Rig Veda 3.12.1: Mandala 3, Sukta 12, Mantra 1
Sukta 3.12
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12)
Devata: Indrāgnī (dual deity)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राग्नी आ गतं सुतं गीर्भिर्नभो वरेण्यम् । अस्य पातं धियेषिता ॥
Transliteration
indrā́gnī ā́ gátam sutáṃ gī́rbhir nábho váreṇyam | asyá pātam dhiyéṣitā́ ||
Translation
हे इंद्रा-अग्नी, पिळलेल्या सोमाजवळ या—आमच्या स्तोत्रांनी आहूत त्या वरणीय ‘नभस्’ (उत्थान) कडे। धियेने प्रेरित—जागृत संकल्पाने—हा सोम प्या.
Word by Word
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
आhither, towards (here)
आ:
(क्रियाविशेषण; आगमन-क्रियायाः द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
गतम्come (you two)
गतम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
सुतम्the pressed (Soma)
सुतम्:
कर्म (गतम्—किम्?)
TypeNoun
Root√सु (सुनोति) → सुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns, with songs
गीर्भिः:
करण (स्तुतिभिः/वचोभिः)
TypeNoun
Rootगीर् (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘वाणी/स्तोत्र’)
नभःthe sky, the firmament
नभः:
कर्म (वरेण्यम् इति विशेष्य)
TypeNoun
Rootनभस् (नपुं. प्रातिपदिक)
वरेण्यम्choice-worthy, excellent
वरेण्यम्:
कर्म (नभः वरेण्यम्)
TypeAdjective
Root√वृ (वृणोति ‘choose’) → वरेण्य (कृदन्त/विशेषण)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of this’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातम्drink (you two)
पातम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पिबति ‘drink’)
धियेषिताimpelled by thought (i.e., prepared/urged by devotion)
धियेषिता:
कर्म (सुतम्—किंविशिष्टम्?)
TypeAdjective
Rootधि (स्त्री. ‘धिया’ = बुद्धि/प्रेरणा) + √इष् (इच्छति/इष्यति ‘impel’) → इषित (PPP) ; समास: धियेषित (तत्पुरुष) → धियेषिता (बहुव्रीहि/विशेषण)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.