Sukta 25
Rishi: Atharvanic tradition (Kāma-charm attribution)
Devata: Kāma (Desire), personified as archer/force
Chandas: Mixed/irregular Atharvanic (prose-like opening tag + anuṣṭubh-like cadence)
AV 3.25 हे कामप्रेरित वशीकरणसूक्त आहे. लक्ष्य व्यक्तीत अस्वस्थ तळमळ पेटवून, तिचा/त्याचा प्रतिकार मोडून, जबरदस्तीने जवळ आणणे, बोलण्यात गोडवा आणणे आणि केवळ एकाच व्यक्तीशी एकनिष्ठ आसक्ती निर्माण करणे—असा याचा हेतू आहे. येथे इच्छा ही शस्त्रासारखी, कामदेवाचा भयावह बाण म्हणून मांडली आहे; तसेच मित्र–वरुणांच्या बंधनकारी अधिकाराला आवाहन करून स्वतंत्र निर्धार ढासळवून त्या व्यक्तीला नियंत्रणाखाली आणण्याचा प्रयत्न केला आहे.
Mantras
Mantra 1
कामस्य इषुः। उ॒त्तु॒दस्त्वोत् तु॑दतु॒ मा धृ॑थाः॒ शय॑ने॒ स्वे। इषुः॒ काम॑स्य॒ या भी॒मा तया॑ विध्यामि त्वा हृ॒दि
कामाचा इषू (बाण). उड्डुद (अंकुश) तुला टोचो—टोचो; आपल्या शय्येवर घट्ट धरून पडू नकोस. कामाच्या त्या भीषण इषूनेच मी तुला हृदयात भेदतो.
Mantra 2
आ॒धीप॑र्णां॒ काम॑शल्या॒मिषुं॑ संक॒ल्पकु॑ल्मलाम्। तां सुसं॑नतां कृ॒त्वा कामो॑ विध्यतु त्वा हृ॒दि
पानांसारख्या पिसांनी युक्त, काम-शल्य असलेली ती इषु—दृढ संकल्पाच्या कळीने युक्त—तिला नीट वाकवून सिद्ध करून; मग काम (देव) तुला हृदयात वेधो.
Mantra 3
या प्ली॒हानं॑ शो॒षय॑ति॒ काम॒स्येषुः॒ सुसं॑नता । प्रा॒चीन॑पक्षा॒ व्योऽषा॒ तया॑ विध्यामि त्वा हृ॒दि
कामाची ती सुसंनत (चांगली वाकलेली) इषु, जी प्लीहा (तिल्ली) शोषून टाकते—प्राचीनपक्षा, तीक्ष्ण ‘व्योऽषा’—तिच्याच बळाने मी तुला हृदयात वेधतो.
Mantra 4
शु॒चा वि॒द्धा व्योऽषया॒ शुष्का॑स्या॒भि स॑र्प मा । मृ॒दुर्निम॑न्युः॒ केव॑ली प्रियवा॒दिन्यनु॑व्रता
तीक्ष्ण ‘व्योऽषा’ने शुचा (दाह) होऊन विद्ध झालेली, तोंड कोरडे पडलेली—माझ्याकडे सरकत ये. मृदू हो, राग खाली ठेव; केवळ माझीच हो; प्रिय बोलणारी, माझ्या व्रत/आज्ञेला अनुसरणारी हो.
Mantra 5
आजा॑मि॒ त्वाज॑न्या॒ परि॑ मा॒तुरथो॑ पि॒तुः । यथा॒ मम॒ क्रता॒वसो॒ मम॑ चि॒त्तमु॒पाय॑सि
हे अंतरंग प्रिये, मी तुला इथे बोलावतो—तुझ्या लोकांपासून दूर, आईपासूनही आणि वडिलांपासूनही दूर. जेणेकरून, हे माझ्या संकल्पाची सहायिका, तू माझ्या चित्तात—माझ्या अभिप्रायात—येऊन बसशील.
Mantra 6
व्यऽस्यै मित्रावरुणौ हृ॒दश्चि॒त्तान्य॑स्यतम्। अथै॑नामक्र॒तुं कृ॒त्वा ममै॒व कृ॑णुतं॒ वशे॑
हे मित्र-वरुणा! हिच्या हृदयातून हिचे विचार वेगळे करून दूर फेकून द्या. मग हिला ‘अक्रतु’ (संकल्परहित) करून, हिला केवळ माझीच करा—माझ्या वशात करा.
Frequently Asked Questions
It is a love-compulsion hymn that treats desire as a forceful weapon. The verses aim to make the target restless, draw her to the operator, and enforce exclusive attachment.
Mitra–Varuṇa function as cosmic ‘binders’ who can restrain and re-order intentions. Here they are asked to break apart the target’s thoughts and place her under control, reinforcing coercion beyond mere attraction.
Vyoṣā is a pungent triad (commonly dry ginger, black pepper, and long pepper). The hymn uses its sensory qualities as a symbol for the bodily signs of longing—heat, dryness, and agitation—so the target ‘cannot stay put’ and comes seeking relief through union.
Ask anything about Sukta 25 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
