Rig Veda 8.53.8 — Mandala 8, Sukta 53, Mantra 8
Sukta 8.53
Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥
Transliteration
aháṃ hí te harivo bráhma vāja-yúr ā́jiṃ yāmi sádotibhiḥ | tvā́m íd evá tám amé sám aśva-yúr gavyúr ágre mathīnā́m ||
Translation
हे हरिवः, वाज-समृद्धीची इच्छा करणारे ब्रह्म (स्तुती-वचन) घेऊन, तुझ्या नित्य सहाय्यांनीच मी रण-प्रतियोगितेत प्रवेश करतो. अश्वबल व गो-समृद्धी इच्छित, मथनांच्या (अंतरंग दाब/सोम-मंथन) अग्रभागी, मी केवळ तुलाच इच्छितो आणि तुझ्याशीच संलग्न होतो.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेto/for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिवःO Hariva (Indra, having bay horses)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवत् (प्रातिपदिक; संबोधन-रूप)
ब्रह्मa sacred formulation/hymn
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वाजयुःseeking the prize/strength
वाजयुः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootवाजयु (प्रातिपदिक; वाज+यु ‘seeking prize/strength’)
आजिम्the race/contest
आजिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआजि (प्रातिपदिक)
यामिI go / I proceed
यामि:
—
TypeVerb
Rootया (धातु)
सदःthe seat/assembly (sacrificial session)
सदः:
कर्म (गन्तव्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्just, indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात)
एवonly, precisely
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
तमम्most (excellent)
तमम्:
कर्म (विशेषणम् ‘त्वाम्’)
TypeAdjective
Rootतम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्त’/superlative base)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अश्वयुःseeking horses
अश्वयुः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootअश्वयु (प्रातिपदिक; अश्व+यु ‘seeking horses’)
गव्युःseeking cows
गव्युः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootगव्यु (प्रातिपदिक; गो+यु ‘seeking cows’)
अग्रम्the foremost place/front
अग्रम्:
कर्म/अधिकरण (गमनस्य लक्ष्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
मथीनाम्of the churners/strivers (contenders)
मथीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमथिन् (प्रातिपदिक; ‘stirring/contending one’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.