Adhyaya 242

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് ദേവീ കുമാരികാ വിരാജിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം; അതേ പ്രദേശത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് അവൾ രക്ഷാർത്ഥം തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 2

पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः

പുരാതനകാലത്ത് രഥന്തര കല്പത്തിൽ ‘രുരു’ എന്ന മഹാസുരൻ ഉദ്ഭവിച്ചു; അവൻ മഹാകായനും സർവ്വലോകഭയാവഹനും ആയിരുന്നു।

Verse 3

तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः

അവനാൽ ദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടെ ഭീതരായി; ത്രിദശർ আতങ്കത്തിൽ ഓടിപ്പോയി. അവന്റെ ഭയത്താൽ പിന്നെ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു।

Verse 4

तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः

അതുപോലെ ഭൂമിതലത്തിൽ ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന യജമാനന്മാരെയും തപസ്വികളെയും, മറ്റ് ധർമ്മാചാരികളെയും കൂടി വധിച്ചു।

Verse 5

निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्

അപ്പോൾ ധരണീതലം സ്വാധ്യായധ്വനിയും ‘വഷട്’ എന്ന ഘോഷവും ഇല്ലാതെ നിശ്ശബ്ദമായി; റുരുവിന്റെ ഭയപീഡനത്തിൽ എല്ലാ യജ്ഞോത്സവങ്ങളും നശിച്ചു।

Verse 6

ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः

അതിനുശേഷം അത്യന്തം വ്യഥിതരായ ദേവന്മാരും എല്ലാ മഹർഷിമാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി, ആ ദുര്മതിയുടെ വധാർത്ഥം പവിത്രമന്ത്രം ആഹ്വാനം ചെയ്തു।

Verse 7

ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्

പിന്നീട്, ഹേ ദേവി, എല്ലാവരുടെയും ദേഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച വിയർപ്പ് ഉദിച്ചു; അവർ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ നിയന്ത്രണത്താൽ ആ തത്ത്വത്തെ ഒന്നാക്കി ഉൾക്കൊണ്ടു।

Verse 8

तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता

അവിടെ ദിവ്യമായ കമലലോചനയായ ഒരു കന്യക ഉദിച്ചു; അവൾ തന്റെ സാന്നിധ്യത്തോടെ സർവ്വ ദിക്കുകളെയും വ്യാപിപ്പിച്ച് എല്ലാവരുടെയും മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ടു।

Verse 9

सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्

അപ്പോൾ അവൾ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു— “എന്തിനാണ് എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചത്? നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നിങ്ങളുടെ കാര്യം ഞാൻ തീർച്ചയായും സാധിപ്പിക്കും.” അവളുടെ വചനം കേട്ട് ദേവഗണം ഏകാഗ്രമായി ശ്രവിച്ചു.

Verse 10

आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये

ദേവന്മാർ റുരുവിന്റെ പ്രവൃത്തികളാൽ ഉണ്ടായ അവരുടെ ദുരിതം അവൾക്ക് അറിയിച്ചു. അത് കേട്ട് ദേവന്മാരുടെ കാര്യം സിദ്ധിക്കാനായി ആ ദേവി ഹസിച്ചു.

Verse 11

तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः

അവൾ ഹസിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും മനോഹരാംഗികളായ അനേകം കന്യകകൾ പുറപ്പെട്ടു— എല്ലാവരും പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ചവർ; പുഷ്ടമായ നിതംബവും പുഷ്ടമായ സ്തനവും ഉള്ളവർ.

Verse 12

फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी

അവരുടെ ഭയങ്കര ഫേത്കാര-നാദമാത്രം കൊണ്ടു ചരാചരം എല്ലാം ഭീതിയിലായി. ആ യശസ്വിനി ദേവി അവരോടൊപ്പം റുരു ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

Verse 13

अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः

അപ്പോൾ ആ കന്യകകളുടെയും അവരുടെതുമായ ഇടയിൽ ഘോരവും തുമുലവുമായ യുദ്ധം ഉദിച്ചു. ശത്രുപക്ഷത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന പലവിധ ഭയങ്കര ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 14

ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः

അവരുടെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ അവന്റെ അനുചരന്മാർ എല്ലാവരും ചിതറിപ്പോയി. ഒരു ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവർ പിൻതിരിഞ്ഞു; ചിലർ അവിടെത്തന്നെ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.

Verse 15

ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा

തന്റെ സൈന്യം ഹതമായത് കണ്ട ദാനവൻ റുരു ‘താമസീ’ എന്ന മായയെ സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ ഹേ ദേവേശി, ആ വഞ്ചനയിൽ ദേവി ഒട്ടും മോഹിതയായില്ല.

Verse 16

तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह

അവിടെ അന്ധകാരം പടർന്നപ്പോൾ ദേവി ദാനവൻ റുരുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ശക്തിയാൽ ഭേദിച്ചു. അതോടെ അവൻ മൂർച്ചിതനായി വീണു.

Verse 17

मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ

അൽപസമയം കഴിഞ്ഞ് അവൻ ബോധം വീണ്ടെടുത്തു; അവളുടെ പരാക്രമം അറിഞ്ഞ് ഓടിപ്പോകാൻ തീരുമാനിച്ച് സമുദ്രത്തോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് പോയി.

Verse 18

साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः

ദേവിയും ആ ദുഷ്ടാത്മാവിന്റെ പിന്നാലെ പോയി; സുരഗണങ്ങളും കിന്നരന്മാരും മഹോരഗന്മാരും (നാഗന്മാർ) അവളെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 19

ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः

അനന്തരം അവൾ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ആ ദാനവനെ കണ്ടു ക്രോധത്തോടെ ഖഡ്ഗധാരയാൽ അവന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു; പിന്നെ അവന്റെ ചർമ്മവും ഛിന്നമുണ്ഡവും ധരിച്ചു।

Verse 20

निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता

പിന്നീട് അവൾ അവിടെ നിന്ന് വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു പ്രഭാസ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെത്തി; കന്യാരൂപത്തിൽ, സൈന്യസഹിതയായി, അനേകരൂപങ്ങളിൽ ദീപ്തയായി ഭാസിച്ചു।

Verse 21

देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः

ദേവന്മാർ അത്യന്തം വിസ്മയത്തോടെ ആ ശ്രേഷ്ഠ ചർമമുണ്ഡധാരിണിയെ കണ്ടു; തുടർന്ന് അവർ കരംകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് സ്തുതി ചെയ്തു।

Verse 22

देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ജയം നിനക്കേ, ദേവി ചാമുണ്ഡേ; ജയം നിനക്കേ, ഭूतാപഹാരിണീ. ജയം നിനക്കേ, സർവഗത ദേവീ; കാലരാത്രീ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 23

भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने

ഹേ ഭീമരൂപിണീ, ഹേ ശിവേ, ഹേ വിദ്യേ, ഹേ മഹാമായേ, ഹേ മഹോദയേ! ഹേ മഹാഭാഗേ, ഹേ ജയേ, ഹേ ജൃംഭേ; ഹേ ഭീമാക്ഷീ, ഹേ ഭീമദർശനേ!

Verse 24

महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि

ഹേ മഹാമായേ! വിചിത്രാംഗിനീ, ഗേയ-നൃത്യപ്രിയേ ശുഭേ. ഹേ വികരാളീ, ഹേ മഹാകാളീ, ഹേ കാലികേ—ഹേ കാലരൂപിണീ!

Verse 25

प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते

ഹേ ദേവീ! പ്രാസഹസ്തേ, ദണ്ഡഹസ്തേ, ഭീമഹസ്തേ, ഭയാനനേ. ഹേ ചാമുണ്ഡേ! ജ്വലമാനാസ്യേ, തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രേ, മഹാബലേ. ശവയാനസ്ഥിതേ, പ്രേതസംഘനിഷേവിതേ!

Verse 26

एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ഇങ്ങനെ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുൻപിൽ നിന്നുകൊണ്ട് സർവ്വദേവന്മാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവി, ഹർഷഭരിതമുഖയായി, ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 27

वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുവിൻ—നിങ്ങൾക്കു മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ—നിത്യമായി നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നതെന്തോ. അത്യന്തം ദുർലഭമായാലും, അതെല്ലാം ഞാൻ നൽകും.”

Verse 28

देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: “ഹേ ഭദ്രേ! ദാനവനെ നിഹതനാക്കി നീ ഞങ്ങളുടെ കര്‍ത്തവ്യം പൂർത്തിയാക്കി.”

Verse 29

स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती

ഹേ വരാനനേ ദേവീ! ഈ സ്തോത്രംകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവനു നീ വരദായിനിയായിരിക്കേണമേ; ഹേ സർവ്വവ്യാപിനി സതീ।

Verse 30

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्

കൂടാതെ ഹേ ദേവീ! ഭക്തിയോടെ നിന്റെ പ്രാദുർഭാവകഥ കേൾക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കട്ടെ।

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे

ഹേ ശുഭേ ദേവീ! ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നീ സദാ നിന്റെ അധിഷ്ഠാനം സ്ഥാപിക്കേണമേ।

Verse 32

अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्

ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഇവിടെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ആശ്വിന മാസത്തിലെ നവമിദിനത്തിൽ നിന്നെ പൂജിക്കുന്നവന്റെ കാര്യങ്ങൾ സദാ ശുഭകരമാകും।

Verse 33

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ട മഹാദേവി അവിടെയേ തന്നെ നിരതയായി നിലകൊണ്ടു. ദേവന്മാർ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച് ഹർഷിതരായി ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗം) പ്രാപിച്ചു.

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘കുമാരീമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരുള്ള ഇരുനൂറ്റി നാല്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।