
Sukta 1.177
Indra
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
हे पाच ऋचांचे सूक्त जनांचा वृषभसदृश राजा इंद्र याला तातडीचे, उत्कट आमंत्रण देते—स्तुती आणि पिळलेल्या सोमाच्या आकर्षणाने प्रेरित होऊन, दोन हरिंसह आपल्या रथातून त्वरेने यावे. गायकाला तत्पर मदत करण्याची इंद्राची तयारी, कीर्ती व बळ देणे, आणि उपासकांना उज्ज्वल, विजयमय अवस्था (उषेसारखा नवोदय) व यशस्वी सिद्धीच्या दिशेने नेणे—यावर यात विशेष भर आहे.
Mantra 1
आ चर्षणिप्रा वृषभो जनानां राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । स्तुतः श्रवस्यन्नवसोप मद्रिग्युक्त्वा हरी वृषणा याह्यर्वाङ् ॥
ये—हे मानवजनांचे अग्रणी, जनांचे वृषभ, समुदायांचा राजा, बहुहूत इंद्रा. स्तुत झालेला, तेजस्वी कीर्तीची आकांक्षा धरून, आपल्या कृपेसह जवळ ये; दोन बलवान हरी अश्वांना जुपून आमच्याकडे रथ हाकत ये.
Mantra 2
ये ते वृषणो वृषभास इन्द्र ब्रह्मयुजो वृषरथासो अत्याः । ताँ आ तिष्ठ तेभिरा याह्यर्वाङ्हवामहे त्वा सुत इन्द्र सोमे ॥
हे इंद्रा, तुझे ते वृषण—वृषभासारखे अश्व—ब्रह्म (पवित्र वाणी) यांनी जुपलेले, बलवान रथ ओढणारे—त्यांवर आरूढ हो; त्यांच्यासह आमच्याकडे ये. हे इंद्रा, सोम पिळला जातो तेव्हा आम्ही तुला हाक देतो.
Mantra 3
आ तिष्ठ रथं वृषणं वृषा ते सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि । युक्त्वा वृषभ्यां वृषभ क्षितीनां हरिभ्यां याहि प्रवतोप मद्रिक् ॥
हे वृषा, त्या वृषण रथावर आरूढ हो; तुझ्यासाठी सोम पिळला आहे, आणि मधुर रस सर्वत्र परिषिक्त झाले आहेत. हे क्षितींच्या वृषभा, दोन प्रबळ हरी अश्वांना जुपून, उताराच्या वाटांनी उन्माद-आनंद (मद्रिक्) कडे हरिंसह ये.
Mantra 4
अयं यज्ञो देवया अयं मियेध इमा ब्रह्माण्ययमिन्द्र सोमः । स्तीर्णं बर्हिरा तु शक्र प्र याहि पिबा निषद्य वि मुचा हरी इह ॥
हा देवांकडे नेणारा यज्ञ आहे; हे अर्पणकर्म आहे; ही ब्रह्मवाणी आहेत; आणि हे इंद्रा, हाच सोम आहे. बर्हि (कुशासन) पसरले आहे—ये, हे शक्रा, इकडे पुढे ये; बसून पान कर, आणि इथेच तुझे दोन हरी (अश्व) जू उतरवून मोकळे कर.
Mantra 5
ओ सुष्टुत इन्द्र याह्यर्वाङुप ब्रह्माणि मान्यस्य कारोः । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
हे सुष्टुत इंद्रा, ये—या योग्य कवीच्या मान्य ब्रह्मवाणींकडे. आम्ही स्तुती गात, तुझ्या सहाय्याने तेजस्वी उषःकालाची समृद्धी मिळवू; आणि हे शीघ्र वरदान देणाऱ्या, ही प्रेरणा व ही विजयदायी पूर्णता आम्ही प्राप्त करू.
It invites Indra to come quickly to the sacrifice, especially to drink the pressed Soma, and asks him to give help, fame, strength, and victory to the worshippers.
The chariot and the two tawny steeds (Haris) are a standard Vedic image for Indra’s swift arrival. The hymn uses it to make the invitation vivid and urgent: “come here now.”
It asks that, through Indra’s support, the singers may “win the dawn” (a bright, renewed state) and also gain iṣ (effective impulse/means of success) and vṛjana (victorious overcoming or winning against opposition).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.