Rig Veda 1.28.3: Mandala 1, Sukta 28, Mantra 3
Sukta 1.28
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यत्र नार्यपच्यवमुपच्यवं च शिक्षते । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥
Transliteration
yátra nā́ry apacyavám upacyaváṃ ca śíkṣate | ulū́khala-sutānām áved índra jalguláḥ ||
Translation
Di tempat sang wanita mempelajari gerak turun dan gerak naik (dalam tumbukan), di situlah bunyi tumbukan para pemerah di lesung (ulūkhala-sutāna) diketahui oleh Indra—mengangkat kemahiran menjadi tenaga.
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) < य- (सर्वनाम-आधार)
नारीa woman
नारी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
अपच्यवम्slips away / falls off
अपच्यवम्:
क्रिया (नारी-कर्तृक) / भाव
TypeVerb (finite) / archaic Vedic form
Rootअप-च्यु (धातु) / च्यु (चलने, पतने) + उपसर्ग अप
उपच्यवम्moves/comes loose (towards)
उपच्यवम्:
क्रिया (नारी-कर्तृक) / भाव
TypeVerb (finite) / archaic Vedic form
Rootउप-च्यु (धातु) / च्यु (चलने, पतने) + उपसर्ग उप
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
शिक्षतेlearns / practices
शिक्षते:
क्रिया (नारी-कर्तृक)
TypeVerb
Rootशिक्ष् (धातु: शिक्षँ—अध्ययने/शिक्षणे)
उलूखलmortar (for pounding)
उलूखल:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउलूखल (प्रातिपदिक)
सुतानाम्of the pressed (soma/juice); of the pounding/pressing
सुतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (verbal noun/participle used substantively)
Rootसु (धातु: सुनोति—प्रसवने/अभिषवे) → सुत (कृदन्त, क्त) + तदन्त-प्रातिपदिक
अवेत्noticed / found out / perceived
अवेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव्/विद् (धातु: विदँ—ज्ञाने) with preverb अव-; वैदिक रूप 'अवेत्'
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
जल्गुलःthe 'jalgula' (a chattering/onomatopoetic creature; name of a being)
जल्गुलः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजल्गुल (प्रातिपदिक; वैदिक/देश्य-शब्द, ध्वन्यात्मक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
