Rig Veda 5.3.9 — Mandala 5, Sukta 3, Mantra 9
Sukta 5.3
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.3)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अव स्पृधि पितरं योधि विद्वान्पुत्रो यस्ते सहसः सून ऊहे । कदा चिकित्वो अभि चक्षसे नोऽग्ने कदाँ ऋतचिद्यातयासे ॥
Transliteration
áva spṛdhi pitáraṃ yódhi vidvā́n putró yás te sahasaḥ sū́no ūhé | kadā́ cikitvo abhí cakṣase no 'gne kadā́ṃ ṛtácid yātayāse ||
Translation
हे अग्ने, पित्याशी अधोमुख स्पर्धा कर; जाणत्या पुत्राप्रमाणे युद्ध कर—तू जो सहस (बल) याचा सूनू आहेस, गूढ कर्मात स्थित आहेस. हे चिकीत्त्वन् (विवेकी), तू केव्हा आपल्या दृष्टीने आम्हांला पाहशील? हे अग्ने, केव्हा तू ऋत (सत्य-नियम) याच्याच बळावर आमचा मार्ग पुढे ढकलून, अडथळे दूर करशील?
Word by Word
अवdown, away; (as preverb)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
स्पृधिfight!, contend!
स्पृधि:
—
TypeVerb
Rootस्पृध् (स्पर्धते) / स्पृध्
पितरम्the father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
योधिfight!, battle!
योधि:
—
TypeVerb
Rootयुध् (युध्यते/योधति) / युध्
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā (विशेषणरूपेण संबोधनस्य/कर्तुः)
TypeAdjective
Rootविद् → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुत्र
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्धसूचकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
तेof you, your
ते:
—
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
सहसःof might, of strength
सहसः:
—
TypeNoun
Rootसहस्
सूनोO son
सूनो:
—
TypeNoun
Rootसूनु
ऊहेheeds, considers; plans/undertakes
ऊहे:
—
TypeVerb
Rootऊह्
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदा (प्रश्नाव्यय)
चिकित्वःO discerning one, O wise
चिकित्वः:
—
TypeAdjective
Rootचित्/चिकित् → चिकित्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
चक्षसेyou look, you behold
चक्षसे:
—
TypeVerb
Rootचक्ष् (चक्षते)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
—
TypeNoun
Rootअग्नि
कदान्when indeed?
कदान्:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदा + नु/अनु (Vedic particle) → कदान्
ऋतचित्even according to ṛta; truly
ऋतचित्:
—
TypeIndeclinable
Rootऋत + चित् (अव्यय/निपात ‘even’)
यातयासेyou set in motion/drive; you impel (towards)
यातयासे:
—
TypeVerb
Rootयातय् (caus./denom.) + आ- (उपसर्ग)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.