Rig Veda 8.33.17: Mandala 8, Sukta 33, Mantra 17
Sukta 8.33
Rishi: Medhātithi Kāṇva (hymn attribution)
Devata: Indra (speaker/authority invoked)
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रश्चिद्घा तदब्रवीत्स्त्रिया अशास्यं मनः । उतो अह क्रतुं रघुम् ॥
Transliteration
índraś cid ghā tád abravīt striyā́ aśā́syaṃ mánaḥ | utó áha krátum raghúm ||
Translation
इंद्रानेही असेच म्हटले: स्त्री-स्वभावाचे मन आज्ञेने वश होत नाही; तरीही त्यात वेगवान, तत्पर क्रतु (संकल्प-शक्ती) असते. तसेच आपल्या आतली ग्रहणशील चेतना बळाने नाही—जिंकून—प्रवृत्त केली जाते; मग ती झपाट्याने पुढे सरकते.
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चित्even; indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात/अव्यय)
घindeed; surely
घ:
—
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात/अव्यय)
तत्that (this statement/thing)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
—
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
स्त्रियाःof a woman
स्त्रियाः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
अशास्यम्not to be ruled/controlled; ungovernable
अशास्यम्:
विशेषण (मनः-विशेषण)
TypeAdjective (verbal derivative)
Root√शास् (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय) → शास्य; नञ्-पूर्वक: अ-शास्य
मनःmind
मनः:
कर्तृ (अस्ति/भवति इति गम्यते) / विषय
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
उतोand also; moreover
उतो:
—
TypeIndeclinable
Rootउ + तो (निपात-समूह; वैदिक अव्यय)
अहindeed; surely
अह:
—
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात/अव्यय)
क्रतुम्resolve; will; plan; intelligence
क्रतुम्:
कर्म (understood object: ‘(he knows/observes) the resolve’ etc.)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
रघुम्swift; quick
रघुम्:
विशेषण (क्रतुम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरघु (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.