Adhyaya 30

Verse 1

नारद उवाच । ततः स्कन्दः सुरैः सार्धं श्वेतपर्वत मस्तकात् । उत्तीर्य तारकं हन्तुं दक्षिणां स दिशं ययौ

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ സ്കന്ദൻ ദേവന്മാരോടുകൂടെ ശ്വേതപർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, താരകനെ വധിക്കുവാൻ ദക്ഷിണദിശയിലേക്കു പോയി।

Verse 2

ततः सरस्वतीतीरे यानि भूतानि नारद । ग्रहाश्चोपग्रहाश्चैव वेतालाः शाकिनी गणाः

അപ്പോൾ, ഹേ നാരദാ, സരസ്വതീതീരത്ത് പലവിധ ഭूतങ്ങൾ—ഗ്രഹങ്ങളും ഉപഗ്രഹങ്ങളും, വേതാളന്മാരും ശാകിനീഗണങ്ങളും—സമവേതമായി।

Verse 3

उन्मादा ये ह्यपस्माराः पलादाश्च पिशाचकाः । देवैस्तेषामाधिपत्ये सोऽभ्यषिच्यत पावकिः

ഉന്മാദം, അപസ്മാരം, പലാദർ, പിശാചുകൾ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ മേൽ അധിപത്യമുണ്ടാകുവാൻ ദേവന്മാർ പാവകിയെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് അധിപനാക്കി।

Verse 4

यथा ते नैव मर्यादां संत्यजंति दुराशयाः । एतैस्तस्मात्समाक्रांतः शरण्यं पावकिं व्रजेत्

ആ ദുഷ്ടാശയികൾ തങ്ങളുടെ പരിധി ഒരിക്കലും വിട്ടുകളയുന്നില്ല; അതിനാൽ അവരാൽ പീഡിതനായവൻ രക്ഷകനായ പാവകിയുടെ ശരണം പ്രാപിക്കണം।

Verse 5

अप्रकीर्णेन्द्रियं दांतं शुचिं नित्यमतंद्रितम् । आस्तिकं स्कन्दभक्तं च वर्जयंति ग्रहादिकाः

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ചിതറാത്തവനും, ദമിതനും, ശുചിയുമായും, നിത്യം ജാഗ്രതയുള്ളവനും, ധർമ്മത്തിൽ ആസ്തികനും, സ്കന്ദഭക്തനുമായവനെ ഗ്രഹാദി പീഡകശക്തികൾ ഒഴിവാക്കുന്നു।

Verse 6

महेश्वरं च ये भक्ता भक्ता नारायणं च ये । तेषां दर्शनमात्रेण नश्यंते ते विदूरतः

മഹേശ്വരഭക്തരായാലും നാരായണഭക്തരായാലും—അവരുടെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ആ പീഡകശക്തികൾ ദൂരത്തുനിന്നേ നശിക്കുന്നു।

Verse 7

ततः सर्वैः सुरैः सार्धं महीतीरं ययौ गुहः । तत्र देवैः प्रकथितं महीमाहात्म्यमुत्तमम्

അതിനുശേഷം ഗുഹൻ (സ്കന്ദൻ) എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കൂടി മഹീ നദീതീരത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ദേവന്മാർ മഹിയുടെ പരമോത്തമ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 8

श्रृण्वन्विसिष्मिये स्कन्दः प्रणनाम च तां नदीम् । ततो महीदक्षिणतस्तीरमाश्रित्य धिष्ठितम्

അതു കേട്ട് സ്കന്ദൻ വിസ്മയിച്ചു ആ നദിയെ പ്രണാമം ചെയ്തു. തുടർന്ന് മഹിയുടെ തെക്കൻ തീരം ആശ്രയിച്ച് അവിടെ ആസനം ഏറ്റെടുത്തു।

Verse 9

प्रणम्य शक्रप्रमुखा गुहं वचनमब्रुवन् । अभिषिक्तं विना स्कन्द सेनापतिमकल्मषम्

പ്രണാമം ചെയ്ത് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായ ദേവന്മാർ ഗുഹനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ സ്കന്ദാ! കള്മഷരഹിത സേനാപതേ, നിന്റെ അഭിഷേകം കൂടാതെ…”

Verse 10

न शर्म लभते सेना तस्मात्त्वमभिषेचय । महीसागरसंभूतैः पुण्यैश्चापि शिवैर्जलैः

സൈന്യത്തിന് ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ നീ അഭിഷേകം സ്വീകരിക്കൂ—ഭൂമിയിലും സമുദ്രത്തിലും നിന്നു ജനിച്ച പുണ്യമായ ശിവമയ മംഗലജലങ്ങളാൽ।

Verse 11

अभिषेक्ष्यामहे त्वां च तत्र नो द्रष्टुमर्हसि । यथा हस्तिपदे सर्वपदांतर्भाव इष्यते

ഞങ്ങൾ നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യും; എന്നാൽ ആ കർമ്മത്തിൽ അവിടെ നോക്കുന്നത് നിനക്ക് യോജ്യമല്ല. ആനയുടെ പാദമുദ്രയിൽ എല്ലാ പാദമുദ്രകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു എന്നു പറയുന്നതുപോലെ।

Verse 12

सर्वतीर्थान्तरस्थानं तथार्णवमहीजले । सर्वभूतमयो यद्वत्र्यंबकः परिकीर्त्यते

അതുപോലെ സമുദ്രത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും ജലത്തിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും അധിഷ്ഠാനം ഉണ്ട്; ത്ര്യമ്പകൻ (ശിവൻ) സർവ്വഭൂതമയൻ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ।

Verse 13

सर्वतीर्थमयस्तद्वन्महीसागरसंगमः । अर्धनारीश्वरं रूपं यथा रुद्रस्य सर्वदम्

അതുപോലെ മഹീ നദിയും സമുദ്രവും ചേരുന്ന സംഗമം സർവ്വതീർത്ഥമയമാണ്; രുദ്രന്റെ അർദ്ധനാരീശ്വര രൂപം സർവ്വവരദായകമായതുപോലെ।

Verse 14

तथा महीसमुद्रस्य स्नानं सर्वफलप्रदम् । येनात्र पितरः स्कन्द तर्पिता भक्तिभावतः

അതുപോലെ മഹീ–സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനം സർവ്വഫലപ്രദമാണ്; അതിനാൽ, ഹേ സ്കന്ദ, ഇവിടെ പിതൃകൾ ഭക്തിഭാവത്തോടെ തൃപ്തരാകുന്നു।

Verse 15

तेन सर्वेषु तीर्थेषु तर्पिता नात्र संशयः । न चैतद्धृदि मंतव्यं क्षारमेतज्जलं हि यत्

ആ കര്‍മം കൊണ്ടു അവർ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളിലും തർപ്പിതരായതുപോലെ തൃപ്തരാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ‘ഇത് ഉപ്പുവെള്ളമാണ്’ എന്ന ചിന്ത ഹൃദയത്തിൽ വരുത്തരുത്.

Verse 16

यथा हि कटुतिक्तादि गवा ग्रस्तं हि क्षीरदम् । एवमेतत्त्विदं तोयं पितॄणां तृप्ति दायकम्

പശു കഠു-തിക്തമായതും കഴിച്ചാലും പാലു നൽകുന്നതുപോലെ, ഈ ജലം പിതൃകൾക്ക് തൃപ്തി നൽകുന്നതാണ്.

Verse 17

एवं ब्रुवत्सु देवेषु कपिलोऽपि मुनिर्जगौ । सत्यमेतदुमापुत्र सर्वतीर्थमयी मही

ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മുനി കപിലനും പറഞ്ഞു—“ഉമാപുത്രാ! ഇതു സത്യം; ഈ മഹീ സർവ്വതീർത്ഥമയിയാണ്.”

Verse 18

कर्दमो यस्त्वहमपि ज्ञात्वा तीर्थमहा गुणान् । सर्वां भुवं परित्यज्य कृत्वा ह्यश्रममास्तितः

“ഞാൻ കർദമനും, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാഗുണങ്ങൾ അറിഞ്ഞ്, ഭൂമിയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇവിടെ തന്നെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച് വസിക്കുന്നു.”

Verse 19

ततो महेश्वरः प्राह सत्यमेतत्सुरोदितम् । ब्रह्माद्यास्तं तथा प्राहुरत्र भूयोऽप्यथो गुरुः

അപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—“ദേവന്മാർ പറഞ്ഞത് സത്യം.” ബ്രഹ്മാദികളും അതുപോലെ പറഞ്ഞു; ഗുരുവും ഇവിടെ വീണ്ടും അതിനെ സ്ഥിരീകരിച്ചു.

Verse 20

अत्राभिषेकं ते वीर करिष्यामः समादिश । ततः सुविस्मितस्तत्र स्नात्वा स्कन्दो महामनाः

“ഹേ വീരാ, ഇവിടെ തന്നേ നിന്റെ അഭിഷേകം നടത്താം—ആജ്ഞാപിക്ക.” പിന്നെ മഹാമനസ്സനായ സ്കന്ദൻ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു.

Verse 21

अभिषिञ्चन्तु मां देवा इति तानब्रवीद्वचः । ततोऽभिषेकसंभारान्सर्वान्संभृत्य शास्त्रतः

അവൻ അവരോട്, “ദേവന്മാർ എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം അഭിഷേകത്തിനുള്ള എല്ലാ സാമഗ്രികളും യഥാവിധി സമാഹരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 22

जुहुवुर्मंत्रपूतेऽग्नौ चत्वारो मुख्यऋत्विजः । ब्रह्मा च कपिलो जीवो विश्वामित्रश्चतुर्थकः

മന്ത്രപൂതമായ അഗ്നിയിൽ നാല് പ്രധാന ഋത്വിജന്മാർ ഹവിസ്സുകൾ അർപ്പിച്ചു—ബ്രഹ്മാ, കപിലൻ, ജീവൻ, നാലാമനായ വിശ്വാമിത്രൻ.

Verse 23

अन्ये च शतशस्तत्र मुनयो वेदपारगाः । तत्राद्भुतं महादेवो दर्शयामास भारत

അവിടെ വേദപാരംഗതരായ മറ്റു നൂറുകണക്കിന് മുനിമാരും സന്നിഹിതരായിരുന്നു. അവിടെ, ഹേ ഭാരത, മഹാദേവൻ ഒരു അത്ഭുതം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

Verse 24

यदग्निकुण्डमध्यस्थो लिंगमूर्तिर्व्यदृश्यत । अहमेवाग्निमध्यस्थो हविर्गृह्णामि नित्यशः

അപ്പോൾ അഗ്നികുണ്ഡത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ലിംഗമൂർത്തിയായി പ്രഭു പ്രത്യക്ഷനായി; ‘ഞാൻ തന്നേ അഗ്നിമദ്ധ്യേ വസിച്ച് നിത്യം ഹവിസ് സ്വീകരിക്കുന്നു’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 25

एतत्संदर्शनार्थाय लिंगमूर्तिरभूद्विभुः । तल्लिंगमतुलं देवा नमश्चक्रुर्मुदान्विताः

ഈ ദർശനം അനുഗ്രഹിക്കുവാൻ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു ലിംഗമൂർത്തിയായി അവതരിച്ചു. ആ അതുല്യ ലിംഗത്തെ കണ്ട ദേവന്മാർ ആനന്ദത്തോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു.

Verse 26

सर्वपापापहं पार्थ सर्वकामफलप्रदम् । तत्र होमावसाने च दत्ते हिमवता शुभे

ഹേ പാർഥാ, ഇത് സർവ്വപാപനാശിനിയും എല്ലാ ധർമ്മസമ്മത ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ഫലദായിനിയും ആകുന്നു. അവിടെ ഹോമം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഹിമവാൻ മംഗളദാനം നൽകി.

Verse 27

दिव्यरत्नान्विते स्कन्दो निषण्णः परमासने । सर्वमंगलसंभारैर्विधिमंत्रपुरस्कृतम्

ദിവ്യരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പരമാസനത്തിൽ സ്കന്ദൻ ആസീനനായിരുന്നു. സർവ്വമംഗളസാമഗ്രികളും ഒരുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; പവിത്രമന്ത്രങ്ങളുടെ മുൻനിരയിൽ വിധിക്രമം നടന്നു.

Verse 28

अभ्यषिंचंस्ततो देवाः कुमारं शंकरात्मजम् । इंद्रो विष्णुर्महावीर्यो ब्रह्मरुद्रौ च फाल्गुन

അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ ശങ്കരപുത്രനായ കുമാരനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു—ഇന്ദ്രൻ, മഹാവീര്യനായ വിഷ്ണു, കൂടാതെ ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും, ഹേ ഫാൽഗുണാ.

Verse 29

आदित्याद्य ग्रहाः सर्वे तथोभावनिलानलौ । आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश्चैवाश्विनावुभौ

ആദിത്യന്മാരെ തുടക്കംകൊണ്ട് എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും, കൂടാതെ വായുവും അഗ്നിയും അവിടെ സമവേതരായി. ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രർ, സാധ്യർ, ഇരുവർ അശ്വിനീകുമാരന്മാരും ആ മഹാവിധിയിൽ പങ്കെടുത്തു.

Verse 30

विश्वेदेवाश्च मरुतो गंधर्वाप्सरसस्तथा । देवब्रह्मर्षयश्चैव वालखिल्या मरीचिपाः

അവിടെ വിശ്വേദേവന്മാരും മരുത്ഗണങ്ങളും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും; ദേവബ്രഹ്മർഷിമാരും വാലഖില്യരും മരീചി-പ്രമുഖ ഋഷിമാരും സന്നിഹിതരായിരുന്നു।

Verse 31

विद्याधरा योगसिद्धाः पुलस्त्यपुलहादयः । पितरः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरंगिराः

അവിടെ വിദ്യാധരന്മാർ, യോഗസിദ്ധന്മാർ, പുലസ്ത്യ-പുലഹാദികൾ; പിതൃഗണങ്ങൾ; കശ്യപനും അത്രിയും; കൂടാതെ മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസും ഒന്നിച്ചു കൂടി।

Verse 32

दक्षोऽथ मनवो ये च ज्योतींषि ऋतवस्तथा । मूर्तिमत्यश्च सरितो महीप्रभृतिकास्तथा

അതിനുശേഷം ദക്ഷനും മനുക്കളും, ജ്യോതിഷ്കങ്ങളും ഋതുക്കളും; കൂടാതെ മൂർത്തിമതിയായ നദികൾ—മഹീ (പൃഥിവി) മുതലായവ—അവിടെ എത്തി।

Verse 33

लवणाद्याः समुद्राश्च प्रभासाद्याश्च तीर्थकाः । पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाः पार्वतास्तथा

ലവണസമുദ്രം മുതലായ സമുദ്രങ്ങളും, പ്രഭാസം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങളും; ഭൂമിയും ദ്യൗവും, ദിക്കുകളും; കൂടാതെ വൃക്ഷങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും—എല്ലാം ഗുഹനെ ആദരിക്കാൻ അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു।

Verse 34

आदित्याद्या मातरश्च कुर्वंत्यो गुहमंगलम् । वासुकिप्रमुखा नागास्थथोभौ गरुडारुणौ

ആദിത്യാദി മാതൃശക്തികൾ ഗുഹയുടെ മംഗളകർമ്മം നിർവഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; വാസുകി-പ്രമുഖ നാഗഗണങ്ങളും, ഗരുഡനും അരുൺനും—ഇരുവരും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു।

Verse 35

वरुणो धनदश्चैव यमः सानुचरस्तथा । राक्षसो निरृतिश्चैव भूतानि च पलाशनाः

വരുണൻ, ധനദൻ (കുബേരൻ) കൂടാതെ അനുചരന്മാരോടുകൂടിയ യമൻ; രാക്ഷസസമൂഹങ്ങൾ, നിരൃതി, ഭൂതഗണങ്ങൾ എന്നിവയും മറ്റു ഭയങ്കര സത്തകളും—എല്ലാവരും ആ മഹാസംഗമത്തിൽ എത്തി।

Verse 36

धर्मो बृहस्पतिश्चैव कपिलो गाधिनंदनः । बहुलत्वाच्च ये नोक्ता विविधा देवतागणाः

ധർമ്മൻ, ബൃഹസ്പതി, കപിലൻ, ഗാധിനന്ദൻ (വിശ്വാമിത്രൻ) എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; കൂടാതെ അനവധി വിധത്തിലുള്ള ദേവഗണങ്ങളും—അത്യധികമായതിനാൽ എല്ലാം പേരെടുത്തു പറയപ്പെട്ടില്ല।

Verse 37

ते च सर्वे महीकूले ह्यभ्यषिंचन्मुदा गुहम् । ततो महास्वनामुग्रां देवदैत्यादिदर्पहाम्

അവർ എല്ലാവരും ഭൂമിയുടെ തീരത്ത് ആനന്ദത്തോടെ ഗുഹനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ദേവ-ദൈത്യാദികളുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്ന മഹാ ഉഗ്ര ഗർജ്ജനം ഉയർന്നു।

Verse 38

ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम् । विष्णुर्ददौ वैजयंतीं मालां बलविवर्धिनीम्

പശുപതി അവനു സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ മഹാസൈന്യം ദാനം ചെയ്തു. വിഷ്ണു ബലവും വിജയവും വർധിപ്പിക്കുന്ന വൈജയന്തീ മാല അർപ്പിച്ചു।

Verse 39

उमा ददौ चारजसी वाससी सूर्यसप्रभा । गंगा कमंडलुं दिव्यममृतोद्भवमुत्तमम्

ഉമ സൂര്യസമാന പ്രഭയുള്ള രണ്ട് മനോഹര വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി. ഗംഗ അമൃതോദ്ഭവമായ ദിവ്യവും ഉത്തമവുമായ കമണ്ഡലു അർപ്പിച്ചു।

Verse 40

मही महानदी तस्य चाक्षमालां ससागरा । ददौ मुदा कुमाराय दंडं चैव बृहस्पतिः

ഭൂമി മഹാനദികളും സമുദ്രങ്ങളും സഹിതം സന്തോഷത്തോടെ കുമാരനു ജപമാല നൽകി; ബൃഹസ്പതിയും ഹർഷത്തോടെ ദണ്ഡം പ്രസാദിച്ചു।

Verse 41

गरुडो दयितं पुत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम् । अरुणस्ताम्रचूडं च प्रददौ चरणायुधम्

ഗരുഡൻ തന്റെ പ്രിയപുത്രനായ ചിത്രബർഹിണ മയൂരത്തെ സമർപ്പിച്ചു; അരുണൻ ധ്വജത്തിൽ ധരിക്കപ്പെടുന്ന താമ്രചൂഡ (കുക്കുടചിഹ്നം) ചരണായുധമായി നൽകി।

Verse 42

छागं च वरुणो राजा बलवीर्यसमन्वितम् । कृष्णाजिनं तथा ब्रह्मा ब्रह्मण्याय ददौ जयम्

വരുണരാജാവ് ബലവീര്യസമ്പന്നമായ ഒരു ആടിനെ നൽകി; അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവ് ബ്രാഹ്മണ്യധർമ്മരക്ഷകനായ കുമാരനു ജയപ്രദമായ കൃഷ്ണാജിനം പ്രസാദിച്ചു।

Verse 43

चतुरोऽनुचरांश्चैव महावीर्यान्बलोत्कटान् । नंदिसेनं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च मानसान्

അവൻ നാലു അനുചരന്മാരെയും നിയമിച്ചു—മഹാവീര്യവും പ്രബലബലവും ഉള്ളവർ: നന്ദിസേനൻ, ലോഹിതാക്ഷൻ, ഘണ്ടാകർണ്ണൻ, മാനസൻ।

Verse 44

चतुर्थं चाप्यतिबलं ख्यातं कुसुममालिनम् । ततः स्थाणुर्ददौ देवो महापारिषदं क्रतुम्

നാലാമൻ അതിബലവാനും പ്രസിദ്ധനുമായ കുസുമമാലി ആയിരുന്നു; തുടർന്ന് ദേവൻ സ്ഥാണു (ശിവൻ) ‘ക്രതു’ എന്ന മഹാപാർഷദനെ പ്രസാദിച്ചു।

Verse 45

स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । जघान दोर्भ्यां संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश

ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം ക്രുദ്ധനായി തന്റെ ഭുജബലത്തോടെ ഭീകരകർമ്മികളായ ദൈത്യരുടെ പതിനാലു പ്രയുതങ്ങളെ വധിച്ചു।

Verse 46

यमः प्रादादनुचरौ यमकालोपमौ तदा । उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती

അപ്പോൾ യമൻ യമനും കാലനും പോലെയുള്ള രണ്ടു അനുചരന്മാരെ നൽകി—ഉന്മാഥനും പ്രമാഥനും—ഇരുവരും മഹാവീര്യവും മഹാദ്യുതിയും ഉള്ളവർ।

Verse 47

सुभ्राजौ भास्करस्यैव यौ सदा चानुयायिनौ । तौ सूर्यः कार्तिकेयाय ददौ पार्थ मुदान्वितः

ഭാസ്കരന്റെ സദാ അനുയായികളായ ആ രണ്ടു ദീപ്തിമാന്മാരെ, ഹേ പാർഥ, സൂര്യൻ ആനന്ദത്തോടെ കാർത്തികേയനു ദാനം ചെയ്തു।

Verse 48

कैलासश्रृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ । सोमोऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिमेव च

കൈലാസശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ ദീപ്തിമാന്മാർ, വെളുത്ത മാലകളും വെളുത്ത അനുലേപനവും ധരിച്ചവർ—സോമനും രണ്ടു അനുചരന്മാരെ നൽകി: മണിയും സുമണിയും।

Verse 49

ज्वालजिह्वं ज्योतिषं च ददावग्निर्महाबलौ । परिघं च बलं चैव भीमं च सुमहाबलम्

അഗ്നിദേവൻ മഹാബലികളായ ജ്വാലജിഹ്വനും ജ്യോതിഷനും നൽകി; കൂടാതെ പരിഘൻ, ബലൻ, അതിമഹാബലനായ ഭീമനെയും പ്രസാദിച്ചു।

Verse 50

स्कंदाय त्रीननुचरान्ददौ विष्णुरुरुक्रमः । उत्क्रोशं पंचजं चैव वज्रदण्डधरावुभौ

ഉരുക്രമനായ വിഷ്ണു സ്കന്ദനു മൂന്നു അനുചരന്മാരെ ദാനം ചെയ്തു—ഉത്ക്രോഷൻ, പഞ്ചജൻ, കൂടാതെ വജ്രവും ദണ്ഡവും ആയുധമായി ധരിച്ച ആ രണ്ടുപേരും।

Verse 51

ददौ महेशपुत्राय वासवः परवीरहा । तौ हि शत्रून्महेन्द्रस्य जघ्नतुः समरे बहून्

പരവീരഹനായ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) അവരെ മഹേശപുത്രനു സമർപ്പിച്ചു; കാരണം ആ രണ്ടുപേരും യുദ്ധത്തിൽ മഹേന്ദ്രന്റെ അനേകം ശത്രുക്കളെ വധിച്ചു।

Verse 52

वर्धनं बंधनं चैव आयुर्वेदविशारदौ । स्कन्दाय ददतुः प्रीतावश्विनौ भरतर्षभ

ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ! പ്രീതനായ അശ്വിനീദേവദ്വയം സ്കന്ദനു വർധനനും ബന്ധനനും എന്ന രണ്ടുപേരെ ദാനം ചെയ്തു—ഇരുവരും ആയുർവേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ।

Verse 53

बलं चातिबलं चैव महावक्त्रौ महाबलौ । प्रददौ कार्तिकेयाय वायुश्चानुचरावुभौ

വായുദേവൻ കാർത്തികേയനു ബലനും അതിബലനും എന്ന രണ്ടു അനുചരന്മാരെ പ്രസാദിച്ചു—അവർ മഹാമുഖന്മാർ, മഹാബലികൾ, അപാരശക്തിസമ്പന്നർ।

Verse 54

घसं चातिघसं वीरौ वरुणश्च ददौ प्रभुः । सुवर्चसं महात्मानं तथैवाप्यतिवर्चसम्

പ്രഭുവായ വരുണൻ ഘസനും അതിഘസനും എന്ന രണ്ടു വീരന്മാരെ ദാനം ചെയ്തു; കൂടാതെ മഹാത്മാവായ സുവർച്ചസിനെയും അതിവർച്ചസിനെയും—അസാധാരണ തേജസ്സാൽ ദീപ്തരായവരെ।

Verse 55

हिमवान्प्रददौ पार्थ साक्षाद्दौहित्रकाय वै । कांचनं च ददौ मेरुर्मेघमालिनमेव च

ഹേ പാർഥാ! ഹിമവാൻ തന്റെ ദൗഹിത്രനുവേണ്ടി സാക്ഷാൽ ഒരു പാർഷദനെ ദാനം ചെയ്തു; മേരുപർവ്വതം കാഞ്ചനനെയും മേഘമാലിനനെയും കൂടി നൽകി।

Verse 56

उच्छ्रितं चातिशृंगं च महापाषाणयोधिनौ । स्वाहेयाय ददौ प्रीतः स विंध्यः पार्षदौ शुभौ

ആനന്ദത്തോടെ വിൻധ്യപർവ്വതം സ്വാഹേയൻ (സ്കന്ദൻ)ക്ക് ഉച്ച്രിതനും അതിശൃംഗനും എന്ന—മഹാശിലകളാൽ യുദ്ധിക്കുന്ന—രണ്ട് ശുഭ പാർഷദരെ നൽകി।

Verse 57

संग्रहं विग्रहं चैव समुद्रोऽपि गधाधरौ । प्रददौ पार्षदौ विरौ महीनद्या समन्वितः

മഹാനദികളോടുകൂടിയ സമുദ്രവും ഗദാധാരികളായ വീര പാർഷദർ—സംഗ്രഹനും വിഗ്രഹനും—എന്ന ഇരുവരെയും ദാനം ചെയ്തു।

Verse 58

उन्मादं पुष्पदंतं च शंकुकर्णं तथैव च । प्रददावग्निपुत्राय पार्वती शुभदर्शना

ശുഭദർശനയായ പാർവതി അഗ്നിപുത്രൻ (സ്കന്ദൻ)ക്ക് ഉന്മാദൻ, പുഷ്പദന്തൻ, ശങ്കുകർണ്ണൻ എന്നിവരെ നൽകി।

Verse 59

जयं महाजयं चैव नागौ ज्वलनसूनवे । प्रददुर्बलिनां श्रेष्ठौ सुपर्णः पार्षदावुभौ

സുപർണ്ണൻ (ഗരുഡൻ) ജ്വലനസൂനു (അഗ്നിപുത്രൻ സ്കന്ദൻ)ക്ക് ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ രണ്ട് നാഗ പാർഷദർ—ജയനും മഹാജയനും—നൽകി।

Verse 60

एवं साध्याश्च रुद्राश्च वसवः पितरस्तथा । सर्वे जगति ये मुख्या ददुः स्कंदाय पार्षदान्

ഇങ്ങനെ സാധ്യന്മാരും രുദ്രന്മാരും വസുക്കളും പിതൃഗണവും—ലോകത്തിലെ പ്രധാനരായ എല്ലാവരും—സ്കന്ദനു തങ്ങളുടെ പാർഷദന്മാരെ (സേവകസംഘങ്ങളെ) സമർപ്പിച്ചു।

Verse 61

नानावीर्यान्महावीर्यान्नानायुधविभूषणान् । बहुलत्वान्न शक्यंते संख्यातुं ते च फाल्गुन

അവർ നാനാവിധ ശക്തികളാൽ സമ്പന്നരും മഹാവീരരുമായിരുന്നു; വിവിധ ആയുധാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായ അവർ അത്യധികസംഖ്യയായതിനാൽ, ഹേ ഫാൽഗുണാ, എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല।

Verse 62

मातश्च ददुस्तस्मै तदा मातृगणान्प्रभो । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः

അപ്പോൾ, ഹേ പ്രഭോ, മാതൃദേവികൾ അവനു മാതൃകാഗണങ്ങളെ ദാനമായി നൽകി—ആ കല്യാണീ ദേവിമാരാൽ ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ ത്രിലോകവും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 63

प्रभावती विशालाक्षी गोपाला गोनसा तथा । अप्सुजाता बृहद्दंडी कालिका बहुपुत्रका

(അവർ) പ്രഭാവതി, വിശാലാക്ഷി; ഗോപാലാ, ഗോണസാ; അപ്സുജാതാ; ബൃഹദ്ദണ്ഡീ; കാലികാ; കൂടാതെ ബഹുപുത്രകാ।

Verse 64

भयंकरी च चक्रांगी तीर्थनेमिश्च माधवी । गीतप्रिया अलाताक्षी चटुला शलभामुखी

കൂടാതെ (അവർ) ഭയങ്കരി, ചക്രാംഗി, തീർത്ഥനേമി, മാധവി; ഗീതപ്രിയ, അലാതാക്ഷി, ചടുലാ, ശലഭാമുഖി।

Verse 65

विद्युज्जिह्वा रुद्रकाली शतोलूखलमेखला । शतघंटाकिंकिणिका चक्राक्षी चत्वरालया

അവർ വിദ്യുജ്ജിഹ്വാ, രുദ്രകാളീ, ശതോലൂഖലമേഖലാ, ശതഘണ്ടാകിങ്കിണികാ, ചക്രാക്ഷീ, ചത്വരാലയാ എന്നിങ്ങനെയാകുന്നു.

Verse 66

पूतना रोदना त्वामा कोटरा मेघवाहिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव जरायुर्जर्जरानना

അവർ പൂതനാ, രോദനാ, ത്വാമാ, കോടരാ, മേഘവാഹിനീ, ഊർധ്വവേണീധരാ, ജരായുഃ, ജർജരാനനാ എന്നിങ്ങനെയാകുന്നു.

Verse 67

खटखेटी दहदहा तथा धमधमा जया । बहुवेणी बहुशीरा बहुपादा बहुस्तनी

അവർ ഖടഖേടീ, ദഹദഹാ, ധമധമാ, ജയാ; കൂടാതെ ബഹുവേണീ, ബഹുശീരാ, ബഹുപാദാ, ബഹുസ്തനീ എന്നിങ്ങനെയാകുന്നു.

Verse 68

शतोलूकमुखी कृष्णा कर्णप्रावरणा तथा । शून्यालया धान्यवासा पशुदा धान्यदा सदा

അവർ ശതോലൂകമുഖീ, കൃഷ്ണാ, കർണപ്രാവരണാ; കൂടാതെ ശൂന്യാലയാ, ധാന്യവാസാ, പശുദാ, സദാ ധാന്യദാ എന്നിങ്ങനെയാകുന്നു.

Verse 69

एताश्चान्याश्च बह्व्यश्च मातरो भरतर्षभ । बहुलत्वादहं तासां न संख्यातुमिहोत्सहे

ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ! ഇവരും ഇനിയും അനേകം മാതാക്കളുമുണ്ട്; അവരുടെ അതിപ്രചുരത്വം മൂലം ഞാൻ ഇവിടെ അവരെ എണ്ണിപ്പറയാൻ ധൈര്യമെടുക്കുന്നില്ല.

Verse 70

वृक्षचत्वरवासिन्यश्चतुष्पथनिवेशनाः । गुहास्मशानवासिन्यः शैलप्रस्रवणालयाः

ചില ദേവിമാർ വൃക്ഷകുഞ്ജങ്ങളിലും ചത്വരങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു; ചിലർ ചതുഷ്പഥങ്ങളിൽ പാർക്കുന്നു. ചിലർ ഗുഹകളിലും ശ്മശാനങ്ങളിലും താമസിക്കുന്നു; ചിലർ പർവ്വതപ്രസ്രവണങ്ങളുടെയും ജലപാതങ്ങളുടെയും സമീപം തങ്ങളുടെ ആലയം സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Verse 71

नानाभरणवेषास्ता नानामूर्तिधरास्तथा । नानाभाषायुधधराः परिवव्रुस्तदा गुहम्

അവർ നാനാവിധ ആഭരണങ്ങളും വേഷഭൂഷകളും ധരിച്ചു, പല രൂപങ്ങൾ കൈകൊണ്ടവരായിരുന്നു. പല ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുകയും പല ആയുധങ്ങൾ വഹിക്കുകയും ചെയ്ത്, അപ്പോൾ അവർ ഗുഹനെ (സ്കന്ദനെ) എല്ലാതിക്കിലും ചുറ്റിനിന്നു.

Verse 72

ततः स शुशुभे श्रीमान्गुहो गुह इवापरः । सैनापत्ये चाभिषिक्तो देवैर्नानामुनीश्वरैः

അപ്പോൾ ആ ശ്രീമാൻ ഗുഹൻ കൂടുതൽ ദീപ്തനായി—മറ്റൊരു ഗുഹൻ തന്നെ പ്രത്യക്ഷമായതുപോലെ. ദേവന്മാരും അനേകം മുനീശ്വരന്മാരും അദ്ദേഹത്തെ സേനാപതി സ്ഥാനത്ത് അഭിഷേകം ചെയ്തു.

Verse 73

ततः प्रणम्य सर्वांस्ता नेकैकत्वेन पावकिः । व्रियतां वर इत्याह भवब्रह्मपुरोगमान्

അപ്പോൾ പാവകി അവരെയെല്ലാം ഒരൊരുത്തരായി നമസ്കരിച്ചു; ഭവൻ (ശിവൻ)യും ബ്രഹ്മാവും മുൻപന്തിയിലുള്ളവരോടു—“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു.