
Sukta 10.132
Ashvins (with Heaven and Earth as supporting cosmic powers)
हे लघु सूक्त वेगवान व उपकारी अश्विनांचे स्तवन करते; ते सत्ययज्ञ करणाऱ्याला बळ देतात. द्यावा–पृथ्वी या सहाय्यक विश्वशक्ती म्हणून उभ्या राहून उपासकाची समृद्धी वाढवतात. यात पापावर अंकुश ठेवून दुष्कृत्यांना अंत करणारा सर्वराजा वरुण याचे आवाहन करणारी राजधर्म–नैतिक छटा ठळकपणे दिसते. शेवटी, संकट ओलांडल्याची वैयक्तिक साक्ष देत, पुढे नेणाऱ्या अश्विनांच्या सहाय्यांनी गायकांना यातनेतून पार नेण्याची प्रार्थना केली आहे.
Mantra 1
ईजानमिद्द्यौर्गूर्तावसुरीजानं भूमिरभि प्रभूषणि । ईजानं देवावश्विनावभि सुम्नैरवर्धताम् ॥
जो खरा यजमान आहे—त्याला सुव्यवस्थित निधींनी समृद्ध द्यौ (स्वर्ग) आणि अग्रगामी अलंकाराने भू (पृथ्वी) वाढवितात. त्याला देव अश्विनौही आपल्या सुम्न (कल्याणकारी अनुग्रह)ांनी अभिवर्धित करो.
Mantra 2
ता वां मित्रावरुणा धारयत्क्षिती सुषुम्नेषितत्वता यजामसि । युवोः क्राणाय सख्यैरभि ष्याम रक्षसः ॥
हे मित्र-वरुणा! जे दोन्ही लोक धारण करता—तुमच्या सुषुम्ना (शुभ कृपा)च्या प्रेरणेने आम्ही तुमचे यजन करतो. तुमच्या सख्याने व बलवर्धक शक्तीने आम्ही रक्षस् (विघ्नकारी अंधकार-शक्ती)वर विजय मिळवो.
Mantra 3
अधा चिन्नु यद्दिधिषामहे वामभि प्रियं रेक्णः पत्यमानाः । दद्वाँ वा यत्पुष्यति रेक्णः सम्वारन्नकिरस्य मघानि ॥
आणि तरीही, जेव्हा आम्ही आमचे अस्तित्व तुमच्याकडे स्थिर करावे—प्रिय रेक्ण (धन) शोधीत, त्याचे स्वामी होत—सत्य रेक्ण वाढविणाऱ्या त्या दात्याच्या मघ (उदार दानां)ना कोणीही अडवू शकत नाही.
Mantra 4
असावन्यो असुर सूयत द्यौस्त्वं विश्वेषां वरुणासि राजा । मूर्धा रथस्य चाकन्नैतावतैनसान्तकध्रुक् ॥
तो अन्य (दैवी) सामर्थ्य, हे असुर, जनन करतो; पण तू, वरुणा, सर्वांचा राजा आहेस. तू जगत्-रथाचा मस्तक आहेस; म्हणून तू पापाने प्राणभंग करणारा नाहीस—उलट अधर्माचा अंत करणारा आहेस.
Mantra 5
अस्मिन्त्स्वेतच्छकपूत एनो हिते मित्रे निगतान्हन्ति वीरान् । अवोर्वा यद्धात्तनूष्ववः प्रियासु यज्ञियास्वर्वा ॥
याच्यातच, हे शुद्ध केलेल्या, हा दोष आहे: जेव्हा मित्राला बाजूला केले जाते, तेव्हा ते अंतःस्थ वीरशक्तींना घायाळ करून पाडते. किंवा—यज्ञाच्या प्रिय व यज्ञिय गतींमध्ये, त्वरेने, आमच्या तनूंमध्ये तो आपली रक्षणे स्थापो.
Mantra 6
युवोर्हि मातादितिर्विचेतसा द्यौर्न भूमिः पयसा पुपूतनि । अव प्रिया दिदिष्टन सूरो निनिक्त रश्मिभिः ॥
कारण तुमची माता अदिती आहे—विस्तीर्ण चेतनेची; द्यावा-पृथिवीसारखी ती मधुर रसधारेने शुद्ध करते. प्रिय वरदानें खाली आणा; सूर्याप्रमाणे, तुमच्या रश्मींनी आम्हाला निर्मळ करा.
Mantra 7
युवं ह्यप्नराजावसीदतं तिष्ठद्रथं न धूर्षदं वनर्षदम् । ता नः कणूकयन्तीर्नृमेधस्तत्रे अंहसः सुमेधस्तत्रे अंहसः ॥
तुम्ही दोघेही ‘अप्न-राजा’—प्राप्तीचे राजे—आहात; स्थिर उभ्या, दडपणे कठीण, अस्तित्वाच्या वनमार्गातून जाणाऱ्या रथासारखे तुम्ही आसन घेतात. तुमच्या अग्रगामी सहाय्यांनी आम्हांस पार नेवो—नृमेध अंहस (दुःख-इडा) ओलांडून गेला; सुमेध अंहस ओलांडून गेला.
It says the true sacrificer is strengthened by Heaven and Earth and helped by the Ashvins, and it prays for protection and a safe crossing beyond distress (aṃhas).
The hymn briefly highlights cosmic and moral order: Varuṇa represents sovereign ṛta and the ending of wrongdoing, complementing the Ashvins’ practical rescue and aid.
It fits best at dawn or in morning offerings, especially when seeking quick help—healing, protection, success in travel or work, and relief from inner or outer troubles.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.