Sukta 174
Sukta 1.174
Agastya Māna (traditional attribution for RV 1.174 in many Anukramaṇī traditions; verify against the specific Śākala anukramaṇī used in your corpus).
Indra
Triṣṭubh (probable for RV 1.174; confirm per metrical scan in implementation).
हे सूक्त देवांमध्ये अधिपती असलेल्या इंद्राला केलेले जोरदार आवाहन आहे—उपासकाची मानवी शक्ती (नृ) जपावी आणि संकटांमधून त्यांना सुरक्षितपणे पार नेावे. यात इंद्राची स्तुती ‘सत्पती’ आणि ‘सहोदा’—ऋत/सत्य-व्यवस्थेचा स्वामी व पराक्रम देणारा—अशी केली आहे; तो अदानी/कंजूषांना पराभूत करतो आणि योग्य वंशपरंपरा, धैर्य व स्पर्धेत विजय यांना बळ देतो. शेवटच्या प्रार्थनेत इंद्र पूर्णतः “आपलाच” असावा—लांडग्यांपासूनही सर्वाधिक सुरक्षित रक्षण करणारा—आणि जिंकण्यासाठी आवश्यक अशी प्रेरक समृद्धी (इष्) व शीघ्र दान देऊन समर्थ करावा, अशी विनंती आहे.
Mantras
Mantra 1
त्वं राजेन्द्र ये च देवा रक्षा नॄन्पाह्यसुर त्वमस्मान् । त्वं सत्पतिर्मघवा नस्तरुत्रस्त्वं सत्यो वसवानः सहोदाः ॥
हे राजन् इंद्रा, तू आणि जे देव आहेत—तूच राजा आहेस; आमच्यातील नर-शक्तींचे रक्षण कर, आम्हाला पाळ; हे असुर (प्रभु), आमचे संरक्षण कर। तू सत्पति आहेस; हे मघवा (दानवीर), आमच्यासाठी तू संकटांपलीकडे नेणारा तारक आहेस। तू सत्य आहेस; वसवान (समृद्ध) होऊन तू बलाचा दाता आहेस.
Mantra 2
दनो विश इन्द्र मृध्रवाचः सप्त यत्पुरः शर्म शारदीर्दर्त् । ऋणोरपो अनवद्यार्णा यूने वृत्रं पुरुकुत्साय रन्धीः ॥
हे इंद्रा! तू शत्रुत्वाने कटुवाणी बोलणाऱ्या जनांना दाबून टाकलेस; ऋतूंच्या फेरात आच्छादनासारखे उभे असलेले सात दृढ दुर्ग तू फोडून काढलेस. तू निर्दोष, महाप्रवाह असलेल्या आपः (जलधारा) उघडल्या; आणि तरुण, पुढे सरकणाऱ्या पुरुकुत्सासाठी वृत्राला वश केलेस.
Mantra 3
अजा वृत इन्द्र शूरपत्नीर्द्यां च येभिः पुरुहूत नूनम् । रक्षो अग्निमशुषं तूर्वयाणं सिंहो न दमे अपांसि वस्तोः ॥
हे पुरुहूत इंद्रा! त्या शक्तींनीच तू अजर शक्तींना, आणि द्यौः (स्वर्ग/आकाश) यालाही, अजूनही वेढून ठेवले आहेस. जी अग्नी क्षीण होत नाही, जी वेगाने पुढे धावते—तिचे रक्षण कर; आणि घरात सिंहासारखा, आमच्या वस्तीची कामे (अपांसि) जप.
Mantra 4
शेषन्नु त इन्द्र सस्मिन्योनौ प्रशस्तये पवीरवस्य मह्ना । सृजदर्णांस्यव यद्युधा गास्तिष्ठद्धरी धृषता मृष्ट वाजान् ॥
हे इंद्रा! आता तू आमच्या या योनि (आश्रय/अंतःस्थान) मध्ये स्थिर राहा—पवित्र करणारी धारा आणणाऱ्याच्या स्तुतिसाठी, तुझ्या महिम्याने। जेव्हा तू युद्धात पूरधारा खाली सोडतोस, तेव्हा तुझे दोन हरी (तांबूस अश्व) ठाम उभे राहतात, धैर्याने बल-समृद्धी (वाज) घडवीत व सजवीत.
Mantra 5
वह कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन्त्स्यूमन्यू ऋज्रा वातस्याश्वा । प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीकेऽभि स्पृधो यासिषद्वज्रबाहुः ॥
हे इंद्रा, कुत्साला वहन कर—ज्यामध्ये उन्नत उत्साह जागृत आहे, आणि वायूचे सरळ अश्व जुंपलेले आहेत. निकटच्या संघर्षात सूर्य आपले विशाल चक्र पुढे चालवितो; वज्रबाहू (इंद्र) सर्व स्पर्धा/विरोधांवर प्रहार करून दडपतो.
Mantra 6
जघन्वाँ इन्द्र मित्रेरूञ्चोदप्रवृद्धो हरिवो अदाशून् । प्र ये पश्यन्नर्यमणं सचायोस्त्वया शूर्ता वहमाना अपत्यम् ॥
हे इंद्रा, मित्राच्या शत्रूंना ठार करून, प्रेरक वाणीने वाढलेला, हे हरिवः (हरी-अश्वांचा स्वामी), तू दान न करणाऱ्यांना जिंकलेस. जे आर्यमन्‌ला सहचर मानून पाहतात, ते तुझ्यामुळे शूर होऊन, आपली संतती/अपत्य पुढे वहात नेतात.
Mantra 7
रपत्कविरिन्द्रार्कसातौ क्षां दासायोपबर्हणीं कः । करत्तिस्रो मघवा दानुचित्रा नि दुर्योणे कुयवाचं मृधि श्रेत् ॥
हे इंद्रा, स्तुति-विजयात कवी (द्रष्टा) वेगाने धावतो; दासासाठी पृथ्वीला शय्या/आसन कोणी केले? दानशील मघवा ने नानारूप असलेल्या तीन दानु-शक्ती घडवल्या; कठोर आसनात कुवाच (मिथ्यावक्ता) याला पाडून दिले, आणि युद्धात त्याला चिरडून टाकले.
Mantra 8
सना ता त इन्द्र नव्या आगुः सहो नभोऽविरणाय पूर्वीः । भिनत्पुरो न भिदो अदेवीर्ननमो वधरदेवस्य पीयोः ॥
हे इंद्रा! सनातन काळापासून आणि पुन्हा नव्यानेही, तुझ्या या शक्ती आल्या आहेत—युद्धाविना विजय देणाऱ्या नभातील महाबलांनी. तू दुर्गे फोडतोस, जसा कोणी फोडणाऱ्यांनाच फोडावा; अदेव (अधार्मिक) याचे शस्त्र तुझ्यापुढे नतमस्तक होते—हे सोमपायी, पिळलेल्या आनंदाचा पान करणाऱ्या।
Mantra 9
त्वं धुनिरिन्द्र धुनिमतीॠणोरपः सीरा न स्रवन्तीः । प्र यत्समुद्रमति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं स्वस्ति ॥
हे इंद्रा! तू ‘धुनि’—हलविणारा; तू ‘धुनिमती’ अशा कंपित जलधारा उघडल्या आहेत, ज्या नांगराच्या सऱ्यांसारख्या वाहतात. हे शूरा! तू वीराला समुद्रापलीकडे नेतोस तेव्हा, तुर्वश व यदु यांना कल्याणाने पार उतरव।
Mantra 10
त्वमस्माकमिन्द्र विश्वध स्या अवृकतमो नरां नृपाता । स नो विश्वासां स्पृधां सहोदा विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
हे इंद्रा! सर्व प्रकारे तू आमचाच हो; नरांचा रक्षक, नृप-शक्तीचा पालक, लांडग्यालाही न भेदता येईल असा अत्यंत सुरक्षित संरक्षक। मग, बलदाता! सर्व स्पर्धांत तू आमचा सहाय्यक हो; ती प्रेरक परिपूर्णता, तो रणसमूह, ती शीघ्र-दान करणारी उदारता—हे आम्ही जाणू व जिंकू।
Inside Sukta 174
How it unfolds
- Where it opens
Indra is invoked as king among the gods and asked to protect the human powers within the worshippers and guard them as lordly might (1.174.1).
- Development
Praise expands into Indra’s functions: true lordship, bounty, deliverance across hazards, and the defeat of ungiving foes; the hymn also gestures to social-cosmic order through Mitra/Aryaman companionship and the carrying forward of progeny/continuity (1.174.6).
- Climax
Indra’s protective supremacy is crystallized as the ‘most wolf-proof’ guardian and protector of the human king-force, enabling victory over all rivalries and the gaining of driving abundance (1.174.10).
- Where it settles
The hymn ends in a confident, practical request: may Indra’s might allow the worshippers to know, win, and carry home plenitude and swift bounty, secured by his guardianship.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is hailed as rājā (king) with the gods, a victorious wielder of force who protects men, breaks hostile powers, and rewards the generous; he is invoked as Asura in the older Vedic sense of ‘lord of conscious might.’
- Cosmic functionHe upholds the world-order by overcoming obstructive forces, releasing power and abundance, and securing victory and safe passage for the clan and its kingly leadership (nṛpātā).
- Inner significanceIndra represents awakened will and courageous clarity that defeats inner ‘ungiving’ tendencies—fear, inertia, and miserliness—so that right action, continuity of works (apatya), and abundance can manifest.
The seer
- Agastya MānaĀgastya (Agastya-gotra; traditional attribution in several Anukramaṇī lists, with some variation across recensions) · A foremost seer associated with the Agastya cycle and with hymns that combine martial Indra-praise with ethical-protective petitions for the community’s vitality and right order.
Famous verses
tvaṃ rājendra ("Thou art king, O Indra")
जघन्वाँ इन्द्र मित्रेरूञ्चोदप्रवृद्धो हरिवो अदाशून् । प्र ये पश्यन्नर्यमणं सचायोस्त्वया शूर्ता वहमाना अपत्यम् ॥avṛkatamo ("most wolf-proof")
Attributes of the deity
- Sovereign protector (rājā, nṛpātā)
- Bestower of might (sahodā)
- Champion who defeats foes and obstruction
- Giver of bounty and plenitude (vasavāna, iṣ)
- Ally of truth/order (satya, satpati)
- Guardian against predation and peril (avṛkatama)
Also by this seer
- Agastya is prominently associated with multiple Rigvedic hymns (especially in Mandala 1 and later Agastya-associated collections), including Indra- and Soma-related praises in the Agastya tradition.
- Agastya is later remembered across Vedic-Itihāsa-Purāṇic literature as a paradigmatic ṛṣi linked with southern transmission and with stabilizing dharma through tapas and mantra.
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindle Agni; establish protective intention for the household/king-force (nṛ).
- Offer opening oblations while reciting verses praising Indra as king and protector (e.g., 1.174.1).
- Invoke Indra’s victory-power to smite hostile/ungenerous forces and to fortify allies (linked in the hymn with Mitra/Aryaman ideals of right fellowship).
- Make concluding offerings with the final petition for comprehensive guardianship and winning of iṣ (impelling plenitude) and spoils/boons (e.g., 1.174.10).
- Share the remainder (if Soma rite) and conclude with blessings for progeny/continuity of works (apatya) and safety in rivalry (spṛdh).
Offerings
- Soma (where applicable)
- Ghee (ājya) oblations
- Grain-cakes or simple food offerings (as adapted)
- Water/clarified butter libations with Indra’s name
Frequently Asked Questions
It asks Indra to protect the worshippers’ human strength and community, defeat hostile and ungenerous forces, and grant victory, safety, and abundant power (iṣ and wealth).
The word means “most wolf-proof,” a vivid way of calling Indra the strongest guardian against predators—both literal dangers and any threatening forces that attack the community.
It links Indra’s victory-power with right companionship and social harmony (evoked through Mitra/Aryaman), implying that true success includes protection, generosity, and the continuity of rightful works and lineage.
Ask anything about Sukta 174 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
