Rig Veda 3.55.13: Mandala 3, Sukta 55, Mantra 13
Sukta 3.55
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Ilā (and the Ṛta-nourishing Cow-symbol) under the One sovereignty
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः । ऋतस्य सा पयसापिन्वतेळा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
Transliteration
anyásyā vatsáṁ rihatī́ mimāya káyā bhuvā́ ní dadhe dhenúr ū́dhaḥ | ṛtásya sā́ páyasāpinvatéḷā mahád devānām asura-tvám ékam ||
Translation
दुसऱ्याच्या वत्साला चाटत ती हंबरते; कोणत्या भावाने/कशा अवस्थेने धेनू आपले थन खाली ठेवते? ऋताच्या पयस्ने ती फुगते—इळा; देवांचे एकच महत् असुरत्व (प्रभुत्व) आहे.
Word by Word
अन्यस्याःof another (female)
अन्यस्याः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
वत्सम्calf
वत्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
रिहतीlicks
रिहती:
कर्तृ
TypeVerb
Rootरिह् (धातु)
मिमायlowed, bellowed
मिमाय:
कर्तृ
TypeVerb
Rootमा (मिमाते/मिमाय; ‘to bellow/low’ वैदिक) (धातु)
कयाby what? how?
कया:
करण (instrumental: ‘by/with what?’)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-प्रातिपदिक)
भुवाby (what) means/existence; by what condition
भुवा:
करण
TypeNoun
Rootभू (धातु) / भुव (प्रातिपदिक: ‘being, existence’)
निdown, into; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
दधेhas placed; set
दधे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootधा (धातु)
धेनुःthe cow
धेनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
ऊधःudder
ऊधः:
कर्म
TypeNoun
Rootऊधस् (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
साshe
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पयसाwith milk
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
अपिन्वतेswells; becomes full; is filled
अपिन्वते:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपिव्/प्याय् (वैदिक caus./denom. ‘to make swell, fill, abound’) (धातु)
इळाIḷā (goddess of nourishment/oblation)
इळा:
कर्तृ/अधिष्ठान (subject in apposition)
TypeNoun
Rootइळा/इडा (प्रातिपदिक)
महत्great
महत्:
विशेषण/विधेय
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असुरत्वम्lordly power; asura-hood (sovereignty)
असुरत्वम्:
विधेय/कर्म (as ‘one great asuratva’)
TypeNoun (abstract)
Rootअसुरत्व (प्रातिपदिक; असुर + त्व)
एकम्one; single
एकम्:
विशेषण
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.