
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages; specific r̥ṣi attribution for this single mantra is edition-dependent).
Devata: Oṣadhi/Vīrut personified; Madhu (sweetness/honey) as an empowering principle.
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic anuṣṭubh with minor irregularities possible).
AV 1.34 हे ‘मधु (गोडवा)’ विषयक मंत्ररूप आकर्षण/उपचार आहे. यात मधातून उत्पन्न झालेली वेल/औषधी (ओषधी/वीरुत) पवित्र मानून, तिचा प्रिय, जीवनधारक गुण साधकाच्या शरीरात, वाणीमध्ये आणि सामाजिक क्षेत्रात स्थानांतरित केला जातो. वनस्पतीचे विधिपूर्वक हाताळणे—अनेकदा प्रत्यक्ष मधासह—आणि मंत्रोच्चार यांद्वारे ‘मधुर’ कल्याण साध्य करणे हा हेतू आहे: आरोग्य, गोड वचन, मानसिक प्रभाव, सौहार्द/एकमत, आणि आकर्षण.
Mantra 1
मधुविद्या। इ॒यं वी॒रुन्मधु॑जाता॒ मधु॑ना त्वा खनामसि । मधो॒रधि॒ प्रजा॑तासि॒ सा नो॒ मधु॑मतस्कृधि
मधुविद्या—ही वीरुन् वेल मधुजन्मा आहे; मधानेच आम्ही तुला खणून काढतो. मधापासून, माधुर्यापासून तू उत्पन्न झाली आहेस; आमच्यासाठी मधुमय कल्याण घडव.
Mantra 2
जि॒ह्वाया॒ अग्रे॒ मधु॑ मे जिह्वामू॒ले म॒धूल॑कम्। ममेदह॒ क्रता॒वसो॒ मम॑ चि॒त्तमु॒पाय॑सि
माझ्या जिभेच्या टोकावर माझे मधु असो; जिभेच्या मुळाशी मधुर थेंब असो. हे संकल्प-बलाचे सहायका, इथे तू जवळ येतोस; माझा विचार, माझे चित्त—माझ्याचकडे ओढून आणतोस.
Mantra 3
मधु॑मन्मे नि॒क्रम॑णं॒ मधु॑मन्मे प॒राय॑णम्। वा॒चा व॑दामि॒ मधु॑मद् भू॒यासं॒ मधु॑संदृशः
माझे बाहेर पडणे मधुर असो, माझे पुढे जाणेही मधुर असो. वाणीने मी मधुरच बोलेन; मी स्वतः मधुर होवो आणि पाहण्यासही मधुर दिसो.
Mantra 4
मधो॑रस्मि॒ मधु॑तरो म॒दुघा॒न्मधु॑मत्तरः । मामित् किल॒ त्वं वनाः॒ शाखां॒ मधु॑मतीमिव
मी मधुर रस आहे; मधूपेक्षाही अधिक मधुर, मधूसारखा मादक, आणि मधु-समृद्धीने अधिकच परिपूर्ण. खरेच, तू मला नक्कीच इच्छिशील—जसा कोणी मधुने भरलेली फांदी निवडतो तसा.
Mantra 5
परि॑ त्वा परित॒त्नुने॒क्षुणा॑गा॒मवि॑द्विषे । यथा॒ मां का॒मिन्यसो॒ यथा॒ मन्नाप॑गा॒ असः॑
मी इक्षु (ऊस) घेऊन तुला सर्व बाजूंनी वेढून आलो आहे—जो द्वेष करत नाही त्याच्याकडे. जेणेकरून कामिनी स्त्रिया माझ्याकडे आकृष्ट होतील, आणि तू माझ्यापासून दूर न जाणारा होशील.
It is both literal honey and a ritual principle of ‘sweetness’: pleasant speech, agreeable disposition, harmony, and thriving well-being. The hymn treats sweetness as a transferable power.
Atharvanic hymns often personify medicines as living powers. The plant is invoked as a conscious helper whose innate potency can be awakened and directed by mantra and handling.
Both. Its primary frame is paustika ‘sweetening’ (prosperity/concord), but it also functions as bhaiṣajya (well-being) and as a speech/attraction charm by making the practitioner ‘madhumat’—honeyed in body, words, and social effect.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.