Rig Veda 8.90.2: Mandala 8, Sukta 90, Mantra 2
Sukta 8.90
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥
Transliteration
tváṃ dātā́ prathamó rā́dhasām asyási satyá īśānakṛ́t | tuvídyumnasya yújyā́ vṛṇīmahe putrásya śávaso maháḥ ||
Translation
तू राधसांचा (फलप्राप्तींचा) प्रथम दाता आहेस; तू सत्य ईशान आहेस, जो प्रभुत्व सिद्ध करतो. तुझ्या तुविद्युम्न (बहुदीप्त) तेजाच्या युज्येला आम्ही वरण करतो—पुत्रत्वाची ती महान शवस्-शक्ती, जी आमच्यात बळ वाढवते।
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Root√दा (दाने) → दातृ (कर्तरि-तृन्)
प्रथमःfirst, foremost
प्रथमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
राधसाम्of gifts/bounties
राधसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one/this)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(अस्ति-क्रिया; कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
सत्यःtrue
सत्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
ईशानकृत्sovereign-doer; one who acts as lord
ईशानकृत्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeCompound (adjectival epithet)
Rootईशान (प्रातिपदिक, ‘ruling/sovereign’) + √कृ (करणे) → कृत् (कृदन्त, ‘maker/doer’)
तुविद्युम्नस्यof great glory/splendour
तुविद्युम्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (genitive compound)
Rootतुवि (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘much, greatly’) + द्युम्न (नपुंसक-प्रातिपदिक) → तुविद्युम्न (समास-प्रातिपदिक)
युज्याto be joined/appropriated; fitting
युज्या:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√युज् (योजने) → युज्य (यत्/ण्यत्-प्रत्यय, ‘fit to be yoked/used’)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
(क्रिया; कर्तृ=वयम्)
TypeVerb
Root√वृ (वरणे)
पुत्रस्यof the son
पुत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
शवसःof strength, might
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
महःof greatness; of the great (power)
महः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत्/महि (प्रातिपदिक; ‘greatness’) / महस् (नपुंसक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
