
ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതൻ പറയുന്നു—പുഷ്പൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ദുഃഖവും കോപവും കൊണ്ട്, തനിക്കു തോന്നിയ ദോഷത്തിന് പരിഹാരം കിട്ടാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ലെന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, ഉടൻ ഫലം തരുന്ന ദേവതയെയോ മന്ത്രത്തെയോ അന്വേഷിക്കുന്നു. നാട്ടുകാർ ചാമത്കാരപുരത്തിലെ സൂര്യക്ഷേത്രം കാണിച്ചുതരുന്നു; അത് യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്ന് പ്രസിദ്ധം—ഞായറാഴ്ച, സപ്തമി തിഥിയിൽ കൈയിൽ ഫലം പിടിച്ച് 108 പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ ഇഷ്ടസിദ്ധി ലഭിക്കും; കാശ്മീരിലെ ശാരദാദേവി ഉപവാസത്തിലൂടെ സിദ്ധി നൽകുന്നവളാണെന്നും പറയുന്നു. പുഷ്പൻ അവിടെ ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്ത് 108 പ്രദക്ഷിണം നടത്തി ദീർഘസ്തോത്രങ്ങളാൽ പൂജിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കുശാണ്ഡികാദി വിധികളോടെ ഹോമം ആരംഭിച്ച്—മന്ത്രന്യാസം, സ്ഥാപനം, ആഹുതികൾ എന്നിവ ക്രമമായി നടത്തി—താമസിക ദുഷ്ഠാഗ്രഹത്തിൽ സിദ്ധിക്കായി സ്വന്തം മാംസം പോലും ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. അപ്പോൾ സൂര്യൻ പ്രത്യക്ഷനായി അവനെ തടഞ്ഞ്, ശ്വേത-കൃഷ്ണ എന്നീ രണ്ട് ഗുളികകൾ നൽകുന്നു; അവ കൊണ്ട് കുറച്ചുകാലം വേഷമാറ്റി പിന്നെ സ്വന്തം സ്വരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങാം. വൈദീശയിലെ മണിഭദ്രൻ എന്ന ധനികനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനവും നൽകുന്നു. “108 പ്രദക്ഷിണയുടെ തൽക്ഷണഫലം എന്തുകൊണ്ട് ലഭിച്ചില്ല?” എന്ന ചോദ്യം കേട്ട് സൂര്യൻ പറയുന്നു—താമസിക ഭാവത്തോടെ ചെയ്ത കർമ്മം നിഷ്ഫലം; പുറംവിധിയുടെ ശുദ്ധി ദുഷിത ഉദ്ദേശത്തെ പൂരിപ്പിക്കില്ല. പുഷ്പന്റെ മുറിവുകൾ സുഖപ്പെടുത്തി സൂര്യൻ അന്തർധാനം ചെയ്യുന്നു; കർമ്മഫലത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ‘ഭാവം’ തന്നെയെന്ന ഉപദേശം ഇവിടെ തെളിയുന്നു.
Verse 1
सूत उवाच । एवं संबोधितस्तैस्तु लोकैः पुष्पस्तदा द्विजाः । तानब्रवीत्ततः कुद्धो न करिष्यामि भोजनम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവർ ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ, പുഷ്പൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ക്രോധത്തോടെ അവരോട് പറഞ്ഞു—‘ഞാൻ ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കുകയില്ല।’
Verse 2
यावन्न चास्य पापस्य करिष्यामि प्रतिक्रियाम् । तद्वदध्वं महाभागा देवो वा देवताऽथवा
ഈ പാപത്തിന് യുക്തമായ പ്രതികാരം—പ്രായശ്ചിത്തം—ഞാൻ ചെയ്യുന്നതുവരെ, ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, പറയുക: ഏത് ദേവനെയോ ദേവതയെയോ ശരണം പ്രാപിക്കണം?
Verse 3
तथान्ये सिद्धमन्त्रा वा सद्यः प्रत्ययकारकाः । आराधिता यथा सद्यो मानुषाणां वरप्रदाः
അല്ലെങ്കിൽ ഉടൻ തന്നെ പ്രത്യക്ഷഫലത്തിന്റെ ഉറപ്പുണ്ടാക്കുന്ന മറ്റു സിദ്ധമന്ത്രങ്ങൾ പറയുക; വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ അവ മനുഷ്യർക്കു शीഘ്രം വരങ്ങൾ നൽകും.
Verse 4
जना ऊचुः । एको देवः स्थितश्चात्र सद्यःप्रत्ययकारकः । तथैका देवता चात्र श्रूयते जगती तले
ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ഒരേയൊരു ദേവൻ പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ ഉടൻ തന്നെ പ്രത്യക്ഷഫലം നൽകി ഉറപ്പുണ്ടാക്കുന്നു. കൂടാതെ ഈ ഭൂമിതലത്തിൽ ഇവിടെ ഒരു പ്രത്യേക ദേവതയെപ്പറ്റിയും കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 5
पुष्प उवाच । कोऽसौ देवः कियद्दूरे कस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । तथा च देवता ब्रूत दयां कृत्वा ममोपरि
പുഷ്പൻ പറഞ്ഞു—ആ ദേവൻ ആരാണ്? എത്ര ദൂരമാണ്, ഏത് സ്ഥലത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിതൻ? കൂടാതെ ആ ദേവതയെപ്പറ്റിയും പറയുക; എനിക്കു കരുണ കാണിക്കൂ.
Verse 6
जना ऊचुः । चमत्कारपुरे सूर्यो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः । अस्ति विप्र श्रुतोऽस्माभिः सद्यः प्रत्ययकारकः
ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ചമത്കാരപുരത്തിൽ യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച സൂര്യദേവൻ ഉണ്ട്. ഹേ വിപ്രാ, അവൻ അവിടെയുണ്ടെന്നും ഉടൻ പ്രത്യക്ഷഫലം നൽകുന്നവനെന്നും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
Verse 7
सूर्यवारेण सप्तम्यां फलहस्तः प्रदक्षिणाम् । यः करोति नरस्तस्य ह्यष्टोत्तरशतं द्विज
ഞായറാഴ്ച സപ്തമി തിഥിയിൽ, കൈയിൽ ഫലം പിടിച്ച് ആരെങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ—ഹേ ദ്വിജ—അവൻ നൂറ്റെട്ട് പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
Verse 8
तस्य सिद्धिप्रदः सम्यङ्मनसा वांछितं ददेत् । तथान्या शारदा नाम देवी काश्मीरसंस्थिता
ആ സൂര്യൻ സിദ്ധി പ്രസാദകനായി മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം യഥാവിധി നല്കുന്നു. അതുപോലെ കാശ്മീരദേശത്ത് സ്ഥാപിതയായ ‘ശാരദാ’ എന്ന മറ്റൊരു ദേവിയും ഉണ്ട്.
Verse 9
उपवासकृतेरेव सापि सिद्धिप्रदायिनी । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां जनानां स द्विजोत्तमाः
ഉപവാസവ്രതാചരണത്തിലൂടെയേ അവളും സിദ്ധി പ്രസാദിനിയാണ്. ജനങ്ങളുടെ ആ വചനങ്ങൾ കേട്ട് ആ ദ്വിജോത്തമൻ (പുഷ്പ) …
Verse 10
समुद्दिश्य चमत्कारं तस्मात्स्थानात्ततः परम् । चमत्कारपुरं प्राप्य सप्तम्यां सूर्यवासरे
പിന്നീട് ‘ചമത്കാര’ എന്ന അത്ഭുതക്ഷേത്രത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി, ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു, സപ്തമിദിനത്തിൽ—ഞായറാഴ്ച—ചമത്കാരപുരത്തിലെത്തി.
Verse 11
तत्रागत्य ततः स्नात्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः । गतः संति ष्ठते यत्र याज्ञवल्क्यकृतो रविः
അവിടെ എത്തി സ്നാനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധനായി, മനസ്സിനെ സമാഹിതമാക്കി, യാജ്ഞവൽക്യൻ സ്ഥാപിച്ച രവി (സൂര്യൻ) നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി നിന്നു.
Verse 12
ततः प्रदक्षिणाः कृत्वा अष्टोत्तरशतं मिताः । नालिकेराणि चादाय श्रद्धया परयाः युतः
പിന്നീട് അവൻ നൂറ്റെട്ട് പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ നടത്തി; നിവേദ്യത്തിനായി തേങ്ങകൾ എടുത്തുകൊണ്ട്, പരമശ്രദ്ധയിൽ നിറഞ്ഞവനായി.
Verse 13
ततः क्षुत्क्षामकंठः स परिश्रांतस्तदग्रतः । उपविष्टो जपं कुर्वन्सूर्येष्टैः स्तवनैस्तदा
അതിനുശേഷം വിശപ്പാൽ കണ്ഠം വരണ്ടു, അവൻ അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ചു. ദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇരുന്ന് ജപം ചെയ്തു, സൂര്യനു പ്രിയമായ സ്തവങ്ങളാൽ അപ്പോൾ സ്തുതിച്ചു.
Verse 14
मंडलब्राह्मणाद्यैश्च तारं स्वरमुपाश्रितः । सप्तयुंजर वाद्यैश्च अग्निरेवेति भक्तितः
മണ്ഡല-ബ്രാഹ്മണന്മാർ മുതലായവരുടെ പിന്തുണയോടെ അവൻ ഉയർന്ന, മുഴങ്ങുന്ന സ്വരം സ്വീകരിച്ചു. ഏഴുവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ നാദത്തോടൊപ്പം ഭക്തിയോടെ “അഗ്നിയേ തന്നെയാണ് (ആരാധ്യൻ)” എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു.
Verse 15
आदित्यव्रतसंज्ञाद्यैः सामभिर्दृढभक्तिभाक् । क्षुरिकामंत्रपूर्वैश्च तथैवाथर्वणोद्भवैः
ദൃഢഭക്തിയോടെ അവൻ ‘ആദിത്യവ്രത’ മുതലായ നാമങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധമായ സാമഗാനങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു; ‘ക്ഷുരികാ’യോടെ ആരംഭിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളാലും, അതർവ പരമ്പരയിൽ നിന്നുയർന്ന മന്ത്രങ്ങളാലും അതുപോലെ ആരാധിച്ചു.
Verse 16
यावदन्योर्कवारस्तु नैव तुष्टो दिवाकरः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते वैराग्यं परमं गतः
മറ്റൊരു/അനുകൂലമല്ലാത്ത ദിവസം നിലനിന്നിടത്തോളം ദിവാകരൻ തൃപ്തനായില്ല; എന്നാൽ പൗർണ്ണമി ദിനം വന്നപ്പോൾ അവൻ പരമ വൈരാഗ്യം (സങ്കൽപശുദ്ധിയും) പ്രാപിച്ചു.
Verse 17
ततः पुष्पो विधायाथ स्नानं धौतांबरः शुचिः । भूनाम्ना साध्य भूमिं च स्थंडिलार्थं द्विजोत्तमाः
അതിനുശേഷം പുഷ്പാർപ്പണം നടത്തി അവൻ സ്നാനം ചെയ്തു. കഴുകിയ വസ്ത്രം ധരിച്ചു ശുചിയായിട്ട്, ആ ദ്വിജോത്തമൻ ‘ഭൂ’ എന്ന മന്ത്രംകൊണ്ട് സ്ഥണ്ഡിലം (യജ്ഞസ്ഥലം) ഒരുക്കുന്നതിനായി ഭൂമിയെ സംസ്കരിച്ചു.
Verse 18
स्थंडिलं हस्तमात्रं च स्थंडिले प्रत्यकल्पयत् । अग्निमीऌएतिमंत्रेण ततोऽग्निं स निधाय च
അവൻ കൈമാത്ര അളവിലുള്ള സ്ഥണ്ഡിലം നിർമ്മിച്ച് അതിന്മേൽ വിധി ക്രമപ്പെടുത്തി; തുടർന്ന് “അഗ്നിം ഈളേ…” മന്ത്രം ജപിച്ച് പവിത്ര അഗ്നിയെ സ്ഥാപിച്ചു।
Verse 19
तृणैः परिस्तृणामीतिकृत्वोपस्तरणं ततः । आब्रह्मन्निति मन्त्रेण दत्त्वा ब्रह्मासनं ततः
പിന്നീട് “പരിസ്തൃണാമി” മന്ത്രം ചൊല്ലി ദർഭ പകര்ந்து യഥോചിത ഉപസ്തരണം ചെയ്തു; തുടർന്ന് “ആ ബ്രഹ്മൻ…” മന്ത്രത്തോടെ ബ്രഹ്മാസനം അർപ്പിച്ചു।
Verse 20
सुत्रामाणमिति प्रोच्य समिधःस्थापनं च यत् । प्रोक्षणीपात्रमासाद्य प्रोक्षणं कृतवांस्ततः
“സുത്രാമാണം…” മന്ത്രം ജപിച്ച് അവൻ സമിധകൾ വിധിപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ചു; തുടർന്ന് പ്രോക്ഷണീപാത്രം എടുത്ത് ശുദ്ധിക്കായി പ്രോക്ഷണം നടത്തി।
Verse 21
पात्राणामथ सर्वेषां स्रुवादीनां यथाक्रमम् । ततः प्रकल्पयामास हविःस्थाने निजां तनुम्
അതിനുശേഷം സ്രുവ മുതലായ എല്ലാ പാത്രങ്ങളും ക്രമമായി ഒരുക്കി; പിന്നെ ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് വിധിപ്രകാരം സ്വയം ആസനം ചെയ്തു।
Verse 22
न्यायं तु देवतास्थाने स आचार्यविधानतः । ग्रहणं प्रोक्षणं चैव सूर्याय त्वेति चोत्तरम्
ദേവതാസ്ഥാനത്ത് അവൻ ആചാര്യവിധിപ്രകാരം ക്രമം പാലിച്ചു—ഗ്രഹണവും പ്രോക്ഷണവും; തുടർന്ന് “സൂര്യായ ത്വാ” എന്നു ഉത്തരമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ചു।
Verse 23
अयं त इध्म आत्मेति जप्त्वाथ समिधं ततः । अग्निसोमेति मन्त्राभ्यां हुत्वा चाज्याहुती ततः
“ഈ സമിധ നിന്റെ ആത്മസ്വരൂപം തന്നേ” എന്നു ജപിച്ച് അവൻ സമിധ അർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് “അഗ്നി–സോമ” എന്ന രണ്ടു മന്ത്രങ്ങളാൽ അഗ്നിയിൽ ഘൃതാഹുതികൾ നടത്തി.
Verse 24
कृत्वा व्याहृतिहोमं तु भूर्भुवः स्वेति भो द्विजाः । ये ते शतेति मन्त्राद्यैर्हुत्वात्रैव च दारुणम्
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ‘ഭൂഃ ഭുവഃ സ്വഃ’ എന്ന വ്യാഹൃതികളാൽ ഹോമം നടത്തി, തുടർന്ന് ‘യേ തേ ശത…’ മുതലായ മന്ത്രങ്ങളാൽ ഇവിടെ തന്നേ ഭയങ്കരമായ ദാരുണാഹുതി അർപ്പിച്ചു.
Verse 25
आह्वयामास वह्निं च प्रत्यक्षो भव देव मे । एवं मन्त्रेण कृत्वा तं संमुखं ज्वलनं ततः
അവൻ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ചു—“എൻ ദേവാ, എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷനാകുക.” ഇത്തരമന്ത്രബലത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി അവന്റെ സമക്ഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
Verse 26
कालीकरालिकाद्याश्च सप्तजिह्वाश्च याः स्मृताः । तासामाह्वानकं कृत्वा ततो दीप्ते हविर्भुजि
അഗ്നിയുടെ ഏഴ് ജിഹ്വകൾ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നവ—കാളി, കരാളികാ മുതലായവ—അവയെ ആഹ്വാനിച്ച്, തുടർന്ന് ഹവിർഭുക്ക് അഗ്നി ദീപ്തമായി ജ്വലിച്ചപ്പോൾ…
Verse 27
जुहाव च स मांसानि स्वानि चोत्कृत्त्य शस्त्रतः । लोमभ्यः स्वाहेति विदिशो दिग्भ्यो दत्त्वा ततः परम्
അവൻ ആയുധംകൊണ്ട് സ്വന്തം മാംസം മുറിച്ച് ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചു. “ലോമങ്ങൾക്ക് സ്വാഹാ” എന്നു ചൊല്ലി, വിദിശകളായ ഇടക്കാല ദിക്കുകൾക്കു ആഹുതികൾ നൽകി; പിന്നെയും…
Verse 28
अग्नये स्विष्टकृतैति यावदात्मानमाक्षिपेत् । तावद्धृतः स सूर्येण स्वहस्तेन समंततः
‘അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃത് (സ്വാഹാ)’ എന്നു ചൊല്ലി അവൻ സ്വയം അഗ്നിയിൽ എറിയാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, അതേ നിമിഷം സൂര്യദേവൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് എല്ലാദിക്കിലും നിന്ന് അവനെ തടഞ്ഞു.
Verse 29
धृतश्च सादरं तेन मा विप्र कुरु साहसम् । नेदृग्घोमः कृतः क्वापि कदाचित्केनचिद्द्विज
ആദരത്തോടെ അവനെ തടഞ്ഞ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു—“ഹേ വിപ്രാ, സാഹസം ചെയ്യരുത്. ഹേ ദ്വിജാ, ഇത്തരമൊരു ഹോമം എവിടെയും ഒരിക്കലും ആരും ചെയ്തിട്ടില്ല.”
Verse 30
तुष्टोऽहं च महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते । अदेयमपि दास्यामि यत्ते मनसिवर्तते
“ഹേ മഹാഭാഗ, ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. പറയുക—നിനക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? സാധാരണയായി നൽകാൻ പാടില്ലാത്തതും, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉള്ളതെല്ലാം ഞാൻ നൽകും.”
Verse 31
पुष्प उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तद्देयं गुटिकायुग्मं यदर्थं प्रार्थयाम्यहम्
പുഷ്പൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവേശാ, നിങ്ങൾ പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് വരം നൽകണമെങ്കിൽ, ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ആ ഗുടികകളുടെ യുഗ്മം തന്നേ ദയചെയ്യുക.”
Verse 32
वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रो महाधनी । कुब्जांगः क्षत्रियो देव जरावलिसमन्वितः
ഹേ ദേവാ, വിദിശാ നഗരത്തിൽ മണിഭദ്രൻ എന്ന മഹാധനികനായ ഒരു ക്ഷത്രിയൻ ഉണ്ട്; അവൻ ദേഹത്തിൽ കുബ്ജനായി, ജരാവളി (വാർദ്ധക്യചിഹ്നങ്ങൾ) കൊണ്ടു ചിഹ്നിതനാണ്.
Verse 33
अब्रह्मण्यो महानीचः कीनाशो जनदूषितः । द्वयोरेकां यदा वक्त्रे सदा चैव करोम्यहम्
അവൻ ബ്രാഹ്മണദ്വേഷി, അത്യന്തം നീചൻ, കൃപണൻ, ജനങ്ങളെ മലിനമാക്കുന്നവൻ. അവന്റെ വായിൽ രണ്ട് ഉണ്ടായാൽ ഞാൻ എപ്പോഴും അവയെ ഒന്നാക്കി മാറ്റുന്നു.
Verse 34
तदा मे तादृशं रूपमविकल्पं भवत्विति । यदा पुनर्गृहीत्वा तां द्वितीयां प्रक्षिपाम्यहम्
അപ്പോൾ എനിക്ക് അതേ രൂപം—സംശയരഹിതമായി, അവികല്പമായി—ഉണ്ടാകട്ടെ. പിന്നെ ഞാൻ രണ്ടാമത്തേതിനെ വീണ്ടും എടുത്ത് അകത്ത് ഇടുമ്പോൾ…
Verse 35
ततश्च सहजं रूपं मम भूयात्सुरेश्वर । वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रः सुरेश्वर
അതിനുശേഷം, ഹേ സുരേശ്വരാ, എന്റെ സ്വാഭാവിക രൂപം വീണ്ടും ലഭിക്കട്ടെ. ഹേ ദേവാധിദേവാ, വൈദീശ നഗരത്തിൽ മണിഭദ്രൻ എന്നൊരാൾ ഉണ്ട്.
Verse 36
अपरं तस्य यत्किंचिद्धनधान्यादिकं गृहे । तत्सर्वं विदितं मे स्यात्तथा देव प्रजायताम्
കൂടാതെ അവന്റെ വീട്ടിലെ ധനം, ധാന്യം മുതലായ എല്ലാം എനിക്ക് അറിയപ്പെടട്ടെ; ഹേ ദേവാ, അങ്ങനെ തന്നേ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
Verse 37
किं वानेन बहूक्तेन तस्य मित्राणि बांधवाः । व्यवहारास्तथा सर्वे प्रकटाः स्युः सदैव हि
ഇതിലധികം എന്തു പറയണം? അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും, അവന്റെ എല്ലാ ഇടപാടുകളും എപ്പോഴും എനിക്ക് വെളിപ്പെടട്ടെ.
Verse 38
न कश्चिज्जायते तत्र विकल्पः कस्यचित्क्वचित् । मम तस्याधम स्यापि सर्वकृत्येषु सर्वदा
അവിടെ ആര്ക്കും ഒരിക്കലും സംശയം ഉദിക്കുകയില്ല. ഞാൻ അത്യന്തം അധമനായാലും, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും എപ്പോഴും സമര്ഥനാകുന്നു।
Verse 39
भास्कर उवाच । गृहाण त्वं महाभाग गुटिकाद्वितयं शुभम् । शुक्लं कृष्णं च वक्त्रस्थं विभेद जननं महत्
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ, ഈ ശുഭമായ രണ്ടു ഗുടികകളും സ്വീകരിക്കൂ—ഒന്ന് ശുക്ലം, മറ്റൊന്ന് കൃഷ്ണം. വായിൽ വെച്ചാൽ മഹത്തായ ഭേദശക്തി ജനിപ്പിക്കും।
Verse 40
शुक्लया तस्य रूपं च तव नूनं भविष्यति । कृष्णयापि पुनः स्वं च संप्राप्स्यसि महाद्विज
ശുക്ല ഗുടികയാൽ നീ നിശ്ചയമായി അവന്റെ രൂപം ധരിക്കും; കൃഷ്ണ ഗുടികയാൽ, ഹേ മഹാദ്വിജ, വീണ്ടും നിന്റെ സ്വന്തം സ്വരൂപം പ്രാപിക്കും।
Verse 41
पुष्प उवाच । अपरं वद मे देव संदेहं हृदये स्थितम् । यत्त्वां पृच्छामि देवेश तव कीर्तिविवर्धनम्
പുഷ്പൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, എനിക്ക് മറ്റൊന്നും പറയുക; എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു സംശയം നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ദേവേശാ, ഞാൻ ചോദിക്കുന്നത് നിന്റെ കീർത്തിവർദ്ധനത്തിനായാണ്।
Verse 42
मया श्रुतं सुरश्रेष्ठ सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्ते प्रदक्षिणानां च कुर्यादष्टोत्तरं शतम् । तस्य त्वं तत्क्षणादेव फलहस्तस्य सिद्धिदः
ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ, സപ്തമിയിൽ ഞായറാഴ്ചയായാൽ, ആരെങ്കിലും നിനക്കായി നൂറ്റെട്ട് പ്രദക്ഷിണകൾ ചെയ്താൽ—നീ അവന് ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ സിദ്ധി നൽകുന്നു, ഫലം കൈയിൽ വെച്ചതുപോലെ ഉടൻ ഫലദാനം ചെയ്യുന്നു।
Verse 43
मूर्खस्यापि च पापस्य सर्वदोषान्वितस्य च । चतुर्वेदस्य मे कस्मात्तीर्थयात्रापरस्य च
മൂഢനായ പാപിയെങ്കിലും, സർവ്വദോഷങ്ങളാൽ യുക്തനായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ചതുര്വേദജ്ഞനായി തീർത്ഥയാത്രയിൽ നിരതനായാലും—എനിക്കിതെങ്ങനെ, എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്?
Verse 44
सप्तरात्रे गते तुष्टो होम एवंविधे कृते
ഏഴ് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇത്തരത്തിലുള്ള ഹോമം വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ഭഗവാൻ പ്രസന്നനായി।
Verse 46
यत्किंचित्क्रियते विप्र तामसं भावमाश्रितैः । तत्सर्वं जायते व्यर्थं किं न वेत्ति भवा निदम्
ഹേ വിപ്രാ! താമസഭാവം ആശ്രയിച്ചവർ ചെയ്യുന്ന ഏതു കര്മ്മവും എല്ലാം വ്യർത്ഥമാകുന്നു; ഇതു നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ലേ?
Verse 47
एवमुक्त्वा ततः सूर्यस्तस्य गात्राण्युपास्पृशत् । खंडितानि स्वहस्तेन निर्व्रणानि कृतानि च
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം സൂര്യൻ അവന്റെ അവയവങ്ങളെ സ്പർശിച്ചു; തന്റെ കൈകൊണ്ടുതന്നെ ചിതറിയ ഭാഗങ്ങളെ ചേർത്ത് മുറിവില്ലാത്തവയാക്കി।
Verse 48
अब्रवीच्च पुनः पुष्पं प्रसन्न वदनः स्थितः । अनेनैव विधानेन यः करोति कुशंडिकाम्
വീണ്ടും പ്രസന്നമുഖത്തോടെ അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പുഷ്പനോട് പറഞ്ഞു—“ഇതേ വിധാനപ്രകാരം യാർ കുശണ്ഡികാകർമ്മം ചെയ്യുന്നു…”
Verse 49
श्रीसूर्य उवाच । तामसेन तु भावेन त्ववा सर्वमिदं कृतम् । तेन सर्वं वृथा जातं त्वया सर्वं च यत्कृतम्
ശ്രീസൂര്യൻ പറഞ്ഞു—നീ തമസികഭാവത്തോടെ ഇതെല്ലാം ചെയ്തു; അതിനാൽ നിനക്കാൽ ചെയ്തതെല്ലാം വ്യർത്ഥമായി തീർന്നു।
Verse 51
एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवां तरधीयत । दीपवल्लक्षितो नैव केन मार्गेण निर्गतः
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് സഹസ്രാംശു അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു. ദീപംപോലും ദൃശ്യമല്ല; ഏത് മാർഗ്ഗംകൊണ്ട് പോയെന്നതും അറിയപ്പെടില്ല।
Verse 157
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सूर्यसकाशात्पुष्पब्राह्मणस्य वरलब्धिवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘സൂര്യസന്നിധിയിൽ നിന്ന് പുഷ്പബ്രാഹ്മണന് വരലാഭം ലഭിച്ചതിന്റെ വിവരണം’ എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റിയമ്പത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।