Adhyaya 84

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि आदिनारायणं हरिम् । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे सर्वपातकनाशनम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—തദനന്തരം, ഹേ മഹാദേവി, ആദിനാരായണനായ ഹരിയുടെ അടുക്കൽ പോകണം. അതിനോട് ചേർന്ന കിഴക്കുദിക്കുഭാഗത്ത് സർവ്വപാതകനാശകമായ ഒരു പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്।

Verse 2

पादुकासनसंयुक्तं सर्वदैत्यांतकारिणम् । आदौ कृतयुगे देवि दैत्योऽभून्मेघवाहनः

അത് ‘പാദുകാസനം’ സഹിതം ബന്ധപ്പെട്ടതും സർവ്വ ദൈത്യാന്തകാരിയുമായതായി പ്രസിദ്ധമാണ്. ഹേ ദേവി, കൃതയുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ ‘മേഘവാഹനൻ’ എന്നൊരു ദൈത്യൻ ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 3

महाबलो महाकायो योजनायुतविस्तरः । अजेयः सर्वदेवानां त्रैलोक्यक्षयकारकः । ब्रह्मणा तस्य तुष्टेन वरो दत्तो वरानने

അവൻ മഹാബലവാനും മഹാകായനും പത്തായിരം യോജനവരെ വ്യാപിച്ചവനും ആയിരുന്നു; സർവ്വദേവന്മാർക്കും അജേയനും ത്രിലോകക്ഷയകാരകനുമായിരുന്നു. ഹേ വരാനനേ, അവനിൽ പ്രസന്നനായ ബ്രഹ്മാവ് അവനു വരം നൽകി।

Verse 4

यदा पादुकया विष्णुस्त्वां हनिष्यति संयुगे । तदैव मृत्युर्भविता नान्यथा मरणं तव

‘വിഷ്ണു യുദ്ധത്തിൽ പാദുകയാൽ നിന്നെ പ്രഹരിക്കുന്നപ്പോൾ മാത്രമേ നിന്റെ മരണം സംഭവിക്കൂ; മറ്റെന്തുവിധത്തിലും നിനക്ക് മരണമില്ല.’

Verse 5

इति लब्धवरो दैत्यः संतापयति भूतलम् । युगानां कोटिमेकां तु सदेवासुरमानुषम्

അങ്ങനെ വരം ലഭിച്ച ആ ദൈത്യൻ ഭൂതലത്തെ കഠിനമായി പീഡിപ്പിച്ചു; ഒരു കോടി യുഗങ്ങളോളം ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഒരുപോലെ വേദനിപ്പിച്ചു।

Verse 6

संतप्य बहुधा देवि दक्षिणो दधिमागतः । तत्र विध्वंसयामास ऋषीणामाश्रमाणि वै

ഹേ ദേവീ! പലവിധത്തിൽ ജീവികളെ ദഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ദക്ഷിണദിക്കിലെ ദധിമാൻ അവിടെ എത്തി; അവൻ ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങളെ തീർച്ചയായും തകർക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 7

ततस्त ऋषयः सर्वे विध्वस्ताश्रममण्डलाः । शरणं चैव संप्राप्ता देवदेवं तु केशवम् । अजेयं तं तु संज्ञात्वा तुष्टुवुर्गरुडध्वजम्

അപ്പോൾ ആശ്രമപരിസരങ്ങൾ തകർന്ന എല്ലാ ഋഷിമാരും ദേവദേവനായ കേശവന്റെ ശരണത്തെത്തി; അവനെ അജേയനെന്ന് അറിഞ്ഞ് ഗരുഡധ്വജനായ പ്രഭുവിനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । नमः परमकल्याणकल्याणायात्मयोगिने । जनार्द्दनाय देवाय श्रीधराय च वेधसे

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—പരമ മംഗളമയനായ, സകല മംഗളങ്ങളുടെയും മംഗളമായ, ആത്മയോഗത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ പ്രഭുവേ, നമസ്കാരം; ദേവനായ ജനാർദ്ദനനും, ശ്രീധരനും, വിധാതാവിനും പ്രണാമം।

Verse 9

नमः कमलकिंजल्कसुवर्णमुकुटाय च । केशवायातिसूक्ष्माय बृहन्मूर्ते नमोनमः

താമരക്കേശരത്തെപ്പോലെ സ്വർണ്ണമകുടം ധരിച്ചവനേ, നമസ്കാരം; അതിസൂക്ഷ്മനായി നിലകൊണ്ടിട്ടും ബൃഹന്മൂർത്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്ന കേശവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം।

Verse 10

महात्मने वरेण्याय नमः पंकजनाभये । नमोऽस्तु मायाहरये हरये हरिवेधसे

മഹാത്മാവായ, വരേണ്യനായ പദ്മനാഭപ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. മായയെ ഹരിക്കുന്ന ഹരിക്കും, ഹരിക്കും, വിധാതൃസ്വരൂപനായ ഹരിക്കും പുനഃപുനഃ നമോസ്തു.

Verse 11

हिरण्यगर्भगर्भाय जगतः कारणात्मने । अच्युताय नमो नित्यमनन्ताय नमोनमः

ഹിരണ്യഗർഭത്തിനും ഗർഭസ്വരൂപനായ, ജഗത്തിന്റെ കാരണാത്മാവായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. അച്യുതനു നിത്യം നമോ; അനന്തനു പുനഃപുനഃ നമോ നമഃ.

Verse 12

नमो मायापटच्छन्न जगद्धात्रे महात्मने । संसारसागरोत्तार ज्ञानपोतप्रदायिने । अकुंठमतये धात्रे सर्गस्थित्यंत कर्मणे

മായാപടംകൊണ്ട് ആവൃതനായ, ജഗദ്ധാത്ര മഹാത്മാവിന് നമസ്കാരം. സംസാരസാഗരം കടത്തുന്ന ജ്ഞാനപോതം നൽകുന്നവനു നമസ്കാരം. അകുണ്ഠമതി ദാതാവായ ധാത്രയ്ക്ക്, സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-പ്രളയകർമ്മകർത്താവിന് നമോ നമഃ.

Verse 13

यथा हि वासुदेवेति प्रोक्ते नश्यति पातकम् । तथा विलयमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः

‘വാസുദേവ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ചാൽ പാതകം നശിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ദൈത്യൻ മേഘവാഹനനും ലയം പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 14

यथा विष्णुः स्वभक्तेषु पापमाप्नोति संस्थितम् । तथा विनाशमायातु दैत्योऽयं पापकर्मकृत्

വിഷ്ണു തന്റെ ഭക്തരിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാപം ഹരിക്കുന്നതുപോലെ, പാപകർമ്മകാരിയായ ഈ ദൈത്യനും വിനാശം പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 15

स्मृतमात्रो यथा विष्णुः सर्वं पापं व्यपोहति । तथा प्रणाशमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः

വിഷ്ണുവിനെ സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ സർവ്വപാപവും അകന്നുപോകുന്നതുപോലെ, ഈ ദൈത്യൻ മേഘവാഹനനും സമൂലനാശം പ്രാപിക്കട്ടെ।

Verse 16

भवंतु भद्राणि समस्तदोषाः प्रयांतु नाशं जगतोऽखिलस्य । अभेद्यभक्त्या परमेश्वरेशे स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे

സകലവും മംഗളമാകട്ടെ; സമസ്ത ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നശിക്കട്ടെ। കാരണം അഖണ്ഡഭക്തിയോടെ ജഗദ്ധാതാവായ വാസുദേവനെ—പരമേശ്വരേശനെ—സ്മരിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ അനർത്ഥവും അവസാനിക്കുന്നു।

Verse 17

ये भूतले ये दिवि येऽन्तरिक्षे रसातले प्राणिगणाश्च केचित् । भवन्तु ते सिद्धियुता नरोत्तमाः स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे

ഭൂമിയിൽ, സ്വർഗത്തിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ രസാതലത്തിൽ ഉള്ള ഏതു ജീവികളും—ജഗദ്ധാതാവായ വാസുദേവനെ സ്മരിക്കുമ്പോൾ—സിദ്ധിയുള്ളവരും ശ്രേഷ്ഠരുമാകട്ടെ।

Verse 18

ये प्राणिनः कुत्रचिदत्र संति ब्रह्माण्डमध्ये परतश्च केचित् । तेषां तु सिद्धिः परमास्त्वनिंद्या स्तुते जगद्धातरि वासुदेवे

ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലോ അതിന് അപ്പുറമോ എവിടെയെങ്കിലും ഉള്ള ജീവികൾ—ജഗദ്ധാതാവായ വാസുദേവനെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ—പരമവും നിന്ദാരഹിതവുമായ സിദ്ധി പ്രാപിക്കട്ടെ।

Verse 19

ईश्वर उवाच । इति स्तुतस्तदा देवि आदिनारायणो हरिः । ज्ञात्वा स भावि कार्यं तत्समारुह्य च पादुकाम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവീ, ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ആദിനാരായണൻ ഹരി, വരാനിരിക്കുന്ന കാര്യം അറിഞ്ഞ് തന്റെ പവിത്ര പാദുകയിലേറി।

Verse 20

बभूव तेषां प्रत्यक्ष ऋषीणां पापनाशनः । उवाच प्रणतान्सर्वान्किं वा कार्यं हृदि स्थितम्

അപ്പോൾ പാപനാശകൻ ആ ഋഷിമാരുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷനായി. പ്രണതരായ എല്ലാവരോടും അദ്ദേഹം—“നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഏതു കാര്യം നിലകൊള്ളുന്നു?” എന്നു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 21

कथ्यतां तत्करिष्यामि युष्मत्स्तोत्रेण तर्पितः

“പറയുവിൻ; നിങ്ങളുടെ സ്തോത്രംകൊണ്ട് തൃപ്തനായ ഞാൻ അത് നിർവ്വഹിക്കും।”

Verse 22

इत्युक्ता ऋषयः सर्वे कृतांजलिपुटाः स्थिताः । आदिदेवं हरिं प्रोचुः सर्वे नतशिरोधराः

ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ഋഷിമാരും കൃതാഞ്ജലികളായി നിന്നു. ശിരസ്സു താഴ്ത്തി അവർ എല്ലാവരും ആദിദേവനായ ഹരിയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 23

ऋषय ऊचुः । जानासि सर्वं त्वं देव न चास्त्यविदितं तव । इमं दैत्यं महादेव संहरस्व महाबलम् । यथेदं सकलं विश्वं निरातंकं भवेत्प्रभो

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവാ! നീ സർവ്വവും അറിയുന്നവൻ; നിനക്കു അജ്ഞാതമായൊന്നുമില്ല. ഹേ മഹാദേവാ! ഈ മഹാബലനായ ദൈത്യനെ സംഹരിക്കണമേ, ഇതോടെ സമസ്ത വിശ്വവും ഭയരഹിതമാകട്ടെ, ഹേ പ്രഭോ।”

Verse 24

इत्युक्तस्तैस्तदा विष्णुर्दैत्यमाहूय संयुगे । ताडयामास तं दैत्यं हृदि पादुकया शुभे

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്ണു അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിലേക്ക് ആ ദൈത്യനെ വിളിച്ചു വരുത്തി, മംഗളമായ പാദുകകൊണ്ട് അവന്റെ വക്ഷസ്സിൽ പ്രഹരിച്ചു.

Verse 25

स हतः पतितो दैत्यो विगतासुर्महोदधौ । हत्वा दैत्यवरं देवस्तत्र स्थाने स्थितोऽभवत् । पादुकासनसंस्थस्तु तत्राद्यापि वरानने

ആ ദൈത്യൻ വധിക്കപ്പെട്ടു പ്രാണശക്തി നഷ്ടമായി മഹാസമുദ്രത്തിൽ വീണു. ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനെ സംഹരിച്ച ദേവൻ അതേ സ്ഥാനത്ത് തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിന്നു—ഹേ സുന്ദരമുഖിയേ, ഇന്നും അവിടെ പാദുകാസനത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 26

यस्तं पूजयते भक्त्या एकादश्यां नरोत्तमः । सोश्ववमेधफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत्

ഏകാദശിദിനത്തിൽ ഭക്തിയോടെ അവനെ പൂജിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠൻ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിച്ച് സ്വർഗത്തിൽ ദേവനെപ്പോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 27

गोलक्षं ब्राह्मणे दत्त्वा यत्फलं प्राप्नुयान्नरः । तदादिदेवे गोविन्दे दृष्टे भक्त्या फलं लभेत्

ബ്രാഹ്മണന് ലക്ഷ ഗോകൾ ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ആദിദേവനായ ഗോവിന്ദനെ ഭക്തിയോടെ ദർശിച്ചാൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 28

कलौ कृतयुगं तेषां क्लेशस्तेषां सुखाधिकः । आदिनारायणो देवो येषां हृदयसंस्थितः

ആദിനാരായണദേവൻ ഹൃദയത്തിൽ അധിവസിക്കുന്നവർക്ക് കലിയുഗവും കൃതയുഗമാകുന്നു; അവരുടെ ക്ലേശം കുറയുകയും സുഖം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 29

एकादश्यां रविदिने स्नात्वा संनिहिता जले । आदिनारायणं पूज्य मुच्यते भवबन्धनात्

ഞായറാഴ്ച വരുന്ന ഏകാദശിയിൽ, ദിവ്യസന്നിധിയുള്ള ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആദിനാരായണനെ പൂജിച്ചാൽ ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 30

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं विष्णुदैवतम् । श्रुतं पापहरं नृणां दारिद्यौघविनाशनम्

ഹേ ദേവി, വിഷ്ണുദൈവതമായ ഈ മഹാത്മ്യം നിനക്കു പറഞ്ഞു. ഇതു ശ്രവിച്ചാൽ മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ അകലുകയും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ മഹാപ്രവാഹം നശിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 84

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आदिनारायणमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरशीतितमोध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗത്തിലുള്ള ‘ആദിനാരായണമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന എൺപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.