Adhyaya 43

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र विमलेश्वरमुत्तमम् । तत्र देवशिला रम्या स्वयं देवैर्विनिर्मिता

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ! തുടർന്ന് നീ ഉത്തമമായ വിമലേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുക. അവിടെ ദേവന്മാർ തന്നെ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ‘ദേവശില’ ഉണ്ട്।

Verse 2

तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या ब्राह्मणान्पूजयेन्नृप । स्वल्पेनापि हि दानेन तस्य चान्तो न विद्यते

ഹേ നൃപാ! അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കുന്നവന്‍, അല്പദാനത്താലും അനന്തപുണ്യം ലഭിക്കുന്നു; അതിന് അവസാനം ഇല്ല।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कानि दानानि विप्रेन्द्र शस्तानि धरणीतले । यानि दत्त्वा नरो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ഭൂമിയിൽ ഏതു ഏതു ദാനങ്ങളാണ് പ്രശസ്തവും ശ്രേഷ്ഠവും എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്? അവ ഭക്തിയോടെ നൽകിയാൽ മനുഷ്യൻ സർവപാതകങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുമോ?

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सुवर्णं रजतं ताम्रं मणिमौक्तिकमेव च । भूमिदानं च गोदानं मोचयत्पशुभान्नरम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ്, മണിയും മുത്തും, ഭൂമിദാനംയും ഗോദാനംയും—ഇത്തരം ദാനങ്ങൾ മനുഷ്യനെ സംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 5

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्कुरुते प्राणसंक्षयम् । रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदा भूतसम्प्लवम्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും പ്രാണത്യാഗം ചെയ്‌താൽ, ഭൂതസമ്പ്ലവം (പ്രളയം) സംഭവിക്കുവോളം അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 6

ततः पुष्करिणीं गच्छेत्सर्वपापक्षयंकरीम् । तत्र स्नात्वार्चयेद्देवं तेजोराशिं दिवाकरम्

അതിനുശേഷം സർവ്വപാപക്ഷയകരിയായ പുഷ്കരിണിയിലേക്കു പോകണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് തേജോരാശിയായ ദേവൻ ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ)നെ ആരാധിക്കണം।

Verse 7

ऋचमेकां जपेत्साम्नः सामवेदफलं लभेत् । यजुर्वेदस्य जपनादृग्वेदस्य तथैव च

സാമഗാനരീതിയിൽ ഒരു ഋച പോലും ജപിച്ചാൽ സാമവേദഫലം ലഭിക്കും; യജുർമന്ത്രജപം ചെയ്താൽ അതുപോലെ ഋഗ്വേദഫലവും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 8

अक्षरं वा जपेन्मन्त्रं ध्यायमानो दिवाकरम् । आदित्यहृदयं जप्त्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ദിവാകരനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ഒരക്ഷരമന്ത്രം പോലും ജപിക്കാം; ആദിത്യഹൃദയം ജപിച്ചാൽ അവൻ സർവ്വ കിൽബിഷങ്ങളിൽ (പാപദോഷങ്ങളിൽ) നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा विधिना जपेद्द्विजान् । तस्य कोटिगुणं पुण्यं जायते नात्र संशयः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് ദ്വിജന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജപം ചെയ്‌താൽ, അവന്‍ കോടിഗുണ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 10

अनाशकेनाग्निगत्या जले वा देहपातनात् । तस्मिंस्तीर्थे मृतो यस्तु स याति परमां गतिम्

ഉപവാസത്തോടെ പ്രാണത്യാഗമാകട്ടെ, അഗ്നിയിൽ പ്രവേശമാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ജലത്തിൽ ദേഹത്യാഗമാകട്ടെ—ആ തീർത്ഥത്തിൽ മരിക്കുന്നവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 11

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा नृपसत्तम । विहितं कर्म कुर्वाणः स गच्छेत्परमां गतिम्

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ—ആരായാലും വിധിപ്രകാരം നിശ്ചിതമായ സ്വകർമ്മം ആചരിക്കുന്നവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും।

Verse 12

युधिष्ठिर उवाच । व्याधिं सत्त्वक्षयं मोहं ज्ञात्वा वर्णा द्विजोत्तम । पापेभ्यो विप्रमुच्यन्ते केन तत्साधनं वद

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! വിവിധ വർണ്ണക്കാർ രോഗം, സത്ത്വക്ഷയം, മോഹം എന്നിവ തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ, അവർ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ഏതു മാർഗ്ഗത്തിൽ വിമുക്തരാകും? അതിന്റെ സാധനം പറഞ്ഞുതരുക।

Verse 13

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तिलोदकी तिलस्नायी कामक्रोधविवर्जितः । ब्राह्मणोऽनशनैः प्राणांस्त्यजल्लभति सद्गतिम्

ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—തിലോദകത്തിൽ ജീവിച്ച്, തിലസ്നാനം ചെയ്ത്, കാമക്രോധവിവർജിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ ഉപവാസത്തോടെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്ത് സദ്ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 14

सङ्ग्रामे सद्गतिं तात क्षत्रियो निधने लभेत् । तदभावान्महाप्राज्ञ सेवमानो लभेदिति

ഹേ വത്സാ, യുദ്ധത്തില്‍ മരണം വരിക്കുന്നതിലൂടെ ക്ഷത്രിയന്‍ സദ്ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, അതിനു സാധിച്ചില്ലെങ്കില്‍ സേവനത്തിലൂടെ അവനതു നേടാം.

Verse 15

व्याधिग्रहगृहीतो वा वृद्धो वा विकलेन्द्रियः । आत्मानं दाहयित्वाग्नौ विधिना सद्गतिं लभेत्

രോഗബാധിതനോ വൃദ്ധനോ ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ തളര്‍ന്നവനോ ആയ വ്യക്തി, വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയില്‍ ദേഹത്യാഗം ചെയ്ത് സദ്ഗതി പ്രാപിക്കാവുന്നതാണ്.

Verse 16

वैश्योऽपि हि त्यजन्प्राणानेवं वै शुभभाग्भवेत् । जले वा शुद्धभावेन त्यक्त्वा प्राणाञ्छिवो भवेत्

വൈശ്യനും ഇപ്രകാരം പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താല്‍ ശുഭഫലം ലഭിക്കും. അല്ലെങ്കില്‍ ശുദ്ധമനസ്സോടെ ജലത്തില്‍ പ്രാണന്‍ വെടിഞ്ഞ് ശിവപദം പ്രാപിക്കാം.

Verse 17

शूद्रोऽपि द्विजशुश्रूषुस्तोषयित्वा महेश्वरम् । विमुच्य नान्यथा पापः पतते नरके ध्रुवम्

ശൂദ്രനും ദ്വിജന്മാരെ സേവിക്കുന്നതിലൂടെയും മഹേശ്വരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും പാപമുക്തനാകുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം പാപം നീങ്ങുകയില്ല, നരകത്തില്‍ പതിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 18

अथवा प्रणवाशक्तो द्विजेभ्यो गुरवे तथा । पञ्चाग्नौ शोषयेद्देहमापृच्छ्य द्विजसत्तमान्

അല്ലെങ്കില്‍ പ്രണവത്തില്‍ (ഓംകാരത്തില്‍) മുഴുകി, ദ്വിജന്മാരോടും ഗുരുവിനോടും ഭക്തിയുള്ളവനായി, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരുടെ അനുവാദത്തോടെ പഞ്ചാഗ്നിമധ്യത്തില്‍ ശരീരം തപിപ്പിക്കണം.

Verse 19

शान्तदान्तजितक्रोधाञ्छास्त्रयुक्तान् विचक्षणान् । तेषां चैवोपदेशेन करीषाग्निं प्रसाधयेत्

ശാന്തരും ദാന്തരും ക്രോധജയികളും ശാസ്ത്രനിഷ്ഠരും വിവേകികളും ആയവരെ സമീപിച്ച്, അവരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം വിധിപൂർവ്വം കരീഷാഗ്നി (ഗോമയാഗ്നി) ഒരുക്കണം।

Verse 20

एवं वर्णा यथात्वेन मूढाहङ्कारमोहिताः । पतन्ति नरके घोरे यथान्धो गिरिगह्वरे

ഇങ്ങനെ മൂഢ അഹങ്കാരമോഹിതരായി വെറും വർണാഭിമാനത്തിൽ കുടുങ്ങിയവർ, അന്ധൻ മലഗഹ്വരത്തിലേക്ക് വീഴുന്നതുപോലെ ഭയങ്കര നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു।

Verse 21

ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तन्ते कामचारतः । कृमियोनिं प्रपद्यन्ते तेषां पिण्डो न च क्रिया

ശാസ്ത്രവിധി ഉപേക്ഷിച്ച് ഇഷ്ടാനുസാരവും കാമപ്രേരിതവുമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവർ കൃമിയോണിയിൽ ജനിക്കുന്നു; അവർക്കു പിണ്ഡവും ഇല്ല, ക്രിയയും ഇല്ല।

Verse 22

श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं त्यक्त्वा यथेच्छाचारसेविनः । अष्टाविंशतिर्वै कोट्यो नरकाणां युधिष्ठिर

യുധിഷ്ഠിരാ! ശ്രുതി-സ്മൃതികളിൽ പ്രസ്താവിച്ച ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വേച്ഛാചാരം പിന്തുടരുന്നവർ ഇരുപത്തെട്ട് കോടി നരകങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു।

Verse 23

प्रत्येकं वा पतन्त्येते मग्ना नरकसागरे । दुर्लभं मानुषं जन्म बहुधर्मार्जितं नृप

ഹേ നൃപാ! ഇവർ ഓരോരുത്തരായി നരകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങി പതിക്കുന്നു. മനുഷ്യജന്മം ദുർലഭം; അനേകം ധർമ്മസഞ്ചയത്തിലൂടെയേ അത് ലഭിക്കൂ।

Verse 24

तल्लब्ध्वा मदमात्सर्यं यो वै त्यजति मानवः । संनियम्य सदात्मानं ज्ञानचक्षुर्नरो हि सः

ആ ദുർലഭമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ട്, അഹങ്കാരവും അസൂയയും സത്യമായി ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിനെ നിത്യം നിയന്ത്രിച്ച് അന്തർശാസനത്തോടെ ജീവിക്കുന്നവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സുള്ള മനുഷ്യൻ.

Verse 25

अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानांजनशलाकया

അജ്ഞാനത്തിന്റെ തിമിരത്തിൽ അന്ധനായവന്റെ കണ്ണ് ജ്ഞാനാംജനശലാകയാൽ ഉന്മീലിതമാകുന്നു; ഇരുട്ട് നീങ്ങി പ്രകാശം ഉദിക്കുന്നു.

Verse 26

यस्य नोन्मीलितं चक्षुर्ज्ञेयो जात्यन्ध एव सः । एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टं नृपसत्तम

ആരുടെ കണ്ണ് ഇനിയും ഉന്മീലിതമായിട്ടില്ലയോ, അവൻ ജന്മാന്ധനെന്നു തന്നെ അറിയണം. ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു.

Verse 27

तथानिष्टतराणां हि रुद्रस्य वचनं यथा । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद्विनिःसृता

അതുപോലെ തന്നെ രുദ്രന്റെ വചനം അചഞ്ചലമാണ്—അത്യന്തം അനിഷ്ടരോടും. നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ നർമദാ രുദ്രദേഹത്തിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രവഹിച്ചവളാണ്.

Verse 28

तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । सर्वदेवाधिदेवेन ईश्वरेण महात्मना

അവൾ (നർമദാ) സ്ഥാവരവും ചരവും ആയ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളെയും തരിക്കുന്നു; കാരണം സർവ്വദേവാധിദേവനായ മഹാത്മാവായ ഈശ്വരന്റെ ശക്തിയാൽ അവൾ അനുഗ്രഹിതയാണ്.

Verse 29

लोकानां च हितार्थाय महापुण्यावतारिता । मानसं वाचिकं पापं स्नानान्नश्यति कर्मजम्

ലോകങ്ങളുടെ ഹിതാർത്ഥം അവൾ പരമപുണ്യമയിയായി അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ കർമജന്യമായ മാനസികവും വാചികവും ആയ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.

Verse 30

रुद्रदेहाद्विनिष्क्रान्ता तेन पुण्यतमा हि सा । प्रातरुत्थाय यो नित्यं भूमिमाक्रम्य भक्तितः

രുദ്രദേഹത്തിൽ നിന്നു നിർഗമിച്ചതിനാൽ അവൾ തീർച്ചയായും അത്യന്തം പുണ്യമയി. ആരെങ്കിലും നിത്യമായി പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഭക്തിയോടെ ഭൂമിയിൽ പാദം വയ്ക്കുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 31

एतन्मन्त्रं जपेत्तात स्नानस्य लभते फलम् । नमः पुण्यजले देवि नमः सागरगामिनि

ഹേ താത! ഈ മന്ത്രം ജപിക്കുന്നവന് സ്നാനഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഹേ പുണ്യജലസ്വരൂപിണീ ദേവീ, നമസ്കാരം; ഹേ സാഗരഗാമിനീ, നമസ്കാരം.

Verse 32

नमोऽस्तु पापनिर्मोचे नमो देवि वरानने

ഹേ പാപനിർമോചിനീ, നമസ്കാരം; ഹേ വരാനനേ ദേവീ, നമസ്കാരം.

Verse 33

नमोऽस्तु ते ऋषिवरसङ्घसेविते नमोऽस्तु ते त्रिनयनदेहनिःसृते । नमोऽस्तु ते सुकृतवतां सदा वरे नमोऽस्तु ते सततपवित्रपावनि

ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിസംഘം സേവിക്കുന്നവളേ, നമസ്കാരം. ഹേ ത്രിനയനനായ പ്രഭുവിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു നിർഗമിച്ചവളേ, നമസ്കാരം. ഹേ സുകൃതവാന്മാർക്കു സദാ വരദായിനീ, നമസ്കാരം. ഹേ നിരന്തരം പവിത്രമാക്കുന്ന പാവനീ, നമസ്കാരം.

Verse 43

। अध्याय

॥ അധ്യായം ॥