Rig Veda 2.41.14: Mandala 2, Sukta 41, Mantra 14

Sukta 2.41

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Soma (as the delight/rapture offered to the gods; within a multi-deity concluding sequence)

Chandas: Jagatī (likely; final pāda cadence fits Jagatī movement though this verse is a short Jagatī-like segment)

Samhita Patha (Devanagari)

तीव्रो वो मधुमाँ अयं शुनहोत्रेषु मत्सरः । एतं पिबत काम्यम् ॥

Transliteration

tīv́ro vo mádhu-māṁ ayáṁ śuná-hotreṣu matsaráḥ | etáṁ píbata kā́myam ||

Translation

हा तीव्र, मधुमय सोमरस तुमच्यासाठी आहे—शुनहोत्र (शुद्ध/सुद्रुत होम) यज्ञांत तो उत्साहदायक आहे. हा काम्य (इष्ट) पेय प्या.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तीव्रः: strong, sharp
• तीव्रः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: तीव्र (प्रातिपदिक)

• वः: of you / for you (pl.)
• वः: सम्बन्ध (genitive: 'of/for you')
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मधुमान्: honeyed, sweet (full of mead)
• मधुमान्: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक)

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता (निर्देशकः) / विषय-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुनहोत्रेषु: among the Shunahotras (a priestly clan/lineage)
• शुनहोत्रेषु: अधिकारण (locative: 'among/at')
• Type: Noun (compound)
• Root: शुनहोत्र (समास-प्रातिपदिक: शुनः + होत्र)

• मत्सरः: the exhilarating draught (matsara; intoxicating drink)
• मत्सरः: कर्ता (नामपद; सोम/मधु-रसस्य नाम)
• Type: Noun
• Root: मत्सर (प्रातिपदिक)

• एतम्: this (one), it
• एतम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पिबत: drink (you all)!
• पिबत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) ‘to drink’

• काम्यम्: desirable, wish-worthy
• काम्यम्: विशेषण (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective (kṛdanta-derived)
• Root: काम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कम्/काम ‘to desire’ + यत्) अथवा ‘काम्य’ विशेषण-प्रातिपदिक