Shukla Yajur Veda — Adhyaya 16, Mantra 19

Rishi: Traditional attribution within the Śatarudriya complex (Rudra-hymn lineage; often transmitted without a single fixed ṛṣi in ritual handbooks)

Devata: Rudra (in multiple epithets/functional sovereignties)

Chandas: Mixed/prose-nivṛt style typical of Yajus-formulas (not a single fixed metrical chandas)

Samhita Patha (Devanagari)

नमो॒ रोहि॑ताय स्थ॒पत॑ये वृ॒क्षाणां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भुव॒न्तये॑ वारिवस्कृ॒तायौष॑धीनां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ म॒न्त्रिणे॑ वाणि॒जाय॒ कक्षा॑णां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ उ॒च्चैर्घो॑षायाक्र॒न्दय॑ते पत्ती॒नां पत॑ये॒ नम॑:

Transliteration

námo róhitāya sthapátaye vṛkṣā́ṇāṃ pátaye námo námo bhuvantáye vārivaskṛtā́yauṣádhīnāṃ pátaye námo námo mantríṇe vāṇijā́ya kákṣāṇāṃ pátaye námo náma uccáirghoṣāyākrandáyate pattīnā́ṃ pátaye námaḥ

Translation

रोहिताला नमस्कार; स्थपतिला (निर्माता/अधिष्ठाता) नमस्कार; वृक्षाणां पतये (वृक्षांच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—भुवन्त (भवमान) याला, वारिवस्कृत (कल्याणकारी, निर्बंधरहित गती देणारा) याला—ओषधीनां पतये (औषधींच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—मन्त्रिणे (सल्लागार) याला, वाणिजाय (व्यापारी) याला—कक्षाणां पतये (झुडपे/दाटीच्या स्वामीला) नमस्कार. नमस्कार, नमस्कार—उच्चैर्घोष (उच्च स्वर) असणाऱ्यास, आक्रन्दयते (आक्रोश/कंठशोष घडविणाऱ्यास)—पत्तीनां पतये (दळ/समूहांच्या स्वामीला) नमस्कार.

Padapatha (Word Analysis)

नमः । रोहिताय । स्थपतये । वृक्षाणाम् । पतये । नमः । नमः । भुवन्तये । वारिवस्कृताय । ओषधीनाम् । पतये । नमः । नमः । मन्त्रिणे । वाणिजाय । कक्षाणाम् । पतये । नमः । नमः । उच्चैः-घोषाय । आक्रन्दयते । पत्तीनाम् । पतये । नमः ।

Word by Word

• नमः: obeisance, salutation
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) अव्यय-प्रयोग

• रोहिताय: to Rohita (the Rudra-form ‘Rohita’)
• रोहिताय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: रोहित (प्रातिपदिक)

• स्थपतये: to the lord/overseer (master-builder)
• स्थपतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्थपति (प्रातिपदिक)

• वृक्षाणाम्: of trees
• वृक्षाणाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• पतये: to the lord
• पतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• भुवन्तये: to the existing one / to the being
• भुवन्तये: Sampradāna
• Type: Adjective/Noun
• Root: भुवन्त् (प्रातिपदिक; सत्-प्रत्ययान्त)

• वारिवस्कृताय: to the beneficent one / the one who provides good dwelling/protection
• वारिवस्कृताय: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: वारिवस्कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)

• औषधीनाम्: of herbs/plants
• औषधीनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• पतये: to the lord
• पतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पति

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• मन्त्रिणे: to the counsellor / possessor of mantras
• मन्त्रिणे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)

• वाणिजाय: to the trader/merchant
• वाणिजाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वाणिज (प्रातिपदिक)

• कक्षाणाम्: of girdles/belts (or boundary-strips)
• कक्षाणाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: कक्षा (प्रातिपदिक)

• पतये: to the lord
• पतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पति

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

• उच्चैर्घोषाय: to the loud-sounding one
• उच्चैर्घोषाय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: उच्चैर्घोष (प्रातिपदिक; समास)

• आक्रन्दयते: he cries out / he makes a loud cry
• आक्रन्दयते: Kartā (implicit: he)
• Type: Verb
• Root: आ√क्रन्द् (धातु)

• पत्तीनाम्: of foot-soldiers / retainers
• पत्तीनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: पत्ती (प्रातिपदिक)

• पतये: to the lord
• पतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पति

• नमः: obeisance
• नमः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्

Entities Mentioned

• Rudra (Rohita / Sthapati / Vṛkṣāṇāṃ Pati)
• Rudra (Bhuvant / Vārivaskṛta / Auṣadhīnāṃ Pati)
• Rudra (Mantrin / Vāṇij / Kakṣāṇāṃ Pati)
• Rudra (Uccairghoṣa / Ākrandayat / Pattīnām Pati)