Rig Veda 2.41.17: Mandala 2, Sukta 41, Mantra 17

Sukta 2.41

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Sarasvatī

Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh (requires metrical scan for certainty)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वे विश्वा सरस्वति श्रितायूंषि देव्याम् । शुनहोत्रेषु मत्स्व प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ॥

Transliteration

tvé víśvā sarasvati śritā́yūṁṣi devyā́m | śuná-hotreṣu matsva prá-jāṁ devi didiḍḍhi naḥ ||

Translation

हे देवी सरस्वती! तुझ्यातच आमची सर्व आयूंषि—जीवन-प्रवाह—दैवी आधार पावतात. शुनहोत्रेषु—शीघ्र, सत्य होत्रांत—तू मत्स्व, आनंद घे; आणि हे देवी, आमच्यासाठी प्रजां—वृद्धी/संतती—दृढ करून दे.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वे: in/with you
• त्वे: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: त्वम्

• विश्वा: all (things)
• विश्वा: कर्म (of implied ‘are/lie/are placed’)
• Type: Adjective (used substantively) / Pronoun-like adjective
• Root: विश्व

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन
• Type: Noun (proper, deity)
• Root: सरस्वती

• श्रित: resting/placed/depending (on)
• श्रित: कर्म (qualifier)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: श्रि (श्रयति) → क्त (past passive participle)

• आयूंषि: lives, vital powers
• आयूंषि: कर्म (of implied ‘are placed’)
• Type: Noun
• Root: आयुस्

• देव्याम्: in the goddess (in the divine one)
• देव्याम्: अधिकारण
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: देवी

• शुनहोत्रेषु: among the Shunahotras (a priestly clan/lineage)
• शुनहोत्रेषु: अधिकारण
• Type: Noun (compound)
• Root: शुनहोत्र (शुनः + होत्र)

• मत्स्व: rejoice, be exhilarated
• मत्स्व: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: मद् (मदति)

• प्रजाम्: offspring, progeny
• प्रजाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रजा

• देवि: O goddess
• देवि: सम्बोधन
• Type: Noun (address)
• Root: देवी

• दिदिड्ढि: bestow, establish, grant
• दिदिड्ढि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दिधि/धा (Vedic causative/iterative formation; desiderative-like reduplication)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (recipient) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्