
Sukta 10.191
Saṃvanana (saṃvananaḥ)
Agni
Virāḍ-anuṣṭubh
हे संक्षिप्त सूक्त अग्नीचे प्रज्वलन आणि लोकांतील ऐक्याचे प्रज्वलन यांचा संबंध जोडते: जसे एकत्र केलेल्या इंधनाने अग्नी परिपूर्णतेस पोहोचतो, तसे एकत्रित संकल्पाने समुदाय बळकट होतो. ते समान वाणी, समान मन आणि समान विधी यांसाठी प्रार्थना करते; अनेकांमध्ये “एकच चेतना” घडविण्याचे व्यावहारिक साधन म्हणून यज्ञ मांडते.
Mantra 1
संसमिद्युवसे वृषन्नग्ने विश्वान्यर्य आ । इळस्पदे समिध्यसे स नो वसून्या भर ॥
हे अग्ने, वृषन्—बलवान् व समृद्ध तेजाचा—समिधांच्या संयोगाने तू प्रज्वलित होऊन वाढतोस; इळा-पदात (आकांक्षेच्या आसनात) प्रज्वलित होऊन, आर्य प्रयत्नातील सर्व शक्ती येथे आण; आणि आम्हांस वसूनि—समृद्धी—अर्पण कर.
Mantra 2
सं गच्छध्वं सं वदध्वं सं वो मनांसि जानताम् । देवा भागं यथा पूर्वे संजानाना उपासते ॥
एकत्र चला; एकत्र बोला; तुमची मने एकाच बोधात जागी होवोत. जसे पूर्वीचे देव परस्पर संजान होऊन भागाचे उपासन करीत—तसेच तुम्हीही एकतेने, तुमच्या सामूहिक कर्माची यज्ञार्पणा यथायोग्य अर्पण करा.
Mantra 3
समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम् । समानं मन्त्रमभि मन्त्रये वः समानेन वो हविषा जुहोमि ॥
तुम्हा सर्वांचा मंत्र एकच आहे, समिती (सभा) एकच आहे; मन एकच आहे आणि यांचे चित्तही एकच जागृत आहे. त्या एकाच मंत्राने मी तुम्हांला एकरूप करतो; त्या एकाच हविषाने मी तुमच्यासाठी आहुती अर्पितो.
It teaches concord: people should move together, speak together, and think together, using shared ritual and shared intention to create unity.
Agni is the fire that gathers and transforms offerings; symbolically, he also gathers scattered human energies into one clear purpose and brings prosperity (vasu).
It can be recited before group work, meetings, or ceremonies to set a shared intention—especially verses 10.191.2–3, which explicitly invoke unified speech, mind, and action.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.