Sukta 190
Sukta 10.190
Cosmogonic principle (often addressed to the universal creative process; implicit Brahmanic/Ṛta principle rather than a single anthropomorphic deity)
हे संक्षिप्त सृष्टीविषयक सूक्त सृष्टीचा क्रमबद्ध उलगडा दाखवते: तपस् (सर्जनशील उष्णता) यातून ऋत आणि सत्य उत्पन्न होतात; मग रात्र आणि विश्वसमुद्र; आणि त्यातून दिवस–रात्र मोजणारे वर्ष प्रकट होते. शेवटी धातृ—व्यवस्थापक/नियोजक—सूर्य व चंद्र स्थापन करून स्वर्ग, पृथ्वी, अंतरिक्ष आणि स्वः अशी स्तरित लोके रचतो; विश्व हे समजण्याजोग्या नियमबद्ध क्रमावर आधारलेले आहे, हे सूक्त अधोरेखित करते.
Mantras
Mantra 1
ऋतं च सत्यं चाभीद्धात्तपसोऽध्यजायत । ततो रात्र्यजायत ततः समुद्रो अर्णवः ॥
तपसाच्या प्रज्वलनातून ऋत व सत्य जन्मले. त्यातून रात्र जन्मली; आणि त्यातूनच समुद्र—अर्णव—उद्भवला.
Mantra 2
समुद्रादर्णवादधि संवत्सरो अजायत । अहोरात्राणि विदधद्विश्वस्य मिषतो वशी ॥
समुद्राच्या अर्णवातून, त्या उचंबळत्या प्रवाहातून, संवत्सर जन्मला. तो वशी (अधिपति-शक्ति) सर्व चलित विश्वासाठी अहोरात्रे विधिपूर्वक रचतो.
Mantra 3
सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः ॥
धात्याने सूर्य व चंद्र यांना पूर्व-आदर्शाप्रमाणे घडविले; आणि त्यांची स्थाने निश्चित केली—द्यौ (दिव), पृथ्वी, अंतरिक्ष, तसेच स्वः (प्रकाशमय उच्च लोक)ही.
Frequently Asked Questions
It is a short creation hymn describing how cosmic order (ṛta) and truth (satya) arise from tapas, leading to night, the ocean, the year, and finally the ordered placement of sun, moon, and the worlds.
Dhātṛ means “the Ordainer” or “the Setter-in-place.” Here he represents the cosmic power that arranges the universe—especially time (day/night) and the stations of sun and moon.
Because the year symbolizes cosmic time and regularity. By saying the Year ‘was born’ and then arranged days and nights, the hymn teaches that creation becomes real to beings through rhythm, measure, and dependable order.
Ask anything about Sukta 190 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
