Rig Veda 4.17.4: Mandala 4, Sukta 17, Mantra 4

Sukta 4.17

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सुवीरस्ते जनिता मन्यत द्यौरिन्द्रस्य कर्ता स्वपस्तमो भूत् । य ईं जजान स्वर्यं सुवज्रमनपच्युतं सदसो न भूम ॥

Transliteration

suvī́ras te janitā́ manyata dyáur índrasya kartā́ svápastamo bhūt | yá īṃ jajā́na svaryáṃ suvájram anapacyútam sádašo ná bhū́ma ||

Translation

द्यौः (स्वर्ग) हेसुद्धा असे मानू लागला की तुझा जनिता इंद्रासाठी सर्वोत्कृष्ट कर्माचा कर्ता झाला; कारण त्यानेच त्याच्यासाठी स्वर्ग-विजयी, सु-वज्र, अचल—सदस् (सभा/आसन) यासारखा विशाल—वज्र उत्पन्न केला.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सु-वीरः: having good heroes; very heroic
• सु-वीरः: Kartā (विधेय-विशेषणः) / समनाधिकरणम्
• Type: Adjective
• Root: वीर (प्रातिपदिक) / उपसर्ग सु-

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जनिता: begetter; progenitor
• जनिता: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: √जन् (जनि) → जनितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• मन्यत: thought; deemed
• मन्यत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मन् (मन्यते)

• द्यौः: Heaven (Sky)
• द्यौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कर्ता: maker; doer
• कर्ता: Kartā (समनाधिकरणम् द्यौः/जनिता इत्यादिभिः)
• Type: Noun (agent)
• Root: √कृ → कर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सु-अपः-तमः: most skillful in work; best in deeds
• सु-अपः-तमः: Kartā (विधेय-विशेषणः) / समनाधिकरणम्
• Type: Adjective
• Root: अपस् (प्रातिपदिक) / उपसर्ग सु-; तमप् (superlative)

• भूत्: became
• भूत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भू

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईम्: indeed; him (emphatic particle in RV usage)
• ईम्: (particle; emphasis) / कर्म-सम्बन्धे सर्वनाम-प्रत्ययस्य सहचरः
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• जजान: has begotten; generated
• जजान: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √जन्

• स्वर्यम्: solar; radiant
• स्वर्यम्: Karma (विशेषणम्) सह सु-वज्रम्
• Type: Adjective
• Root: स्वर्य (प्रातिपदिक; ‘sunny/solar, belonging to svàr’)

• सु-वज्रम्: the good thunderbolt
• सु-वज्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक) / उपसर्ग सु-

• अनपच्युतम्: unfailing; not slipping away
• अनपच्युतम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अप-√च्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक, past passive participle) + न- (neg.)

• सदसः: of the assembly; of the seat
• सदसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सदस् (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: (simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• भूम: ground; foundation; base
• भूम: Adhikaraṇa/प्रमाण-उपमा (उपमान-शब्दः; ‘as the ground/foundation’)
• Type: Noun
• Root: भूमन् (प्रातिपदिक)