မှ ဖြစ်သည်။
Verse 20
वर्जयित्वा निन्दितानि गृहीत्वैकं यथोदितम् / परिहृत्य दिनं पापं भक्षयेद् वै विधानवित्
အပြစ်တင်ခံရသောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ခွင့်ပြုထားသော အရာတစ်မျိုးတည်းကိုသာ လက်ခံရမည်။ ထို့ပြင် အပြစ်ရှိသောနေ့ကို ဖယ်ရှားထားကာ စည်းကမ်းကို သိသူသည် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း စားသုံးရမည်။
Verse 21
नोत्पाटयेद्दन्तकाष्टंनाङ्गुल्या धावयेत् क्वचित् / प्रक्षाल्य भङ्क्त्वा तज्जह्याच्छुचौदेशे समाहितः
သွားသန့်ရှင်းရန် သွားတံကို အတင်းအကျပ် မဆွဲထုတ်ရ၊ လက်ချောင်းဖြင့် သွားကို မပွတ်ရ။ လျော်ပြီးနောက် ချိုးဖျက်ကာ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ စွန့်ပစ်ရမည်။
Verse 22
स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / आचम्य मन्त्रवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः
ရေချိုးပြီးနောက် နတ်တို့၊ ရှင်သီ (ऋषि) တို့နှင့် ဘိုးဘွားပိတೃအစုတို့ကို ပူဇော်ကာ စိတ်ကျေနပ်စေသင့်သည်။ နေ့စဉ် မန္တရဖြင့် အာစမန (ācamana) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ထပ်မံ အာစမန ပြုကာ စကားကို ထိန်းသိမ်းရမည်။
Verse 23
संमार्ज्य मन्त्रैरात्मानं कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आपो हिष्ठा व्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः
မန္တရများဖြင့် ကိုယ်ကို သန့်စင်ကာ ရေစက်များဖြင့် စိုစွတ်ထားသော ကုရှ (kuśa) မြက်ကို အသုံးပြုရမည်။ ထို့နောက် «Āpo hi ṣṭhā» ဟိမ့်၊ ဗျာဟရတိ (vyāhṛti) သဒ္ဒါဝေါဟာရများ၊ စာဝိတြီ (Sāvitrī/ဂါယတြီ) နှင့် မင်္ဂလာဝရုဏ မန္တရများဖြင့် ပဝါသနာပြု၍ သန့်စင်ရမည်။
Verse 24
ओङ्कारव्याहृतियुतां गायत्रीं वेदमातरम् / जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद् भास्करं प्रति तन्मनाः
အိုံ (Oṁ) နှင့် ဗျာဟရတိတို့ ပေါင်းစည်းထားသော ဝေဒမိခင် ဂါယတြီကို ဇပ်တ (japa) ပြုပြီးနောက် စိတ်ကို ဘာස්ကရ (နေမင်း) ထံ တည်စေကာ ရေအန်ဂျလိ (jalāñjali) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 25
प्राक्कूलेषु समासीनो दर्भेषु सुसमाहितः / प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेत् संध्यामिति श्रुतिः
အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ဒರ್ಭ (darbha) မြက်ပေါ်တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်ကာ ပရာဏာယာမ သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် သန္ဓျာ (Sandhyā) ကို ဓျာနပြုရမည်ဟု ရှရုတိ (śruti) က ဆိုသည်။
Verse 26
या संध्या सा जगत्सूतिर्मायातीता हि निष्कला / ऐश्वरी तु पराशक्तिस्तत्त्वत्रयसमुद्भवा
ထို «စန္ဓျာ» သည် လောကအပေါင်း၏ မွေးဖွားရာ မိခင်အုံတော်ဖြစ်၍ မာယာကို ကျော်လွန်ကာ အစိတ်အပိုင်းမရှိ၊ ကန့်သတ်မရှိသော သဘောတရားဖြစ်သည်။ ထိုမဟာအာဏာရှင် ပရာ-ရှက္တိ (Parā-Śakti) မှ တတ္တဝ သုံးပါး ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 27
ध्यात्वार्ऽकमण्डलगतां सावित्रीं वै जपन् बुधः / प्राङ्मुखः सततं विप्रः संध्योपासनमाचरेत्
နေမဏ္ဍလအတွင်း တည်ရှိသော စာဝိတြီကို စိတ်ဖြင့် သမาธိပြု၍ ဉာဏ်ရှိသော ဗြာဟ္မဏသည် အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူကာ အမြဲတမ်း ဂျပ (japa) ဖြင့် စန္ဓျာဥပာသနာကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။
Verse 28
संध्याहीनो ऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु / यदन्यत् कुरुते किञ्चिन्न तस्य फलमाप्नुयात्
စန္ဓျာကရိယာကို လျစ်လျူရှုသူသည် အမြဲတမ်း မသန့်ရှင်းဘဲ သာသနာရေးကိစ္စ အားလုံးတွင် မထိုက်တန်ဖြစ်သည်။ သူက အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်သော်လည်း အကျိုးဖလ မရနိုင်။
Verse 29
अनन्यचेतसः शान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः / उपास्य विधिवत् संध्यां प्राप्ताः पूर्वं परां गतिम्
စိတ်တစ်ခုတည်းတည်၍ ငြိမ်းချမ်းသော၊ ဝေဒများကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဗြာဟ္မဏတို့သည် စည်းကမ်းအတိုင်း စန္ဓျာကို ဥပာသနာပြုခဲ့သဖြင့် ယခင်ကတည်းက အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
Verse 30
यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नं धर्मकार्ये द्विजोत्तमः / विहाय संध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम्
စန္ဓျာ၌ ဦးညွှတ်ကန်တော့ခြင်းကို စွန့်ပစ်ပြီး သာသနာရေးကိစ္စများတွင် အခြားနေရာ၌သာ ကြိုးစားနေသော ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူ) သည် နရကများစွာသို့ သွားရသည်။
Verse 31
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संध्योपासनमाचरेत् / उपासितो भवेत् तेन देवो योगतनुः परः
ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးစားမှုဖြင့် စန္ဓျာ (မိုးလင်း/မိုးချုပ်) ဝတ်ပြုမှုကို အမြဲကျင့်သင့်သည်။ ထိုကျင့်စဉ်ကြောင့် ယောဂကိုယ်တော်ဖြစ်သော အမြင့်ဆုံးဘုရားကို အမှန်တကယ် ဝတ်ပြုရာရောက်သည်။
Verse 32
सहस्रपरमां नित्यं शतमध्यां दशावराम् / सावित्ररिं वै जपेद् विद्वान् प्राङ्मुखः प्रयतः स्थितः
ပညာရှိသည် စာဝိတ္ရီ (ဂါယတြီ) မန္တရကို နေ့စဉ် ဂျပ်သင့်သည်—အကောင်းဆုံး တစ်ထောင်ကြိမ်၊ အလယ်အလတ် တစ်ရာကြိမ်၊ အနည်းဆုံး ဆယ်ကြိမ်—သန့်စင်၍ စည်းကမ်းတကျ ရပ်နေကာ အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍။
Verse 33
अथोपतिष्ठेदादित्यमुदयन्तं समाहितः / मन्त्रैस्तु विविधैः सौरेरृग्यजुः सामसंभवैः
ထို့နောက် စိတ်ကို စုစည်းထား၍ ထွက်ပေါ်လာသော အာဒိတျ (နေမင်း) ကို ရိုသေစွာ ရပ်တည်ကာ၊ ရိဂ်-ယဇု-သာမ ဝေဒ သဘောတရားမှ ဆင်းသက်လာသော နေမင်းဆိုင်ရာ မန္တရမျိုးစုံဖြင့် ဝတ်ပြုရမည်။
Verse 34
उपस्थाय महायोगं देवदेवं दिवाकरम् / कुर्वोत प्रणतिं भूमौ मूर्ध्ना तेनैव मन्त्रतः
ဒိဝါကရ (နေမင်း) ကို—မဟာယောဂနှင့် ဘုရားတို့၏ဘုရား—အနီးကပ် ဝတ်ပြုပြီးနောက်၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် ခေါင်းချ၍ အပြည့်အဝ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ရမည်၊ ထိုမန်တရတည်းဖြင့်ပင်။
Verse 35
ॐ खखोल्काय शान्ताय कारणत्रयहेतवे / निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे / नमस्ते घृणिने तुभ्यं सूर्याय ब्रह्मरूपिणे
အိုံ။ အလုံးစုံကို လွှမ်းခြုံသော အရှင်၊ ငြိမ်းချမ်းသော အရှင်၊ အကြောင်းသုံးပါး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော အရှင်အား နမස්ကာရ။ ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်တိုင်ကိုပင် အရှင်ထံ အပ်နှံပါ၏—ဉာဏ်ရုပ်သဘောဖြစ်သော အရှင်အား နမස්ကာရ။ ကရုဏာတော်ရှိသော တောက်ပသည့် အရှင်အား နမස්ကာရ—ဗြဟ္မန်ရုပ်သဘောဖြစ်သော နေမင်း (စူရျ) အရှင်အား နမස්ကာရ။
Verse 36
त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम् / भूर्भुवः स्वस्त्वमोङ्कारः सर्वे रुद्राः सनातनाः / पुरुषः सन्महो ऽतस्त्वां प्रणमामि कपर्दिनम्
သင်တော်တည်းသာ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်—ရေ၊ အလင်း၊ အနှစ်သာရနှင့် မသေမပျက် အမృతဖြစ်၏။ သင်တော်သည် ဘူḥ၊ ဘုဝḥ၊ စွဝḥ ဖြစ်ပြီး «အိုမ်» သဒ္ဒဖြစ်၏။ အနန္တကာလ ရုဒြာတို့ အားလုံးသည် သင်တော်ပင် ဖြစ်၏။ သင်တော်သည် ပုရုရှ၊ သစ္စာ၊ မဟာတော်မူသောအရှင် ဖြစ်သဖြင့် ကပရ္ဒင် (ဆံပင်ချည်တော်မူသော) သင်တော်အား ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 37
त्वमेव विश्वं बहुधा सदसत् सूयते च यत् / नमो रुद्राय सूर्याय त्वामहं शरणं गतः
သင်တော်တည်းသာ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး—အမျိုးမျိုးသောပုံစံဖြင့် ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါ်ထွန်းလာသမျှ အရာအားလုံးအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှား၏။ ရုဒြာအဖြစ်၊ စူရျယအဖြစ် သင်တော်အား နမောကာရပါ၏။ ကျွန်ုပ်သည် သင်တော်ထံ သာရဏံ (အကာအကွယ်) ကို ရောက်လာပါပြီ။
Verse 38
प्रचेतसे नमस्तुभ्यं नमो मीढुष्टमाय ते / नमो नमस्ते रुद्राय त्वामहं शरणं गतः
ပရစေတသေ (Pracetas) သင်တော်အား နမောကာရပါ၏။ အလွန်အမင်း ပေးကမ်းတော်မူသော အရှင်အားလည်း နမောကာရပါ၏။ ရုဒြာသင်တော်အား ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏—ကျွန်ုပ်သည် သင်တော်ထံ သာရဏံကို ရောက်လာပါပြီ။
Verse 39
हिरण्यबाहवे तुभ्यं हिरण्यपतये नमः / अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः
ရွှေလက်တော်ရှိသော အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ ရွှေနှင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာ၏ အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ အမ္ဗိကာ၏ သခင် (ခင်ပွန်း) အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ ဥမာ၏ သခင် အရှင်အား နမောကာရပါ၏။
Verse 40
नमो ऽस्तु नीलग्रीवाय नमस्तुभ्यं पिनाकिने / विलोहिताय भर्गाय सहस्राक्षाय ते नमः
နီလဂ္ရီဝ (လည်ပင်းပြာ) အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ ပိနာက သံလွင်ကိုင်တော်မူသော အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ အနီရောင်တော်မူသော အရှင်၊ ဘရ္ဂ (အပြစ်ဖျက်သည့် တောက်ပသော) အရှင်အား နမောကာရပါ၏။ ထောင်မျက်စိရှင် သင်တော်အားလည်း နမောကာရပါ၏။
Verse 41
नमो हंसाय ते नित्यमादित्याय नमो ऽस्तु ते / नमस्ते वज्रहस्ताय त्र्यम्बकाय नमो ऽस्तु ते
ဟံသာအဖြစ် သင့်အား အမြဲတမ်း နမောကာရပြုပါ၏; အာဒိတျ (နေမင်း) အဖြစ်လည်း နမောကာရပြုပါ၏။ လက်၌ ဝဇ္ရကို ကိုင်ဆောင်သူ သင့်အား နမောကာရ; သုံးမျက်စိရှင် တြျမ္ဗက သင့်အား နမောကာရပါ၏။
Verse 42
प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं महान्तं परमेश्वरम् / हिरण्मयं गृहे गुप्तमात्मानं सर्वदेहिनाम्
မျက်စိများစွာရှိ၍ အလုံးစုံမြင်နိုင်သော ဝိရူပါက္ရှ၊ မဟာရှင် ပရမေရှွရ သင့်ထံ၌ ကျွန်ုပ် ခိုလှုံပါ၏။ ရွှေရောင်အနှစ်သာရဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း လျှို့ဝှက်တည်ရှိကာ သတ္တဝါကိုယ်ရှိသမျှ၏ အတ္တမန်အဖြစ် နေထိုင်တော်မူ၏။
Verse 43
नमस्यामि परं ज्योतिर्ब्रह्माणं त्वां परां गतिम् / विश्वं पशुपतिं भीमं नरनारीशरीरिणम्
အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်၊ ဘြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး ခိုလှုံရာနှင့် နောက်ဆုံး ပန်းတိုင်ဖြစ်သော သင့်အား ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ သင်သည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးပင် ဖြစ်တော်မူ၏; သင်သည် ပရှုပတိ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကြောက်မက်ဖွယ် အရှင်၊ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမ နှစ်မျိုးလုံး၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်တော်မူ၏။
Verse 44
नमः सूर्याय रुद्राय भास्वते परमेष्ठिने / उग्राय सर्वभक्ताय त्वां प्रपद्ये सदैव हि
ရုဒြဖြစ်သော ဆူရျ (နေမင်း) သင့်အား နမောကာရပြုပါ၏—တောက်ပ၍ အမြင့်ဆုံးတော်မူ၏။ ကြမ်းတမ်းသော်လည်း သတ္တဝါအားလုံးကို ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင် သင့်ထံ၌ ကျွန်ုပ် အမြဲတမ်း ခိုလှုံပါ၏။
Verse 45
एतद् वै सूर्यहृदयं जप्त्वा स्तवमनुत्तमम् / प्रातः काले ऽथ मध्याह्ने नमस्कुर्याद् दिवाकरम्
«ဆူရျဟృဒယ» ဟုခေါ်သော နေမင်း၏ နှလုံးသားတရားသီချင်း အထူးမြတ်ဆုံးကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်နှင့် နေ့လယ်ချိန်တွင် နေမင်း (ဒိဝါကရ) ကို ဦးညွှတ်နမောကာရပြုသင့်၏။
Verse 46
इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकाय द्विजातये / प्रदेयं सूर्यहृदयं ब्रह्मणा तु प्रदर्शितम्
ဗြဟ္မာတော်က ဖော်ပြထားသော ဤ စူရျဟృဒယ ကို မိမိ၏ သား သို့မဟုတ် တပည့်—ဓမ္မတရားရှိသော ဒွိဇာတ—ထံသို့သာ ပေးအပ်ရမည်၊ အခြားသူထံ မပေးရ။
Verse 47
सर्वपापप्रशमनं वेदसारसमुद्भवम् / ब्राह्मणानां हितं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम्
၎င်းသည် အပြစ်အားလုံးကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသူ ဖြစ်၍ ဝေဒ၏ အနှစ်သာရမှ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ပုဏ္ဏမြတ်သန့်ရှင်းကာ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးအတွက် ဖြစ်ပြီး ရှိသီအစုအဝေးတို့က လေ့ကျင့်ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။
Verse 48
अथागम्य गृहं विप्रः समाचम्य यथाविधि / प्रज्वाल्य विह्निं विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम्
ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသည် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်လျှင် စည်းကမ်းအတိုင်း အာစမန ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိကာ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဇာတဝေဒသ (အဂ္နိ) ထဲသို့ ဟောမအနုဘောဂများကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 49
ऋत्विक्पुत्रो ऽथ पत्नी वा शिष्यो वापि सहोदरः / प्राप्यानुज्ञां विशेषेण जुहुयुर्वा यताविधि
အထူးခွင့်ပြုချက်ကို သေချာရယူပြီးနောက် အဓိကပူဇော်သူ (ṛtvik) ၏ သား—သို့မဟုတ် ဇနီး၊ တပည့်၊ သို့မဟုတ် သွေးချင်းညီအစ်ကိုတောင်—သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံအတိုင်း ဟောမပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
Verse 50
पवित्रपाणिः पूतात्मा शुक्लाम्बरधरोत्तरः / अनन्यमानसो वह्निं जुहुयात् संयतेन्द्रियः
လက်များကို ပဝိတရဖြင့် သန့်စင်ထား၍ အတွင်းစိတ်လည်း သန့်ရှင်းကာ အဖြူရောင် သန့်ရှင်းသော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် အနေအထား၌ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ရမည်။ စိတ်မလွဲမသွေ၊ အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်ထားကာ သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ ဟောမပူဇော်ရမည်။
Verse 51
विना दर्भेण यत्कर्म विना सूत्रेण वा पुनः / राक्षसं तद्भवेत् सर्वं नामुत्रेह फलप्रदम्
ဒರ್ಭမြက်မပါဘဲ သို့မဟုတ် ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းသောကြိုး) မပါဘဲ ပြုလုပ်သော အခမ်းအနားက အကုန်လုံး “ရာက္ခသ” သဘောဖြစ်သွားပြီး ဤလောက၌လည်း နောက်လောက၌လည်း အကျိုးမပေး။
Verse 52
दैवतानि नमस्कुर्याद् देयसारान्निवेदयेत् / दद्यात् पुष्पादिकं तेषां वृद्धांश्चैवाभिवादयेत्
ဒေဝတာတို့ကို ဦးညွှတ်နမස්ကာရပြုရမည်၊ ပူဇော်သင့်သည့်အရာတို့ထဲမှ အကောင်းဆုံးကို နိဝေဒယ (တင်ဆက်) ရမည်၊ ပန်းစသည်တို့ကို ပူဇော်ရမည်၊ ထို့အပြင် အရွယ်ကြီးသူတို့ကိုလည်း လေးစားစွာ အဘိဝါဒ (နှုတ်ဆက်ကန်တော့) ပြုရမည်။
Verse 53
गुरुं चैवाप्युपासीत हितं चास्य समाचरेत् / वेदाभ्यासं ततः कुर्यात् प्रयत्नाच्छक्तितो द्विजः
ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် ဂုရုကို လေးစားစွာ အနီးကပ်ဝန်ဆောင်ရမည်၊ သူ့အတွက် အကျိုးရှိရာကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ကြိုးစားအားထုတ်၍ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဝေဒကို လေ့လာဖတ်ရှု၍ ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 54
जपेदध्यापयेच्छिष्यान् धारयेच्च विचारयेत् / अवेक्षेत च शास्त्राणि धर्मादीनि द्विजोत्तमः / वैदिकांश्चैव निगमान् वेदाङ्गानि वेशिषतः
ဒွိဇတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးသည် မန္တရဇပ (ဂါထာရွတ်) ပြုရမည်၊ ရှိရှျ (တပည့်) များကို သင်ကြားရမည်၊ သင်ခန်းစာကို မှတ်သားထိန်းသိမ်းရမည်၊ ထို့အပေါ် စဉ်းစားသုံးသပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မစသည်ဖြင့် စာသတ္တရ (śāstra) များကို စိစစ်ကြည့်ရှုရမည်၊ အထူးသဖြင့် ဝေဒိက နိဂမများနှင့် ဝေဒအင်္ဂများကို သေချာလေ့လာရမည်။
Verse 55
उपेयादीश्वरं चाथ योगक्षेमप्रसिद्धये / साधयेद् विविधानर्थान् कुटुम्बार्थे ततो द्विजः
ထို့နောက် ယောဂ-ခေမ (ကောင်းကျိုးနှင့် လုံခြုံရေး) ကို သေချာစွာ ရရှိစေရန် ဒွိဇသည် အီශ්ဝရ (အရှင်ဘုရား) ထံ ချဉ်းကပ်ရမည်။ ထို့ပြီးလျှင် မိသားစုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် တရားသဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနည်းလမ်းမျိုးစုံကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 56
ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थं मृदमाहरेत् / पुष्पाक्षतान् कुशतिलान् गोमयं शुद्धमेव च
ထို့နောက် နေ့လယ်အချိန်၌ ရေချိုးရန်အတွက် သန့်စင်မြေ (မြေညှိ) ကို ယူဆောင်ရမည်။ ထို့နှင့်အတူ ပန်းများ၊ မကွဲသော ဆန်စေ့ (အက္ခတ)၊ ကုရှာမြက်နှင့် နှမ်းစေ့များ၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော နွားချေးကိုလည်း ယူရမည်။
Verse 57
नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च / स्नानं समाचरेन्नित्यं गर्तप्रस्त्रवणेषु च
မြစ်များတွင်လည်းကောင်း၊ ဒေဝခါတ (deva-khāta) ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် ရေကြောင်းများတွင်လည်းကောင်း၊ ကန်များနှင့် ရေကန်ကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ရေပြည့်သော အပေါက်များနှင့် သဘာဝရေစီး/ရေထွက်ရာများတွင်လည်းကောင်း နေ့စဉ် ရေချိုးခြင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 58
परकीयनिपानेषु न स्नायाद् वै कदाचन / पञ्चपिण्डान् समुद्धृत्य स्नायाद् वासंभवे पुनः
သူတစ်ပါးပိုင် ရေသောက်ရာနေရာများတွင် မည်သည့်အခါမျှ မရေချိုးရ။ မသန့်ရှင်းရာကို ထိတွေ့ပြီးနောက် ထပ်မံရေချိုးရမည်ဆိုလျှင် မြေတုံးငါးတုံးကို အရင်ထုတ်ယူကာ ထို့နောက် ထပ်မံရေချိုးရမည်။
Verse 59
मृदैकया शिरः क्षाल्यं द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि / अधश्च तिसृभिः कायं पादौ षड्भिस्तथैव च
သန့်စင်မြေတစ်ကြိမ်ဖြင့် ခေါင်းကို ဆေးကြောရမည်။ နှစ်ကြိမ်ဖြင့် နာဘီအပေါ်ပိုင်းကို ဆေးကြောရမည်။ သုံးကြိမ်ဖြင့် နာဘီအောက်ပိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆေးကြောရမည်။ ထို့အတူ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ခြောက်ကြိမ်ဖြင့် ဆေးကြောရမည်။
Verse 60
मृत्तिका च समुद्दिष्टा त्वार्द्रामलकमात्रिका / गोमयस्य प्रमाणं तत् तेनाङ्गं लेपयेत् ततः
မြေညှိ၏ ပမာဏကိုလည်း ညွှန်ပြထားသည်—စိုစွတ်သော အာမလက (āmalaka) သီးတစ်လုံးအရွယ်။ နွားချေး၏ ပမာဏလည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုပမာဏဖြင့် ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာကို လိမ်းပတ်ရမည်။
Verse 61
लेपयित्वा तु तीरस्थस्तल्लिङ्गैरेव मन्त्रतः / प्रक्षाल्याचम्य विधिवत् ततः स्नायात् समाहितः
သန့်ရှင်းသော တီရထ်ကမ်းပေါ်၌ ရပ်လျက်၊ မန္တရများကို ရွတ်ဆိုကာ လိင်္ဂသင်္ကေတတို့ဖြင့် သန့်စင်လိမ်းပေးပြီးနောက်၊ ရေဆေးချွတ်၍ နည်းတကျ အာစမန ပြုကာ၊ စိတ်တည်ငြိမ်သမာဓိဖြင့် ရေချိုးရမည်။
Verse 62
अभिमन्त्र्य जलं मन्त्रैस्तल्लिङ्गैर्वारुणैः शुभैः / भावपूतस्तदव्यक्तं ध्यायन् वै विष्णुमव्ययम्
မင်္ဂလာရှိသော ဝရုဏမန်တရများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ပူဇော်ရေးသင်္ကေတတို့ဖြင့် ရေကို အဘိမန္တရ ပြု၍ သန့်စင်ကာ၊ အတွင်းစိတ်အနေအထား ပူရိဖိုင်ဖြစ်သူသည် အဗျက္တတတ္တဝ—အမပျက်သော ဗိဿဏုကို သမာဓိဖြင့် ဓ్యာန်ပြုရမည်။
Verse 63
आपो नारायणोद्भूतास्ता एवास्यायनं पुनः / तस्मान्नारायणं देवं स्नानकाले स्मरेद् बुधः
ရေများသည် နာရာယဏမှ ပေါ်ထွန်းလာကြပြီး၊ ထိုရေများပင် သူ၏ အာယန—အနားယူရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေချိုးချိန်၌ ပညာရှိသည် နာရာယဏဘုရားကို သတိရရမည်။
Verse 64
प्रोच्य सोंकारमादित्यं त्रिर्निमज्जेज्जलाशये / आचान्तः पुनराचामेन्मन्त्रेणानेन मन्त्रवित्
အိုမ် (Oṁ) သက္ကရာကို နေမင်းအား အထောက်အပံ့တော်အဖြစ် ထုတ်ဆိုပြီး၊ ရေကန်၌ သုံးကြိမ် မြုပ်နှံရမည်။ ထို့နောက် အာစမန ပြုပြီးလျှင် မန္တရသိသူသည် ဤမန်တရဖြင့် ထပ်မံ အာစမန ပြုရမည်။
Verse 65
अन्तश्चरसि भूतेषु गुहायां विश्वतो मुखः / त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतम्
သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ သင် လှုပ်ရှားနေပြီး၊ နှလုံးဂူအတွင်း၌ နေထိုင်ကာ အရပ်ရပ်သို့ မျက်နှာမူတော်မူ၏။ သင်သည် ယဇ္ဉ ဖြစ်ပြီး သင်သည် ဝသတ်ကာရ ခေါ်သံလည်း ဖြစ်၏။ သင်သည် ရေ၊ အလင်း၊ အနှစ်သာရ၊ မသေမပျက် အမృతလည်း ဖြစ်၏။
Verse 66
द्रुपदां वा त्रिरभ्यस्येद् व्याहृतिप्रणवान्विताम् / सावित्रीं वा जपेद् विद्वान् तथा चैवाघमर्षणम्
သို့မဟုတ် ဗျာဟရတိ (ဘူḥ၊ ဘုဝḥ၊ စွဝḥ) နှင့် ပရဏဝ «အိုမ်» တို့နှင့်အတူ သုံးပဒ (ဂါယတရီ) ကို သုံးကြိမ် ရွတ်ဖတ်ရမည်။ သို့တည်းမဟုတ် ပညာရှိသည် စာဝိတြီ (ဂါယတရီမန္တရ) ကို ဂျပ်ကာ၊ ထို့အတူ အဃမರ್ಷဏ (အပြစ်ဖျက်သီချင်း) ကိုလည်း ဂျပ်ရမည်။
Verse 67
ततः संमार्जनं कुर्यादापो हि ष्ठा मयोभुवः / इदमापः प्रवहत व्याहृतिभिस्तथैव च
ထို့နောက် ရေဖြန်း၍ သုတ်သင်သန့်စင်ခြင်း အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရမည်။ အကြောင်းမူ ရေတို့သည် အသက်ပေး၍ အာနန္ဒပေးသောအရာ ဖြစ်သည်။ «ဤရေတို့၊ စီးဆင်းထွက်ပါစေ» ဟု ဆိုကာ ဗျာဟရတိတို့နှင့်အတူ ထိုအခမ်းအနားကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 68
ततो ऽभिमन्त्र्य तत् तीर्थमापो हिष्ठादिमन्त्रकैः / अन्तर्जलगतो मग्नो जपेत् त्रिरघमर्षणम्
ထို့နောက် «Āpo hiṣṭhā…» နှင့် ရေမန်တရများဖြင့် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထကို အဘိမန္တရ၍ အာနုဘော်တင်ကာ၊ ရေအတွင်းသို့ ဝင်မုန့်၍ မြုပ်ရမည်။ မြုပ်နေစဉ် အပြစ်ပျောက်စေရန် အဃမರ್ಷဏ ကို သုံးကြိမ် ဂျပ်ရမည်။
Verse 69
त्रिपदां वाथ सावित्रीं तद्विष्णोः परमं पदम् / आवर्तयेद् वा प्रणवं देवं वा संस्मरेद्धरिम्
သို့မဟုတ် သုံးပဒ စာဝိတြီ—«tad viṣṇoḥ paramaṃ padam» ဟူသော ဗိṣṇု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အနေအထားကို ရွတ်ဖတ်ရမည်။ သို့မဟုတ် ပရဏဝ «အိုမ်» ကို ထပ်ထပ် ဂျပ်ကာ၊ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်ကို သတိရ၍ ဟရိကို စိတ်တွင် အာရုံပြုရမည်။
Verse 70
द्रुपदादिव यो मन्त्रो यजुर्वेदे प्रतिष्ठितः / अन्तर्जले त्रिरावर्त्य सर्वपापैः प्रमुच्यते
«drupadā…» ဟု စတင်သော ယဇုရ္ဝေဒ၌ တည်မြဲသော မန်တရကို ရေအတွင်း မြုပ်နေစဉ် သုံးကြိမ် ပြန်လည်ရွတ်ဖတ်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ရသည်။
Verse 71
अपः पाणौ समादाय जप्त्वा वै मार्जने कृते / विन्यस्य मूर्ध्नि तत् तोयं मुच्यते सर्वपातकैः
လက်ထဲသို့ ရေကိုယူ၍ မာရ္ဇန (ရေဖြန်းသန့်စင်) အတွက် သတ်မှတ်မန်တရားကို ဇပ်တော်မူပြီး၊ ထိုသန့်ရေကို ခေါင်းထိပ်ပေါ်တွင် တင်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 72
यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदनः / तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदनम्
အရှွမေဓ ယဇ္ဉာသည် ယဇ္ဉာတို့၏ မင်းကြီးဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့၊ အဃမရ္ရှဏ သုက္တလည်း အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားသည်။
Verse 73
अथोपतिष्ठेदादित्यं मूर्ध्नि पुष्पान्विताञ्जलिम् / प्रक्षिप्यालोकयेद् देवमुद्वयं तमसस्परि
ထို့နောက် အာဒိတျ (နေမင်း) ကို ပန်းများဖြင့် ပြည့်သော အဉ္ဇလိကို ခေါင်းပေါ်တွင် ထောင်လျက် ရိုသေစွာ ရပ်တည်ကာ၊ ပန်းများကို ပူဇော်ပြီးနောက် အမှောင်ကို ကျော်လွန်သော ထွန်းတောက်လာသည့် ဒေဝကို မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုရမည်။
Verse 74
उदुत्यं चित्रमित्येते तच्चक्षुरिति मन्त्रतः / हंसः शुचिषदेतेन सावित्र्या च विशेषतः
«ဥဒုတျံ စိတ္ရမ်…» နှင့် «တတ် စက္ခုရ်…» ဟူသော မန်တရားတို့သည် မန်တရားများဖြစ်သည်။ ထိုမန်တရားများဖြင့်၊ အထူးသဖြင့် စာဝိတ္ရီ (ဂါယတ္ရီ) ဖြင့်၊ အလင်းရောင်၏ လောက၌ တည်နေသော သန့်ရှင်းသူ ဟံသ (အတွင်းအတ္တ—«ဆို’ဟမ်») ကို သမาธိဖြင့် စဉ်းစားရမည်။
Verse 75
अन्यैश्च वैदिकैर्मन्त्रैः सौरैः पापप्रणाशनैः / सावित्रीं वै जपेत् पश्चाज्जपयज्ञः स वै स्मृतः
ထို့ပြင် နေမင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော (စော်ရ) အပြစ်ဖျက် မန်တရားများအပါအဝင် အခြား ဝေဒ မန်တရားများဖြင့်လည်း၊ ထို့နောက် စာဝိတ္ရီ (ဂါယတ္ရီ) ကို ဇပ်တော်မူရမည်။ ထိုအရာကိုပင် မန်တရားဇပ်ခြင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ယဇ္ဉာ (ဇပ-ယဇ္ဉာ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 76
विविधानि पवित्राणि गुह्यविद्यास्तथैव च / शतरुद्रीयमथर्वशिरः सौरांश्च शक्तितः
(ဆရာတော်သည်) သန့်စင်ပူဇော်နည်းမျိုးစုံနှင့် လျှို့ဝှက်မန္တရဗေဒတို့ကို သင်ကြားပေး၏။ ထို့ပြင် ကိုယ်စွမ်းအင်အလိုက် Śatarudrīya၊ Atharvaśiras နှင့် နေဘုရားဆိုင်ရာ Saurā သီချင်းများကိုလည်း သင်ကြားပေး၏။
Verse 77
प्राक्कूलेषु समासीनः कुशेषु प्राङ्मुखः शुचिः / तिष्ठंश्चेदीक्षमाणोर्ऽकं जप्यं कुर्यात् समाहितः
အရှေ့ဘက်ကမ်းပေါ်၌ ကုရှမြက်ပေါ်ထိုင်၍ အရှေ့သို့မျက်နှာမူကာ သန့်စင်နေသူသည်—လိုအပ်လျှင် ရပ်တည်၍ နေကိုကြည့်ရှုလျက်—စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စုပေါင်းကာ သတ်မှတ်ထားသော ဇပ (japa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 78
स्फाटिकेन्द्राक्षरुद्राक्षैः पुत्रजीवसमुद्भवः / कर्तव्या त्वक्षमाला स्यादुत्तरादुत्तमा स्मृता
အက္ခမလာ (ပုတီးကြိုး) ကို စဖာဋိက (ကြည်လင်ကျောက်)၊ အိန္ဒရက္ခ နှင့် ရုဒ္ရာက္ခ ပုတီးများဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ပုတရဇီဝ ပုတီးကို အရင်း/အဓိကပုတီးအဖြစ် ထားရမည်။ ထိုပုတီးကြိုးသည် “အကောင်းထက်အကောင်းဆုံး” ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 79
जपकाले न भाषेत नान्यानि प्रेक्षयेद् बुधः / न कम्पयेच्छिरोग्रीवां दन्तान्नैव प्रकाशयेत्
မန္တရဇပအချိန်၌ ပညာရှိသော साधक သည် မပြောရ၊ အခြားအရာများကို မလှည့်ကြည့်ရ။ ခေါင်းနှင့်လည်ပင်းကို မလှုပ်ရ၊ သွားကိုလည်း မပြရ။
Verse 80
गुह्यका राक्षसा सिद्धा हरन्ति प्रसभं यतः / एकान्ते सुशुभे देशे तस्माज्जप्यं समाचरेत्
ဂုဟျကာ၊ ရာက္ခသာ နှင့် အချို့သော စိဒ္ဓများသည် အလေ့အကျင့်၏ အကျိုးကို အင်အားသုံး၍ နှောင့်ယှက် သို့မဟုတ် လုယူနိုင်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် မန္တရဇပကို တိတ်ဆိတ်၍ မင်္ဂလာရှိသော နေရာ၌ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 81
चण्डालाशौचपतितान् दृष्ट्वाचम्य पुनर्जपेत् / तैरेव भाषणं कृत्वा स्नात्वा चैव जपेत् पुनः
ချဏ္ဍာလ၊ မသန့်ရှင်းသူ သို့မဟုတ် ဓမ္မမှ ကျဆုံးသူကို မြင်လျှင် အာစမန ပြု၍ မန္တရဇပကို ပြန်လည်ဆက်ရွတ်ရမည်။ သို့ရာတွင် သူတို့နှင့် စကားပြောခဲ့လျှင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီးမှ ထပ်မံ ဇပပြုရမည်။
Verse 82
आचम्य प्रयतो नित्यं जपेदशुचिदर्शने / सौरान् मन्त्रान् शक्तितो वै पावमानीस्तु कामतः
အာစမန ပြု၍ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ကာ မသန့်ရှင်းမှုကို တွေ့မြင်သည့်အခါတိုင်း နေ့စဉ် ဇပပြုရမည်။ ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ဆော်ရ (နေဘုရား) မန္တရများကို ရွတ်ဆို၍၊ စိတ်ကြိုက် ပာဝမာနီ သန့်စင်ကဗျာများကိုလည်း ရွတ်ဆိုနိုင်သည်။
Verse 83
यदि स्यात् क्लिन्नवासा वै वारिमध्यगतो जपेत् / अन्यथा तु शुचौ भूम्यां दर्भेषु सुसमाहितः
အဝတ်အစား စိုစွတ်နေပါက ရေအလယ်၌ ရပ်ကာ ဇပပြုရမည်။ မဟုတ်လျှင် သန့်ရှင်းသော မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒರ್ಭမြက်ပေါ် ထိုင်၍ စိတ်ကို ကောင်းစွာ စုစည်းကာ ဇပပြုရမည်။
Verse 84
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्वा ततः क्षितौ / आचम्य च यथाशास्त्रं शक्त्या स्वाध्यायमाचरेत्
ပရဒက္ခိဏာ (ဝန်းလှည့်ပူဇော်) ကို ပြီးစီးပြီးနောက် မြေပြင်ပေါ်၌ ဦးချကန်တော့ရမည်။ ထို့နောက် သာස්တရ အမိန့်အတိုင်း အာစမန ပြု၍ ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း စွာဓျာယ (ရွတ်ဖတ်လေ့လာခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 85
ततः संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / अदावोङ्कारमुच्चार्य नमो ऽन्ते तर्पयामि वः
ထို့နောက် ဒေဝတားများ၊ ရှိများ (ဋ္ဌာနရှင်များ) နှင့် ပိတೃဂဏ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်အစု) တို့အား တර්ပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ပေးခြင်း) ပြုရမည်။ အစတွင် «အိုမ်» ဟု အသံထွက်၍ အဆုံးတွင် «နမော၊ သင်တို့ကို ကျေနပ်စေ၏» ဟု ဆိုရမည်။
Verse 86
देवान् ब्रह्मःऋषींश्चैव तर्पयेदक्षतोदकैः / तिलोदकैः पितॄन् भक्त्या स्वसूत्रोक्तविधानतः
မပျက်မစီး ဆန်စေ့ပါသော ရေဖြင့် ဒေဝတော်များနှင့် ဗြဟ္မ-ရိရှီတို့အား တർပဏ (ရေဖြန်းပူဇော်) ပြုရမည်။ ထို့ပြင် သစ္စာဘက်တရားဖြင့် နှမ်းရေဖြင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့အား မိမိ၏ ဂೃಹ்ய-সূတ্ৰ တွင် ဆိုထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း တိတိကျကျ ကျေနပ်စေရမည်။
Verse 87
अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु / देवर्षोस्तर्पयेद् धीमानुदकाञ्जलिभिः पितन्
ဘယ်လက်ကို အောက်မှ ထောက်ထားပြီး ညာလက်ဖြင့် ပညာရှိသည် ရေကို လက်နှစ်ဖက်ပေါင်းကာ အန်ဂျလီအဖြစ် တർပဏ ပြု၍ ဒေဝ-ရိရှီတို့နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့အား ကျေနပ်စေရမည်။
Verse 88
यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषीतर्पणे / प्राचीनावीती पित्र्ये तु स्वेन तीर्थेन भावतः
ဒေဝတော်များအတွက် ကర్మကာရ်ယတွင် ယဇ္ဉောပဝီတကို ဥပဝီတပုံစံဖြင့် ဝတ်ရမည်။ ရိရှီတို့အား တർပဏ ပြုရာတွင် နိဝီတပုံစံဖြင့် ဝတ်ရမည်။ ပိတೃကာရ်ယ (ဘိုးဘွားပူဇော်) တွင်မူ ပရာချီနာဝီတပုံစံဖြင့် ဝတ်ရမည်—တစ်ခုချင်းစီကို မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော တီရ္ထ (tīrtha) ဖြင့်၊ မှန်ကန်သော ဘာဝ (စိတ်ဓာတ်) ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 89
निष्पीड्य स्नानवस्त्रं तु समाचम्य च वाग्यतः / स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद् देवान् पुष्पैः पत्रैरथाम्बुभिः
ရေချိုးအဝတ်ကို ညှစ်ထုတ်ပြီးနောက် စကားကို ထိန်းချုပ်ကာ အာစမန (ācamana) ပြုလျက်၊ မိမိ၏ မန္တရများဖြင့် ဒေဝတော်များကို ပန်း၊ ရွက် သို့မဟုတ် ရေဖြင့်ပင် ပူဇော်ရမည်။
Verse 90
ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम् / अन्यांश्चाभिमतान् देवान् भक्त्या चाक्रोधनो ऽत्वरः
ဘက်တရားဖြင့်၊ ဒေါသကင်း၍ အလျင်မလိုဘဲ၊ ဗြဟ္မာ၊ ရှင်ကရ (ရှီဝ)၊ နေမင်း (စူရျ) နှင့် မဓုসূဒန (ဝိෂ္ဏု) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ မိမိနှစ်သက်လေးစားသော အခြားဒေဝတော်များကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 91
प्रदद्याद् वाथ पुष्पाणि सूक्तेन पौरुषेण तु / आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः
သို့မဟုတ် ပုရုෂသုတ်က (Puruṣa-sūkta) ကို ရွတ်ဆိုကာ ပန်းများကို ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ အာပဟ် (ရေ) သည် တကယ်တမ်းအားဖြင့် နတ်ဘုရားအားလုံးပင် ဖြစ်သဖြင့် ထိုသုတ်က/ပူဇော်နည်းဖြင့် အပြည့်အဝ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 92
ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै दैवतानि समाहितः / नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेद् वै पृथक् पृथक्
ပထမဦးစွာ ပရဏဝ (Oṁ) ကို ရှေ့တင်၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းကာ နတ်ဘုရားတို့ကို ဓ్యာန်ပြုလျက်၊ ထို့နောက် နမස්ကာရဖြင့် လေးစားပူဇော်ကာ ပန်းများကို နတ်တစ်ပါးချင်းစီအလိုက် သီးသန့်ထား၍ တင်လှူရမည်။
Verse 93
न विष्ण्वाराधनात् पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम् / तस्मादनादिमध्यान्तं नित्यमाराधयेद्धरिम्
ဗေဒိက ကర్మ (ဝေဒပူဇာ) မည်သည့်အရာမျှ ဗိෂ္ဏုကို အာရాధနာပြုခြင်းနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်မရှိ။ ထို့ကြောင့် အစမရှိ၊ အလယ်မရှိ၊ အဆုံးမရှိသော ဟရိကို အမြဲတမ်း ပူဇော်အာရాధနာပြုရမည်။
Verse 94
तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो वेदेषूक्तश्चतुर्ष्वपि
«တဒ္ ဝိෂ္ဏောḥ» ဟု စတင်သော မန္တရနှင့် ပုရုෂသုတ်က (Puruṣa-sūkta) ဟူသော သုတ်ကတို့ဖြင့်—ဝေဒလေးပါးအတွင်း ထိုနှစ်ပါးနှင့် တူညီသော မန္တရမရှိ။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဝေဒဝါကျအားလုံးထဲတွင် «တဒ္ ဝိෂ္ဏောḥ» မန္တရနှင့် ပုရုෂသုတ်ကကို မည်သည့်မန္တရမျှ မယှဉ်နိုင်။
Verse 95
निवेदयेत स्वात्मानं विष्णावमलतेजसि / तदात्मा तन्मनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः
အညစ်အကြေးမရှိသော တေဇ (ရောင်ခြည်) ပိုင်ရှင် ဗိෂ္ဏုထံသို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆက်ကပ်အပ်နှံရမည်။ ကိုယ်နှင့် စိတ်ကို ထိုအရှင်၌ စိမ့်ဝင်စေ၍ ငြိမ်းချမ်းလာကာ «တဒ္ ဝိෂ္ဏောḥ» ဟူသော မန္တရ—«ဤအရာသည် ဗိෂ္ဏု၏ အပိုင်» ဟုဆိုကာ အပ်နှံရမည်။
Verse 96
अथवा देवमीशानं भगवन्तं सनातनम् / आराधयेन्महादेवं भावपूतो महेश्वरम्
သို့မဟုတ်လည်း စိတ်ကို သဒ္ဓါဘက်တီးဖြင့် သန့်စင်ထား၍ အရှင်—ဣရှာန၊ ဘဂဝန် အနန္တတော်—မဟာဒေဝ၊ မဟေရှွရကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုရမည်။
Verse 97
मन्त्रेण रुद्रागायत्र्या प्रणवेनाथ वा पुनः / ईशानेनाथ वा रुद्रैस्त्र्यम्बकेन समाहितः
အတွင်းစိတ်ကို စုစည်းတည်ငြိမ်စေပြီး ရုဒ္ဒရ-ဂါယတ်ရီ မန္တရကို ဂျပ်ခြင်းဖြင့် သို့မဟုတ် ပ္ရဏဝ «အိုမ်» ဖြင့်၊ သို့မဟုတ် ဣရှာန မန္တရဖြင့်၊ သို့မဟုတ် ရုဒ္ဒရ၏ နာမ/မန္တရများဖြင့်—အထူးသဖြင့် တြျမ္ဗက မန္တရဖြင့်—သမာဓိသို့ ဝင်ရမည်။
Verse 98
पुष्पैः पत्रैरथाद्भिर्वा चन्दनाद्यैर्महेश्वरम् / उक्त्वा नमः शिवायेति मन्त्रेणानेन योजयेत्
ပန်းများ၊ ရွက်များ သို့မဟုတ် ရေဖြင့်ပင်—စန္ဒနာစသည်တို့ကို အသုံးပြု၍—မဟေရှွရကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် «နမಃ ရှိဝာယ» ဟု ဆိုကာ ဤမန္တရနှင့်အတူ ပစ္စည်းတစ်ခုချင်းစီကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 99
नमस्कुर्यान्महादेवं ऋतं सत्यमितिश्वरम् / निवेदयीत स्वात्मानं यो ब्रह्माणमितीश्वरम्
မဟာဒေဝကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါစေ—အရှင်သည် ဣတ (ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်း) နှင့် သတ္တျ (အမှန်တရား) ဟု ကြေညာခံရသူဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အရှင်ကို ဗြဟ္မန်ဟု သိမြင်ကာ မိမိကိုယ်တိုင်ကိုပင် ဆက်ကပ်အပ်နှံရမည်။
Verse 100
प्रदक्षिणं द्विजः कुर्यात् पञ्च ब्रह्माणि वै जपन् / ध्यायीत देवमीशानं व्योममध्यगतं शिवम्
နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) သည် ပဋက္ခိဏ (ပတ်လည်လှည့်) ကို ပြုလုပ်ရမည်၊ အမှန်တကယ် ပဉ္စ-ဗြဟ္မ မန္တရ ငါးပါးကို ဂျပ်လျက်။ ထို့နောက် မိုးကောင်းကင်အလယ်၌ တည်ရှိသော—အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အာကာသ၌—ရှီဝဖြစ်သော အရှင် ဣရှာနကို သမားတော်စွာ ဓျာနပြုရမည်။
Verse 101
अथावलोकयेदर्कं हंसः सुचिषदित्यृचा / कुर्यात् पञ्च महायज्ञान् गृहं गत्वा समाहितः
ထို့နောက် စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စေ၍ နေမင်းကိုကြည့်ရှုကာ «ဟံသး၊ စုချိသဒ…» ဟုအစပြုသော အာဒိတျယ မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့ပြီး အိမ်သို့ပြန်ရောက်လျှင် ပဉ္စမဟာယဇ္ဉာ (ယဇ္ဉာကြီးငါးပါး) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 102
देवयज्ञं पितृयज्ञं भूतयज्ञं तथैव च / मानुष्यं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान् प्रचक्षते
သူတို့က ယဇ္ဉာကြီးငါးပါးဟု ကြေညာကြသည်—ဒေဝယဇ္ဉာ (နတ်တို့အားပူဇော်ခြင်း)၊ ပိတೃယဇ္ဉာ (ဘိုးဘွားတို့အားပူဇော်ခြင်း)၊ ဘူတယဇ္ဉာ (အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အားဝေမျှခြင်း)၊ မနုဿယဇ္ဉာ (ဧည့်သည်နှင့်လူတို့ကိုဧည့်ခံကူညီခြင်း) နှင့် ဘြဟ္မယဇ္ဉာ (ဝေဒကို လေ့လာရွတ်ဆို၍ ဂုဏ်ပြုကာ ဆက်လက်ပို့ချခြင်း) ဖြစ်သည်။
Verse 103
यदि स्यात् तर्पणादर्वाक् ब्रह्मयज्ञः कृतो न हि / कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत्
တရ္ပဏာ အခမ်းအနားမတိုင်မီ ဘြဟ္မယဇ္ဉာ (သင်္ကြန်ကျမ်းစာကို လေ့လာရွတ်ဆိုခြင်း) ကို မပြုလုပ်ရသေးပါက၊ အရင်ဆုံး မနုဿယဇ္ဉာ (လူနှင့်ဧည့်သည်တို့ကို ဝန်ဆောင်ခြင်း) ကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ထို့မှ စွာဓျာယ (ကျမ်းစာကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်း) ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 104
अग्नेः पश्चिमतो देशे भूतयज्ञान्त एव वा / कुशपुञ्जे समासीनः कुशपाणिः समाहितः
အဂ္နိ (မီးပူဇော်) ၏ အနောက်ဘက်နေရာ၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဘူတယဇ္ဉာ အဆုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ ကုရှမြက်အစုအပေါ် ထိုင်၍ ကုရှမြက်ကို လက်တွင်ကိုင်ကာ စိတ်ကို စုစည်းတည်ငြိမ်စွာ နေရမည်။
Verse 105
शालाग्नौ लौकिके वाग्नौ जले भूभ्यामथापिवा / वैश्वदेवं ततः कुर्याद् देवयज्ञः स वै स्मृतः
ထို့နောက် အိမ်မီး (ရှာလာဂ္နိ) တွင်ဖြစ်စေ၊ သာမန်မီးတွင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရေထဲ၌ဖြစ်စေ မြေပြင်ပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (Vaiśvadeva) ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုပူဇော်ခြင်းကိုပင် ဒေဝယဇ္ဉာ—နတ်တို့အား အပ်နှံသော ယဇ္ဉာဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 106
यदि स्याल्लौकिके पक्वं ततो ऽन्नं तत्र हूयते / शालाग्नौ तत्र देवान्नं विधिरेष सनातनः
အိမ်သုံးသာမန်မီးပေါ်တွင် အစားအစာချက်ပြီးလျှင် ထိုချက်ပြီးသော ထမင်း/အစားအစာကို ထိုနေရာ၌ပင် ဟောမ (ပူဇော်) ရမည်။ စာလာအဂ္နိ (śālāgni) မီး၌တော့ ထိုအစားအစာသည် ဒေဝတို့၏ အပိုင်းအခွဲ ဖြစ်လာသည်—ဤသည်မှာ ထာဝရ ရိုးရာဗိဓိ ဖြစ်၏။
Verse 107
देवेभ्यस्तु हुतादन्नाच्छेषाद् भूतबलिं हरेत् / भूतयज्ञः स वै ज्ञेयो भूतिदः सर्वदेहिनाम्
ဒေဝတို့အတွက် သန့်ရှင်းသောမီးထဲသို့ အစားအစာကို ဟောမပူဇော်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့်အပိုင်းမှ သတ္တဝါတို့အတွက် ဘလိ (bali) ပူဇော်ပေးရမည်။ ဤသည်ကို «ဘူတယဇ္ဉ» (Bhūta-yajña) ဟု သိရပြီး ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံးအတွက် ကောင်းကျိုးပေးတတ်၏။
Verse 108
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च / दद्याद् भूमौ बलिं त्वन्नं पक्षिभ्यो ऽथ द्विजोत्तमः
ထို့နောက် ဒွိဇအထက်မြတ်သူသည် အစားအစာ၏ ဘလိကို မြေပြင်ပေါ်တွင် ထားပေးရမည်—ခွေးတို့၊ အပြင်လူ (ခွေးစား) တို့၊ ကျဆုံးသူတို့ စသည့်သူများအား ပေးလှူ၍၊ ထို့ပြင် ငှက်တို့အတွက်လည်း အစာပေးရမည်။
Verse 109
सायं चान्नस्य सिद्धस्य पत्न्यमन्त्रं बलिं हरेत् / भूतयज्ञस्त्वयं नित्यं सायं प्रातर्विधीयते
ညနေတွင် အစားအစာချက်ပြီးနောက် မယား၏ မန္တရဖြင့် ဘလိကို ပူဇော်ရမည်။ ဤဘလိပူဇော်ခြင်းသည် «ဘူတယဇ္ဉ» ဖြစ်၍ နေ့စဉ်—မနက်နှင့် ညနေ—ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 110
एकं तु भोजयेद् विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमम् / नित्यश्राद्धं तदुद्दिष्टं पितृयज्ञो गतिप्रदः
သို့သော် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့ကို ဥဒ္ဒိသ၍ အထက်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုပင် ကျွေးမွေးရမည်။ ထိုသည်ကို «နေ့စဉ် ရှရဒ္ဓ» ဟု ကြေညာထားပြီး ပိတೃယဇ္ဉ ဖြစ်ကာ ကောင်းမြတ်သော ဂတိကို ပေးတတ်၏။
Verse 111
उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः / वेदतत्त्वार्थविदुषे द्विजायैवोपपादयेत्
သို့မဟုတ် စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စွာထား၍ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အစာအနည်းငယ်ကိုခွဲထားပြီး ဝေဒ၏အဓိပ္ပါယ်အမှန်ကိုသိမြင်သော ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏအား ရိုသေစွာ ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။
Verse 112
पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयेद् द्विजम् / मनोवाक्कर्मभिः शान्तमागतं स्वगृह ततः
ဧည့်သည်ကို နေ့စဉ်ဂုဏ်ပြုရမည်၊ ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏအား ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် မိမိအိမ်သို့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ရောက်လာသောသူကို စိတ်၊ စကား၊ လုပ်ရပ်တို့ဖြင့် တည်ငြိမ်စွာ ဝန်ဆောင်ရမည်။
Verse 113
हन्तकारमथाग्रं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः / दद्यादतिथये नित्यं बुध्येत परमेश्वरम्
ဒွိဇပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အိမ်တွင်းချက်ပြုတ်သောအစာ သို့မဟုတ် ဆွမ်းခံအလှူကို ဧည့်သည်အား နေ့စဉ်ပေးကမ်းရမည်။ ထိုသို့ပေးကမ်းရာတွင် ဧည့်သည်အတွင်း၌ ပရမေရှ္ဝရရှိနေသည်ဟု သိမြင်ဆင်ခြင်ရမည်။
Verse 114
भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमग्रं तस्याश्चतुर्गुणम् / पुष्कलं हन्तकारं तु तच्चतुर्गुणमुच्यते
သူတို့က အလှူ၏ အမြင့်ဆုံးအတိုင်းအတာသည် တစ်ကိုက်စာဟု ဆိုကြသည်။ «ပြည့်ဝ» သောအပိုင်းသည် ထို၏ လေးဆဟု ဆို၏။ သို့ရာတွင် «အလွန်များလွန်း၍ ထိခိုက်စေတတ်သော» အလှူကိုမူ ထိုပြည့်ဝအပိုင်း၏ လေးဆဟု ဖော်ပြကြသည်။
Verse 115
गोदोहमात्रं कालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् / अभ्यागतान् यथाशक्ति पूजयेदतिथिं यथा
အတိഥိ (မမျှော်လင့်ဘဲလာသောဧည့်သည်) သည် မိမိအလိုအလျောက် နွားနို့ညှစ်ချိန်လောက်သာ စောင့်ဆိုင်းရမည်။ အိမ်ရှင်ကလည်း မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ရောက်လာသောဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 116
भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद् विधिवद् ब्रह्मचारिणे / दद्यादन्नं यथाशक्ति त्वर्थिभ्यो लोभवर्जितः
ဘိက္ခုတော်အား စည်းကမ်းတကျ ဆွမ်းတော်ပေးလှူရမည်၊ ထို့အတူ ဗြဟ္မစာရီအားလည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း ပေးလှူရမည်။ လောဘကင်းစင်၍ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း တောင်းခံသူတို့အား အစာပေးလှူရမည်။
Verse 117
सर्वेषामप्यलाभे तु अन्नं गोभ्यो निवेदयेत् / भुञ्जीत बन्धुभिः सार्धं वाग्यतो ऽन्नमकुत्सयन्
သို့သော် ထိုသူတို့ မရှိလျှင် အစာကို နွားတို့အား ပူဇော်တင်ပြရမည်။ ထို့နောက် စကားကိုထိန်းချုပ်၍ အစာကို မနိမ့်ချဘဲ ဆွေမျိုးတို့နှင့်အတူ စားသုံးရမည်။
Verse 118
अकृत्वा तु द्विजः पञ्च महायज्ञान् द्विजोत्तमाः / भृञ्जीत चेत् स मूढात्मा तिर्यग्योनिं सगच्छति
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ ဒွိဇတစ်ဦးသည် မဟာယဇ္ဉ်ငါးပါးကို မပြုလုပ်ဘဲ အစာကို စားသုံးလျှင် ထိုမိုက်မဲသောစိတ်ဝိညာဉ်သည် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ကျရောက်ရသည်။
Verse 119
वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रिया क्षमा / नाशयत्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा
နေ့စဉ် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဝေဒကို ရွတ်ဖတ်လေ့လာခြင်းနှင့် မဟာယဇ္ဉ် အခမ်းအနားများကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ထို့အတူ ဒေဝတားတို့အား ပူဇော်အာရုံပြုခြင်းသည် အပြစ်များကို လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 120
यो मोहादथवालस्यादकृत्वा देवतार्चनम् / भुङ्क्ते स याति नरकान् शूकरेष्वभिजायते
မောဟကြောင့်ဖြစ်စေ ပျင်းရိကြောင့်ဖြစ်စေ ဒေဝတားပူဇော်ခြင်းကို မပြုမီ အစာစားသုံးသူသည် နရကများသို့ သွားရပြီး ဝက်အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားရသည်။
Verse 121
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कृत्वा कर्माणि वै द्विजाः / भुञ्जीत स्वजनैः सार्धं सयाति परमां गतिम्
ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇတို့၊ အားလုံးသောကြိုးစားမှုဖြင့် မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော ကర్మများကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ မိမိ၏ မိသားစုနှင့်အတူ တရားသင့်သော အာဟာရနှင့် အပျော်အပါးကို ခံစားလော့; ထိုသို့ဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
The ‘mental bath’ is direct realization of the Self (ātma-sākṣātkāra), and the ‘yogic bath’ is Yoga understood as constant contemplation of Viṣṇu (Hari-smaraṇa). Together they are treated as an inner tīrtha (ātma-tīrtha) that purifies the mind continuously.
The hymn praises Sūrya as Supreme Brahman (Oṁ; Bhūḥ-Bhuvaḥ-Svaḥ; nectar of immortality) while repeatedly identifying him with Rudra/Śiva epithets (Tryambaka, Nīlakaṇṭha, Pinākin, Pāśupati, Kapardin). This functions as sāmanvaya—devotion to the Sun as a non-sectarian doorway into the one Īśvara.