नारद मुनी in the Ramcharitmanas

इथे स्नान केल्याचे फळ त्याच क्षणी दिसते: कावळे कोकिळा होतात आणि बक हंस होतात. हे ऐकून कोणी आश्चर्य मानू नये, कारण सज्जनांच्या संगतीची महिमा लपलेली नाही. वाल्मीकि, नारद आणि कलशातून जन्मलेले अगस्त्य यांनी प्रत्येकी स्वतःच्या तोंडाने…

वानरांचा स्वामी, अस्वांचा राजा, राक्षसांचा राजा, आणि अंगद आदि सर्व वानर समूह: मी त्या सर्वांच्या सुंदर चरणांना वंदन करतो, ज्यांनी अधम शरीरांतही रामाला प्राप्त केले। रघुनाथाच्या चरणांचे जितके उपासक आहेत, पक्षी, पशू, देव, मनुष्य आणि असुर…

नामाच्या कृपेने शंभु अविनाशी आहेत; त्यांचे साज-सामान अमंगल असूनही ते मंगळाचे खाण आहेत. शुक, सनकादि, सिद्ध, मुनि आणि योगी, नामाच्या कृपेने ब्रह्मसुखाचे भोगी आहेत. नारदांनी नामाचा प्रताप ओळखला; जगाला हरी प्रिय आहेत, आणि ते स्वतः हरी आणि हर…

सर्व नद्या पवित्र जल वाहत होत्या, आणि पक्षी, हरिण व भुंगे सर्व सुखी राहत होते। सर्व प्राण्यांनी स्वाभाविक वैर सोडले, आणि पर्वतावर सर्व परस्पर प्रेम करू लागले। गिरिजा आपल्या घरी आल्यामुळे पर्वत शोभत होता, जसा कोणी रामभक्ती प्राप्त केली…

मुनी हसून गूढ आणि कोमल वाणीत म्हणाले: तुमची कन्या सर्व गुणांची खाण आहे. ती सुंदर, स्वाभाविक कोमल, सुशील आणि ज्ञानी आहे; तिची नावे उमा, अंबिका आणि भवानी आहेत. ही कुमारी सर्व शुभ लक्षणांनी संपन्न आहे, आणि नेहमी आपल्या पतीला प्रिय असेल. तिचे…

मुनींचे वचन ऐकून आणि हृदयाने ती सत्य माहीत करून दांपत्य दुःखी झाले, पण उमा आनंदित झाली. नारदांनीही हा भेद ओळखला नाही, कारण सर्वांची अवस्था एकच होती, पण कारण वेगळे होते. सर्व सखी, गिरिजा, गिरीराज आणि मैना यांच्या शरीरात पुलक उत्पन्न झाला…

असे म्हणून नारदांनी हरीचे स्मरण केले आणि गिरिजेला आशीर्वाद दिला। नंतर गिरीशाला म्हणाले, आता हे कल्याण घडेल, म्हणून संशय सोडा।

असे म्हणून मुनी ब्रह्माच्या धामाला गेले. आता ऐका पुढील चरित्र जसे घडले. पतीला एकांतात सापडून मैना म्हणाली: हे नाथ, मुनींचे वचन मी समजले नाहीत. जर कुळ, वर आणि वंश अनुपम असतील, तर अनुरूप वराशी कन्येचे लग्न लावा. नाहीतर कन्या कुमारीच राहू…

आता जर तुम्हाला आपल्या कन्येवर प्रेम आहे, तर जाऊन तिला हा उपदेश द्या. ती असे तप करो ज्याने तिला महेश मिळतील; दुसऱ्या कोणत्याही उपायाने तिचे दुःख दूर होणार नाही. नारदांचे वचन अर्थपूर्ण आणि कारणयुक्त आहेत: ज्यांच्या ध्वजेवर बैल अंकित आहे, ते…

जा, गिरिकन्या, आणि तप कर; नारदाने जे म्हटले ते सत्य समज. हा सल्ला आई-वडिलांनाही आवडला, कारण तप सुख देते आणि दुःख-दोष नष्ट करते. तपाच्या बलाने विधाता ब्रह्मा सृष्टी रचतात; तपाच्या बलाने विष्णु संपूर्ण जगाचे रक्षण करतात. तपाच्या बलाने शंभू…

पार्वतीकडे जाऊन तुम्ही तिच्या प्रेमाची परीक्षा घ्या, मग गिरीराजांना प्रेरित करून तिला घरी पाठविण्यास सांगा, आणि असे करून त्यांचा संशय दूर करा।

तेथे ऋषींनी गौरीला पाहिले, जी तपश्चर्याच साक्षात मूर्तिमत वाटत होती. मुनींनी म्हटले, "ऐक, शैलकुमारी, तू कोणत्या कारणासाठी अशी भारी तपश्चर्या करतेस?" तू कोणाची आराधना करतेस आणि काय इच्छितेस? आम्हाला सत्य रहस्य का सांगत नाहीस? पार्वती…

तिचे वचन ऐकून ऋषींनी हसून सांगितले - हे पर्वत-पुत्री, तुझे शरीर तर पर्वतापासून जन्मले आहे। नारदाचा उपदेश ऐकून सांग, कोणाचे घर वसले?

ते जाऊन दक्षपुत्रांना उपदेश देतात, आणि ते परत आपले घर पाहायला येत नाहीत. चित्रकेतूचे घर त्यांनी उद्ध्वस्त केले, आणि नंतर हिरण्यकशिपूचेही तसेच झाले. नारदाचा उपदेश जे पुरुष आणि स्त्रिया ऐकतात, ते निश्चित घर सोडून भिकारी होतात. त्यांचे मन…

आतापर्यंत माझे म्हणणे मान: मी तुझ्यासाठी एक उत्तम वर विचारला आहे. तो अतिशय सुंदर, निर्मळ, सुखदायक आणि सुशील आहे, ज्याच्या कीर्ती आणि लीलांचे गान वेद करतात. तो सर्व दोषांपासून मुक्त आणि सर्व गुणांचा साठा आहे, लक्ष्मीपति आहे आणि वैकुंठात…

हे मुनीश्वरा, जर तुम्ही माझ्याशी आधी भेटला असता, तर मी तुमचा उपदेश ऐकून तो मस्तकावर धारण केला असता. पण आता मी शंभूच्या हितासाठी आपले जन्म दावावर लावले आहे; आता कोण त्यांचे गुणदोष विचारेल? जर तुमच्या हृदयात यासाठी विशेष हट्ट आहे आणि विवाह…

तेव्हा मी जे सांगितले ते तू ऐकले नाहीस, पण नारदाचा उपदेश तू पाळलास। आता तुझे वचन खोटे ठरले, कारण महेशाने कामदेवाला जाळून भस्म केले.

हे ऐकून भवानी हसून म्हणाल्या - हे श्रेष्ठ विद्वान मुनी, तुम्ही योग्यच सांगितले. तुमच्या जाणिवेत शंभूने आता काम जाळला, आणि आतापर्यंत ते सविकार होते. पण माझ्या जाणिवेत शिव नेहमीच योगी आहेत, अज, निर्दोष, निष्काम आणि भोगरहित. जर मी शिवाला असे…

मी नारदाचे काय वाईट केले, ज्याने माझे राहते घर उजाडले? त्याने उमेला असा उपदेश दिला की तिने वेड्या वरासाठी तप केले. खरोखर त्यांच्यात न मोह आहे न माया; ते उदासीन आहेत, ज्यांचे न धन, न घर, न पत्नी. ते पराचे घर बिघाडतात आणि न लाज न भीती. वांझ…

त्या वेळी नारद आणि सात ऋषींसह आले; आणि तुहिनगिरीने समाचार ऐकून लगेच आपल्या घरी गेले.