Rig Veda 2.19.3: Mandala 2, Sukta 19, Mantra 3
Sukta 2.19
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स माहिन इन्द्रो अर्णो अपां प्रैरयदहिहाच्छा समुद्रम् । अजनयत्सूर्यं विदद्गा अक्तुनाह्नां वयुनानि साधत् ॥
Transliteration
sá mā́hina índro árṇo apā́ṃ práirayat ahi-hā́cchā samudrám | ájanayat sū́ryaṃ vídad gā́ aktúnā́hnāṃ vayúnāni sādhat ||
Translation
तो महिमावान इंद्र—अहिहा (वृत्रहन्)—याने जलांचा पूर समुद्राकडे प्रवाहित केला. त्याने सूर्याला जन्म दिला; किरणरूपी ‘गायीं’ शोधून काढल्या; आणि रात्र-दिवस ऋत-युक्त विवेकाची कार्ये सिद्ध केली.
Word by Word
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माहिनःthe mighty
माहिनः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमाहिन् (प्रातिपदिक; ‘मह्/महि’ से ‘महान्/महिमन्’ भाव)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अर्णःthe flood/stream (waters)
अर्णः:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णस् (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
ऐरयत्he set in motion/impelled
ऐरयत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootईर्/इर् (धातु; प्रेरणे/गत्यर्थे)
अहिहाslayer of the serpent
अहिहा:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootअहि-हन् (प्रातिपदिक; ‘अहिं हन्ति’ बहुव्रीहिः/कर्मधारयः)
अच्छाtowards
अच्छा:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (निपात/अव्यय)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
Karma (गत्यर्थे लक्ष्य) / Adhikaraṇa (लक्ष्य-देश)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
अजनयत्he generated/produced
अजनयत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootजन् (धातु; जनने) + अ (णिच्-प्रेरणार्थक-प्रयोगः)
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
विदत्he found
विदत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootविद् (धातु; लम्भे/विन्दने ‘to find’)
गाःthe cows (rays/cattle)
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अक्तुनाwith night/darkness
अक्तुना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअक्तु (प्रातिपदिक)
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
वयुनानिorderly arrangements/wise ordinances
वयुनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक)
साधत्he accomplished/established
साधत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootसाध् (धातु; साधने/निष्पत्तौ)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
