Adhyaya 22

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । शृणुध्वं द्विजशार्दूला यथावत्कथयामि वः । स्नापयित्वा जगन्नाथं तथा गंधैर्विलिप्य च । पूजयित्वा तुलस्या तु भूषयित्वा च भूषणैः

ശ്രീ പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശാർദൂലന്മാരേ, കേൾക്കുവിൻ; ഞാൻ നിങ്ങളോട് യഥാവിധി പറയുന്നു। ജഗന്നാഥനെ സ്നാനിപ്പിച്ച്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ ലേപനം ചെയ്ത്; തുളസിയാൽ പൂജിച്ച്, ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്…।

Verse 2

नैवेद्येन च सन्तर्प्य तथा नीराजनादिभिः । दुर्वाससं तथा पूज्य पुंडरीकाक्षमेव च

നൈവേദ്യത്തോടെ ഭഗവാനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, നീരാജനം (ആരതി) മുതലായ വിധികളാലും; കൂടാതെ ദുർവാസ ഋഷിയെയും പൂജിച്ച്, അതുപോലെ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ (കമലനേത്രൻ) ആയ ഭഗവാനെയും പൂജിക്കണം।

Verse 3

अनंतं वैनतेयादीन्भक्त्या सम्पूज्य मानवः । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्तशाठ्यविवर्जितः

അനന്തനെയും വൈനതേയനെയും മുതലായവരെയും ഭക്തിയോടെ സമ്യക് പൂജിച്ച്, മനുഷ്യൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം; ധനകാര്യത്തിൽ കപടം ഒഴിവാക്കണം।

Verse 4

दीनांधकृपणांस्तत्र तर्पयेच्च समाश्रितान्

അവിടെ ആശ്രയിച്ച ദീനർ, അന്ധർ, കൃപണ-ദരിദ്രർ എന്നിവരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി അവരെ പോഷിപ്പിക്കണം।

Verse 5

रुक्मिणीं च ततो गच्छेद्विदर्भतनयां नरः । उपहृत्योपहारांश्च बलिभिर्गंधदीपकैः

അനന്തരം മനുഷ്യൻ വിദർഭപുത്രിയായ രുക്മിണീ ദേവിയിലേക്കു ചെന്നു, ബലി, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ദീപങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടിയ ഉപഹാരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം।

Verse 6

पीडयंति ग्रहास्तावद्व्याधयोऽभिभवंति च । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണപ്രിയയായ രുക്മിണീ ദേവിയെ ദർശിച്ച് ശരണം പ്രാപിക്കാത്തിടത്തോളം, ഗ്രഹപീഡയും രോഗബാധയും അവനെ കീഴടക്കും।

Verse 7

उपसर्गभयं तावद्दुःखं च भूतसंभवम् । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണപ്രിയയായ രുക്മിണീ ദേവിയെ ദർശിക്കാത്തിടത്തോളം, ഉപദ്രവഭയവും ഭൂതാദികളാൽ ജനിക്കുന്ന ദുഃഖവും അവനെ പിന്തുടരും।

Verse 8

भवेद्दरिद्री दुःखी च तावद्वै परयाचकः । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണപ്രിയയായ രുക്മിണീ ദേവിയെ ദർശിക്കാത്തിടത്തോളം, അവൻ ദരിദ്രനും ദുഃഖിതനും ആയി, മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കുന്ന യാചകനാകും।

Verse 9

तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भाग्या दुःखसंयुता । भक्त्या न पश्यति यदा नारीकृष्णप्रियां तथा

സ്ത്രീ ഭക്തിയോടെ അതേവിധം കൃഷ്ണപ്രിയയായ രുക്മിണീ ദേവിയെ ദർശിക്കാത്തിടത്തോളം, അവൾ ദുര്ഭാഗ്യവതിയായി ദുഃഖസഹിതയായി ജീവസന്താനരഹിതയായി തുടരുന്നു।

Verse 10

तावच्छत्रुभयं पुंसां गृहभंगं च मूर्खता । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണപ്രിയയായ രുക്മിണീദേവിയുടെ ദർശനം ചെയ്യാത്തിടത്തോളം, ജനങ്ങൾക്ക് ശത്രുഭയം, ഗൃഹഭംഗം, മോഹജന്യ മൂഢത എന്നിവ മാറുകയില്ല।

Verse 11

संपूज्य क्रृष्णं विधिवद्रुक्मिणीं पूजयेत्ततः । स्नापयेद्दधिदुग्धाभ्यां मधुशर्करया तथा

വിധിപൂർവ്വം ശ്രീകൃഷ്ണനെ സമ്യക് പൂജിച്ച ശേഷം രുക്മിണീദേവിയെ പൂജിക്കണം; തൈരും പാലും കൊണ്ടും, അതുപോലെ തേനും ശർക്കരയും കൊണ്ടും (വിഗ്രഹത്തിന്) സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം।

Verse 12

घृतेन विविधैर्गन्धैस्तथैवेक्षुरसेन च । तीर्थोदकेन संस्नाप्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

നെയ്യും, വിവിധ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും, അതുപോലെ ഇക്ഷുരസവും, പിന്നെ തീർത്ഥജലവും കൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യിച്ചാൽ ഭക്തൻ എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും പ്രാപിക്കും।

Verse 13

एवं यः स्नापये द्देवीं रुक्मिणीं क्रृष्णवल्लभाम् । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिदिह लोके परत्र च

ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണവല്ലഭയായ ദേവി രുക്മിണിക്ക് സ്നാനം ചെയ്യിക്കുന്നവന് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഒന്നും ദുർലഭമാകുകയില്ല।

Verse 14

श्रीखण्डकुंकुमेनैव तथा मृगमदेन च । विलेपयेदपुत्रस्तु स पुत्रं लभते धुवम्

ശ്രീഖണ്ഡം (ചന്ദനം) കുങ്കുമം എന്നിവകൊണ്ടും, മൃഗമദംകൊണ്ടും (ദേവിയെ) ലേപനം ചെയ്താൽ, പുത്രനില്ലാത്തവൻ നിശ്ചയമായും പുത്രനെ പ്രാപിക്കും।

Verse 15

सदा स भोगी भवति रूपवाञ्जनपूजितः । पूजयेन्मालतीपुष्पैः शतपत्रैः सुगन्धिभिः

മാലതി പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള ശതപത്ര (പദ്മം/റോസ്) പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ടു പൂജിക്കുന്നവൻ നിത്യവും ഭോഗസമ്പന്നനും രൂപവാനും ജനപൂജിതനും ആകുന്നു.

Verse 16

करवीरैर्मल्लिकाभिश्च चम्पकैस्तु विशेषतः । कमलैर्वारिसंभूतैः केतकीभिश्च पाटलैः

കരവീര, മല്ലിക, പ്രത്യേകിച്ച് ചമ്പക പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടും; ജലത്തിൽ ജനിച്ച താമരകൾ, കേതകി, പാടലാ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടും (ദേവിയെ) പൂജിക്കണം.

Verse 17

धूपेनागुरुणा चैव पूजयेद्गौग्गु लेन च । वस्त्रैः सुकोमलैः शुभ्रैर्नानादेशसमुद्भवैः

ധൂപം, സുഗന്ധമുള്ള അഗുരു, ഗുഗ്ഗുലു എന്നിവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം; കൂടാതെ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അതിമൃദുവായ വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളും അർപ്പിക്കണം.

Verse 18

भक्त्या संछाद्य वैदर्भीं रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । भूषणैर्भूषयेद्देवीं मणिरत्न समन्वितैः

ഭക്തിയോടെ വൈദർഭി, കൃഷ്ണവല്ലഭയായ രുക്മിണീദേവിയെ വസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂടി, മണിരത്നം പതിച്ച ആഭരണങ്ങളാൽ ദേവിയെ അലങ്കരിക്കണം.

Verse 19

तस्मिन्कुले नाऽसुखः स्यान्नाऽधर्मो नाऽधनस्तथा । नाऽपुत्रो न विकर्मस्थः कितवो नीचसेवकः

ആ കുലത്തിൽ ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല; അധർമ്മം ഉണ്ടാകില്ല; ദാരിദ്ര്യവും ഉണ്ടാകില്ല; സന്താനലോപം ഇല്ല; നിഷിദ്ധകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ ഇല്ല; ചൂതാട്ടക്കാരൻ ഇല്ല; നീചരുടെ സേവകനും ഇല്ല.

Verse 20

यैः पूजिता जगन्माता रुक्मिणी मानवैः कलौ । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्याद्यैर्देवी मे प्रीयतामिति । तांबूलं च सकर्पूरं भावेन विनिवेदयेत्

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർ ജഗന്മാതാവായ രുക്മിണീദേവിയെ ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യാദി നൈവേദ്യങ്ങളാൽ പൂജിച്ച് ‘ദേവി എനിക്കു പ്രസന്നയാകണമേ’ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ, അവർ ഭക്തിഭാവത്തോടെ കർപ്പൂരസഹിതം താംബൂലവും സമർപ്പിക്കണം।

Verse 21

गृहीत्वा च फलं शुभ्रं ह्यक्षतैश्च समन्वितम् । मन्त्रेणानेन वै विप्रा ह्यर्घ्यं दद्याद्विधानतः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ശുദ്ധമായ/ഉജ്ജ്വലമായ ഫലം അക്ഷതസഹിതം എടുത്ത്, വിധിപ്രകാരം ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലി അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം।

Verse 22

कृष्णप्रिये नमस्तुभ्यं विदर्भाधिपनंदिनि । सर्वकामप्रदे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

ഹേ കൃഷ്ണപ്രിയേ! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ വിദർഭാധിപന്റെ നന്ദിനീ! ഹേ ദേവി, സർവകാമപ്രദായിനീ—ഈ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കണമേ; നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 23

आरार्तिकं ततः कुर्याज्ज्वलन्तं भावनान्वितः । नीराजनं प्रकर्तव्यं कर्पूरेण विशेषतः

അതിനുശേഷം ഭക്തിഭാവത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന ആരാർത്തികം നടത്തണം; പ്രത്യേകിച്ച് കർപ്പൂരത്തോടെ നീരാജനവും നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം।

Verse 24

शंखे कृत्वा तु पानीयं भ्रामयेद्भावसंयुतः । भ्रामयित्वा च शिरसा धारणीयं विशुद्धये

ശംഖത്തിൽ ജലം നിറച്ച് ഭക്തിഭാവത്തോടെ അത് ചുറ്റിക്കാട്ടണം; ചുറ്റിക്കാട്ടിയ ശേഷം ശുദ്ധിക്കായി അത് ശിരസ്സിൽ സ്പർശിച്ച്/ധരിക്കണം।

Verse 25

दण्डवत्प्रणमेद्भूमौ नमः कृष्णप्रियेति च । विप्रपत्नीश्च विप्रांश्च पूजयेच्छक्तितो द्विजाः

ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത് ‘നമഃ കൃഷ്ണപ്രിയേ’ എന്നു പറയണം. പിന്നെ, ഹേ ദ്വിജാ, യഥാശക്തി ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പൂജിച്ച് ആദരിക്കണം.

Verse 26

ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैर्वासोभिः कञ्चुकैस्तथा । सुगन्धकुसुमैरर्च्य कुंकुमेन विलिप्य च

കഴുത്തണികൾ, സിന്ദൂരം, വസ്ത്രങ്ങൾ, കഞ്ചുകം എന്നിവകൊണ്ട് (ഭഗവാനെ) അർച്ചിക്കണം. സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് കുങ്കുമ/കേശരലേപവും ചെയ്യണം.

Verse 27

कौसुंभकैः कज्जलेन तांबूलेन च तोषयेत् । भक्ष्यैर्भोज्यैमोदकैश्च इक्षुभिर्मधुसर्पिभिः

കൗസുംഭവർണ്ണ ദ്രവ്യങ്ങൾ, കജ്ജലം, താംബൂലം എന്നിവകൊണ്ട് (ഭഗവാനെ) തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. കൂടാതെ ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യങ്ങൾ, മോദകം, കരിമ്പ്, തേൻ, നെയ്യ് അർപ്പിക്കണം.

Verse 28

प्रीतो भवति देवेशो रुक्मिण्या सह केशवः । विशेषतः फलानीह दातव्यानि द्विजोत्तमाः

ഇങ്ങനെ രുക്മിണിയോടുകൂടി ദേവേശനായ കേശവൻ പ്രസന്നനാകുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമരേ, ഇവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് ഫലങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 29

उन्मत्तकं ततो देवं द्वारपालं प्रपूजयेत् । स्नापयित्वा सुगन्धेन कुंकुमेन विलिप्य च

അതിനുശേഷം ഉന്മത്തകൻ എന്ന ദിവ്യ ദ്വാരപാലനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച് കുങ്കുമ/കേശരലേപവും ചെയ്യണം.

Verse 30

धूपेन धूपयित्वा तु पुष्पाद्यैः संप्रपूजयेत । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्यैश्च मांसेन सुरया तथा

ധൂപം അർപ്പിച്ച് പുഷ്പാദികളാൽ വിധിപൂർവ്വം സമ്യക് പൂജിക്കണം; നൈവേദ്യമായി ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യങ്ങൾ, മാംസം, സുറയും അർപ്പിക്കണം.

Verse 31

प्रभूतबलिभिश्चैव पिष्टेन विविधेन च । योगिनीनां चतुःषष्टिं तस्मिन्पीठे प्रपूजयेत्

പ്രചുര ബലി-നിവേദനങ്ങളാലും നാനാവിധ പിഷ്ട-പ്രസാദങ്ങളാലും, ആ പവിത്ര പീഠത്തിൽ അറുപത്തിനാലു യോഗിനികളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.

Verse 32

अर्चयेद्धरसिद्धिं च क्षेत्रपालं च सर्वशः । विरूपस्वामिनीं तत्र तथा वै सप्तमातरः

ധരസിദ്ധിയെയും ക്ഷേത്രപാലനെയും സർവ്വവിധം അർച്ചിക്കണം; അവിടെ വിരൂപസ്വാമിനിയെയും, തീർച്ചയായും സപ്തമാതാക്കളെയും പൂജിക്കണം.

Verse 33

अष्टमूर्तीः कृष्णपत्नीः पीठे तस्मिन्प्रपूजयेत् । रुक्मिणीं सत्यभामां च शुभां जांबवतीं तथा

ആ പീഠത്തിൽ കൃഷ്ണപത്നിമാരുടെ അഷ്ടമൂർത്തികളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം—രുക്മിണി, സത്യഭാമ, ശുഭാ, ജാംബവതിയും.

Verse 34

मित्रविन्दां च कालिन्दीं भद्रां नाग्नजितीं तथा । अष्टमीं लक्ष्मणां तत्र पूजयेत्कृष्णवल्लभाः

മിത്രവിന്ദ, കാലിന്ദി, ഭദ്ര, നാഗ്നജിതിയെയും; അവിടെ അഷ്ടമിയായി ലക്ഷ്മണയെയും പൂജിക്കണം—ഇവർ കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയ വല്ലഭമാർ.

Verse 35

एताः संपूज्य विधिवत्संतर्प्य दधिपायसैः । गीतवादित्रघोषेण दीपैर्जागरणेन च

ഈ ദേവിമാരെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, തൈരും പായസവും നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ഗീത-വാദ്യഘോഷത്തോടും ദീപങ്ങളോടും കൂടി, രാത്രിജാഗരണത്തോടെ ഉത്സവം നടത്തണം।

Verse 36

पुत्र पौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सर्वान्कामानवाप्नोति तस्य विष्णुः प्रसीदति

പുത്ര-പൗത്രസഹിതനും ധന-ധാന്യസമ്പന്നനുമായവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു; അവനോട് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നു।

Verse 37

किं तस्य वहुदानैस्तु किं व्रतैर्नियमैस्तथा । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

ജഗന്മാതാവും കൃഷ്ണവല്ലഭയുമായ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിച്ചവന് പിന്നെ അനവധി ദാനങ്ങളും വ്രതങ്ങളും നിയമങ്ങളും എന്തിന്?

Verse 38

किं यज्ञैर्बहुभिस्तस्य संपूर्णवरदक्षिणैः । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

ജഗന്മാതാവും കൃഷ്ണവല്ലഭയുമായ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിച്ചവന് ഉത്തമ ദക്ഷിണകളോടെ സമ്പൂർണ്ണമായ അനവധി യജ്ഞങ്ങൾ എന്തിന്?

Verse 39

तेन दत्तं हुतं तेन जप्तं तेन सनातनम् । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

ജഗന്മാതാവും കൃഷ്ണവല്ലഭയുമായ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിച്ചവന് ദാനം ചെയ്തതും, ഹോമം ചെയ്തതും, സനാതന ജപം ചെയ്തതും—എല്ലാം സഫലമാകുന്നു।

Verse 40

हेलया तेन संप्राप्ताः सिद्धयोऽष्टौ न संशयः । गत्वा द्वारवतीं येन दृष्टा केशववल्लभा

ആൾ എളുപ്പത്തിൽ ദ്വാരവതിയിൽ ചെന്നു കേശവവല്ലഭയായ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ സംശയമില്ലാതെ അഷ്ടസിദ്ധികൾ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 41

सफलं जीवितं तस्य सफलाश्च मनोरथाः । कलौ कृष्णपुरीं गत्वा दृष्ट्वा माधववल्लभाम्

കലിയുഗത്തിൽ കൃഷ്ണപുരിയിൽ ചെന്നു മാധവവല്ലഭയായ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിക്കുന്നവന്റെ ജീവിതം സഫലമാകുന്നു; അവന്റെ മനോരഥങ്ങൾ നിറവേറും.

Verse 42

देव राज्येन किं तस्य तथा मुक्तिपदेन च । न दृष्टा चेज्जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

ജഗന്മാതാവായ കൃഷ്ണവല്ലഭ രുക്മിണീദേവിയുടെ ദർശനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, അവന് ദേവരാജ്യം എന്തിന്? മോക്ഷപദവും എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 43

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रुक्मिणी कृष्णवल्लभा । सदाऽर्चनीया मनुजैर्द्रष्टव्या सर्वकामदा

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ എല്ലാ ശ്രമത്തോടെയും കൃഷ്ണവല്ലഭയായ രുക്മിണീദേവിയെ നിത്യവും ആരാധിക്കണം; സകലകാമദായിനിയെന്നറിഞ്ഞ് ദർശനം തേടണം.

Verse 45

स्नानगन्धादि वस्त्रैस्तु प्रभूतबलिभिस्तथा । गीतवादित्रघोषेण दीपजागरणेन च । तोषिता भीष्मकसुता सर्वान्कामान्प्रयच्छति

സ്നാനം, സുഗന്ധാദി ഉപചാരങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ധാരാളം ബലി-നൈവേദ്യങ്ങൾ, ഗീത-വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷം, ദീപജാഗരണം എന്നിവകൊണ്ട് തൃപ്തയായ ഭീഷ്മകസുതയായ രുക്മിണീദേവി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു.

Verse 46

तथा दीपोत्सवदिने चतुर्द्दश्यां समाहितः । पूजयित्वा यथाशास्त्रमीप्सितं लभते फलम्

അതുപോലെ ദീപോത്സവദിനത്തിൽ ചതുര്ദശിയിൽ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം പൂജിക്കുന്നവൻ ഇഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 47

माघमासे सिताष्टम्यां कन्दर्प्पजननी तु यैः । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैरुपहारैरनेकशः । सफलं जीवितं तेषां सफलाश्च मनोरथाः

മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ല അഷ്ടമിയിൽ ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവയും അനവധി ഉപഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് കന്ദർപ്പജനനി (കാമദേവന്റെ ജനനി)യെ പൂജിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം സഫലമാകുന്നു; അവരുടെ മനോരഥങ്ങളും സിദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 48

द्वादश्यां चैत्रमासे तु कृष्णेन सह रुक्मिणीम् । ये पश्यंति नरा देवीं रुक्मिणीं मधुमाधवे । कृष्णेन सह गच्छन्तीं धन्यास्ते मानवा भुवि

ചൈത്രമാസത്തിലെ ദ്വാദശിയിൽ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ദേവി രുക്മിണിയെ—മധുസൂദനന്റെ പ്രിയയെ—കൃഷ്ണസഹിതം ഗമിക്കുന്നതായി ദർശിക്കുന്നവർ ഭൂമിയിൽ ധന്യരാണ്.

Verse 49

पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमन्विताः । जीविते व्याधिनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्

അവർ പുത്രപൗത്രസഹിതരും ധനധാന്യസമ്പന്നരുമായി, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ രോഗമുക്തരായി, അവസാനം നിരാമയമായ പദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 50

ज्येष्ठाष्टम्यां नरैर्यैस्तु पूजिता कुष्णवल्लभा । तेषां मनोरथावाप्तिर्जायते नात्र संशयः

ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ മനുഷ്യർ കൃഷ്ണവല്ലഭാ (രുക്മിണി)യെ പൂജിച്ചാൽ, അവരുടെ മനോരഥസിദ്ധി നിർഭാഗ്യമായി സംഭവിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 51

तथा भाद्रपदे मासि मातुः पूजा कृता तु यैः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णुपदे नराः

അതുപോലെ ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ മാതൃദേവിയുടെ പൂജ ചെയ്യുന്നവർ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തരായി വിഷ്ണുപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 52

कार्त्तिके मासि द्वादश्यां रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । ये पश्यंति नरास्तेषां न भयं विद्यते क्वचित्

കാർത്തിക മാസത്തിലെ ദ്വാദശിയിൽ കൃഷ്ണനോടുകൂടിയ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിക്കുന്നവർക്ക് എവിടെയും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 53

यस्त्वेकत्र स्थितां पश्येद्रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । सफलं जीवितं तस्य ह्यक्षया पुत्रसंततिः । अक्षयं धनधान्यं च कदा नैव दरिद्रता

ഒരിടത്ത് കൃഷ്ണനോടുകൂടെ നിലകൊള്ളുന്ന രുക്മിണീദേവിയെ ആരെങ്കിലും ദർശിച്ചാൽ, അവന്റെ ജീവിതം സഫലമാകും; പുത്രസന്തതി അക്ഷയമാകും; ധനധാന്യങ്ങൾ അക്ഷയമാകും; ദാരിദ്ര്യം ഒരിക്കലും വരികയില്ല।

Verse 54

य एवं रुक्मिणीं पश्येत्पूजयेत्कृष्णवल्लभाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

ഇങ്ങനെ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിച്ച് കൃഷ്ണവല്ലഭയെ പൂജിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 55

यः स्नायात्सर्वतीर्थेषु दानं शक्त्या ददाति यः । तस्य पुण्यफलं चैव लोके यज्जायते द्विजाः । कथितं तदशेषेण कलौ कृष्णस्य संस्थितौ

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ഈ ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പുണ്യഫലം—കലിയുഗത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ സ്ഥാപനസന്ദർഭത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 56

द्वारावतीं विना विप्रा मुक्तिर्न प्राप्यते कलौ । पुराणसंहितामेतां कृतवान्बलिबन्धनः । ददौ स तु प्रसादेन पूर्वं मह्यं द्विजोत्तमाः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, കലിയുഗത്തിൽ ദ്വാരാവതി (ദ്വാരക) ഇല്ലാതെ മോക്ഷം ലഭ്യമാകുകയില്ല. ഈ പുരാണസംഹിത ബലിബന്ധനൻ (വിഷ്ണു) രചിച്ചതാണ്; കൃപാപ്രസാദത്തോടെ മുൻപ് അത് എനിക്ക് ദാനം ചെയ്തു, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ।

Verse 57

इहार्थे च पुरा प्रोक्तं इतिहासो द्विजोत्तमाः । प्रद्युम्नेन सुसंवादे मार्कण्डेन महात्मना

ഈ വിഷയത്തിൽ തന്നേ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, മുൻപ് ഒരു പുരാതന പുണ്യചരിത്രം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു—പ്രദ്യുമ്നനും മഹാത്മാവായ മാർകണ്ഡേയ ഋഷിയും തമ്മിലുള്ള ഉത്തമ സംവാദത്തിൽ।