Adhyaya 61

Verse 1

सूत उवाच । ततो घटोत्कचो मुक्त्वा तत्र कामकटंकटाम् । पुत्रेणानुगतो धीमान्वियता द्वारकां ययौ

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ധീമാനായ ഘടോത്കചൻ അവിടെ കാമകടങ്കടയെ വിട്ട്, പുത്രനോടൊപ്പം ആകാശമാർഗ്ഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്കു പോയി.

Verse 2

आगच्छन्तं च तंदृष्ट्वा राक्षसं राक्षसानुगम् । द्वारकावासिनो योधाश्चक्रुरत्युल्बणं रवम्

രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം വരുന്നതായ ആ രാക്ഷസനെ കണ്ടപ്പോൾ, ദ്വാരകാവാസികളായ യോദ്ധാക്കൾ അത്യന്തം ഉഗ്രമായ ആർപ്പുവിളി ഉയർത്തി.

Verse 3

ग्रामे ग्रामे सुसंनद्धा नवलक्षमिता रथाः । राक्षसौ द्वौ समायातौ पात्येतां विशिखैरिति

ഗ്രാമം ഗ്രാമമായി നന്നായി സന്നദ്ധമായ, എണ്ണമറ്റ രഥങ്ങൾ ഒരുക്കപ്പെട്ടു. “രണ്ട് രാക്ഷസർ വന്നിരിക്കുന്നു; അമ്പുകളാൽ അവരെ വീഴ്ത്തുക” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 4

तान्गृहीतायुधान्दृष्ट्वा यदुवीरान्घटोत्कचः । प्रगृह्य विपुलं बाहुं जगौ तारस्वरेण सः

ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച യദുവീരന്മാരെ കണ്ട ഘടോത്കചൻ തന്റെ വിശാലമായ ഭുജം ഉയർത്തി, ഉച്ചവും തെളിഞ്ഞതുമായ സ്വരത്തിൽ സംസാരിച്ചു.

Verse 5

राक्षसं वित्त मां वीरा भीमपुत्रं घटोत्कचम् । सुप्रियं वासुदेवस्य प्रणामार्थमुपागतम्

“വീരന്മാരേ, എന്നെ അറിയുക—ഞാൻ ഭീമപുത്രനായ രാക്ഷസൻ ഘടോത്കചൻ. വാസുദേവന് പ്രിയൻ; പ്രണാമം അർപ്പിക്കാനാണ് ഇവിടെ വന്നത്.”

Verse 6

निवेदयत मां प्राप्तं यादवेन्द्राय सात्मजम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा ते कृष्णाय न्यवेदयन्

“യാദവേന്ദ്രനോട്—ഞാൻ മകനോടുകൂടെ എത്തിയതായി അറിയിക്കൂ.” അവന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവർ കൃഷ്ണനോട് അറിയിച്ചു.

Verse 7

आह देवः सभास्थश्च शीघ्रमत्राव्रजत्वसौ । ततः प्रवेशयामासुर्द्वारकां ते घटोत्कचम्

സഭയിൽ ഇരുന്ന ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു—“അവൻ വേഗം ഇവിടെ വരട്ടെ.” തുടർന്ന് അവർ ഘടോത്കചനെ ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

Verse 8

सपुत्रः सोऽपि रम्याणि वनान्युपवनानि च । क्रीडाशैलांश्च हर्म्याणि संपश्यन्नागतः सभाम्

അവനും തന്റെ പുത്രനോടുകൂടെ മനോഹരമായ വനങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും, ക്രീഡാപർവ്വതങ്ങളും പ്രാസാദസദൃശമായ ഭവനങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട് ഒടുവിൽ സഭാമണ്ഡപത്തിലെത്തി।

Verse 9

स तत्र उग्रसेनं च वसुदेवं च सात्यकिम् । अक्रूररामप्रमुखान्ववन्दे कृष्णमेव च

അവിടെ അവൻ ഉഗ്രസേനനെയും വസുദേവനെയും സാത്യകിയെയും; അക്രൂരനെയും രാമപ്രമുഖരായ മറ്റു നേതാക്കളെയും—സ്വയം ശ്രീകൃഷ്ണനെയും—വണങ്ങി।

Verse 10

तं पादयोर्निपतितं समालिंग्य सहात्मजम् । साशिषं स्वसमीपस्थमुपवेश्येदमब्रवीत्

അവൻ അവിടുത്തെ പാദങ്ങളിൽ വീണപ്പോൾ, (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) അവനെ പുത്രനോടുകൂടെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ആശീർവദിച്ചു, സമീപത്ത് ഇരുത്തി പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 11

पुत्र राक्षसशार्दूल कुरूणां कुलवर्धन । कुशलं सर्वतः कच्चित्किमर्थस्ते समागमः

മകനേ, രാക്ഷസശാർദൂലാ, കുരുകുലവർധനാ! നീ എല്ലാതരത്തിലും കുശലമാണോ? എന്ത് ഉദ്ദേശത്താൽ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു?

Verse 12

घटोत्कच उवाच । देव युष्मत्प्रसादेन सर्वतः कुशलं मम । श्रूयतां कारणं स्वामिन्यदर्थमहमागतः

ഘടോത്കചൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ എല്ലാതരത്തിലും കുശലമാണ്. ഹേ സ്വാമിൻ, ഞാൻ വന്ന കാരണവും ഉദ്ദേശവും കേൾക്കണമേ।

Verse 13

देवोपदिष्ट भार्यायां जातोऽयं तनयो मम । स च प्रश्नं वक्ष्यति त्वां श्रूयतामागतस्त्वतः

ദൈവോപദേശപ്രകാരം ലഭിച്ച ഭാര്യയിൽ നിന്നാണ് എന്റെ ഈ പുത്രൻ ജനിച്ചത്. അവൻ നിന്നോടൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കും—ദയവായി ശ്രവിക്ക; അതിനാലാണ് ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നത്।

Verse 14

श्रीकृष्ण उवाच । वत्स मौर्वेय ब्रूहि त्वं सर्वं पृच्छ यदिच्छसि । यथा घटोत्कचो मह्यं सुप्रियश्च तथा भवान्

ശ്രീകൃഷ്ണൻ അരുളിച്ചെയ്തു—വത്സ മൗർവേയ, നിർഭയമായി എല്ലാം പറയുക; ഇഷ്ടമുള്ളതു ചോദിക്കുക. ഘടോത്കചൻ എനിക്കെത്ര പ്രിയനോ, നീയും അതുപോലെ പ്രിയൻ।

Verse 15

बर्बरीक उवाच । प्रणम्य त्वामादिदेवं मनोबुद्धिसमाधिभिः । प्रक्ष्यामि केन श्रेयः स्याज्जंतोर्जातस्य माधव

ബർബരീകൻ പറഞ്ഞു—ആദിദേവാ, മനസ്സും ബുദ്ധിയും സമാധിയും ചേർത്ത് നിന്നെ നമസ്കരിച്ചു, ഹേ മാധവാ, ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—ജനിച്ച ജീവിക്ക് പരമ ശ്രേയസ് ഏതിനാൽ ലഭിക്കുന്നു?

Verse 16

केचिच्छ्रेयो धर्ममाहुरैश्वर्यं त्यागभोजनम् । केचिद्दमं तपो द्रव्यं भोगान्मुक्तिं च केचन

ചിലർ ധർമ്മമാണ് ശ്രേയസ് എന്നു പറയുന്നു; ചിലർ ഐശ്വര്യ-സമൃദ്ധി, ചിലർ ത്യാഗപൂർണ്ണമായ ലഘുഭോജനം. ചിലർ ദമം, തപസ്, ധനം, ഭോഗം; ചിലർ ഭോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള വിമുക്തിയായ മോക്ഷവും ശ്രേയസ് എന്നു പറയുന്നു।

Verse 17

तदेवं शतसंख्येषु श्रेयस्सु पुरुषोत्तम । मम चैवं कुलस्यास्य श्रेयो यद्ब्रूहि निश्चितम्

ഇങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന് ‘ശ്രേയസ്സുകൾ’ക്കിടയിൽ, ഹേ പുരുഷോത്തമാ, എനിക്കും ഈ കുലത്തിനും യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ് ഏതാണ് എന്ന് നിർണ്ണയമായി അരുളിച്ചെയ്യുക।

Verse 18

श्रीकृष्ण उवाच । वत्स पृथक्पृथक्प्रोक्तं वर्णानां श्रेय उत्तमम् । ब्राह्मणानां तपो मूलं दमोऽध्ययनमेव च

ശ്രീകൃഷ്ണൻ അരുളിച്ചെയ്തു—വത്സാ, വർണങ്ങളുടെയൊന്നൊന്നിനും പ്രത്യേകം പരമശ്രേയസ് ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണർക്കു മൂലം തപസ്സാണ്; അതോടൊപ്പം ദമം (ഇന്ദ്രിയനിയമനം)യും സ്വാധ്യായവും തന്നേ.

Verse 19

धर्मप्रकटनं चापि श्रेय उक्तं मनीषिभिः । बलं साध्यं पूर्व मेव क्षत्रियाणां प्रकीर्तितम्

മനീഷികൾ ധർമ്മത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതും ശ്രേയസ്സാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ക്ഷത്രിയർക്കു മുൻപെ നേടേണ്ടത് ബലമെന്നുതന്നെ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 20

दुष्टानां शासनं चापि साधूनां परिपालनम् । पाशुपाल्यं च वैश्यानां कृषिर्विज्ञानमेव च

ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുകയും സജ്ജനരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും ധർമ്മമാണ്. വൈശ്യർക്കു പശുപാലനം, കൃഷി, കൂടാതെ പ്രായോഗിക വിജ്ഞാനം എന്നിവയാണ് പ്രശംസിത കർത്തവ്യങ്ങൾ.

Verse 21

शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा तया जीवन्वणिग्भवेत् । शिल्पैर्वा विविधैर्जीवेद्द्विजातिहितमाचरन्

ശൂദ്രന് ദ്വിജശുശ്രൂഷ തന്നെയാണ് യുക്തമായ ജീവിക; അതിലൂടെ ജീവിച്ച് അവൻ വാണിജ്യത്തിൽ സമൃദ്ധനാകാനും കഴിയും. അല്ലെങ്കിൽ വിവിധ ശില്പങ്ങളാൽ ജീവിക്കട്ടെ, ദ്വിജാതികളുടെ ഹിതം ആചരിച്ചുകൊണ്ട്.

Verse 22

भार्यारतिर्भृत्यपोष्टा शुचिः श्रद्धा परायणः । नमस्कारेण मन्त्रेण पंचयज्ञान्न हापयेत्

അവൻ ഭാര്യയോടു സ്നേഹനിഷ്ഠയോടെ ഇരിക്കട്ടെ, ഭൃത്യരെയും ആശ്രിതരെയും പോഷിപ്പിക്കട്ടെ, ശുചിയായി നിലകൊള്ളട്ടെ, ശ്രദ്ധയിൽ പരായണനാകട്ടെ. നമസ്കാരവും മന്ത്രവും സഹിതം പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളെ അവഗണിക്കരുത്.

Verse 23

तद्भवान्क्षत्रियकुले जातोऽसि कुरु तच्छृणु । बलं साधय पूर्वं त्वमतुलं तेन शिक्षय

നീ ക്ഷത്രിയകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ; എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അതുപോലെ ചെയ്യുക. ആദ്യം അതുലമായ ബലം സമ്പാദിക്കുക; അതിനാൽ തന്നെ നിന്നെ നീ പരിശീലിപ്പിച്ച് ശാസനയിൽ നിർത്തുക.

Verse 24

दुष्टान्पालय साधूंश्च स्वर्गमेवमवाप्स्यसि । बलं च लभ्यते पुत्र देवीनां सुप्रसादतः

ദുഷ്ടരെ നിയന്ത്രിച്ച് ഭരിക്കയും സദ്ജനരെ സംരക്ഷിക്കയും ചെയ്യുക; ഇങ്ങനെ നീ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും. കൂടാതെ മകനേ, ദേവിമാരുടെ സുപ്രസാദത്താൽ ബലവും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 25

तद्भवान्बलप्राप्त्यर्थं देव्याराधनमाचर

അതുകൊണ്ട് ബലം ലഭിക്കാനായി ദേവിയുടെ ആരാധന ആചരിക്കുക.

Verse 26

बर्बरीक उवाच । कस्मिन्क्षेत्रे च कां देवीं कथमाराधयाम्यहम् । एतत्प्रसादप्रवणं मनः कृत्वा निवेदय

ബർബരീകൻ പറഞ്ഞു: ഏത് ക്ഷേത്രപ്രദേശത്ത്, ഏത് ദേവിയെ, എങ്ങനെ ഞാൻ ആരാധിക്കണം? അവളുടെ പ്രസാദത്തിലേക്ക് മനസ്സ് ചായ്ത്ത്—ഇത് എനിക്ക് അറിയിക്കൂ.

Verse 27

सूत उवाच । इति पृष्टः क्षणं ध्यात्वा प्राह दामोदरो विभुः । वत्स क्षेत्रं प्रवक्ष्यामि यत्र तप्स्यसि तत्तपः । गुप्तक्षेत्रमिति ख्यातं महीसागरसंगमे

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിഭുവായ ദാമോദരൻ ക്ഷണനേരം ധ്യാനിച്ച് പറഞ്ഞു—‘വത്സാ, നീ ആ തപസ്സു ചെയ്യുന്ന ക്ഷേത്രം ഞാൻ പറയുന്നു. ഭൂമിയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് അത് “ഗുപ്തക്ഷേത്രം” എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.’

Verse 28

तत्र त्रिभुवने याश्च संति देव्यः पृथग्विधाः । नारदेन समानीतास्ताश्चैक्यं सुमहात्मना

അവിടെ ത്രിഭുവനത്തിലുടനീളം ഉണ്ടായിരുന്ന നാനാവിധ ദേവീമൂർത്തികളെ നാരദൻ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടി; മഹാത്മശക്തിയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ അവർ എല്ലാവരും ഏകമായി ഒന്നായി ലയിച്ചു।

Verse 29

चतस्रस्तस्य दिग्देव्यो नव दुर्गाश्च संति याः । समाराधय ता गत्वा तासामैक्यं हि दुर्लभम्

അവിടെ നാലു ദിക്കുകളുടെ രക്ഷക ദിഗ്ദേവിമാരും, ഒമ്പത് ദുർഗ്ഗമാരും ഉണ്ട്. നീ അവിടെ ചെന്നു അവരെ യഥാവിധി ആരാധിക്ക; അവരുടെ ഏക്യസാന്നിധ്യം ലഭിക്കുക അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്।

Verse 30

नित्यं पूजय ताः पुत्र पुष्पधूपविलेपनैः । स्तुतिभिश्चोपहारैश्च यथा तुष्यति तास्तव

മകനേ, നിത്യം പുഷ്പം, ധൂപം, സുഗന്ധലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് അവരെ പൂജിക്ക; സ്തുതികളും ഉപഹാരങ്ങളും ചേർത്ത്, അവർ നിനക്കു പ്രസന്നരാകുന്നതുപോലെ ചെയ്യുക।

Verse 31

तुष्टासु देवीषु बलं धनं च कीर्तिश्च पुत्राः सुभगाश्च दाराः । स्वर्गस्तथा मुक्तिपदं च सत्सुखं न दुर्लभं सत्यमेतत्तवोक्तम्

ദേവിമാർ പ്രസന്നരായാൽ ബലം, ധനം, കീർത്തി, സത്പുത്രന്മാർ, സൗഭാഗ്യവതികളായ ഭാര്യമാർ ലഭിക്കും; സ്വർഗ്ഗവും, മുക്തിപദവും, സത്യസുഖവും ദുർലഭമല്ല—നീ പറഞ്ഞത് സത്യമത്രേ।

Verse 32

सूत उवाच । एवमुक्त्वा बर्बरीकं कृष्णः प्राह घटोत्कचम् । घटोत्कचार्य पुत्रस्ते दृढं सुहृदयो ह्यसौ

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ബർബരീകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് കൃഷ്ണൻ ഘടോത്കചനോട് പറഞ്ഞു: “ആര്യ ഘടോത്കചാ, നിന്റെ ഈ പുത്രൻ നിശ്ചയം ദൃഢഹൃദയനായ സത്യസുഹൃത്ത് ആകുന്നു।”

Verse 33

तस्मात्सुहृदयेत्येवं दत्तं नाम मया द्विकम् । एवमुक्त्वा समालिंग्य संतर्ज्य विविधैर्धनैः

അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അവനു ‘സുഹൃദയ’ എന്ന ദ്വിവിധ നാമം നൽകി. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, വിവിധ ധനോപഹാരങ്ങളാൽ ആദരിച്ചു.

Verse 34

गुप्तक्षेत्राय भगवान्बर्बरीकं समादिशत् । सोऽथ कृष्णं नमस्कृत्य पितरं यादवांश्च तान्

അനന്തരം ഭഗവാൻ ബർബരീകനെ ഗുപ്തക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെയും, തന്റെ പിതാവിനെയും, ആ യാദവരെയും നമസ്കരിച്ചു.

Verse 35

अनुज्ञाप्य च तान्सर्वान्गुप्तक्षेत्रं समाव्रजत् । घटोत्कचोऽपि कृष्णेन विसृष्टः स्ववनं ययौ

എല്ലാവരോടും അനുവാദം വാങ്ങി അവൻ ഗുപ്തക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഘടോത്കചനും ശ്രീകൃഷ്ണൻ വിടവാങ്ങിച്ചപ്പോൾ തന്റെ വനവാസത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 36

स्मरन्पुत्रगुणान्पत्न्या स्वराज्यं समपालयत् । ततः सुहृदयो धीमान्दग्धस्थल्यां कृताश्रमः

പുത്രന്റെയും പത്നിയുടെയും ഗുണങ്ങൾ സ്മരിച്ച് അവൻ തന്റെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. തുടർന്ന് ധീമാനായ സുഹൃദയൻ ദഗ്ധസ്ഥലിയിൽ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 37

त्रिकालं पूजयामास देवीः कर्मसमाधिभिः । नित्यं पुष्पैश्च धूपैश्च उपहारैः पृथग्विधैः

അവൻ ത്രികാലവും കർമ്മസമാധിയോടെ ദേവിമാരെ പൂജിച്ചു. നിത്യം പുഷ്പങ്ങളും ധൂപവും വിവിധവിധ ഉപഹാരങ്ങളും അർപ്പിച്ച് ആരാധിച്ചു.

Verse 38

तस्याराधयतो देव्यस्तुतुषुर्हायनैस्त्रिभिः । ततः प्रत्यक्षतो भूत्वा बलात्तस्य महात्मनः

അവന്റെ നിരന്തരാരാധനയിൽ ദേവിമാർ മൂന്നു വർഷത്തിനകം പ്രസന്നരായി. തുടർന്ന് അവർ പ്രത്യക്ഷരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ആ മഹാത്മാവിന് ബലം നൽകാൻ സന്നദ്ധരായി.

Verse 39

बलं यत्त्रिषु लोकेषु कस्यचिन्नास्ति दुर्लभम् । ऊचुश्च कंचित्कालं त्वं वसात्रैव महाद्युते

അവർ പറഞ്ഞു—“മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആര്ക്കും ദുർലഭമായ ബലം ഞങ്ങൾ നിനക്കു നൽകും. ഹേ മഹാദ്യുതേ, കുറച്ചുകാലം ഇവിടെ തന്നേ വസിക്ക.”

Verse 40

संगत्या विजयस्य त्वं भूयः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि । इत्युक्तः सर्वदेवीभिः स तत्रैव व्यवस्थितः

“വിജയന്റെ സാന്നിധ്യസംഗതിയാൽ നീ കൂടുതൽ ശ്രേയസ്സു നേടും.” എന്ന് എല്ലാ ദേവിമാരും പറഞ്ഞതോടെ അവൻ അവിടെയേ തന്നെ സ്ഥിരമായി നിന്നു.

Verse 41

आजगामाथ विजयो नाम्ना मागधब्राह्मणः । स सर्वां पृथिवीं कृत्वा पादाक्रांतां द्विजोत्तमः

അപ്പോൾ മഗധദേശീയനായ ‘വിജയ’ എന്ന പേരുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ വന്നു—ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ—സകല ഭൂമിയെയും പാദാക്രാന്തമാക്കിയതുപോലെ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചവൻ.

Verse 42

काश्यां विद्याबलं प्राप्य साधनार्थमुपाययौ । गुहेश्वरमुखान्येष सप्तलिंगान्यपूजयत्

കാശിയിൽ വിദ്യാബലം നേടിയ ശേഷം അവൻ സാധനാസിദ്ധിക്കായി അവിടേക്ക് എത്തി. ഗുഹേശ്വരനിൽ തുടങ്ങി ഏഴ് ലിംഗങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.

Verse 43

आराधयामास चिरं देवीर्विद्याफलाप्तये । ततस्तुष्टास्तस्य देव्यः स्वप्ने प्रोचुरिदं वचः

മന്ത്രവിദ്യയുടെ ഫലം ലഭിക്കുവാൻ അവൻ ദീർഘകാലം ദേവിമാരെ ആരാധിച്ചു. തുടർന്ന് പ്രസന്നയായ ദേവിമാർ സ്വപ്നത്തിൽ അവനോട് ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 44

विद्यां साधय त्वं साधो सिद्धमातुः पुरोंऽगणे । अयं भक्तः सुहृदयः साहाय्यं ते करिष्यति

“ഹേ സാദുവേ, സിദ്ധമാതാവിന്റെ പ്രാകാരത്തിൽ നിന്റെ മന്ത്രവിദ്യ സിദ്ധമാക്കുക. ഈ ഭക്തൻ, സദ്ഹൃദയൻ, നിനക്ക് സഹായം ചെയ്യും.”

Verse 45

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विजयः स्वप्नमध्यतः । उत्थाय गत्वा देव्यास्तं वव्रे भीमात्म जात्मजम्

ആ വചനങ്ങൾ കേട്ട് വിജയൻ സ്വപ്നമധ്യത്തിൽ നിന്നു ഉണർന്നു. എഴുന്നേറ്റ് പുറപ്പെട്ടു, ദേവി സൂചിപ്പിച്ച പ്രകാരം മഹാബലവാന്റെ പുത്രനെ സഹായിയായി തേടി സ്വീകരിച്ചു.

Verse 46

सोऽपि देवीवचः श्रुत्वा मेने साहाय्यकारणम् । ततः कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य विजयः शुचिः

അവനും ദേവിയുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട്, സഹായത്തിനുള്ള കാരണമെന്നത് താനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. തുടർന്ന് കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ശുദ്ധനായി വിജയൻ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 47

स्नात्वाभ्यर्च्यैव लिंगानि देवीश्चैवार्चयत्पृथक् । कृत्वा स्नानमुपोष्यैव बर्बरीकोंऽतिकेऽभवत्

സ്നാനം ചെയ്ത് ലിംഗങ്ങളെ അഭ്യർചിച്ചു; ദേവിമാരെയും വേർതിരിച്ച് അർച്ചിച്ചു. ഇങ്ങനെ സ്നാനവും ഉപവാസവും അനുഷ്ഠിച്ച് ബർബരീകന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.

Verse 48

प्रथमायां ततो रात्रौ ययौ सिद्धांबिकापुरः । मंडलं तत्र कृत्वा च भगाकारं करान्नव

അനന്തരം ആദ്യ രാത്രിയിൽ അവൻ സിദ്ധാംബികാദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ചെന്നു. അവിടെ ഒൻപതു ദ്വാരങ്ങളുള്ള ഭഗാകാര മണ്ഡലം വരച്ചു.

Verse 49

अष्टदिक्ष्वष्टकीलांश्च निखन्यैव ससूत्रकान् । कृष्णाजिनधरो भूत्वा बर्बरीकसमन्वितः

എട്ടു ദിക്കുകളിലും അവൻ നൂലാൽ ബന്ധിച്ച എട്ടു കീൽ കുത്തി സ്ഥാപിച്ചു. കൃഷ്ണാജിനം ധരിച്ചു, ബർബരീകനോടൊപ്പം കർമ്മത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 50

शिखामाबद्ध्य दिग्बंधं कृत्वा रेभे ततो विधिम् । मध्ये वै मंडलस्यापि कुंडे शुभ्रे त्रिमेखलं

ശിഖ കെട്ടി ദിഗ്ബന്ധനം ചെയ്തു, അവൻ തുടർന്ന് വിധി ആരംഭിച്ചു. മണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലെ ശുദ്ധമായ വെളുത്ത കുണ്ടിൽ ത്രിമേഖല ക്രമീകരിച്ചു.

Verse 51

समर्प्य च ततः खड्गं खादिरं मंत्रतेजितम् । संस्थाप्य कीलानभितो बर्बरीकमथाब्रवीत्

പിന്നീട് മന്ത്രതേജസ്സാൽ അഭിമന്ത്രിതമായ ഖദിരഖഡ്ഗം സമർപ്പിച്ച്, ചുറ്റും കീൽകൾ സ്ഥാപിച്ച്, അവൻ ബർബരീകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 52

शुचिर्विनिद्रः संतिष्ठ स्तवं देव्याः समुद्गिरन् । यावत्कर्म करोम्येष यथा विघ्नं न जायते

“നീ ശുചിയായി, നിദ്രയില്ലാതെ നില്ക്കുക; ദേവിയുടെ സ്തവം ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക. ഞാൻ ഈ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കുന്നതുവരെ, വിഘ്നം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.”

Verse 53

इत्युक्ते संस्थिते तत्र बर्बरीके महाबले । विजयः शोषणं दाहं प्लावनं कृतवान्यमी

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവിടെ മഹാബലനായ ബർബരീകൻ സ്ഥിരമായി നിന്നു; തുടർന്ന് വിജയൻ വിധിപ്രകാരം ശോഷണം, ദാഹം, പ്ലാവനം എന്നീ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു।

Verse 54

ततः सुखासनो भूत्वा गुंगुरुभ्यो नमः इति । मंत्रमष्टोत्तरशतं जप्त्वा गुरुभ्यः प्रणम्य च । ततो गणेश्वरविधानमारब्धवान्

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സുഖാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് “ഗുരുഭ്യോ നമഃ” എന്നു പറഞ്ഞു, മന്ത്രം 108 പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, ഗുരുക്കന്മാർക്ക് പ്രണാമം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ഗണേശ്വരവിധാനം ആരംഭിച്ചു।

Verse 55

अथातः संप्रवक्ष्यामि मंत्रं गणपतेः परम्

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഗണപതിയുടെ പരമമന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 56

सर्वकार्यकरं स्वल्पं महार्थं सर्वसिद्धिदम्

ഇത് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സഫലമാക്കുന്നു; ചെറുതായിട്ടും മഹാർത്ഥമുള്ളത്, സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതുമാണ്।

Verse 57

ओंगांगींगूंगैंगौंगः सप्ताक्षरोऽयं महामंत्रः । ओंगणपतिमंत्रस्य गणको नाम ऋषिः विघ्नेश्वरो देवता गं बीजम् ओंशक्तिः पूजार्थे जपार्थे वा तिलकार्थे वा मनस ईप्सितार्थे होमार्थे वा विनियोग इति । साध कस्य पूर्वं तिलककरणम् । ओंगांगणपतये नमः । इति तिलकस्योपरि अक्षतान्दद्यात् अनेन मन्त्रेण । ॐ गांगणपतये नमः । इति तिलकमंत्रः । ओंगां गणपतये नमः । अनेन मंत्रेण गणेशाय पुष्पांजलित्रयं दद्यात् । मूलमंत्रेणात्र चंदनगंधपुष्पधूपदीपनैवेद्यपूगीफल तांबूलादिकं दद्यात् । अत ऊर्ध्वं मूलमन्त्रेण जपं कुर्यात् । अष्टोत्तरशतं सहस्रं लक्षं कोटिं चेति यथाशक्ति जप्त्वा दशांशहोमार्थे गणेशाग्नये आवाहयामीति अग्निमावाह्य । ॐ गां गणपतये स्वाहेति मन्त्रेण गुग्गुलगुटिकाभिर्होमं विदध्याद्विनियोगं चेति गाणेश्वरो ताकल्पः । य एवं सर्व विघ्नेषु साधयेन्मन्त्रमुत्तमम् । सर्वविघ्नानि नश्यंति मनोभीष्टं च सिध्यति

“ഓം ഗാം ഗീം ഗൂം ഗൈം ഗൗം ഗഃ”—ഇത് സപ്താക്ഷര മഹാമന്ത്രം. ഓം-ഗണപതി മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ‘ഗണക’, ദേവത വിഘ്നേശ്വരൻ; ‘ഗം’ ബീജം, ‘ഓം’ ശക്തി. ഇതിന്റെ വിനിയോഗം പൂജ, ജപം, തിലകം, മനസ്സിലെ ഇഷ്ടാർത്ഥസിദ്ധി, ഹോമം എന്നിവയ്ക്കാണ്. സാധകൻ ആദ്യം തിലകം ധരിച്ച്, തിലകത്തിന്മേൽ “ഓം ഗാം ഗണപതയേ നമഃ” എന്നു ചൊല്ലി അക്ഷത വെക്കണം. ഇതേ മന്ത്രത്തോടെ ഗണേശനു മൂന്നു പുഷ്പാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കണം; മൂലമന്ത്രത്തോടെ ചന്ദനം, സുഗന്ധം, പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം, പാകു, ഫലം, താംബൂലം മുതലായവ സമർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് മൂലമന്ത്രം 108, 1000, ലക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ കോടി—യഥാശക്തി ജപിക്കണം. പിന്നെ ദശാംശ ഹോമത്തിനായി “ഗണേശാഗ്നയേ ആവാഹയാമി” എന്നു പറഞ്ഞു അഗ്നിയെ ആവാഹനം ചെയ്ത്, “ഓം ഗാം ഗണപതയേ സ്വാഹാ” മന്ത്രത്തോടെ ഗുഗ്ഗുളു ഗുടികകൾ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം. ഇതാണ് ഗാണേശ്വരവിധാനം; എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളിലും ഈ ഉത്തമമന്ത്രം സാധിക്കുന്നവന്റെ വിഘ്നങ്ങൾ നശിച്ച്, മനോഭീഷ്ടം സിദ്ധിക്കുന്നു।

Verse 58

डाकिन्यो यातुधानाश्च प्रेताद्याश्च भयंकराः । शत्रूणां जायते नाशो वशीकरणमेव च

ഡാകിനികൾ, യാതുധാനങ്ങൾ, പ്രേതാദി ഭയങ്കര സത്തകൾ ശമിക്കുന്നു; ശത്രുക്കളുടെ നാശം സംഭവിക്കുന്നു, വശീകരണവും സിദ്ധമാകുന്നു।

Verse 59

इमं गाणेश्वरं कल्पं विजानन्विजयोऽपि च । तिलकं विधिना कृत्वा जप्त्वा चाष्टोत्तरं शतम्

ഈ ഗാണേശ്വര കല്പവിധാനം അറിഞ്ഞ വിജയനും വിധിപ്രകാരം തിലകം ധരിച്ചു മന്ത്രം നൂറ്റെട്ടു പ്രാവശ്യം ജപിച്ചു।

Verse 60

दशांशं गुटिका हुत्वा पूज्य सिद्धिविनायकम् । सिद्धेयक्षेत्रपालस्य चक्रे पूजां ततो निशि

ദശാംശ ഹോമത്തിൽ ഗുഗ്ഗുലു ഗുളികകൾ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ച് സിദ്ധിവിനായകനെ പൂജിച്ചു; തുടർന്ന് രാത്രിയിൽ സിദ്ധ യക്ഷ-ക്ഷേത്രപാലനെയും പൂജിച്ചു।

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे महाविद्यासाधने गाणेश्वरकल्पवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ പ്രഥമ മാഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ കൗമാരികാഖണ്ഡത്തിൽ മഹാവിദ്യാ-സാധന ഭാഗത്തിലുള്ള ‘ഗാണേശ്വര-കല്പ-വർണനം’ എന്ന അറുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।