Sukta 7
Rishi: Atharvanic tradition (hymn attributed in the AV ancillary tradition to Atharvan/Angiras-type seers; exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī)
Devata: Sarasvatī, Anumatī, Bhaga; and implicitly Vāc
Chandas: Anuṣṭubh (predominant AV narrative-ritual meter; this verse is anuṣṭubh-like in cadence)
AV 5.7 हे समृद्धी व संरक्षण देणारे स्तोत्र असून त्यात वाणी (वाच) हाच निर्णायक याज्ञिक उपाय मानला आहे: वाणी ‘स्वीकृत’ व ‘मधुर’ झाली की देवता संमती देतात आणि कर्मकांडातून लाभ प्राप्त होतो. यात सरस्वती (प्रेरित, सुव्यवस्थित उच्चार), अनुमती (संमती), आणि भग (सौभाग्याचा अनुकूल वाटा) यांचे आवाहन आहे; तसेच अपोत्प्रायिक शमन म्हणून अराती, निरृती अशा शत्रुत्वपूर्ण/अमंगल शक्तींची नावे घेऊन त्यांना निष्प्रभ केले जाते, जेणेकरून त्या यशात अडथळा आणू नयेत.
Mantras
Mantra 1
अरातिनाशनम्। १ विराड्गर्भा प्रस्तारपङ्क्तिः, ४ पथ्याबृहती, ६ प्रस्तारपङ्क्तिः। आ नो॑ भर॒ मा परि॑ ष्ठा अराते॒ मा नो॑ रक्षी॒र्दक्षि॑णां नी॒यमा॑नाम्। नमो॑ वी॒र्त्साया॒ अस॑मृद्धये॒ नमो॑ अ॒स्त्वरा॑तये
आमचे (हित) इथे आण; हे अराति, आमच्या भोवती उभे राहू नकोस; दक्षिणा (याज्ञिक दान) नेली जात असताना आमच्यावर आघात करू नकोस. वीरत्सा—असमृद्धी (अपयश) यास नमस्कार; अरातिलाही नमस्कार असो.
Mantra 2
यम॑राते पुरोध॒त्से पुरु॑षं परिरा॒पिण॑म्। नम॑स्ते॒ तस्मै॑ कृण्मो॒ मा व॒निं व्य॑थयी॒र्मम॑
हे अराति, तू ज्या पुरुषाला पुढे ठेवतेस—जो सर्व बाजूंनी घेरून छळ करणारा आहे—त्यालाच, त्या (शक्ती)लाच आम्ही नमस्कार करतो. माझी वनि (लाभ, बक्षीस) व्यथित करू नकोस.
Mantra 3
प्र णो॑ व॒निर्दे॒वकृ॑ता॒ दिवा॒ नक्तं॑ च कल्पताम्। अरा॑तिमनु॒प्रेमो॑ व॒यं नमो॑ अ॒स्त्वरा॑तये
आमच्यासाठी देवकृत लाभ/समृद्धी पुढे जावो; दिवस व रात्र—दोन्ही वेळा ती सिद्ध होऊन आमच्यासाठी सज्ज होवो. अराति (विघ्न/अनिष्ट) मागे तिला दाबत आम्ही पुढे जाऊ; अरातिला नमस्कार—अरातिचा नाश होवो.
Mantra 4
सर॑स्वती॒मनु॑मतिं॒ भगं॒ यन्तो॑ हवामहे । वाचं॑ जु॒ष्टां मधु॑मतीमवादिषं दे॒वानां॑ दे॒वहू॑तिषु
सरस्वती, अनुमती आणि भग—त्यांच्याकडे जाऊन आम्ही आवाहन करतो. देवांच्या देव-आह्वानांमध्ये मी प्रिय, मधुर, मधुरसाने परिपूर्ण अशी वाणी उच्चारली आहे।
Mantra 5
यं याचा॑म्य॒हं वा॒चा सर॑स्वत्या मनो॒युजा॑ । श्र॒द्धा तम॒द्य वि॑न्दतु द॒त्ता सोमे॑न ब॒भ्रुणा॑
ज्याची मी वाणीने याचना करतो—सरस्वतीच्या साहाय्याने, मनोयुक्त होऊन—श्रद्धा आज मला तोच वर मिळवून देवो; जो कपिश-तपकिरी सोमाने दत्त व दृढ केला आहे।
Mantra 6
मा व॒निं मा वाचं॑ नो॒ वीर्त्सी॑रु॒भावि॑न्द्रा॒ग्नी आ भ॑रतां नो॒ वसू॑नि । सर्वे॑ नो अ॒द्य दित्स॒न्तोऽरा॑तिं॒ प्रति॑ हर्यत
आमच्या लाभाला हानी करू नका, आमच्या वाणीला ही इजा करू नका. इंद्र आणि अग्नी—हे दोघे आमच्यासाठी धन-संपत्ती येथे आणोत. आज आम्हाला देऊ इच्छिणारे सर्वजण शत्रु-शक्ती (आराति)ला प्रतिहत करून दूर हाकलोत.
Mantra 7
प॒रोऽपे॑ह्यसमृद्धे॒ वि ते॑ हे॒तिं न॑यामसि । वेद॑ त्वा॒हं नि॒मीव॑न्तीं नितु॒दन्ती॑मराते
हे असमृद्धी आणणारी, दूर हो—निघून जा. तुझे शस्त्र आम्ही दूर नेऊन विखुरून टाकतो. हे आराति, मी तुला ओळखतो—क्षय करणारी, टोचणारी; म्हणून मी तुला हाकलून देतो.
Mantra 8
उ॒त न॒ग्ना बोभु॑वती स्वप्न॒या स॑चसे॒ जन॑म्। अरा॑ते चि॒त्तं वीर्त्स॒न्त्याकू॑तिं॒ पुरु॑षस्य च
आणि तू नग्न होऊन उठतेस, स्वप्नाच्या द्वारे माणसांना चिकटून राहतेस. हे आराति, तू पुरुषाचे चित्त आणि आकूति—त्याचा विचार व संकल्प—दोन्हींवर आघात करतेस.
Mantra 9
या म॑ह॒ती म॒होन्मा॑ना॒ विश्वा॒ आशा॑ व्यान॒शे। तस्यै॑ हिरण्यके॒श्यै निरृ॑त्या अकरं॒ नमः॑
जी महती आहे, महोन्माना (अतिमहान मापधारिणी) आहे, जी सर्व दिशांत व्याप्त झाली आहे—त्या सुवर्णकेशी निरृति (Nirṛti) देवीला मी नमस्कार अर्पिला आहे.
Mantra 10
हिर॑ण्यवर्णा सु॒भगा॒ हिर॑ण्यकशिपुर्म॒ही। तस्यै॒ हिर॑ण्यद्राप॒येऽरा॑त्या अकरं॒ नमः॑
सुवर्णवर्णा, सुभगा, सुवर्णासनावर विराजमान, महती—त्या सुवर्णवस्त्रधारिणी अराति (Arāti) देवीला मी नमस्कार केला आहे.
Frequently Asked Questions
To make one’s speech ritually effective—“accepted” and “honeyed”—so the gods grant assent and prosperity, while misfortune and obstruction are turned away.
Sarasvatī steadies inspired speech, Anumatī supplies divine approval for the act, and Bhaga grants the fortunate share—together they ensure the rite succeeds and yields gain.
In Atharvanic practice, naming and offering reverence (namo) can function as pacification: the powers are acknowledged and neutralized so they do not block success or spread misfortune.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.