Adhyaya 16
Shukla YajurvedaAdhyaya 1666 Mantras

Adhyaya 16

Satarudriya -- the famous Rudra hymn (Namakam).

← Adhyaya 15Adhyaya 17

Mantras

Mantra 1

नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तो त॒ इष॑वे॒ नम॑: । बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नम॑:

हे रुद्रा! तुझ्या मन्यु (क्रोध)ला नमस्कार; आणि तुझ्या इषु (बाण)ला नमस्कार। तसेच तुझ्या बाहूंनाही नमस्कार.

Mantra 2

या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒राऽपा॑पकाशिनी । तया॑ नस्त॒न्वा शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि

हे रुद्रा! तुझी जी शिवा तनू—अघोरा, पाप-नाशिनी—त्या अत्यंत शांतमय देहाने, हे गिरिशंत! आमच्याकडे कृपादृष्टी कर.

Mantra 3

यामिषुं॑ गिरिशन्त॒ हस्ते॑ बि॒भर्ष्यस्त॑वे । शि॒वां गि॑रित्र॒ तां कु॑रु॒ मा हि॑ᳪसी॒: पुरु॑षं॒ जग॑त्

हे गिरिशन्त (पर्वतनिवासी)! प्रहारासाठी तू आपल्या हातात जो बाण धारण करतोस—हे गिरित्र (पर्वतचारी)! तो कल्याणकारी कर; मनुष्याला व चलायमान जगाला हिंसा करू नकोस.

Mantra 4

शि॒वेन॒ वच॑सा त्वा गिरि॒शाच्छा॑ वदामसि । यथा॑ न॒: सर्व॒मिज्जग॑दय॒क्ष्मᳪ सु॒मना॒ अस॑त्

हे गिरिश (पर्वताधिपती)! आम्ही शिव/मंगल वाणीने तुला हाक मारून संबोधतो; ज्यामुळे आमच्यासाठी हे सर्व जग निश्चयाने यक्ष्मा (क्षयरोग) रहित आणि सुमना (सद्भावयुक्त) होवो.

Mantra 5

अध्य॑वोचदधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् । अहीँ॑श्च॒ सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒न्त्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यो॒ऽध॒राची॒: परा॑ सुव

प्रथम, दैवी भिषक् (वैद्य) असा अधिवक्ता हे वचन उच्चारतो—सर्व सर्पांना आणि सर्व यातुधान्यांना (जादूटोणा करणाऱ्या दुष्ट शक्तींना) चिरडून, त्यांना अधोमुख करून दूर हाकलून द्या.

Mantra 6

असौ॒ यस्ता॒म्रो अ॑रु॒ण उ॒त ब॒भ्रुः सु॑म॒ङ्गल॑: । ये चै॑नᳪ रु॒द्रा अ॒भितो॑ दि॒क्षु श्रि॒ताः स॑हस्र॒शोऽवै॑षा॒ᳪ हेड॑ ईमहे

तो रुद्र तांबूसदृश वर्णाचा, अरुणवर्णाचा आणि बभ्रु (पिवळट-तपकिरी) वर्णाचा—अत्यंत मंगलमय आहे. आणि जे रुद्र दिशांमध्ये सर्व बाजूंनी सहस्रशः स्थित आहेत—त्यांचा क्रोध आमच्यापासून दूर जावो, अशी आम्ही प्रार्थना करतो.

Mantra 7

असौ॒ यो॑ऽव॒सर्प॑ति॒ नील॑ग्रीवो॒ विलो॑हितः । उ॒तैनं॑ गो॒पा अ॑दृश्र॒न्नदृ॑श्रन्नुदहा॒र्यः स दृ॒ष्टो मृ॑डयाति नः

तो रुद्र सरकत सरकत गमन करणारा—नीलग्रीव आणि विविध लालछटा असलेला आहे. त्याला गोपांनी पाहिले—हो, पाहिले; जो प्रकट/उद्घाटित होण्यास योग्य आहे. त्याचे दर्शन झाले की तो आम्हांवर कृपा करतो.

Mantra 8

नमो॑ऽस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे॑ । अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒ऽहं तेभ्यो॑ऽकरं॒ नम॑:

नीलग्रीव, सहस्राक्ष, मीढुष (वृष्टीदाता) यांस नमस्कार असो. तसेच त्याचे जे सत्वान (अनुचर/गण) आहेत—त्या सर्वांना मी नमस्कार केला आहे.

Mantra 9

प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्वमु॒भयो॒रार्त्न्यो॒र्ज्याम् । याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑व॒: परा॒ ता भ॑गवो वप

हे भगवन्! धनुष्य सैल कर; त्याच्या दोन्ही टोकांवरून ज्या (दोरा) सोड. आणि तुझ्या हातातील बाण दूर फेकून दे.

Mantra 10

विज्यं॒ धनु॑: कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ वाण॑वाँ२ उ॒त । अने॑शन्नस्य॒ या इष॑व आ॒भुर॑स्य निषङ्ग॒धिः

कपर्दी (जटाधारी) याचे धनुष्य विज्य (ज्या-रहित) होवो; त्याचे बाण विशल्य (काटा/शल्क-रहित) होवोत, तरी तो बाणधारी राहो. त्याचे जे बाण आहेत ते अहिंसक होवोत; त्याचा निषंग (तरकस) आणि त्याचा आधारही अहिंसक होवो.

Mantra 11

या ते॑ हे॒तिर्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनु॑: । तया॒ऽस्मान्वि॒श्वत॒स्त्वम॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ भुज

हे मीढुष्टम (अत्यंत कृपाळू)! तुझी जी हेति (आयुध) तुझ्या हातात आली आहे—तुझे धनुष्य—त्याद्वारे आम्हांस सर्व बाजूंनी अयक्ष्मा (रोगरहितता) ने वेढ, आणि चहूबाजूंनी आमचे रक्षण कर.

Mantra 12

परि॑ ते॒ धन्व॑नो हे॒तिर॒स्मान्वृ॑णक्तु वि॒श्वत॑: । अथो॒ य इ॑षु॒धिस्तवा॒रे अ॒स्मन्नि धे॑हि॒ तम्

हे (शत्रू)! तुझ्या धनुष्याची हेति (अस्त्र) आमच्या भोवती, सर्व दिशांनी, आमच्यापासून (सर्व अनिष्ट) दूर करो. आणि तुझा जो इषुधि (भाता) आहे, तो आमच्यापासून दूर ठेव—आमच्यापासून वेगळा करून खाली ठेव.

Mantra 13

अ॒व॒तत्य॒ धनु॒ष्ट्वᳪ सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे । नि॒शीर्य॑ श॒ल्यानां॒ मुखा॑ शि॒वो न॑: सु॒मना॑ भव

हे सहस्राक्ष! हे शतेषुधे! तुझे धनुष्य खाली करून (सैल करून) ठेव. आणि तुझ्या बाणांच्या शल्य (टोके) काढून टाकून, आमच्यासाठी शिव (कल्याणकारी) व सुमना (सद्भावयुक्त) हो.

Mantra 14

नम॑स्त॒ आयु॑धा॒याना॑तताय धृ॒ष्णवे॑ । उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्यां॒ तव॒ धन्व॑ने

आयुधधारी, आनातत (न ताणलेला धनुष्य असलेला), धृष्णु (उग्र/वेगवान) यास नमस्कार. तुझ्या दोन्ही बाहूंना नमस्कार; तुझ्या धन्वने (धनुष्याला) नमस्कार॥

Mantra 15

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तरं॒ मोत मा॒तरं॒ मा न॑: प्रि॒यास्त॒न्वो॒ रुद्र रीरिषः

आमच्या महानाला मारू नकोस, आमच्या लहानालाही मारू नकोस; वाढत्या तरुणाला मारू नकोस, पूर्णवयस्कालाही मारू नकोस. आमच्या पित्याला मारू नकोस, आमच्या मातेलाही मारू नकोस; हे रुद्र, आमच्या प्रिय तनूंना (शरीरांना) इजा करू नकोस.

Mantra 16

मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः । मा नो॑ वी॒रान् रु॑द्र भा॒मिनो॑ वधीर्ह॒विष्म॑न्त॒: सद॒मित् त्वा॑ हवामहे

आमच्या तोक्यात, आमच्या तनयात, आमच्या आयुष्यात—आमच्या गायींत, आमच्या घोड्यांत—आम्हाला इजा करू नकोस. हे उग्र रुद्र, आमच्या वीरांना मारू नकोस; हविष्मंत होऊन आम्ही तुला सदैव हाक देतो.

Mantra 17

नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॒ दि॒शां च॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः पशू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः पशू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: श॒ष्पिञ्ज॑राय॒ त्विषी॑मते पथी॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ हरि॑केशायोपवी॒तिने॑ पु॒ष्टानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

हिरण्यबाहु, सेनानी, दिशांचा स्वामी याला नमस्कार—नमः, नमः। हरिकेश वृक्षांना, पशूंच्या स्वाम्याला नमस्कार—नमः, नमः। शष्पिञ्जर, तेजस्वी, मार्गांचा स्वामी याला नमस्कार—नमः, नमः। हरिकेश, उपवीतधारी, पुष्टींचा स्वामी याला नमस्कार—नमः.

Mantra 18

नमो॑ बभ्लु॒शाय॑ व्या॒धिने ऽन्ना॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भ॒वस्य॑ हेत्यै॒ जग॑तां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ रु॒द्राया॑तता॒यिने॒ क्षेत्रा॑णां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: सू॒तायाह॑न्त्यै॒ वना॑नां॒ पत॑ये॒ नम॑:

तपकिरी (बभ्लुश) व्याध—अन्नांचा स्वामी—यास नमस्कार, नमस्कार! भवाच्या हेती (प्रहारक शस्त्र)—जगतांचा स्वामी—यास नमस्कार, नमस्कार! रुद्र, आततायी (आक्रमक)—क्षेत्रांचा स्वामी—यास नमस्कार, नमस्कार! सूत (सारथी), अहन्ति (संहारक)—वनांचा स्वामी—यास नमस्कार!

Mantra 19

नमो॒ रोहि॑ताय स्थ॒पत॑ये वृ॒क्षाणां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भुव॒न्तये॑ वारिवस्कृ॒तायौष॑धीनां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ म॒न्त्रिणे॑ वाणि॒जाय॒ कक्षा॑णां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ उ॒च्चैर्घो॑षायाक्र॒न्दय॑ते पत्ती॒नां पत॑ये॒ नम॑:

रोहिताला नमस्कार; स्थपतिला (निर्माता/अधिष्ठाता) नमस्कार; वृक्षाणां पतये (वृक्षांच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—भुवन्त (भवमान) याला, वारिवस्कृत (कल्याणकारी, निर्बंधरहित गती देणारा) याला—ओषधीनां पतये (औषधींच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—मन्त्रिणे (सल्लागार) याला, वाणिजाय (व्यापारी) याला—कक्षाणां पतये (झुडपे/दाटीच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—उच्चैर्घोष (उच्च स्वर) असणाऱ्यास, आक्रन्दयते (आक्रोश/कंठशोष घडविणाऱ्यास)—पत्तीनां पतये (दळ/समूहांच्या स्वामीला) नमस्कार.

Mantra 20

नम॑: कृत्स्नाय॒तया॒ धाव॑ते॒ सत्व॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॒: सह॑मानाय निव्या॒धिन॑ आव्या॒धिनी॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ ककु॒भाय॑ स्ते॒नानां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निचे॒रवे॑ परिच॒रायार॑ण्यानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

सर्वत्र व्यापून वेगाने धावणाऱ्या, सत्वांच्या (प्राण्यांच्या) पतिला नमः। नमः, नमः—सहमान (अपराजित), निव्याधिन्/आव्याधिन् (आतपर्यंत भेदून घाव करणारा) याला; व्याध करणाऱ्यांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—निषङ्गी (खड्गधारी), ककुभ (उन्नत/श्रेष्ठ) याला; चोरांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—निचेरव (गुप्तपणे फिरणारा), परिचर (भटकणारा) याला; अरण्यांच्या पतिला नमः।

Mantra 21

नमो॒ वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते स्तायू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निष॒ङ्गिण॑ इषुधि॒मते॒ तस्क॑राणां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: सृका॒यिभ्यो॒ जिघा॑ᳪसद्भ्यो मुष्ण॒तां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ऽसि॒मद्भ्यो॒ नक्त॒ञ्चर॑द्भ्यो विकृ॒न्तानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

वञ्चक (फसवणारा) आणि परिवञ्चक (महाफसवणारा) यांना; स्तायू (लुटेरे) यांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—निषङ्गी (खड्गधारी), इषुधिमत् (तरकशधारी) याला; तस्करांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—सृकायि (छुरी/कृपाणधारी), जिघांसु (मारण्यास उद्यत) यांना; लुटणाऱ्यांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—असिमत् (तलवारधारी), नक्तञ्चर (रात्री फिरणारे) यांना; विकृन्त (कापून छेद करणारे) यांच्या पतिला नमः।

Mantra 22

नम॑ उष्णी॒षिणे॑ गिरिच॒राय॑ कुलु॒ञ्चानां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ इषु॒मद्भ्यो॑ धन्वा॒यिभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑ आतन्वा॒नेभ्य॑: प्रति॒दधा॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑ आ॒यच्छ॒द्भ्यो ऽस्य॑द्भ्यश्च वो॒ नम॑:

उष्णीषिन् (पगडी/शिरोवेष्टनधारी), गिरिचर (पर्वतात विचरणारा) याला; कुलुञ्चांच्या पतिला नमः। नमः, नमः—तुम्ही इषुमत् (बाणधारी) आणि धन्वायिन् (धनुर्धर) आहात—तुम्हांला नमः। नमः, नमः—तुम्ही (धनुष्य) ताणणारे आणि (बाण) प्रत्यधाणारे/जोडणारे—तुम्हांला नमः। नमः, नमः—तुम्ही (दोरा) ओढणारे आणि (बाण) सोडणारे—तुम्हांला नमः।

Mantra 23

नमो॑ विसृ॒जद्भ्यो॒ विध्य॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑: स्व॒पद्भ्यो॒ जाग्र॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒: शया॑नेभ्य॒ आसी॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒स्तिष्ठ॑द्भ्यो॒ धाव॑द्भ्यश्च वो॒ नम॑:

जे विसर्जन/सोडून देतात आणि जे भेदतात/वेधतात—तुम्हां सर्वांना नमस्कार, नमस्कार. जे झोपतात आणि जे जागे असतात—तुम्हां सर्वांना नमस्कार, नमस्कार. जे पडलेले आहेत आणि जे बसलेले आहेत—तुम्हां सर्वांना नमस्कार, नमस्कार. जे उभे आहेत आणि जे धावतात—तुम्हां सर्वांना नमस्कार.

Mantra 24

नम॑: स॒भाभ्य॑: स॒भाप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमोऽश्वे॒भ्यो ऽश्व॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑ आव्या॒धिनी॑भ्यो वि॒विध्य॑न्तीभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒ उग॑णाभ्यस्तृᳪह॒तीभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

सभांना नमः; आणि सभापतींनाही तुम्हांस नमः. अश्वांना नमः; आणि अश्वपतींनाही तुम्हांस नमः. वेध करणाऱ्यांना नमः; आणि विविध प्रकारे प्रहार करणाऱ्यांनाही तुम्हांस नमः. उग्र गणांना नमः; आणि प्रबळ, दमन करणाऱ्यांनाही तुम्हांस नमः.

Mantra 25

नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ व्राते॑भ्यो॒ व्रात॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ गृत्से॑भ्यो॒ गृत्स॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ विरू॑पेभ्यो वि॒श्वरू॑पेभ्यश्च वो॒ नम॑:

गणांना व गणपतींना तुम्हांस नमस्कार! व्रातांना व व्रातपतींना तुम्हांस नमस्कार! गृत्सांना व गृत्सपतींना तुम्हांस नमस्कार! विरूपांना व विश्वरूपांना तुम्हांस नमस्कार!

Mantra 26

नम॒: सेना॑भ्यः सेना॒निभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ र॒थिभ्यो॑ अर॒तेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑: क्ष॒त्तृभ्य॑: संग्रही॒तृभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ म॒हद्भ्यो॑ अर्भ॒केभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

सेनांना व सेनानींना तुम्हांस नमस्कार! रथींना व अरातांना (पायदळांना) तुम्हांस नमस्कार! क्षत्तृांना व संग्रहीतृांना तुम्हांस नमस्कार! महानांना व अर्भकांना (लहानांना) तुम्हांस नमस्कार!

Mantra 27

नम॒स्तक्ष॑भ्यो रथका॒रेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॒: कुला॑लेभ्यः कु॒र्मारे॑भ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ निषा॒देभ्य॑: पु॒ञ्जिष्टे॑भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑: श्व॒निभ्यो॑ मृग॒युभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

तक्षांना (सुतारांना) व रथकारांना तुम्हांस नमस्कार! कुलालांना (कुंभारांना) व कुर्मारांना (लोहारांना) तुम्हांस नमस्कार! निषादांना व पुंजिष्टांना (ढीग करणाऱ्यांना) तुम्हांस नमस्कार! श्वनींना (कुत्रे पाळणाऱ्यांना) व मृगयूंना (शिकाऱ्यांना) तुम्हांस नमस्कार!

Mantra 28

नम॒: श्वभ्य॒: श्वप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ भ॒वाय॑ च रु॒द्राय॑ च॒ नम॑: श॒र्वाय॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नमो॒ नील॑ग्रीवाय च शिति॒कण्ठा॑य च

कुत्र्यांना नमस्कार; आणि कुत्र्यांच्या अधिपतींनाही तुम्हांस नमस्कार. भव व रुद्र यांना नमस्कार. शर्व व पशुपती यांना नमस्कार. नीलग्रीव व शितिकण्ठ यांना नमस्कार.

Mantra 29

नम॑: कप॒र्दिने॑ च॒ व्यु॒प्तकेशाय च॒ नम॑: सहस्रा॒क्षाय॑ च श॒तध॑न्वने च॒ नमो॑ गिरिश॒याय॑ च शिपिवि॒ष्टाय॑ च॒ नमो॑ मी॒ढुष्ट॑माय॒ चेषु॑मते च

कपर्दिन् (जटाधारी) यास नमः, आणि व्युप्तकेश (सुटलेले केश असलेला) यास नमः। सहस्राक्ष (हजार नेत्रांचा) यास नमः, आणि शतधन्वन् (शंभर धनुष्यांचा) यास नमः। गिरिशय (पर्वतनिवासी) यास नमः, आणि शिपिविष्ट (तेजामध्ये प्रविष्ट) यास नमः। मीढुष्टम (अत्यंत दाता) यास नमः, आणि इषुमत् (बाणांनी युक्त) यास नमः।

Mantra 30

नमो॑ ह्र॒स्वाय॑ च वाम॒नाय॑ च॒ नमो॑ बृह॒ते च॒ वर्षी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒द्धाय॑ च स॒वृधे॑ च॒ नमोऽग्र्या॑य च प्रथ॒माय॑ च

ह्रस्वाला नमस्कार, वामनाला नमस्कार. बृहदाला नमस्कार, आणि त्याहूनही अधिक महान (वर्षीयस्) याला नमस्कार. वृद्धाला नमस्कार, आणि जो संगतीने वाढतो (सवृद्धे) त्याला नमस्कार. अग्र्याला नमस्कार, आणि प्रथमाला नमस्कार.

Mantra 31

नम॑ आ॒शवे॑ चाजि॒राय॑ च॒ नम॒: शीघ्र्या॑य च॒ शीभ्या॑य च॒ नम॒ ऊर्म्या॑य चावस्व॒न्या॒य च॒ नमो॑ नादे॒याय॑ च॒ द्वीप्या॑य च

आशवाला नमस्कार, अजिराला नमस्कार. शीघ्र्याला नमस्कार, आणि शीभ्याला नमस्कार. ऊर्म्याला नमस्कार, आणि अवस्वन्याला नमस्कार. नादेयाला नमस्कार, आणि द्वीप्याला नमस्कार.

Mantra 32

नमो॑ ज्ये॒ष्ठाय॑ च कनि॒ष्ठाय॑ च॒ नम॑: पूर्व॒जाय॑ चापर॒जाय॑ च॒ नमो॑ मध्य॒माय॑ चापग॒ल्भाय॑ च॒ नमो॑ जघ॒न्या॒य च बु॒ध्न्या॒य च

ज्येष्ठाला नमस्कार, आणि कनिष्ठाला नमस्कार. पूर्वजाला नमस्कार, आणि अपरजाला नमस्कार. मध्यमाला नमस्कार, आणि अपगल्भाला नमस्कार. जघन्याला नमस्कार, आणि बुध्न्याला नमस्कार.

Mantra 33

नम॒: सोभ्या॑य च प्रतिस॒र्या॒य च॒ नमो॒ याम्या॑य च॒ क्षेम्या॑य च॒ नम॒: श्लोक्या॑य चावसा॒न्या॒य च॒ नम॑ उर्व॒र्या॒य च॒ खल्या॑य च

नमः सोभ्याय च प्रतिसर्याय च। नमो याम्याय च क्षेम्याय च। नमः श्लोक्याय च अवसान्याय च। नमः उर्वर्याय च खल्याय च॥

Mantra 34

नमो॒ वन्या॑य च॒ कक्ष्या॑य च॒ नम॑ः श्र॒वाय॑ च प्रतिश्र॒वाय॑ च॒ नम॑ आ॒शुषे॑णाय चा॒शुर॑थाय च॒ नम॒ः शूरा॑य चावभे॒दिने॑ च

वन्य (अरण्य) आणि कक्ष्य (झुडपे/झुरमुट) असणाऱ्यास नमस्कार; श्रव (यश/कीर्ती) आणि प्रतिश्रव (प्रतिध्वनी/उत्तर-प्रतिध्वनी) यांस नमस्कार; आशुषेण (वेगवान सेना) आणि आशुरथ (वेगवान रथ) यांस नमस्कार; शूर (वीर) आणि अवभेदिन् (भेदून पार जाणारा) यांस नमस्कार।

Mantra 35

नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒ नमो॑ व॒र्मिणे॑ च वरू॒थिने॑ च॒ नम॑ः श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च॒ नमो॑ दुन्दु॒भ्या॒य चाहन॒न्या॒य च

बिल्मिन् (शिरस्त्राण/हेल्मेटधारी) आणि कवचिन् (कवचधारी) यांस नमस्कार; वर्मिन् (वर्म/जिरह-बख्तरयुक्त) आणि वरूथिन् (रक्षण/आश्रय देणारा) यांस नमस्कार; श्रुत (प्रसिद्ध/श्रुतकीर्ती) आणि श्रुतसेन (प्रसिद्ध सेना असणारा) यांस नमस्कार; दुन्दुभि (नगारा/ढोल) आणि अहनन्य (अजेय/अपराजित) यांस नमस्कार।

Mantra 36

नमो॑ धृ॒ष्णवे॑ च प्रमृ॒शाय॑ च॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ चेषुधि॒मते॑ च॒ नम॑स्ती॒क्ष्णेष॑वे चायु॒धिने॑ च॒ नम॑: स्वायु॒धाय॑ च सु॒धन्व॑ने च

धृष्णु (धैर्यवान/निर्भय) आणि प्रमृश (आक्रमण करणारा/प्रहारक) यांस नमस्कार; निषङ्गिन् (खड्गधारी) आणि इषुधिमत् (तूणीर/तरकसधारी) यांस नमस्कार; तीक्ष्णेषु (तीक्ष्ण बाण असणारा) आणि आयुधिन् (शस्त्रधारी) यांस नमस्कार; स्वायुध (स्वतः शस्त्रयुक्त) आणि सुधन्वन् (उत्तम धनुष्य असणारा/श्रेष्ठ धनुर्धर) यांस नमस्कार।

Mantra 37

नम॒: स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नम॒: काट्या॑य च॒ नीप्या॑य च॒ नम॒: कुल्या॑य च सर॒स्या॒य च॒ नमो॑ नादे॒याय॑ च वैश॒न्ताय॑ च

स्रुत्या (पायवाट/वाट) याच्या अधिपतीस नमः, पथ्या (मुख्य मार्ग/रस्ता) याच्या अधिपतीस नमः। काट्या (कापलेला मार्ग/कट-वे) याच्या अधिपतीस नमः, नीप्या (सखल भूमी/खालचा भाग) याच्या अधिपतीस नमः। कुल्या (कालवा/नाला) याच्या अधिपतीस नमः, सरस्या (सरोवर/तळे) याच्या अधिपतीस नमः। नादेय (नदीसंबंधी/नदीकाठचा) याच्या अधिपतीस नमः, वैशन्त (वस्तीच्या दिशेने जाणारा आगमन-मार्ग) याच्या अधिपतीस नमः।

Mantra 38

नम॒: कूप्या॑य चाव॒ट्या॑य च॒ नमो॒ वीध्र्या॑य चात॒प्या॒य च॒ नमो॒ मेघ्या॑य च च विद्यु॒त्या॒य च॒ नमो॒ वर्ष्या॑य चाव॒र्ष्याय॑ च

कूप्या (विहीर/कूप) याच्या अधिपतीस नमः, अवट्या (खड्डा/गर्त) याच्या अधिपतीस नमः। वीध्र्या (भेग-नाला/चिरा-निकास) याच्या अधिपतीस नमः, आतप्या (ताप/कडक ऊन) याच्या अधिपतीस नमः। मेघ्या (मेघ) याच्या अधिपतीस नमः, विद्युत्या (विद्युत/विज) याच्या अधिपतीस नमः। वर्ष्या (वर्षा) याच्या अधिपतीस नमः, अवर्ष्या (अवर्षा/वर्षाभाव) याच्या अधिपतीस नमः।

Mantra 39

नमो॒ वात्या॑य च॒ रेष्म्या॑य च॒ नमो॑ वास्त॒व्या॒य च वास्तु॒पाय॑ च॒ नम॒: सोमा॑य च रु॒द्राय॑ च॒ नम॑स्ता॒म्राय॑ चारु॒णाय॑ च

वात्या (वादळी वारा) यास नमस्कार आणि रेष्म्य (लगामधारी/नियंत्रक) यास नमस्कार। वास्तव्य (अंतर्वासी) यास नमस्कार आणि वास्तुप (गृह-रक्षक) यास नमस्कार। सोमास नमस्कार आणि रुद्रास नमस्कार। ताम्र (तांबूसवर्ण) यास नमस्कार आणि अरुण (अरुणवर्ण) यास नमस्कार.

Mantra 40

नम॑: श॒ङ्गवे॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नम॑ उ॒ग्राय॑ च भी॒माय॑ च॒ नमो॑ऽग्रेव॒धाय॑ च दूरेव॒धाय॑ च॒ नमो॑ ह॒न्त्रे च॒ हनी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यो॒ नम॑स्ता॒राय॑

शङ्गव (कल्याणकारी) यास नमस्कार आणि पशुपतीस नमस्कार। उग्रास नमस्कार आणि भीमास नमस्कार। अग्रेवध (जवळून संहार करणारा) यास नमस्कार आणि दूरेवध (दूरून संहार करणारा) यास नमस्कार। हन्त्रे (प्रहारक) यास नमस्कार आणि हनीयसे (अधिक विनाशक) यास नमस्कार। हरिकेश (हरित/तांबूस केश असलेले) वृक्ष यांस नमस्कार; तारेला नमस्कार.

Mantra 41

नम॑: शम्भ॒वाय॑ च मयोभ॒वाय॑ च॒ नम॑: शङ्क॒राय॑ च मयस्क॒राय॑ च॒ नम॑: शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च

शम्भव (कल्याणदाता) यास नमस्कार आणि मयोभव (आनंददाता) यास नमस्कार. शंकर (उपकारकर्ता) यास नमस्कार आणि मयस्कर (कल्याणकर्ता) यास नमस्कार. शिव (मंगलमय) यास नमस्कार आणि शिवतर (अतिशय मंगलमय) यास नमस्कार.

Mantra 42

नम॒: पार्या॑य चावा॒र्या॒य च॒ नम॑: प्र॒तर॑णाय चो॒त्तर॑णाय च॒ नम॒स्तीर्थ्या॑य च॒ कूल्या॑य च॒ नम॒: शष्प्या॑य च॒ फेन्या॑य च

पार्य (पलीकडील/दूर तीराचा) यास नमस्कार आणि अवार्य (इकडील/जवळच्या तीराचा) यास नमस्कार. प्रतरण (पार उतरविणारा) यास नमस्कार आणि उत्तररण (पार पोहोचविणारा) यास नमस्कार. तीर्थ्य (तीर्थस्वरूप) यास नमस्कार आणि कूल्य (तटस्वरूप) यास नमस्कार. शष्प्य (नव्या गवतात स्थित) यास नमस्कार आणि फेन्य (फेसात स्थित) यास नमस्कार.

Mantra 43

नम॑: सिक॒त्या॒य च प्रवा॒ह्या॒य च॒ नम॑: किᳪशि॒लाय॑ च क्षय॒णाय॑ च॒ नम॑: कप॒र्दिने॑ च पुल॒स्तये॑ च॒ नम॑ इरि॒ण्या॒य च प्रप॒थ्या॒य च

सिकत्य (वाळूमय) यास नमस्कार आणि प्रवाह्य (प्रवाहाने वाहून नेला जाणारा/प्रवाहप्रेरित) यास नमस्कार. किंशिला (खडीमय) यास नमस्कार आणि क्षयण (स्थिर/क्षय करणारा) यास नमस्कार. कपर्दिन् (जटाधारी) यास नमस्कार आणि पुलस्त्य यास नमस्कार. इरिण्य (लवणीय ऊसर/बंजर भूमीचा) यास नमस्कार आणि प्रपथ्य (महामार्ग/राजमार्गाचा) यास नमस्कार.

Mantra 44

नमो॒ व्रज्या॑य च॒ गोष्ठ्या॑य च॒ नम॒स्तल्प्या॑य च॒ गेह्या॑य च॒ नमो॑ हृद॒य्या॒य च निवे॒ष्प्या॒य च॒ नम॒: काट्या॑य च गह्वरे॒ष्ठाय॑ च

नमो व्रज्याय च गोष्ठ्याय च। नमस्तल्प्याय च गेह्याय च। नमो हृदय्याय च निवेष्प्याय च। नमः काट्याय च गह्वरेष्ठाय च॥

Mantra 45

नम॒: शुष्क्या॑य च हरि॒त्या॒य च॒ नम॑: पाᳪस॒व्या॒य च रज॒स्या॒य च॒ नमो॒ लोप्या॑य चोल॒प्या॒य च॒ नम॒ ऊर्व्या॑य च॒ सूर्व्या॑य च

नमः शुष्क्याय च हरित्याय च। नमः पांसव्याय च रजस्याय च। नमो लोप्याय चोलप्याय च। नमः ऊर्व्याय च सूर्व्याय च॥

Mantra 46

नम॑: प॒र्णाय॑ च पर्णश॒दाय॑ च॒ नम॑ उद्गु॒रमा॑णाय चाभिघ्न॒ते च॒ नम॑ आखिद॒ते च॑ प्रखिद॒ते च॒ नम॑ इषु॒कृद्भ्यो॑ धनु॒ष्कृद्भ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ᳪ हृद॑येभ्यो॒ नमो॑ विचिन्व॒त्केभ्यो॒ नमो॑ विक्षिण॒त्केभ्यो॒ नम॑ आनिर्ह॒तेभ्य॑:

पर्णाला नमस्कार, आणि पर्णात आसनस्थ (पर्णशद) यालाही नमस्कार। उद्गुरमाण (उठून उभा राहणारा) याला नमस्कार, आणि अभिघ्नत (प्रहार करणारा) यालाही नमस्कार। आखिदत (भेदणारा) याला नमस्कार, आणि प्रखिदत (तीव्र/गंभीर रीतीने भेदणारा) यालाही नमस्कार। हे इषुकृद् (बाण करणारे) आणि धनुष्कृद् (धनुष्य करणारे), तुम्हांला नमस्कार। हे किरिक (Kirika) गण, देवांच्या हृदयांत वसणारे, तुम्हांला पुन्हा पुन्हा नमस्कार। विचिन्वत्क (शोधून निवडणारे) यांना नमस्कार, विक्षिणत्क (छाटणी/विभाजन करणारे) यांना नमस्कार, आणि आनिर्हत (अचल/अपराजित) यांना नमस्कार।

Mantra 47

द्रापे॒ अन्ध॑सस्पते॒ दरि॑द्र॒ नील॑लोहित । आ॒सां प्र॒जाना॑मे॒षां प॑शू॒नां मा भे॒र्मा रो॒ङ्मो च॑ न॒: किंच॒नाम॑मत्

हे द्राप, अन्धस् (रस) याचा स्वामी, हे दरिद्र (भ्रमणशील) नील-लोहित! आमच्या या प्रजांच्या आणि या पशूंच्या बाबतीत—कोणीही भयभीत होऊ नये, कोणीही आक्रोश करू नये; आणि आम्हांला कोणत्याही प्रकारची कोणतीही हानी होऊ नये।

Mantra 48

इ॒मा रु॒द्राय॑ त॒वसे॑ कप॒र्दिने॑ क्ष॒यद्वी॑राय॒ प्र भ॑रामहे म॒तीः । यथा॒ शमस॑द् द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ विश्वं॑ पु॒ष्टं ग्रामे॑ अ॒स्मिन्न॑नातु॒रम्

आम्ही या भक्तिपूर्ण मती रुद्रासाठी अर्पण करीत आहोत—पराक्रमी, कपर्दिन् (जटाधारी), आणि क्षयद्वीर (वीरांनी युक्त निवासाचा स्वामी) याच्यासाठी। द्विपद व चतुष्पद यांचे कल्याण होवो; आणि या ग्रामात सर्व पृष्टि (समृद्धी) अव्यथ, अनातुर राहो.

Mantra 49

या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूः शि॒वा वि॒श्वाहा॑ भेष॒जी । शि॒वा रु॒तस्य॑ भेष॒जी तया॑ नो मृड जी॒वसे॑

हे रुद्रा! तुझी जी शिव (कल्याणकारी) तनू—सदा उपचार करणारी, औषधि-स्वरूप—ऋताची ती शिव औषधि; तिच्याच द्वारे आमच्यावर कृपा कर, आम्ही जगण्यासाठी.

Mantra 50

परि॑ नो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिर्वृ॑णक्तु॒ परि॑ त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः । अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यस्तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृड

रुद्राची हेति (प्रहार) आमच्या भोवती फिरून आम्हाला न लागो; उग्र व अहितकारी याची पापमय दुर्मतीही आमच्यापासून दूर जावो. हे मीढ्वस् (उदार दाता), हे मघवद्भ्यः (दानशीलां) प्रति स्थिर राहून शांत हो; आमच्या बालकासाठी व आमच्या संततीसाठी कृपेने आपला अनुग्रह विस्तार, आम्हाला मृड (शांती) दे.

Mantra 51

मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑: सु॒मना॑ भव । प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑धं नि॒धाय॒ कृत्तिं॒ वसा॑न॒ आ च॑र॒ पिना॑कं॒ बिभ्र॒दा ग॑हि

हे मीढुष्टम (अत्यंत उदार), हे शिवतम (अत्यंत कल्याणकारी), आमच्याप्रति शिव (मंगलमय) होऊन सुमना (सद्भावयुक्त) हो. परम वृक्षावर आपले आयुध ठेवून, कृत्ति (चर्म) परिधान करून, पिनाक धारण करून आमच्या जवळ ये—इकडे ये.

Mantra 52

विकि॑रिद्र॒ विलो॑हित॒ नम॑स्ते अस्तु भगवः । यास्ते॑ स॒हस्र॑ᳪ हे॒तयो॒ऽन्यम॒स्मन्नि व॑पन्तु॒ ताः

हे विकिरिद्र (विखुरणारा), हे विलोहित (रक्तवर्ण), हे भगवन्—तुला नमस्कार असो. तुझ्या ज्या सहस्र हेति (हजारो प्रहार/बाण) आहेत, त्या आमच्यापासून वेगळ्या होऊन अन्यत्रच पडोत; आमच्यापासून दूरच फेकल्या जावोत.

Mantra 53

स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो बा॒ह्वोस्तव॑ हे॒तय॑: । तासा॒मीशा॑नो भगवः परा॒चीना॒ मुखा॑ कृधि

हे भगवन्, हे ईशान! तुझ्या बाहूंमध्ये सहस्र—होय, सहस्र—हेतयः (प्रहारक अस्त्रे) आहेत. हे प्रभो, त्यांचे मुख (धार) आमच्यापासून पराचीन—विमुख—कर.

Mantra 54

असं॑ख्याता स॒हस्रा॑णि॒ ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या॑म् । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

पृथ्वीवर अधिष्ठित असंख्य सहस्र रुद्र आहेत—त्यांचे धनुष्य येथेपासून सहस्र-योजन दूर ठेवून दे.

Mantra 55

अ॒स्मिन् म॑ह॒त्य॒र्ण॒वे ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

या महान अर्णवात, अंतरिक्षात, भवा अधिष्ठित आहेत—त्यांचे धनुष्य येथेपासून सहस्र-योजन दूर ठेवून दे.

Mantra 56

नील॑ग्रीवाः शिति॒कण्ठा॒ दिव॑ᳪ रु॒द्रा उप॑श्रिताः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

नीलग्रीव, शितिकंठ—जे रुद्र दिव्यात (स्वर्गात) आश्रित आहेत—त्यांचे धनुष्य येथेपासून सहस्र-योजन दूर ठेवून दे.

Mantra 57

नील॑ग्रीवाः शिति॒कण्ठा॑: श॒र्वा अ॒धः क्ष॑माच॒राः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

नीलग्रीव, शितिकंठ असे शर्व (रुद्रगण) जे पृथ्वीवर अधःभागी विचरतात; येथून सहस्र-योजन दूर त्यांच्या धनुष्यांना खाली ठेव.

Mantra 58

ये वृ॒क्षेषु॑ श॒ष्पिञ्ज॑रा॒ नील॑ग्रीवा॒ विलो॑हिताः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

जे वृक्षांमध्ये आहेत—शष्पिंजर (पिवळसर), नीलग्रीव, विलोहित (लालवर्ण); येथून सहस्र-योजन दूर त्यांच्या धनुष्यांना खाली ठेव.

Mantra 59

ये भू॒ताना॒मधि॑पतयो विशि॒खास॑: कप॒र्दिन॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

हे भूतांचे अधिपतीहो! हे विशिखास (विचित्र शिखाधारीहो)! हे कपर्दिनः (जटाधारी/शिखा-मुडधारीहो)! त्यांच्या धनुष्यांना सहस्र योजन दूरच ठेवून द्या—ती खाली ठेववा.

Mantra 60

ये प॒थां प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा आ॑यु॒र्युध॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

हे मार्गांचे रक्षकांनो, हे ऐलबृदांनो, हे आयुष्याविरुद्ध युद्ध करणाऱ्यांनो—त्यांची धनुष्ये सहस्र-योजन अंतरावर खाली ठेवून दे.

Mantra 61

ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काह॑स्ता निष॒ङ्गिण॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

हे तीर्थांत संचार करणाऱ्यांनो, हे भालाहस्तांनो, हे निषंगधाऱ्यांनो—त्यांची धनुष्ये सहस्र-योजन अंतरावर खाली ठेवून दे.

Mantra 62

येऽन्ने॑षु वि॒विध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जना॑न् । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

हे जे अन्नात, पात्रांत, पित असलेल्या जनांना भेदता—त्यांची धनुष्ये सहस्र-योजन अंतरावर खाली ठेवून दे.

Mantra 63

य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूया॑ᳪसश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

जे रुद्र—एवढेच आणि याहूनही अधिक—दिशांमध्ये व्याप्त होऊन स्थित आहेत, त्यांच्या धनुष्यांना तू सहस्र-योजन अंतरावर ठेवून दे.

Mantra 64

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ ये दि॒वि येषां॑ व॒र्षमिष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

दिव्यात असलेल्या त्या रुद्रांना नमस्कार असो, ज्यांचे बाण म्हणजे वर्षा. त्यांच्यासाठी पूर्वेस दहा, दक्षिणेस दहा, पश्चिमेस दहा, उत्तरेस दहा आणि ऊर्ध्व दिशेस दहा. त्यांना नमस्कार असो. ते आम्हांला वाचवोत, ते आम्हांवर कृपा करोत. ज्याचा आम्ही द्वेष करतो आणि जो आमचा द्वेष करतो—त्याला आम्ही त्यांच्या जबड्यात (जम्भे) अर्पण करतो.

Mantra 65

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ येऽन्तरि॑क्षे॒ येषां॒ वात॒ इष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

अंतरिक्षात असलेल्या त्या रुद्रांना नमस्कार असो, ज्यांचे बाण म्हणजे वायु. त्यांच्यासाठी पूर्वेस दहा, दक्षिणेस दहा, पश्चिमेस दहा, उत्तरेस दहा आणि ऊर्ध्व दिशेस दहा. त्यांना नमस्कार असो. ते आम्हांला वाचवोत, ते आम्हांवर कृपा करोत. ज्याचा आम्ही द्वेष करतो आणि जो आमचा द्वेष करतो—त्याला आम्ही त्यांच्या जबड्यात (जम्भे) अर्पण करतो.

Mantra 66

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ ये पृ॑थि॒व्यां येषा॒मन्न॒मिष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

पृथ्वीवर असलेल्या त्या रुद्रांना नमस्कार असो, ज्यांचे बाण म्हणजे अन्न. त्यांच्यासाठी पूर्वेस दहा, दक्षिणेस दहा, पश्चिमेस दहा, उत्तरेस दहा आणि ऊर्ध्व दिशेस दहा. त्यांना नमस्कार असो. ते आम्हांला वाचवोत, ते आम्हांवर कृपा करोत. ज्याचा आम्ही द्वेष करतो आणि जो आमचा द्वेष करतो—त्याला आम्ही त्यांच्या जबड्यात (जम्भे) अर्पण करतो.

Frequently Asked Questions

The mantras function as a ritual speech-act of śānti: Rudra’s feared weapon-power is acknowledged and then redirected—made harmless to the sacrificer and turned into protective guardianship of the rite and community.

It holds them together: the same Lord who wounds is also mīḍhuṣṭama (“most gracious”). By salutation and surrender, the text seeks Rudra’s śivā tanū—his auspicious body—so that terror resolves into protection.

Agni stabilizes and seals the sacrificial work. After the intense Rudra-śānti, Agni-oriented formulas re-establish auspicious order and ensure the rite’s completion and safeguarding.