Sukta 8
Rishi: Atharvanic tradition (late Saunaka śānti corpus; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Savitar (as expeller/impeller of disorder)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.; late Atharvanic śānti style)
अथर्ववेद 19.8 हे उत्तरकालीन अथर्वणिक शांती-सूक्त आहे. हे अपशकुनांना—विशेषतः अमंगल ध्वनी, निंदा/अपवाद, वारंवार शिंक येणे, आणि ‘रिकाम्या भांड्यां’चे अमंगल लक्षण—दूर घालवते. अव्यवस्था बाहेर ढकलू शकणारा दिव्य प्रेरक म्हणून सवितृदेवाचे आवाहन करून, स्वस्ति/अभय सूत्रांनी विधीची मुद्रा बांधून, तसेच दिवस व रात्र यांना नमस्कार अर्पून, संपूर्ण दैनंदिन चक्रभर शुभत्व पुनःस्थापित करणे हा याचा उद्देश आहे.
Mantras
Mantra 1
नक्षत्राणी। यानि॒ नक्ष॑त्राणि दि॒व्य॑१न्तरि॑क्षे अ॒प्सु भूमौ॒ यानि॒ नगे॑षु दि॒क्षु। प्रक॑ल्पयंश्च॒न्द्रमा॒ यान्येति॒ सर्वा॑णि॒ ममै॒तानि॑ शि॒वानि॑ सन्तु
नक्षत्रे—जी नक्षत्रे दिव्य स्वर्गात, अंतरिक्षात, जलांत, भूमीवर आहेत; जी पर्वतांवर व दिशांत आहेत—ज्यांचा मार्ग चंद्रमा नियोजित करून चालतो—ती सर्व माझ्यासाठी शिव, कल्याणकारी ठरोत.
Mantra 2
अ॒ष्टा॒विं॒शानि॑ शि॒वानि॑ श॒ग्मानि॑ स॒ह योगं॑ भजन्तु मे । योगं॒ प्र प॑द्ये॒ क्षेमं॑ च॒ क्षेमं॒ प्र प॑द्ये॒ योगं॑ च॒ नमो॑ऽहोरा॒त्राभ्या॑मस्तु
अठ्ठावीस शुभ, शिव, सौम्य (नक्षत्रे) एकत्र येऊन मला योग (प्राप्ती) देऊ देत. मी योगास व क्षेमास (सुरक्षेस) प्राप्त होतो; मी क्षेमास व योगासही प्राप्त होतो. अहोरात्र—दिवस-रात्र—यांना नमस्कार असो.
Mantra 3
स्वस्ति॑तं मे सुप्रा॒तः सु॑सा॒यं सु॑दि॒वं सु॑मृ॒गं सु॑श॒कुनं॑ मे अस्तु । सु॒हव॑मग्ने स्व॒स्त्य॑१मर्त्यं॑ ग॒त्वा पुन॒राया॑भि॒नन्द॑न्
माझ्यासाठी स्वस्ति असो—सुप्रातः (शुभ सकाळ), सुसायं (शुभ संध्या), सुदिवं (शुभ दिवस); वनात शुभ भाग्य असो, शुभ शकुन-पक्षी माझा असो. हे अग्ने, सुहव (सहज आवाहनीय), अमर्त्य स्वस्ति दे; (मी) जाऊन पुन्हा परत येईन—आनंदित होऊन.
Mantra 4
अ॒नु॒ह॒वं प॑रिह॒वं प॑रिवा॒दं प॑रिक्ष॒वम्। सर्वै॑र्मे रिक्तकु॒म्भान् परा॒ तान् स॑वितः सुव
अनुहव (मागून येणारी हाक), परिहव (इकडे-तिकडे भटकणारी हाक), परिवाद (सर्वत्र पसरलेली निंदा), परिक्षव (पुन्हा पुन्हा येणारी शिंक)—हे सर्व, आणि माझे रिक्तकुंभ (रिकामे घडे)ही—हे सविता, माझ्यापासून दूर हाकलून दे; यांना येथून परे प्रेरित कर.
Mantra 5
अ॒प॒पा॒पं प॑रिक्ष॒वं पुण्यं॑ भक्षी॒महि॒ क्षव॑म्। शि॒वा ते॑ पाप॒ नासि॑कां॒ पुण्य॑गश्चा॒भि मे॑हताम्
परिक्षव (पुन्हा पुन्हा येणारी शिंक) अपपाप—पापरहित होवो; ही शिंक आम्ही पुण्य, शुभ मानून स्वीकारू. तुझी नासिका शिवा—कल्याणकारी होवो. हे पाप (अशुभ), ते तुलाच आघात करो; आणि पुण्यग (शुभगामी) शक्ती माझ्या वतीने प्रहार करो.
Mantra 6
इ॒मा या ब्र॑ह्मणस्पते॒ विषु॑ची॒र्वात॒ ईर॑ते । स॒ध्रीची॑रिन्द्र॒ ताः कृ॒त्वा मह्यं॑ शि॒वत॑मास्कृधि
हे ब्रह्मणस्पते, हे वारे विषुचीः—वेगवेगळ्या दिशांना विखुरून भटकण्यासाठी उठतात; हे इंद्रा, त्यांना सध्रीचीः—एकत्र चालणारे करून, माझ्यासाठी अत्यंत शिवतम (परम कल्याणकारी) रीतीने स्थिर कर.
Mantra 7
स्व॒स्ति नो॑ अ॒स्त्वभ॑यं नो अस्तु॒ नमो॑ऽहोर॒त्राभ्या॑मस्तु
आम्हांला स्वस्ति (कल्याण) असो; आमच्यासाठी अभय (निर्भयता) असो. अहोरात्र (दिवस-रात्र) यांना नमस्कार—होय, दिवस आणि रात्र दोघांनाही नमस्कार.
Frequently Asked Questions
In Atharvanic omen-logic, recurrent sneezing can be read as a disturbance-sign at liminal moments (speech, departure, ritual). The hymn treats it as an inauspicious signal to be expelled so the undertaking proceeds under svasti (welfare).
An empty vessel symbolizes lack, void, or misfortune entering the household sphere. By naming it and commanding Savitar to send it away, the rite converts a negative sign into something removed beyond the boundary.
The final verse installs two states—svasti (wellbeing) and abhaya (fearlessness)—and offers homage to Day and Night, implying uninterrupted protection through the entire daily cycle.
Ask anything about Sukta 8 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
