Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

यः स्नायात्सर्वतीर्थेषु दानं शक्त्या ददाति यः । तस्य पुण्यफलं चैव लोके यज्जायते द्विजाः । कथितं तदशेषेण कलौ कृष्णस्य संस्थितौ

yaḥ snāyātsarvatīrtheṣu dānaṃ śaktyā dadāti yaḥ | tasya puṇyaphalaṃ caiva loke yajjāyate dvijāḥ | kathitaṃ tadaśeṣeṇa kalau kṛṣṇasya saṃsthitau

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ഈ ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പുണ്യഫലം—കലിയുഗത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ സ്ഥാപനസന്ദർഭത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम
स्नायात्should bathe
स्नायात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वतीर्थेषुin all sacred fords/pilgrimage places
सर्वतीर्थेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि तीर्थानि)
दानम्gift, charity
दानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शक्त्याwith (one’s) ability, as able
शक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (according to ability)
ददातिgives
ददाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धबोधक
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पुण्यफलम्merit’s fruit, reward
पुण्यफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (पुण्यस्य फलम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यत्which (that)
यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
जायतेarises, is produced
जायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विजाःO twice-born (brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (addressing)
कथितम्has been told
कथितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘कथितम्’ = ‘has been told’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
अशेषेणentirely, without remainder
अशेषेण:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् तृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (indeclinable adverbial use): ‘completely’
कलौin the Kali age
कलौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कृष्णस्यof Kṛṣṇa
कृष्णस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
संस्थितौin (his) presence/abiding (state)
संस्थितौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages/brāhmaṇas (contextual attribution)

Tirtha: Dvārakā/Prabhāsa-kṣetra as Kali-yuga tīrtha-sāra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (dvijāḥ)

Scene: A sage addresses brāhmaṇas, summarizing the fruits of bathing at all tīrthas and giving charity; behind him, a symbolic map-like panorama shows many rivers and shrines converging into Dvārakā, with Kṛṣṇa’s presence as the unifying center for Kali-yuga seekers.

K
Kṛṣṇa
D
Dvādaśa-tīrtha concept (sarvatīrtha, generic)

FAQs

Dharma in Kali-yuga is upheld through accessible acts—tīrtha-bathing and capacity-based charity—whose merits are affirmed in Kṛṣṇa’s sacred context.

The immediate discourse is within Dvārakā-māhātmya, implicitly elevating Dvārakā as a Kali-yuga anchor of Kṛṣṇa’s presence while referencing tīrthas broadly.

Snāna (bathing) at tīrthas and dāna (charity) given according to one’s means (śaktyā).