Rig Veda 7.98.5: Mandala 7, Sukta 98, Mantra 5

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Indra (with Soma as allied power)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रेन्द्रस्य वोचं प्रथमा कृतानि प्र नूतना मघवा या चकार । यदेददेवीरसहिष्ट माया अथाभवत्केवलः सोमो अस्य ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.98.5

Transliteration

préndrasya vocaṃ prathamā́ kṛtā́ni prá nū́tanā maghávā yā́ cakā́ra | yadéd adevī́r asahiṣṭa māyā́ athā́bhavat kévalaḥ sómo asya ||

Translation

इंद्राच्या प्रथम कृत्यांचे आणि दानी मघवा यांनी केलेल्या नव्या कर्मांचे मी उच्चारण करतो. जेव्हा अदेवी शक्तींना त्याची ‘माया’ (पराक्रमयुक्त युक्ती) सहन झाली नाही, तेव्हा सोम पूर्णतः त्याचाच—केवळ त्याचाच—झाला.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वः: for you; to you
• वः: सम्प्रदान (recipient/for you) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• वोचम्: I proclaim / I have spoken
• वोचम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच्

• प्रथमा: first
• प्रथमा: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• कृतानि: deeds, things done
• कृतानि: कर्म (object of ‘vocham’: deeds spoken of)
• Type: Noun (verbal adjective used substantively)
• Root: कृ (PPP: कृत) / कृत (प्रातिपदिक)

• प्र: forth; anew
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• नूतना: new
• नूतना: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नूतन (प्रातिपदिक)

• मघवा: the bountiful one (Indra)
• मघवा: कर्ता (of चकार)
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• यानि: which (things)
• यानि: कर्म (object of चकार)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• चकार: has done, did
• चकार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ

• यत्: when; that
• यत्: —
• Type: Indeclinable (relative particle)
• Root: यद् (relative)

• एदत्: this
• एदत्: कर्म (object of implied verb ‘did/used’)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (demonstrative)

• देवी: the goddess
• देवी: कर्ता
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• रसहिष्ट: O most overpowering/most victorious
• रसहिष्ट: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: र-सहिष्ट (compound epithet; from √सह ‘to overcome/endure’ with superlative -इष्ठ)

• माया: magic power, artifice
• माया: कर्म / साधन (the ‘artifice/illusion’ as means)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• अथ: then
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (particle)

• अभवत्: became
• अभवत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू

• केवलः: alone, only
• केवलः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: केवल (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्ता (of अभवत्)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (of Indra)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (pronoun)