Rig Veda 8.53.8: Mandala 8, Sukta 53, Mantra 8

Sukta 8.53

Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.53.8

Transliteration

aháṃ hí te harivo bráhma vāja-yúr ā́jiṃ yāmi sádotibhiḥ | tvā́m íd evá tám amé sám aśva-yúr gavyúr ágre mathīnā́m ||

Translation

हे हरिवः, वाज-समृद्धीची इच्छा करणारे ब्रह्म (स्तुती-वचन) घेऊन, तुझ्या नित्य सहाय्यांनीच मी रण-प्रतियोगितेत प्रवेश करतो. अश्वबल व गो-समृद्धी इच्छित, मथनांच्या (अंतरंग दाब/सोम-मंथन) अग्रभागी, मी केवळ तुलाच इच्छितो आणि तुझ्याशीच संलग्न होतो.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ते: to/for you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरिवः: O Hariva (Indra, having bay horses)
• हरिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: हरिवत् (प्रातिपदिक; संबोधन-रूप)

• ब्रह्म: a sacred formulation/hymn
• ब्रह्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• वाजयुः: seeking the prize/strength
• वाजयुः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: वाजयु (प्रातिपदिक; वाज+यु ‘seeking prize/strength’)

• आजिम्: the race/contest
• आजिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आजि (प्रातिपदिक)

• यामि: I go / I proceed
• यामि: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• सदः: the seat/assembly (sacrificial session)
• सदः: कर्म (गन्तव्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: सदस् (प्रातिपदिक)

• ऊतिभिः: with helps/aids
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: just, indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद्/इत् (निपात)

• एव: only, precisely
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• तमम्: most (excellent)
• तमम्: कर्म (विशेषणम् ‘त्वाम्’)
• Type: Adjective
• Root: तम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्त’/superlative base)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अश्वयुः: seeking horses
• अश्वयुः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: अश्वयु (प्रातिपदिक; अश्व+यु ‘seeking horses’)

• गव्युः: seeking cows
• गव्युः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: गव्यु (प्रातिपदिक; गो+यु ‘seeking cows’)

• अग्रम्: the foremost place/front
• अग्रम्: कर्म/अधिकरण (गमनस्य लक्ष्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• मथीनाम्: of the churners/strivers (contenders)
• मथीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मथिन् (प्रातिपदिक; ‘stirring/contending one’)