Atharva Veda 6.124.3: Kanda 6, Anuvaka 13, Sukta 124, Mantra 3

Sukta 124

Sanskrit (Devanagari)

अ॒भ्यञ्ज॑नं सुर॒भि सा समृ॑द्धि॒र्हिर॑ण्यं॒ वर्च॒स्तदु॑ पू॒त्रिम॑मे॒व। सर्वा॑ प॒वित्रा॒ वित॒ताध्य॒स्मत् तन्मा ता॑री॒न्निरृ॑ति॒र्मो अरा॑तिः

Recitation with translationAtharva Veda 6.124.3

IAST Transliteration

abhy-àñjanaṃ surabhí sā samṛ́ddhir híraṇyaṃ várchas tád u pūtrímam evá | sárvā pavítrā vitátādhy asmát tán mā tārīn nírṛtir mó arātíḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Fragrant is the unction: that is prosperity; gold is splendor—yea, that is offspring-giving. Let all purifiers be spread above us: let not Nirṛti bear us over; nor let malignity (of foes) [prevail].

Translation

सुरभित आहे हे अभ्यञ्जन (लेपन)—तीच समृद्धी; हिरण्य (सोने) हे तेज—आणि तेच संतती-प्रद आहे. सर्व पवित्र करणारे तत्त्व आमच्या वर पसरू देत; निरृति आम्हाला पार नेऊ नये, आणि शत्रूंची अराति (दुष्टता) आमच्यावर चालू नये.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभ्यञ्जनम्: ointment, unguent
• अभ्यञ्जनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अभ्यञ्जन (प्रातिपदिक; √अञ्ज् ‘to anoint’ से निष्पन्न)

• सुरभि: fragrant
• सुरभि: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुरभि (प्रातिपदिक)

• सा: that (she/it)
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• समृद्धिः: prosperity, abundance
• समृद्धिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: समृद्धि (प्रातिपदिक)

• हिरण्यम्: gold
• हिरण्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक)

• वर्चः: splendour, radiance
• वर्चः: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: and, indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• पूत्रिमम्: bringing sons/offspring; pertaining to a son
• पूत्रिमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूत्रिम (प्रातिपदिक; ‘पुत्र-सम्बन्धि/पुत्र-प्रद’)

• एव: just, indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• पवित्राः: purifiers; purifying (things/forces)
• पवित्राः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• वितताः: spread out, extended
• वितताः: Kartā
• Type: Adjective (Participle)
• Root: वि-√तन् (कृदन्त; ‘विस्तारित’) / वितत (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्मत्: us; upon us / from us (contextual)
• अस्मत्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मा: may (it) not; do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध/प्रार्थना-निपात)

• तारीत्: may it not carry (us) across / may it not overpower
• तारीत्: —
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तॄ/तॄण् ‘to cross, overcome’)

• निरृतिः: Nirṛti (goddess of destruction/misfortune); calamity
• निरृतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: निरृति (प्रातिपदिक)

• मो: may not (…); do not
• मो: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा + उ (वैदिक संधि-रूप ‘मो’)

• अरातिः: harm, hostility; mischief
• अरातिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अराति (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the excerpt).

Devata: Auspicious prosperity (Samṛddhi), Varchas (radiance) as quasi-personified; anti-deity targets: Nirṛti and Arāti.

Chandas: Anuṣṭubh-like; requires metrical verification.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta