Adhyaya 174: The Sanctifying Power of River Confluences: Release from the Preta-State and the Rite of Śravaṇa Dvādaśī with Vāmana Worship

Verse 1

श्रीवराह उवाच॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम्॥ सङ्गमस्य प्रभावं हि पापिनामपि मुक्तिदम्॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ഞാൻ വീണ്ടും മറ്റൊന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു—മഹാപാതകനാശിനി; അതായത് സംഗമത്തിന്റെ പ്രഭാവം, പാപികൾക്കുപോലും മോചനം നൽകുന്നതു.

Verse 2

अत्रैव श्रूयते पूर्वं ब्राह्मणः संशितव्रतः॥ महानामेति विख्यातः स्थितोऽसौ वनमाश्रितः॥

ഇവിടെയുതന്നെ പൂർവ്വകാലം മുതൽ ശ്രുതിയുണ്ട്—സംയമിതവ്രതനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ‘മഹാനാമ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; അവൻ വനത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവിടെയേ താമസിച്ചു।

Verse 3

स्वाध्याययुक्तो होमे च नित्ययुक्तः स योगवित्॥ जपहोमपरो नित्यं स्वकालं क्षपते च सः॥

അവൻ സ്വാധ്യായത്തിലും ഹോമത്തിലും നിത്യനിയുക്തനായി, യോഗവിദനായിരുന്നുവു; എപ്പോഴും ജപ-ഹോമപരനായി തന്റെ കാലം വിധിപൂർവ്വം കഴിച്ചുകൂട്ടി।

Verse 4

एवं कर्माणि कुर्वन्स ब्रह्मलोकजिगीषया॥ बहून्यब्दान्यतीतानि ब्राह्मणस्य वने तदा॥

ഇങ്ങനെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മലോകപ്രാപ്തിയുടെ ആഗ്രഹത്തോടെ, ആ ബ്രാഹ്മണന് വനത്തിൽ പല വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി।

Verse 5

तस्य बुद्धिरियं जाता तीर्थाभिगमनं प्रति॥ पुनस्तीर्थजलैरेतत्क्षालयामि कलेवरम्॥

അവനിൽ തീർത്ഥഗമനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ചിന്ത ഉദിച്ചു—‘വീണ്ടും തീർത്ഥജലങ്ങളാൽ ഈ ദേഹത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കും.’

Verse 6

प्रयातो विधिवत्साक्षात् सूर्यस्योदयणं प्रति ॥ असिकुण्डादितः कृत्वा दक्षिणां कोटिकां ततः

അവൻ വിധിപൂർവ്വം പുറപ്പെട്ടു നേരിട്ട് സൂര്യോദയസ്ഥാനത്തേക്കു പോയി; അസികുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പിന്നെ ദക്ഷിണ കോടികാ (പരിക്രമാമാർഗം) നിർവഹിച്ചു।

Verse 7

तथा चोत्तरकोट्यां तु तथा मन्माथुरं च यत् ॥ क्रमेण सर्वतीर्थानि स्नात्वा मामपि पुष्करम्

അതുപോലെ ഉത്തര-കോടിയിലും, അതുപോലെ എന്റെ മഥുരാസംബന്ധമായ സ്ഥലത്തിലും—ക്രമമായി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, എന്നായ പുഷ്കരത്തിലും സ്നാനം ചെയ്യാൻ അവൻ നിശ്ചയിച്ചു।

Verse 8

गत्वा सर्वाणि तीर्थानि स्नात्वा पूतो भवाम्यहम् ॥ इति कृत्वा मथुराया निर्जगामाथ स द्विजः

“എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്താൽ ഞാൻ ശുദ്ധനാകും.” എന്നു നിശ്ചയിച്ച് ആ ദ്വിജൻ മഥുരയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 9

कृतपूजानमस्कारः अध्वानं प्रत्यपद्यत ॥ अध्वप्रपन्नो ह्यदृशत्पञ्चप्रेतान्सुभीषणान्

പൂജയും നമസ്കാരവും നടത്തി അവൻ വഴിയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു; വഴിയിൽ മുന്നേറുമ്പോൾ അത്യന്തം ഭീകരമായ അഞ്ചു പ്രേതങ്ങളെ അവൻ കണ്ടു।

Verse 10

ईषदुत्त्रस्तहृदयस्तिष्ठदुन्मील्य चक्षुषी ॥ आलम्ब्य स ततो धैर्यं त्रासमुत्सृज्य दूरतः

ഹൃദയം അല്പം വിറച്ചുകൊണ്ട് അവൻ നിന്നു കണ്ണുകൾ തുറന്നു നോക്കി; പിന്നെ ധൈര്യം പിടിച്ച് ഭയം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൂരെയായി നിന്നു।

Verse 11

पप्रच्छ मधुरालापः के यूयं रौद्रमूर्त्तयः ॥ भवन्तः कर्मणा केन दुष्कृतेन भयावहाः

മധുരവചനത്തോടെ അവൻ ചോദിച്ചു—“ഭീകരരൂപികളേ, നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഏത് കർമം കൊണ്ടും ഏത് ദുഷ്കൃത്യം കൊണ്ടും നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ഭയാനകരായിത്തീർന്നു?”

Verse 12

एकस्थानात्सदा यूयं प्रस्थिताः कुत्र वा सदा ॥ प्रेता ऊचुः ॥ क्षुत्पिपासातुरा नित्यं बहुदुःखसमन्विताः

“ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് നിങ്ങൾ എപ്പോഴും പുറപ്പെടുന്നു—നിരന്തരം എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?” പ്രേതർ പറഞ്ഞു—“ഞങ്ങൾ നിത്യവും വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി, അനവധി ദുഃഖങ്ങളാൽ ഭാരിതരാണ്।”

Verse 13

दुर्बुद्ध्या च वृताः सर्वे हीनज्ञानाः विचेतसः ॥ न जानीमो दिशं काचिद्विदिशं चापि चाध्वनि

ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ദുർബുദ്ധിയാൽ മൂടപ്പെട്ടവർ—ജ്ഞാനഹീനരും ചിത്തം കലങ്ങിയവരുമാണ്. വഴിയിൽ ഒരു ദിശയും ഉപദിശയും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല।

Verse 14

नान्तरिक्षं महीम् चापि जानीमो दिवसं तथा ॥ यदेतद्दुःखमापन्नं सुखोदर्कफलं भवेत्

ഞങ്ങൾക്ക് ആകാശവും ഭൂമിയും അറിയില്ല; ദിവസവും (കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹവും) അറിയില്ല. ഞങ്ങളെ ബാധിച്ച ഈ ദുഃഖം അവസാനം സുഖകരമായ ഫലം നൽകട്ടെ।

Verse 15

अप्रकाममिदं भाति भास्करोदयणं प्रति ॥ अहं पर्युषितो नाम परः सूचिमुखस्ततः

സൂര്യോദയത്തെ നേരിട്ട് നോക്കുമ്പോൾ ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസമില്ലാതെ, തുടർച്ചയായി തോന്നുന്നു. എന്റെ പേര് പര്യുഷിത; മറ്റവൻ സൂചീമുഖൻ.

Verse 16

शीघ्रगो रोधकश्चैव पञ्चमो लेखकस्तथा ॥ ब्राह्मण उवाच ॥ प्रेतानां कर्मजातानां नाम्नां वै सम्भवः कुतः

അതുപോലെ ശീഘ്രഗ, രോധക, അഞ്ചാമനായ ലേഖകനും (ഉണ്ട്). ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—“കർമജാതമായ പ്രേതന്മാരുടെ ഈ നാമങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം എവിടെ നിന്നാണ്?”

Verse 17

किं तत्कारणमेतद्धि यूयं सर्वे सनामकाः ॥ प्रेत उवाच ॥ अहं स्वादु सदाश्नामि दद्मि पर्युषितं द्विजे

“നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇത്തരത്തിലുള്ള പേരുകൾ ധരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം എന്ത്?” പ്രേതൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ എപ്പോഴും രുചികരമായതേ ഭക്ഷിക്കും; പക്ഷേ ബ്രാഹ്മണനു പഴകിയ (പര്യുഷിത) അന്നം നൽകും.”

Verse 18

एतत्कारणमुद्दिश्य नाम पर्युषितं द्विज ॥ सूचिता बहवोऽनेन विप्राश्चान्नादिकाङ्क्षिणः

ഹേ ദ്വിജാ, ഈ കാരണത്തെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എനിക്ക് ‘പര്യുഷിത’ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇതിലൂടെ അന്നാദികൾ ആഗ്രഹിച്ച പല ബ്രാഹ്മണരും വഞ്ചിതരായി/ഭ്രമിതരായി.

Verse 19

एतत्कारणमुद्दिश्य शीघ्रगस्तेन शोच्यते ॥ एको गृहस्य मध्ये तु भुङ्क्ते द्विजभयेन हि

ഈ കാരണത്താൽ അവൻ ‘ശീഘ്രഗ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ബ്രാഹ്മണഭയത്താൽ അവൻ വീട്ടിനകത്ത് ഒറ്റയ്ക്കായി ഭക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 20

समारुह्योद्विग्नमना रोधकस्तेन शोच्यते ॥ मौनेनापि स्थितो नित्यं याचितोऽपि लिखेन्महीम्

കയറിപ്പോയി കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ ഇരുന്നതിനാൽ അവൻ ‘രോധക’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ നിത്യവും മൗനത്തിൽ നിന്നാലും, അപേക്ഷിച്ചാലും നിലത്തു മാത്രം എഴുതും/രേഖ വരക്കും.

Verse 21

अस्माकमपि पापिष्ठो लेखकस्तेन नाम वै ॥ मदेन लेखकॊ याति रोधकस्तु ह्यवाक्छिराः

ഞങ്ങളിലുമെല്ലാം ഏറ്റവും പാപിയായവൻ ‘ലേഖക’ ആകുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവന് ആ പേര്. ‘ലേഖക’ മദം/അഹങ്കാരം കൊണ്ട് നടക്കുന്നു; ‘രോധക’ എന്നാൽ തല താഴ്ത്തി (അധോമുഖമായി) ഇരിക്കുന്നു.

Verse 22

शीघ्रगः पङ्गुतां प्राप्तः परं सूचिमुखस्ततः ॥ उषितः केवलग्रीवो लम्बौष्ठो वै महोदरः

ശീഘ്രഗൻ മുടന്തനാകുന്നു; തുടർന്ന് മറ്റൊരാൾ ‘സൂചിമുഖൻ’ (സൂചിപോലുള്ള മുഖം) ആകുന്നു. മറ്റൊരാൾ ‘ഉഷിത’—കേവലം കഴുത്തുള്ളവൻ; മറ്റൊരാൾ കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങളുള്ളവൻ; മറ്റൊരാൾ മഹോദരൻ (വലിയ വയറുള്ളവൻ) ആകുന്നു.

Verse 23

बृहद्वृषणशुष्काङ्गः पापादेव प्रजायते ॥ एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तान्त सम्भवम्

വലിയ വൃഷണങ്ങളും ഉണങ്ങിയ അവയവങ്ങളും ഉള്ളവൻ പാപം കൊണ്ടുതന്നെ ജനിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം നിനക്കു പറഞ്ഞു—ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം ആചരണവൃത്താന്തത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചത്.

Verse 24

यदि ते श्रवणे श्रद्धा पृच्छ चान्यद्यदिच्छसि ॥ ब्राह्मण उवाच ॥ ये जीवा भुवि तिष्ठन्ति सर्व आहारजीविनः

കേൾവിയിൽ നിനക്കു ശ്രദ്ധയുണ്ടെങ്കിൽ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തും ചോദിക്ക. ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്ന ജീവികൾ എല്ലാം ആഹാരത്താൽ തന്നെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

Verse 25

युष्माकमपि चाहारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ प्रेता ऊचुः ॥ शृणु चाहारमस्माकं सर्वभूतदयापर

നിങ്ങളുടെ ആഹാരത്തെക്കുറിച്ചും ഞാൻ തത്ത്വമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രേതങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സർവ്വഭൂതദയാപര, ഞങ്ങളുടെ ആഹാരം കേൾക്കുക.

Verse 26

यच्छ्रुत्वा निन्दसे नित्यं भूयो भूयश्च नित्यशः ॥ श्लेष्ममूत्रपुरीषेण योषितां च समन्ततः

ഇതു കേട്ടിട്ട് നീ നിത്യവും നിന്ദിക്കുന്നു—വീണ്ടും വീണ്ടും, തുടർച്ചയായി—എവിടെയും സ്ത്രീകളെ ശ്ലേഷ്മം, മൂത്രം, മലമെന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.

Verse 27

गृहाणि त्यक्तशौचानि प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ बलिमन्त्रविहीनानि दानहीनानि यानि च

ശൗചശുദ്ധി ഉപേക്ഷിച്ച വീടുകളിൽ പ്രേതങ്ങൾ നിശ്ചയമായും ഭുജിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ബലിയും മന്ത്രവും ഇല്ലാത്തിടത്തും, ദാനം ഇല്ലാത്തിടത്തും।

Verse 28

नित्यं च कलहो यत्र प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ अपात्रे प्रतिदत्तानि विधिहीनानि यानि च ॥ निन्दितानां द्विजातीनां जुगुप्सितकुलोद्भवे

എവിടെ നിത്യ കലഹമുണ്ടോ അവിടെ പ്രേതങ്ങൾ നിശ്ചയമായും ഭുജിക്കുന്നു; അതുപോലെ അപാത്രനു നൽകിയ ദാനം, വിധിയില്ലാതെ നൽകിയതും, നിന്ദിത ദ്വിജന്മാർക്ക്—നിന്ദ്യകുലത്തിൽ ജനിച്ചവർക്ക്—നൽകിയതും അവർ ഭുജിക്കുന്നു।

Verse 29

जातानां विहितानां च दुष्कृतं कर्म कुर्वताम् ॥ तेभ्यो दत्तं तदस्माकमुपतिष्ठति भोजने

ജന്മത്താലും ശാസ്ത്രവിധിയാലും യോഗ്യരായിട്ടും ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്യുന്നവർക്ക് നൽകിയ ദാനം ഞങ്ങൾക്ക്—അഥവാ പ്രേതങ്ങൾക്ക്—ഭോജനമായി ഉപസ്ഥിതമാകുന്നു।

Verse 30

एतत्पापतरं चान्यद्भोजनं दुष्टकर्मिणाम् ॥ निर्विण्णाः प्रेतभावेन पृच्छामः सुदृढव्रत

ഇതും മറ്റൊരു കാര്യം—ദുഷ്ടകർമ്മികളുടെ ‘ഭോജനം’—ഇനിയും അധികം പാപകരമാണ്. പ്രേതഭാവത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച് ഞങ്ങൾ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു, ഹേ ദൃഢവ്രതനേ।

Verse 31

प्रेतो यथा न भवति तथा ब्रूहि तपोधन ॥ ब्राह्मण उवाच ॥ एकरात्रत्रिरात्रेण कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः

ഹേ തപോധന, പ്രേതനാകാതിരിക്കാൻ എങ്ങനെ എന്നു പറയുക. ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഏകരാത്രി, ത്രിരാത്രി, കൃച്ഛ്ര, ചാന്ദ്രായണ മുതലായ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങളാൽ।

Verse 32

व्रतैरभ्युद्यतः पूतो न प्रेतो जायते नरः ॥ मिष्टान्नपानदाता च सततं श्रद्धयान्वितः

വ്രതങ്ങളിൽ ആത്മാർത്ഥമായി ഏർപ്പെട്ടു ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുകയില്ല. ശ്രദ്ധയോടെ നിത്യം മധുരഭക്ഷണവും പാനീയവും ദാനം ചെയ്യുന്നവനും പ്രേതനാകുകയില്ല.

Verse 33

यतीनां पूजको नित्यं न प्रेतो जायते नरः ॥ त्रीणद्भिः पञ्च चैकेन वा प्रतिनित्यं तु पोषयेत्

യതിമാരെ (സന്ന്യാസികളെ) നിത്യം പൂജിക്കുന്നവൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുകയില്ല. കൂടാതെ പ്രതിദിനം മൂന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അളവുകൊണ്ടെങ്കിലും മറ്റുള്ളവരെ പോഷിപ്പിക്കണം.

Verse 34

सर्वभूतदयालुश्च न प्रेतो जायते नरः ॥ देवातिथिषु पूजासु गुरुपूजासु नित्यशः

സകല ജീവികളോടും കരുണയുള്ള മനുഷ്യൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുകയില്ല. ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ആദരിച്ച് പൂജിക്കുന്നതിലും ഗുരുപൂജയിലും നിത്യം ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവനും പ്രേതനാകുകയില്ല.

Verse 35

रतो वै पितृपूजायां न प्रेतो जायते नरः ॥ जितक्रोधो ह्यमात्सर्यस्तृष्णासङ्गविवर्जितः

പിതൃപൂജയിൽ നിരതനായ മനുഷ്യൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുകയില്ല. ക്രോധം ജയിച്ചവൻ, അസൂയരഹിതൻ, തൃഷ്ണയും ആസക്തിയും വിട്ടവൻ—അവനും പ്രേതനാകുകയില്ല.

Verse 36

क्षमा-युक्तो दान-शीलो न प्रेतो जायते नरः ॥ एकादशीं सितां कृष्णां सप्तमीं वा चतुर्दशीम् ॥

ക്ഷമയുള്ളവനും ദാനശീലനുമായ മനുഷ്യൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുകയില്ല. ശുക്ലപക്ഷത്തിലോ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലോ ഏകാദശി, അല്ലെങ്കിൽ സപ്തമി, അല്ലെങ്കിൽ ചതുര്ദശി (വ്രതം) അനുഷ്ഠിച്ചാൽ (ഇത്തരം ഫലം ലഭിക്കും).

Verse 37

देवांश्च वन्दते नित्यं न प्रेतो जायते हि सः ॥ प्रेता ऊचुः ॥ त्वत्तस्तच्छ्रुतमस्माभिर्यो न प्रेतोऽभिजायते ॥

യാൾ നിത്യമായി ദേവന്മാരെ വന്ദിക്കുന്നുവോ, അവൻ തീർച്ചയായും പ്രേതയോണിയിൽ ജനിക്കുകയില്ല. പ്രേതങ്ങൾ പറഞ്ഞു—നിങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഞങ്ങൾ കേട്ടത്: (അവൻ) പ്രേതനായി ജനിക്കില്ലെന്ന്.

Verse 38

प्रेतस्तु जायते केन तद्वद त्वं महामुने ॥ विप्र उवाच ॥ शूद्रान्नेन तु भुक्तेन ब्राह्मणो म्रियते यदि ॥

‘എന്നാൽ ഏതു കാരണത്താൽ ഒരാൾ പ്രേതനാകുന്നു? മഹാമുനേ, അത് പറയുക.’ വിപ്രൻ പറഞ്ഞു—‘ശൂദ്രന്റെ അന്നം ഭുജിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ മരിച്ചാൽ—’

Verse 39

तेनैव चोदरस्थेन स प्रेतो जायते ध्रुवम् ॥ नग्नकापालिपाषण्डसङ्गतासनभोजनैः ॥

അതു തന്നെയായ (ശൂദ്രാന്നം) ഉദരത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ അവൻ തീർച്ചയായും പ്രേതനാകുന്നു; അതുപോലെ നഗ്നതപസ്വികൾ, കപാലധാരികൾ, പാഷണ്ഡർ എന്നിവരുമായി കൂട്ടുകൂടി അവരുടെ കൂടെ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും.

Verse 40

मनुष्यः प्रेततां याति स्पर्शेन सुतरां तथा ॥ पूर्वपुण्यं विनश्येत् तु प्रेतो भवति नित्यशः ॥

ഇത്തരം സ്പർശം/സംഗമം മൂലം മനുഷ്യൻ കൂടുതൽ പ്രേതാവസ്ഥയിലേക്കു പോകുന്നു. അവന്റെ മുൻപുണ്യം നശിക്കുന്നു; അവൻ നിത്യമായി പ്രേതനായി തുടരുന്നു.

Verse 41

पाषण्डाश्रमसंस्थश्च मद्यपः पारदारिकः ॥ वृथा-मांसरतो नित्यं स च प्रेतोऽभिजायते ॥

പാഷണ്ഡ-ആശ്രമത്തിൽ സ്ഥാപിതനായവൻ, മദ്യപൻ, പരസ്ത്രീഗാമി, കൂടാതെ കാരണമില്ലാതെ നിത്യമായി മാംസഭക്ഷണത്തിൽ ആസക്തനായവൻ—അവനും പ്രേതയോണിയിൽ ജനിക്കുന്നു.

Verse 42

देवस्वं ब्राह्मणस्वं च गुरोर्द्रव्यं हरेत्तु यः ॥ कन्यां ददाति शुल्केन स च प्रेतोऽभिजायते ॥

ദേവസ്വം, ബ്രാഹ്മണസ്വം അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുവിന്റെ ദ്രവ്യം കവർന്നെടുക്കുന്നവനും, വില വാങ്ങി കന്യാദാനം ചെയ്യുന്നവനും—അവനും പ്രേതയോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു।

Verse 43

मातरं पितरं भ्रातृभगिन्यौ च स्त्रियं सुतम् ॥ अदुष्टान्यस्त्यजेत्सोऽपि प्रेतो भवति च ध्रुवम् ॥

മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും സഹോദരനെയും സഹോദരിയെയും ഭാര്യയെയും മകനെയും—അവർ കുറ്റമില്ലാത്തവരായിട്ടും—ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, അവനും തീർച്ചയായും പ്രേതനാകുന്നു।

Verse 44

अयाज्ययाजनाच्चैव याज्यानां परिवर्जनात् ॥ रतो वा शूद्रसेवायां स प्रेतो जायते नरः ॥

അയാജ്യനുവേണ്ടി യാജനം ചെയ്യുന്നതാലും യാജ്യരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാലും; അല്ലെങ്കിൽ ശൂദ്രസേവയിൽ ആസക്തനാകുന്നതാലും—മനുഷ്യൻ പ്രേതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 45

ब्रह्महा च कृतघ्नश्च गोग्घ्नो वै पञ्चपातकी ॥ भूमिकन्यापहर्ता च स प्रेतो जायते नरः ॥

ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്, കൃതഘ്നൻ, ഗോഹന്താവ്, പഞ്ചമഹാപാതകി, കൂടാതെ ഭൂമിയെയോ കന്യയെയോ അപഹരിക്കുന്നവൻ—അവൻ പ്രേതനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 46

असद्भ्यः प्रतिगृह्णाति नास्तिकेभ्यो विशेषतः ॥ स पापो जायते प्रेत आहारादिविवर्जितः ॥

ദുഷ്ടരിൽ നിന്ന്—പ്രത്യേകിച്ച് നാസ്തികരിൽ നിന്ന്—പ്രതിഗ്രഹം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ പാപിയാകുന്നു; അവൻ ആഹാരാദികളിൽ നിന്ന് വഞ്ചിതനായി പ്രേതനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 47

प्रेताः ऊचुः ॥ ये एतत्कर्म कुर्वन्ति मूढा अधर्मपरायणाः ॥ विरुद्धकारिणः पापास्तेषां काञ्चिद्गतिं वद ॥

പ്രേതങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഇത്തരം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മൂഢർ, അധർമ്മപരായണർ, സദാചാരത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാപികൾ; അവർക്കെന്ത് ഗതി വരുമെന്ന് പറയുക।

Verse 48

ब्राह्मण उवाच ॥ ये धर्मविमुखा मूढा दयादानविवर्जिताः ॥ तेषां गतिर्भवेदेका मथुरायान्तु सङ्गमे ॥

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖരായ മൂഢർ, ദയയും ദാനവും ഇല്ലാത്തവർ; അവർക്കൊരു മാത്രമേ ഗതി—മഥുരയിലെ സംഗമത്തിലേക്ക് പോകണം।

Verse 49

श्रवणद्वादशीयोगे मासि भाद्रपदे तथा ॥ वामनं तत्र देवं तु पूजयेज्जुहुयात्तथा ॥

ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ ശ്രവണ നക്ഷത്രം–ദ്വാദശി യോഗത്തിൽ, അവിടെ വാമനദേവനെ പൂജിക്കുകയും അതുപോലെ ഹോമത്തിൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കുകയും വേണം।

Verse 50

सुवर्णमन्नं वस्त्रं च छत्रोपानत्सुसंयुतम् ॥ तत्र स्नातो पितॄंस्तर्प्य दत्त्वा करकमेव च ॥

സ്വർണം, അന്നം, വസ്ത്രം—കുടയും പാദരക്ഷയും സഹിതം—ദാനം ചെയ്യണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നടത്തി, കരകം (ജലപാത്രം)യും നൽകണം।

Verse 51

न ते प्रेता भविष्यन्ति मार्गस्थो यो नमस्यते ॥ विमानवरमारुह्य विष्णुलोकं स गच्छति ॥

മാർഗത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നമസ്കരിക്കുന്നവൻ പ്രേതനാകുകയില്ല; അവൻ ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 52

तत्र तीर्थे नरः स्नातो हृष्टपुष्टो यथाश्रुतः ॥ ध्यातश्च कीर्त्तितो वापि तेन गङ्गावगाहिताः ॥

ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ശ്രുതിപരമ്പരപ്രകാരം ഹർഷിതനും പുഷ്ടനുമാകുന്നു; അവനെ ധ്യാനിച്ചാലും കീർത്തിച്ചാലും ആ പുണ്യത്താൽ ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു।

Verse 53

तीर्थस्यैव तु माहात्म्यं प्रेतो भूत्वा शृणोति यः ॥ तस्याक्षयपदं विष्णोर्भवतीति मया श्रुतम् ॥

പ്രേതനായിരിക്കുമ്പോഴും ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം കേൾക്കുന്നവന്—ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ—വിഷ്ണുസംബന്ധമായ അക്ഷയപദം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 54

प्रेताः ऊचुः ॥ अस्माकं वद कल्याण व्रतस्यास्य विधिं परम् ॥ येन वै क्रियमाणेन प्रेतत्वात्तु विमुच्यते ॥

പ്രേതങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഹേ കല്യാണകരാ, ഈ വ്രതത്തിന്റെ പരമവിധി ഞങ്ങളോട് പറയുക; അത് ആചരിച്ചാൽ പ്രേതത്വത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും।

Verse 55

वसिष्ठेन महाभागाः शृणुध्वं कथयाम्यहम् ॥ प्रेतानां मोक्षणं पुण्यं गतिप्रवरदायकम् ॥

ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, കേൾക്കുക; വസിഷ്ഠൻ ഉപദേശിച്ചതിനെ ഞാൻ പറയുന്നു—ഇത് പ്രേതങ്ങളുടെ മോചനത്തിനുള്ള പുണ്യോപായമാണ്, ശ്രേഷ്ഠഗതി നൽകുന്നതും.

Verse 56

मासि भाद्रपदे शुद्धा द्वादशी श्रवणान्विता ॥ तस्यां दत्तं हुतं स्नानं सर्वं लक्षगुणं भवेत् ॥

ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ ശുദ്ധ ദ്വാദശി ശ്രവണ നക്ഷത്രയുക്തമായാൽ, അന്നത്തെ ദാനം, ഹോമം, സ്നാനം—എല്ലാം ലക്ഷഗുണം ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 57

सङ्गमे च पुनः स्नात्वा पूजयित्वा तु वामनम् ॥ कलशं विधिना दत्त्वा तस्य पुण्यफलṃ शृणु ॥

സംഗമത്തിൽ വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്ത് വാമനഭഗവാനെ പൂജിച്ച്, വിധിപ്രകാരം കലശദാനം ചെയ്തതിന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 58

कपिलानां शतं दत्त्वा हिरण्योपस्कराञ्चितम् ॥ तेन यत्फलमाप्नोति तद्द्वादश्यामखण्डितम् ॥

സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളോടും ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ നൂറ് കപിലാ പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതേ ഫലം ആ ദ്വാദശിയിൽ അഖണ്ഡമായി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 59

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो ब्राह्मणो वेदपारगः ॥ जातिस्मरो महायोगी मोक्षमार्गपरायणः ॥

അതിനുശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായ ആ വേദപാരംഗത ബ്രാഹ്മണൻ ജാതിസ്മരനായി, മഹായോഗിയായി, മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ പരായണനായി.

Verse 60

ध्यानयुक्तेन भावेन मुक्तो यात्यपुनर्भवम् ॥ कनकं च सुसंपीतं सान्नं रत्नसमन्वितम् ॥

ധ്യാനയുക്തമായ ഭാവത്താൽ വിമുക്തനായി അവൻ അപുനർഭവസ്ഥിതിയിലേക്കു പോകുന്നു. കൂടാതെ നന്നായി സമ്പാദിച്ച സ്വർണ്ണവും, ഉത്തമ അന്നവും, രത്നസമന്വിത വസ്തുക്കളും (ലഭിക്കുന്നു).

Verse 61

यथालाभोपपन्नेन सौवर्णो वामनः कृतः ॥ उपानच्छत्रसंयुक्तो विधिमन्त्रपुरःसरः ॥

സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് സ്വർണ്ണത്തിൽ വാമനന്റെ (വിഗ്രഹം) നിർമ്മിക്കണം; പാദുകയും ഛത്രവും സഹിതം, വിധിയും മന്ത്രങ്ങളും മുൻനിർത്തി ക്രമപ്രകാരം നിർവഹിക്കണം।

Verse 62

राक्षसत्वं न गच्छेत्तु श्रवणद्वादशीव्रतात् ॥ स्वर्गे च वसते तावद्यावदिन्द्राश्चतुर्दश ॥

ശ്രവണ-ദ്വാദശി വ്രതത്തിന്റെ ഫലമായി മനുഷ്യൻ രാക്ഷസാവസ്ഥയിൽ പതിക്കുകയില്ല; പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 63

कृत्वा च विधिवत्तस्य स्नानपूजादिकं नरः ॥ मन्त्रैस्तथाविधैर्होमैर्ब्राह्मणं चोपपादयेत् ॥

ആ വ്രതത്തിന്റെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം, പൂജ മുതലായവ നിർവ്വഹിച്ചു, അനുയോജ്യമായ മന്ത്രങ്ങളോടും ഹോമങ്ങളോടും കൂടി ബ്രാഹ്മണനെ യഥോചിതമായി ആദരിച്ച് ദാനം നൽകണം।

Verse 64

(आवाहनम्) यत्त्वं नक्षत्ररूपेण द्वादश्यां नभसि स्थितः ॥ तन्नक्षत्रमहं वन्दे मनोवाञ्छितसिद्धये ॥

ഹേ ദേവാ! ദ്വാദശിയിൽ നീ ആകാശത്തിൽ നക്ഷത്രരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നു; മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധിക്കായി ഞാൻ ആ നക്ഷത്രത്തെ വന്ദിക്കുന്നു।

Verse 65

( नक्षत्रम् ) नमः कमलनाभाय कमलालय केशव ॥ ( स्नानम् ) अमूर्त्ते सर्वतोव्यापिन् नारायण नमोऽस्तु ते ॥

(നക്ഷത്രം) കമലനാഭനും ലക്ഷ്മീനിവാസനുമായ കേശവനു നമസ്കാരം. (സ്നാനം) ഹേ അമൂർത്തനും സർവ്വവ്യാപിയുമായ നാരായണാ! നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 66

सर्वव्यापिञ्जगद्योनॆ नमः सर्वमयाच्युत ॥ (पूजा) श्रवणद्वादशीयोगे पूजां गृहीष्व केशव

സർവ്വവ്യാപിയും ജഗദ്യോനിയും സർവ്വമയനുമായ അച്യുതനു നമസ്കാരം. ശ്രവണ-ദ്വാദശി യോഗത്തിൽ, ഹേ കേശവാ! ഈ പൂജ സ്വീകരിക്കണമേ।

Verse 67

धूपोऽयं देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर ॥ (धूपम्) अच्युतानन्त गोविन्द वासुदेव नमोऽस्तु ते

ഇത് ധൂപമാണ്, ഹേ ദേവദേവേശാ, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധരാ. ഹേ അച്യുത, അനന്ത, ഗോവിന്ദ, വാസുദേവ—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 68

तेजसा सर्वलोकाश्च विवृताः सन्तु तेऽव्ययाः ॥ (दीपम्) त्वं हि सर्वगतं तेजो जनार्दन नमोऽस्तु ते

ഹേ അവ്യയാ! നിന്റെ തേജസ്സാൽ സർവ്വലോകങ്ങളും പ്രകാശിതമാകട്ടെ. നീ തന്നെയാണ് സർവ്വവ്യാപിയായ ജ്യോതി, ഹേ ജനാർദന—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 69

अदितेर्गर्भमाधाय वैरोचनिशमाय च ॥ त्रिभिः क्रमैर् जिताः लोकाः वामनाय नमोऽस्तु ते

അദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ അവതരിച്ച്, വൈരോചന (വംശ) ശമനാർത്ഥം, മൂന്നു പാദചാരങ്ങളാൽ ലോകങ്ങളെ ജയിച്ചു—വാമനനു നമസ്കാരം.

Verse 70

(नैवेद्यम्) देवानां सम्मतश्चापि योगिनां परमां गतिः ॥ जलशायी जगद्योनॆ अर्घ्यं मे प्रति गृह्यताम्

(നൈവേദ്യം) നീ ദേവന്മാർക്കും സമ്മതനും യോഗികൾക്കു പരമഗതിയും ആകുന്നു. ഹേ ജലശായീ, ജഗദ്യോനീ—എന്റെ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കണമേ.

Verse 71

(अर्घ्यम्) हव्यभुग्घव्यकर्त्ता त्वं होता हव्यं त्वमेव च ॥ सर्वमूर्त्ते जगद्योनॆ नमस्ते केशवाय च

(അർഘ്യം) നീ ഹവ്യഭോക്താവും ഹവ്യകർത്താവും; നീ തന്നെയാണ് ഹോതാവും ഹവ്യവും. ഹേ സർവ്വമൂർത്തേ, ജഗദ്യോനീ—നിനക്കും കേശവനും നമസ്കാരം.

Verse 72

(इति स्वाहा होमः) हिरण्यं अन्नं त्वं देव जलवस्त्रमयो भवान् ॥ (दक्षिणाम्) उपानच्छत्रदानेन प्रीतो भव जनार्दन

(ഇതി സ്വാഹാ-ഹോമം:) ഹേ ദേവാ, നീ തന്നേ സ്വർണം; നീ തന്നേ അന്നം; നീ ജലവും വസ്ത്രവും ആയ സ്വരൂപൻ. (ദക്ഷിണാ:) പാദുകയും കുടയും ദാനം ചെയ്കയാൽ, ഹേ ജനാർദന, പ്രസന്നനാകണമേ.

Verse 73

(वामनस्तुतिम्) अन्नं प्रजापतिर् विष्णुरुद्रचन्द्रेन्द्रभास्कराः ॥ अन्नं त्वष्टा यमोऽग्निश्च पापं हरतु मेऽव्ययः

(വാമന-സ്തുതി:) അന്നം തന്നേ പ്രജാപതി, അന്നം തന്നേ വിഷ്ണു; അന്നം തന്നേ രുദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ഭാസ്കരൻ. അന്നം തന്നേ ത്വഷ്ടാ, യമൻ, അഗ്നിയും—അവ്യയനായ പ്രഭു എന്റെ പാപം ഹരിക്കട്ടെ.

Verse 74

(करकदानम्) वामनो बुद्धिदाता च द्रवस्थो वामनः स्वयम् ॥ वामनस्तारकोभाभ्यां वामनाय नमोऽस्तु ये

(കരക-ദാനം:) വാമനൻ ബുദ്ധിദാതാവാണ്; ദ്രവത്തിൽ സ്വയം വാമനൻ തന്നെ അധിഷ്ഠിതനാണ്. വാമനന്റെ താരക-പ്രഭയോടെ—വാമനനു നമസ്കാരം.

Verse 75

(यजमानः) वामनं प्रतिगृह्णामि वामनो मे प्रयच्छति ॥ वामनस्तारकोभाभ्यां वामनाय नमो नमः

(യജമാനൻ പറയുന്നു:) ഞാൻ വാമനനെ സ്വീകരിക്കുന്നു; വാമനൻ എനിക്കു പ്രസാദം നൽകുന്നു. വാമനന്റെ താരക-പ്രഭയോടെ—വാമനനു നമോ നമഃ.

Verse 76

द्विजः प्रतिग्रहीता कपिलाङ्गेषु तिष्ठन्ति भुवनानि चतुर्दश ॥ दत्त्वा कामदुघां लोकाः भवन्ति सफलाः नृणाम् ॥

ദ്വിജൻ (ബ്രാഹ്മണൻ) സ്വീകരിക്കുന്നവൻ; കപിലാ പശുവിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ പതിനാലു ഭുവനങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു എന്നു പറയുന്നു. കാമദുഘാ ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്കയാൽ മനുഷ്യരുടെ ലോക-ഗതി ഫലപ്രദമാകുന്നു.

Verse 77

गोदानं मम पापच्छिदे तुभ्यं देवगर्भ सुपूजित ॥ मया विसर्जितो देव स्थानमन्यदलङ्कुरु ॥

എന്റെ പാപങ്ങളെ ഛേദിക്കുന്നവനേ, ദേവഗർഭനേ, സുപൂജിതനേ—നിനക്കു ഈ ഗോദാനം അർപ്പിക്കുന്നു. ദേവാ, എന്റെ കൈയ്യാൽ വിസർജിതനായി മറ്റൊരു വാസസ്ഥലം അലങ്കരിക്കണമേ।

Verse 78

विसर्जनम् एवं विद्वांस्तु द्वादश्यां यो नरः श्रद्धयान्वितः ॥ यत्र तत्र नभस्ये तु कृत्वा फलमवाप्नुयात् ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രദ്ധയോടെ ദ്വാദശി തിഥിയിൽ വിസർജനകർമ്മം ചെയ്യുന്ന വിദ്യാവാൻ, നഭസ്യ മാസത്തിൽ എവിടെയായാലും അത് ചെയ്തു ഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 79

ब्राह्मण उवाच ॥ यस्तु सारस्वते तीर्थे यमुनायाश्च सङ्गमे ॥ करोति विधिनानेन तस्य पुण्यं शतोत्तरम् ॥

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—സാരസ്വത തീർത്ഥത്തിലും യമുനാസംഗമത്തിലും ഈ വിധിപ്രകാരം ചെയ്യുന്നവന്റെ പുണ്യം നൂറിരട്ടിയിലും അധികമായി വർധിക്കും।

Verse 80

मयापि श्रद्धया चैतत्कालं तीर्थस्य सेवनम् ॥ क्षेत्रसंन्यासरूपेण कृतभक्तिसमन्वितम् ॥

ഞാനും ശ്രദ്ധയോടെ ഈ കാലയളവിൽ തീർത്ഥസേവനം ചെയ്തു—‘ക്ഷേത്രസന്ന്യാസ’ രൂപത്തിൽ, ഭക്തിയോടുകൂടി അത് അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 81

येन यूयं न शक्ता मां बाधितुं पापकर्मिणः ॥ श्रवणद्वादशीयोगे व्रतं तिथिसमन्वितम् ॥

ഇതിനാൽ നിങ്ങൾ—പാപകർമ്മികൾ—എന്നെ ബാധിക്കാൻ കഴിയില്ല: അത് ശ്രവണ-ദ്വാദശീ യോഗത്തോടുകൂടിയ, തിഥിസഹിതമായ വ്രതമാണ്।

Verse 82

श्रवणाद्वो गतिः साक्षात्साधु लक्ष्यामि चाधुना ॥ श्रीवराह उवाच ॥ एवं ब्रुवति विप्रे तु आकाशे दुन्दुभिस्वनः ॥ पुष्पवृष्टिर्भुव्यपतद्देवैर्मुक्ता सहस्रशः ॥

“ഇത് ശ്രവണമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ നിങ്ങളുടെ ഗതി സാക്ഷാൽ തത്സമയം ലഭിക്കുന്നു; നന്നായി—ഇപ്പോൾ ഞാൻ അത് കാണാം.” ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—വിപ്രൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ ആകാശത്തിൽ ദുന്ദുഭിനാദം ഉയർന്നു; ദേവന്മാർ സഹസ്രശഃ വിട്ട പുഷ്പവൃഷ്ടി ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.

Verse 83

प्रेतानां तु विमानानि आगतानि समन्ततः ॥ देवदूत उवाचेदं प्रेतानां शृण्वतां तदा ॥

അപ്പോൾ പ്രേതന്മാർക്കായുള്ള വിമാനങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തി. അതേസമയം പ്രേതന്മാർ ശ്രവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഒരു ദേവദൂതൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 84

अस्य विप्रस्य सम्भाषात्पुण्यसत्कीर्तितेन च ॥ प्रेतभावविमुक्ताः स्थ तीर्थस्य श्रवणादपि ॥

ഈ വിപ്രനോടുള്ള സംഭാഷണത്താലും, പുണ്യവിഷയങ്ങളുടെ യഥോചിത കീർത്തനത്താലും, തീർത്ഥകഥ ശ്രവണമാത്രത്താലും, നിങ്ങൾ പ്രേതഭാവത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായിരിക്കുന്നു.

Verse 85

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सतां सम्भाषणं वरम् ॥ कर्तव्यस्तीर्थभावश्च व्रतभावश्च मानसे ॥

അതുകൊണ്ട് സർവ്വപ്രയത്നത്തോടെയും സത്സംഗത്തോടെയുള്ള സംഭാഷണമാണ് ശ്രേഷ്ഠം; മനസ്സിൽ തീർത്ഥഭാവവും വ്രതഭാവവും നിരന്തരം വളർത്തണം.

Verse 86

तीर्थाभिषेकिपुरुषाद्यथा तेषां दुरात्मनाम् ॥ प्रेतानामक्षयः स्वर्गः सरस्वत्याश्च सङ्गमात्

തീർത്ഥസ്നാനത്താൽ ശുദ്ധനായ പുരുഷന് ഫലം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, സരസ്വതിയുടെ സംഗമം മൂലം പ്രേതരായ ദുർആത്മാക്കൾക്കും അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 87

प्राप्तं तीर्थप्रभावस्य श्रवणान्मुक्तिदं फलम् ॥ तिलकं सर्वधर्माणां पञ्चप्रेतत्वमुक्तिदम्

തീർത്ഥപ്രഭാവം ശ്രവണമാത്രംകൊണ്ട് മോക്ഷദായകമായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഇത് സർവ്വധർമ്മങ്ങളുടെ തിലകവും പഞ്ച-പ്രേതത്വാവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനവും നൽകുന്നു॥

Verse 88

यः पठेत्परया भक्त्या शृणुयाद्भक्तितत्परः ॥ करोति श्रद्धया युक्तो न प्रेतो जायते नरः

പരമഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തിപരായണനായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ, ശ്രദ്ധയോടെ ആചരിക്കുന്നവൻ—അവൻ പ്രേതയോണിയിൽ ജനിക്കുകയില്ല॥

Verse 89

पिशाचसंज्ञकं नाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ यस्य श्रवणमात्रेण न प्रेतो जायते नरः

‘പിശാച-സഞ്ജ്ഞക’ എന്ന പേരുള്ള തീർത്ഥം ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമാണ്. അതിനെക്കുറിച്ച് ശ്രവണമാത്രംകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ പ്രേതയോണിയിൽ ജനിക്കുകയില്ല॥

Verse 90

अरण्ये कण्टकवृते निर्जने शब्दवर्जिते ॥ तान्दृष्ट्वा विकृताकारानतितीव्रभयङ्करान्

മുള്ളുകൾകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട, നിർജനവും നിശ്ശബ്ദവുമായ വനത്തിൽ, വികൃതാകാരമുള്ള അത്യന്തം ഭയങ്കരരായ അവരെ കണ്ടിട്ട്…॥

Verse 91

एतत्कारणमुद्दिश्य परः सूचীমुखस्ततः ॥ समर्थितो द्विजेनैव शीघ्रं याति यतो हि सः

ഇതിനുള്ള കാരണമെന്തെന്നു സൂചിപ്പിക്കുവാൻ, അപ്പോൾ ആ മറ്റവൻ—സൂചീമുഖൻ—ദ്വിജൻ (ബ്രാഹ്മണൻ) പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ പോകുന്നു॥

Verse 92

गुरवो नैव पूज्यन्ते स्त्रीजितानि गृहाणि च ॥ यानि प्रकीर्णभाण्डानि प्रकीर्णोच्छेषणानि च

ഗുരുക്കന്മാർ ആദരിക്കപ്പെടാത്തതും സ്ത്രീകളുടെ അധീനതയിൽ നടക്കുന്ന ഗൃഹങ്ങളും; അവിടെ പാത്രങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുകയും ഉച്ചിഷ്ടാവശിഷ്ടങ്ങൾ എല്ലാടവും പരന്നുകിടക്കുകയും ചെയ്താൽ…

Verse 93

उपवासपरो नित्यं न स प्रेतोऽभिजायते ॥ गां ब्राह्मणं च तीर्थानि पर्वतांश्च नदीस्तथा

നിത്യമായി ഉപവാസപരനായവൻ പ്രേതജന്മം പ്രാപിക്കുകയില്ല. ഗാവിനെയും ബ്രാഹ്മണനെയും തീർത്ഥങ്ങളെയും പർവ്വതങ്ങളെയും നദികളെയും ആദരിക്കണം…

Verse 94

गुरोर्धर्मोपदेष्टुश्च नित्यं हितमभीप्सतः ॥ न करोति वचस्तस्य स प्रेतो जायते नरः

ധർമ്മം ഉപദേശിക്കുകയും നിത്യമായി ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഗുരുവിന്റെ വചനം അനുസരിക്കാത്ത മനുഷ്യൻ പ്രേതജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 95

ब्राह्मण उवाच ॥ एवमेव व्रतस्यास्य विधानं कर्मसंहितम् ॥ पुराणं कथितं राज्ञे मान्धात्रे पृच्छते पुरा

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—‘ഈ വ്രതത്തിന്റെ വിധിയും നിർദ്ദേശിത കർമ്മങ്ങളോടുകൂടിയ ക്രമവും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് രാജാവ് മാൻധാതൃ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഈ പുരാണം വിവരണമായി പറഞ്ഞു.’

Verse 96

आगच्छ वरदानन्त श्रीपते मदनुग्रहात् ॥ सर्वगोपी निजांशेन स्थानमेतदलङ्कुरु ॥

വരദാതാവായ അനന്താ, ശ്രീപതേ—എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ വരിക. സർവ്വവ്യാപിയായ രക്ഷകനേ, നിന്റെ സ്വാംശത്താൽ ഈ സ്ഥാനത്തെ അലങ്കരിക്കൂ.

Verse 97

(छत्रादिदानम्) पर्जन्यो वरुणः सूर्यः सलिलं केशवः शिवः ॥ अग्निर्वैश्रवणो देवः पापं हरतु मेऽव्ययः ॥

(കുട മുതലായ ദാനത്തെക്കുറിച്ച്) പർജന്യൻ, വരുണൻ, സൂര്യൻ, ജലം, കേശവൻ, ശിവൻ, അഗ്നി, ദേവൻ വൈശ്രവണൻ—അവ്യയ ദൈവശക്തി എന്റെ പാപം നീക്കട്ടെ.

Verse 98

तावद्व्रतं तु कर्तव्यं यावदेकं क्षयं व्रजेत् ॥ तीर्थस्यैव प्रभावो हि प्रत्यक्षमिह दृश्यते ॥

വ്രതം ഒരിക്കൽ പൂർണ്ണമായി ക്ഷയത്തിലേക്ക് (സമാപ്തിയിലേക്ക്) എത്തുന്നതുവരെ ആചരിക്കണം. കാരണം തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവം ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി കാണപ്പെടുന്നു.