Rig Veda 7.9.6: Mandala 7, Sukta 9, Mantra 6

Sukta 7.9

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni (Jātavedas; protector and slayer of jarūtha)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन्यक्षि राये पुरंधिम् । पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.9.6

Transliteration

tvā́m agne samidhānó vásiṣṭho jarū́thaṃ han yákṣi rāyé purandhím | puru-nī́thā jātavedo jarasva yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ||

Translation

हे अग्ने, समिधांनी प्रज्वलित झालेल्या तुला वसिष्ठ हाक देतात—क्षय आणणारी दुर्बलता नष्ट कर; आमच्या रयि (समृद्धी) वाढीसाठी पुरंधि-शक्तीला यज्ञात प्रतिष्ठित कर. हे जातवेदस्, बहु-नीथ, प्रज्वलित हो; आणि स्वस्ति-शक्तींनी आम्हांला सदैव रक्षण कर.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• समिधा: with kindling-stick / with fuel
• समिधा: करण
• Type: Noun
• Root: समिध् (प्रातिपदिक)

• आनः: being kindled
• आनः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: आ-धा (धातु) → आ-धि (कृदन्त-आधार) / here as participial base in passive construction

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• जरूथम्: old age / decay
• जरूथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जरूथ (प्रातिपदिक)

• हन्यः: strike / smite
• हन्यः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• अक्षि: the eye
• अक्षि: कर्म (द्वितीयकर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षि (प्रातिपदिक)

• राये: for wealth
• राये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राय् (प्रातिपदिक)

• पुरंधिम्: bounty / abundance (bestowing plenty)
• पुरंधिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुरंधि (प्रातिपदिक)

• पुरुणीथा: O of many leadings / much-guiding
• पुरुणीथा: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-नीथ (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘many-guidings/leading much’)

• जातवेदः: O Jātavedas (knower of births / all-created)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: जात-वेदस् (प्रातिपदिक; समास)

• जरस्व: grow strong/ripe; become vigorous (lit. ‘age’)
• जरस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जॄ/जर् (धातु; ‘to grow old, to wear’)

• यूयम्: you (plural)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पात: protect
• पात: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to protect’)

• स्वस्तिभिः: with well-beings / with blessings
• स्वस्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• सदा: always
• सदा: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)