Sukta 178
Sukta 1.178
Indra
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
हा लघु इंद्रसूक्त देवाच्या “तत्पर श्रवणशक्ती” (श्रुष्टि) याला उद्देशून केलेली थेट विनंती आहे. कवी इंद्राला प्रार्थना करतो की उपासकाची वाढती आकांक्षा दुर्लक्षित करू नये आणि सर्वांग व्यापणारे धन व बळ प्रदान करावे. इंद्राची स्तुती युद्धविजेता आणि गायकाच्या हाकेला लक्षपूर्वक ऐकणारा म्हणून केली आहे—जो उदार यजमानासाठी रथ पुढे नेतो आणि गर्विष्ठ शत्रूंविरुद्ध आपल्या भक्तांचे रक्षण करतो. या स्तोत्राचा हेतू व्यावहारिक व भक्तिमय आहे: स्तुती व अर्पण यांच्या द्वारे संरक्षण, विजय आणि टिकाऊ समृद्धी प्राप्त करणे.
Mantras
Mantra 1
यद्ध स्या त इन्द्र श्रुष्टिरस्ति यया बभूथ जरितृभ्य ऊती । मा नः कामं महयन्तमा धग्विश्वा ते अश्यां पर्याप आयोः ॥
हे इंद्रा, ज्या तत्पर श्रवणामुळे तू जरीतृ (स्तोते) यांचा ऊती (सहाय) झालास, ते जर खरेच तुझ्यात असेल, तर आमची वाढती कामना दूर लोटू नकोस. हे आयुः (जीवनशक्ती), तुझे सर्व धनवैभव मी सर्व बाजूंनी व्यापून प्राप्त करो.
Mantra 2
न घा राजेन्द्र आ दभन्नो या नु स्वसारा कृणवन्त योनौ । आपश्चिदस्मै सुतुका अवेषन्गमन्न इन्द्रः सख्या वयश्च ॥
खरोखरच राजा इंद्र आम्हांला फसवत नाही—जो भगिनी-शक्तींना त्यांच्या योनि-गर्भातच एक करतो. त्याच्यासाठी आपः (जलदेवता) सुद्धा सुखद विसावा शोधून घेतात; इंद्र सख्यभावासह आणि जीवनबल (वयस्) घेऊन आमच्याकडे येवो.
Mantra 3
जेता नृभिरिन्द्रः पृत्सु शूरः श्रोता हवं नाधमानस्य कारोः । प्रभर्ता रथं दाशुष उपाक उद्यन्ता गिरो यदि च त्मना भूत् ॥
नरांबरोबरच्या युद्धांत इंद्र—शूर—विजयी आहे; धडपडणाऱ्या गायक (कारु) याचा हाक (हव) तो ऐकतो. जवळ असलेल्या दात्यासाठी तो रथ पुढे आणतो—जेव्हा स्तुतिवाणी उंचावते, तो आपल्या स्वबळाने (त्मना) तसा होतो, तर.
Mantra 4
एवा नृभिरिन्द्रः सुश्रवस्या प्रखादः पृक्षो अभि मित्रिणो भूत् । समर्य इषः स्तवते विवाचि सत्राकरो यजमानस्य शंसः ॥
अशाच प्रकारे नरांतील शक्तींनी युक्त होऊन इंद्र सुश्रवस्य—तेजस्वी कीर्ती—चा अग्रगामी भेदक होतो; तो मित्रिणः—मैत्रीपूर्ण शक्तीं—समोर प्रत्यक्ष उभा राहतो. समरात बलाच्या प्रेरणा (इषः) विविध वाणीने स्तुत होतात; यजमानाचा शंस—प्रशंसा—सत्राकृत्, सरळ व अखंड करणारा, बनतो.
Mantra 5
त्वया वयं मघवन्निन्द्र शत्रूनभि ष्याम महतो मन्यमानान् । त्वं त्राता त्वमु नो वृधे भूर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
हे मघवन् इंद्रा! तुझ्या साहाय्याने आम्ही स्वतःला महान मानणाऱ्या शत्रूंना सामोरे जाऊन त्यांना पार करू. तूच रक्षक आहेस; आमच्या वृद्धीसाठी हो. प्रेरक वेग, विजयदायी अग्रगती, आणि चिर-दानु (दीर्घकाळ दान देणारा) असा दाता—जो संघर्षसमूह (वृजन) जिंकतो—हे आम्ही प्राप्त करू.
Frequently Asked Questions
The poet asks Indra to listen quickly, not to disregard the worshipper’s growing aspiration, and to grant protection, victory over enemies, and wide, lasting prosperity.
Because Indra is portrayed as responding to sincere invocation—he hears the singer’s cry in need and turns that praise into practical help such as strength, victory, and support.
It can be recited as a focused prayer before difficult tasks or conflicts, asking for courage, clarity, and protection—symbolically ‘overcoming proud enemies’ both outside and within.
Ask anything about Sukta 178 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.