Adhyaya 29

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । कावेरीति च विख्याता त्रिषु लोकेषु सत्तम । माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तस्या मार्कण्ड तत्त्वतः

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സത്തമാ! ‘കാവേരി’ എന്നു പ്രസിദ്ധയായ ആ നദി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വിഖ്യാതയാണ്. ഹേ മാർകണ്ഡേയാ! അവളുടെ മഹാത്മ്യം തത്ത്വമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 2

कीदृशं दर्शनं तस्याः फलं स्पर्शेऽथवा विभो । स्नाने जाप्येऽथवा दान उपवासे तथा मुने

ഹേ വിഭോ! അവളെ വെറും ദർശനം ചെയ്താലോ സ്പർശിച്ചാലോ എങ്ങനെയുള്ള പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു? ഹേ മുനേ! സ്നാനം, ജപം, ദാനം, ഉപവാസം എന്നിവയിൽ നിന്നു ഏതു ഫലം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു?

Verse 3

कथयस्व महाभाग कावेरीसङ्गमे फलम् । धर्मः श्रुतोऽथ दृष्टो वा कथितो वा कृतोऽपि वा

ഹേ മഹാഭാഗ! കാവേരി-സംഗമത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം പറയുക. ധർമ്മം വെറും കേട്ടതായാലും, കണ്ടതായാലും, പറഞ്ഞതായാലും, ആചരിച്ചതായാലും—

Verse 4

अनुमोदितो वा विप्रेन्द्र पुनातीति श्रुतं मया । यथा धर्मप्रसङ्गे तु मुने धर्मोऽपि जायते

—അല്ലെങ്കിൽ വെറും അനുമോദനം ചെയ്താലും; ഹേ വിപ്രേന്ദ്ര! അതും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു എന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. കാരണം ഹേ മുനേ! ധർമ്മപ്രസംഗത്തിൽ ധർമ്മം തന്നേ ഹൃദയത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.

Verse 5

स्वर्गश्च नरकश्चैव इत्येवं वैदिकी श्रुतिः

‘സ്വർഗവും നരകവും’—ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് വൈദിക ശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നത്.

Verse 6

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाभाग यत्पृष्टोऽहं त्वयाधुना । शृणुष्वैकमना भूत्वा कावेरीफलमुत्तमम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—സാധു, സാധു, ഹേ മഹാഭാഗ! നീ ഇപ്പോൾ എന്നോടു ചോദിച്ചതത് അത്യുത്തമം. ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കാവേരിയുടെ പരമഫലം ശ്രവിക്കൂ.

Verse 7

अस्ति यक्षो महासत्त्वः कुबेरोनाम विश्रुतः । सोऽपि तीर्थप्रभावेन राजन्यक्षाधिपोऽभवत्

കുബേരൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ മഹാസത്ത്വശാലിയായ ഒരു യക്ഷൻ ഉണ്ടു. ഹേ രാജാവേ, തീർത്ഥപ്രഭാവത്താൽ അവനും യക്ഷാധിപനായിത്തീർന്നു.

Verse 8

तच्छृणुष्व विधानेन भक्त्या परमया नृप । सिद्धिं प्राप्तो महाभाग कावेरीसङ्गमेन तु

അതുകൊണ്ട് ഹേ നൃപാ, പരമഭക്തിയോടെ വിധിപൂർവ്വം കേൾക്കുക. ഹേ മഹാഭാഗ, (കുബേരൻ) കാവേരി-സംഗമത്തിലൂടെയേ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 9

कावेर्या नर्मदायास्तु सङ्गमे लोकविश्रुते । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कुबेरः सत्यविक्रमः

ലോകപ്രസിദ്ധമായ കാവേരി–നർമദാ സംഗമത്തിൽ സത്യവിക്രമനായ കുബേരൻ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുചിയായ് (വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന്) ഒരുങ്ങി.

Verse 10

विधिवन्नियमं कृत्वा शास्त्रयुक्त्या नरोत्तम । आराधयन्महादेवमेकचित्तः सनातनम्

ഹേ നരോത്തമാ, വിധിപൂർവ്വവും ശാസ്ത്രാനുസൃതവുമായി നിയമവ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ സനാതന മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു.

Verse 11

एकाहारो वसन्मासं तथा षष्ठाह्नकालिकः । पक्षोपवासी न्यवसत्कंचित्कालं नृपोत्तम

ഹേ നൃപോത്തമാ, ഒരു മാസം അവൻ ഏകാഹാരിയായി വസിച്ചു; പിന്നെ ആറാം ദിവസാന്തരത്തിൽ മാത്രം ആഹാരം കഴിച്ചു; കുറെകാലം പക്ഷോപവാസവും അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 12

मूलशाकफलैश्चान्यं कालं नयति बुद्धिमान् । किंचित्कालं वसंस्तत्र तीर्थे शैवालभोजनः

ബുദ്ധിമാൻ മൂലങ്ങളും ശാകങ്ങളും ഫലങ്ങളും ആഹാരമാക്കി കുറെക്കാലം കൂടി കഴിച്ചു. പിന്നെ കുറെകാലം ആ തീർത്ഥത്തിൽ വസിച്ച് ജലക്കായ് (ശൈവാലം) തന്നെയായി ആഹാരം സ്വീകരിച്ചു ജീവിച്ചു.

Verse 13

पराकेणानयत्कालं कृच्छ्रेणापि च मानद । चान्द्रायणेन चाप्यन्यमन्यं वाय्वम्बुभोजनः

ഹേ മാനദാ! അവൻ പരാകവ്രതംകൊണ്ട് കാലം കഴിച്ചു; കൃച്ഛ്രതപസ്സും അനുഷ്ഠിച്ചു. പിന്നെയും മറ്റുസമയങ്ങളിൽ ചാന്ദ്രായണം പാലിച്ച് വായുവും ജലവും മാത്രമാക്കി ആഹാരം സ്വീകരിച്ചു.

Verse 14

एवं तत्र नरश्रेष्ठ कामरागविवर्जितः । स्थितो वर्षशतं साग्रं कर्षयन्स्वं तथा वपुः

ഇങ്ങനെ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! കാമവും രാഗവും വിട്ട് അവൻ അവിടെ നൂറുവർഷത്തിലധികം നിലകൊണ്ട്, തപസ്സാൽ സ്വന്തം ദേഹത്തെ ക്ഷീണിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 15

ततो वर्षशतस्यान्ते देवदेवो महेश्वरः । तुष्टस्तु परया भक्त्या तमुवाच हसन्निव

അപ്പോൾ ആ നൂറുവർഷത്തിന്റെ അവസാനം ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ അവന്റെ പരമഭക്തിയിൽ പ്രസന്നനായി, പുഞ്ചിരിയോടെ അവനോട് അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 16

भोभो यक्ष महासत्त्व वरं वरय सुव्रत । परितुष्टोऽस्मि ते भक्त्या तव दास्ये यथेप्सितम्

“ഹേ യക്ഷാ! മഹാസത്ത്വനേ, സുവ്രതനേ! വരം വരിക്ക. നിന്റെ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നനാണ്; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ നിനക്കു വരം നൽകും.”

Verse 17

यक्ष उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश उमया सह शङ्कर । अद्यप्रभृति सर्वेषां यक्षाणामधिपो भवे

യക്ഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശാ! ഉമാസഹിത ശങ്കരാ! നിങ്ങൾ പ്രസന്നനാകുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്നുമുതൽ എന്നെ സർവ്വ യക്ഷന്മാരുടെയും അധിപനാക്കണമേ।

Verse 18

अक्षयश्चाव्ययश्चैव तव भक्तिपुरःसरः । धर्मे मतिं च मे नित्यं ददस्व परमेश्वर

നിന്റെ ഭക്തി മുൻപന്തിയിലിരിക്കെ ഞാൻ അക്ഷയനും അവ്യയനും ആകട്ടെ. ഹേ പരമേശ്വരാ, എനിക്ക് നിത്യം ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായ മതി ദാനമരുളണമേ।

Verse 19

ईश्वर उवाच । यत्त्वया प्रार्थितं सर्वं फलं धर्मस्य तत्तथा । इत्येवमुक्त्वा तं तत्र जगामादर्शनं हरः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—നീ അപേക്ഷിച്ചതെല്ലാം ധർമ്മഫലമായി തീർച്ചയായും സിദ്ധിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരൻ (ശിവൻ) അവിടെത്തന്നെ അദൃശനായി.

Verse 20

सोऽपि स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । आमन्त्रयित्वा तत्तीर्थं कृतार्थश्च गृहं ययौ

അവനും വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ആ തീർത്ഥത്തോട് വിടപറഞ്ഞ് കൃതാർത്ഥനായി വീട്ടിലേക്കു പോയി।

Verse 21

पूजितस्तत्र यक्षैस्तु सोऽभिषिक्तो विधानतः । चकार विपुलं तत्र राज्यमीप्सितमुत्तमम्

അവിടെ യക്ഷന്മാർ അവനെ പൂജിക്കുകയും വിധിപ്രകാരം അഭിഷേകം നടത്തുകയും ചെയ്തു; അവൻ അവിടെയേ തന്നെ ആഗ്രഹിച്ച ഉത്തമവും വിശാലവുമായ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 22

तत्र चान्ये सुराः सिद्धा यक्षगन्धर्वकिंनराः । गणाश्चाप्सरसां तत्र ऋषयश्च तथानघ

അവിടെ മറ്റു ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളും ഋഷിമാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഹേ നിർമലനേ।

Verse 23

कावेरीसङ्गमं तेन सर्वपापहरं विदुः । स्वर्गाणामपि सर्वेषां द्वारमेतद्युधिष्ठिर

അതുകൊണ്ട് കാവേരിയുടെ സംഗമം സർവ്വപാപഹരമെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, ഇത് എല്ലാ സ്വർഗങ്ങളിലേക്കും ഉള്ള ദ്വാരമാണ്.

Verse 24

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । कावेरीसङ्गमे स्नात्वा यैर्दत्तं हि तिलोदकम्

അവർ ധന്യർ, അവർ മഹാത്മാക്കൾ; അവരുടെ ജന്മം സത്യത്തിൽ സഫലമാണ്—കാവേരി സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് തിലോദകം ദാനം/തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവർ.

Verse 25

दश पूर्वे परे तात मातृतः पितृतस्तथा । पितरः पितामहास्तेन उद्धृता नरकार्णवात्

ഹേ താത, ആ കർമം മൂലം മാതൃപക്ഷത്തിലും പിതൃപക്ഷത്തിലും പത്ത് തലമുറ മുമ്പും പത്ത് തലമുറ ശേഷവും—പിതൃകളും പിതാമഹരും നരകസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തപ്പെടുന്നു.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नायीत मानवः । अर्चयेदीश्वरं देवं यदीच्छेच्छाश्वतीं गतिम्

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ സർവ്വശ്രമത്തോടെയും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; ശാശ്വത ഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഈശ്വരദേവനെ അർച്ചിക്കണം.

Verse 27

कावेरीसङ्गमे राजन्स्नानदानार्चनं नरैः । कृतं भक्त्या नरश्रेष्ठ अश्वमेधाधिकं फलम्

ഹേ രാജാവേ, കാവേരി സംഗമത്തിൽ മനുഷ്യർ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്ന സ്നാനം, ദാനം, അർച്ചനം—ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ—അശ്വമേധയാഗഫലത്തേക്കാളും അതികമായ ഫലം നൽകുന്നു.

Verse 28

होमेन चाक्षयः स्वर्गो जपादायुर्विवर्धते । ध्यानतो नित्यमायाति पदं शिवकलात्मकम्

ഹോമംകൊണ്ട് അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കുന്നു, ജപംകൊണ്ട് ആയുസ്സ് വർദ്ധിക്കുന്നു; ധ്യാനത്തിലൂടെ നിത്യം ശിവകലാമയമായ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 29

। अध्याय

‘അധ്യായ’—ഇത് അധ്യായ-ശീർഷകം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അടയാളമാണ്.

Verse 30

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । तस्य पुण्यफलं यद्वै तच्छृणुष्व नरोत्तम

ഹേ നരാധിപാ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഉപവാസം (അനാശകം) അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അവനു ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം—ഹേ നരോത്തമാ—കേൾക്കുക; അത് നിശ്ചയമായും മഹത്താണ്.

Verse 31

गन्धर्वाप्सरःसंकीर्णे विमाने सूर्यसन्निभे । वीज्यमानो वरस्त्रीभिर्दैवतैः सह मोदते

സൂര്യസമാന ദീപ്തിയുള്ള, ഗന്ധർവ-അപ്സരസ്സുകളാൽ നിറഞ്ഞ വിമാനത്തിൽ, ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകൾ വീശി സേവിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 32

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । क्रीडते रुद्रलोकस्थस्तदन्ते भुवि चागतः

അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങളും പിന്നെ ആറായിരം വർഷങ്ങളും അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ ക്രീഡിക്കുന്നു; ആ കാലാവസാനത്തിൽ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്കു വരുന്നു।

Verse 33

भोगवान्दानशीलश्च जायते पृथिवीपतिः । आधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

അവൻ ഭോഗസമ്പന്നനും ദാനശീലനും ആയി ഭൂമിയുടെ അധിപനായി ജനിക്കുന്നു; ആശങ്കയും ശോകവും വിട്ട് നൂറു ശരദ്കാലങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നു।

Verse 34

एवं गुणगणाकीर्णा कावेरी सा सरिन्नृप । त्रिषु लोकेषु विख्याता नर्मदासङ्गमे सदा

ഇങ്ങനെ ഗുണസമൂഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ആ കാവേരി നദി, ഹേ രാജാ, നർമദാസംഗമത്തിൽ സദാ ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധയാണ്।

Verse 35

जितवाक्कायचित्ताश्च ध्येयध्यानरतास्तथा । कावेरीसङ्गमे तात तेऽपि मोक्षमवाप्नुयुः

വാക്ക്, ശരീരം, മനസ്സ് എന്നിവ ജയിച്ച് ധ്യേയധ്യാനത്തിൽ രമിക്കുന്നവർ പോലും, പ്രിയമേ, കാവേരി സംഗമത്തിൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

शृणु तेऽन्यत्प्रवक्ष्यामि आश्चर्यं नृपसत्तम । त्रिषु लोकेषु का त्वन्या दृश्यते सरिता समा

കേൾക്കുക, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിനക്കൊരു മറ്റൊരു അത്ഭുതം പറയുന്നു—മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവൾക്കു തുല്യമായ മറ്റെന്ത് നദിയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്?

Verse 37

लब्धं यैर्नर्मदातोयं ये च कुर्युः प्रदक्षिणम् । ये पिबन्ति जलं तत्र ते पुण्या नात्र संशयः

നർമദാജലം ലഭിക്കുന്നവർ, അവിടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവർ, അതേ സ്ഥലത്ത് ജലം പാനം ചെയ്യുന്നവർ—അവർ എല്ലാവരും പുണ്യവാന്മാർ; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 38

न तेषां सन्ततिच्छेदो दश जन्मानि पञ्च च । तेषां पापं विलीयेत हिमं सूर्योदये यथा

അവർക്ക് പതിനഞ്ച് ജന്മങ്ങൾ വരെ സന്തതി-ഛേദം ഉണ്ടാകില്ല; അവരുടെ പാപം സൂര്യോദയത്തിൽ മഞ്ഞുപോലെ ഉരുകി ലയിക്കും।

Verse 39

गङ्गायमुनसङ्गे वै यत्फलं लभते नरः । तत्फलं लभते मर्त्यः कावेरीस्नानमाचरन्

ഗംഗാ-യമുനാ സംഗമത്തിൽ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലം ഏതോ, കാവേരിയിൽ പുണ്യസ്നാനം ആചരിക്കുന്ന മർത്ത്യനും അതേ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 40

भौमे तु भूतजायोगे व्यतीपाते च संक्रमे । राहुसोमसमायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

എന്നാൽ ചൊവ്വാഴ്ച, ഭൂതജാ-യോഗം, വ്യതീപാതം, സംക്രാന്തി, കൂടാതെ രാഹു-ചന്ദ്ര സംയോഗം ഉണ്ടായാൽ—അതേ പുണ്യം അഷ്ടഗുണമാകുന്നു എന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു।

Verse 41

अशीतिश्च यवाः प्रोक्ता गङ्गायामुनसङ्गमे । कावेरीनर्मदायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

ഗംഗാ-യമുനാ സംഗമത്തിൽ എൺപത് യവം (ജവം) അർപ്പണം എന്നു പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്; കാവേരി-നർമദാ യോഗത്തിൽ അതേ പുണ്യം അഷ്ടഗുണം എന്ന് സ്മൃതം।

Verse 42

गङ्गा षष्टिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैः प्रपूज्यते । तदर्धैरन्यतीर्थानि रक्षन्ते नात्र संशयः

ഗംഗയെ അറുപതിനായിരം ക്ഷേത്രപാലകർ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നു. മറ്റു തീർത്ഥങ്ങൾ അതിന്റെ പകുതി എണ്ണത്താൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 43

अमरेश्वरे तु सरितां ये योगाः परिकीर्तिताः । ते त्वशीतिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैस्तु रक्षिताः

എന്നാൽ അമരേശ്വരത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി കീര്ത്തിക്കപ്പെട്ട നദീസംഗമങ്ങൾ എൺപതിനായിരം ക്ഷേത്രപാലകർ দ্বারা നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 44

तथामरेश्वरे याम्ये लिङ्गं वै चपलेश्वरम् । द्वितीयं चण्डहस्ताख्यं द्वे लिङ्गे तीर्थरक्षके

അതുപോലെ അമരേശ്വരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ‘ചപലേശ്വര’ എന്ന ലിംഗം ഉണ്ട്; രണ്ടാമത്തേത് ‘ചണ്ഡഹസ്ത’ എന്ന പേരിൽ—ഈ രണ്ടു ലിംഗങ്ങളും തീർത്ഥരക്ഷകർ.

Verse 45

शिवेन स्थापिते पूर्वं कावेर्याद्यभिरक्षके । लक्षेण रक्षिता देवी नर्मदा बहुकल्पगा

മുമ്പ് ശിവൻ കാവേരി മുതലായവയെ തുടക്കമാക്കി രക്ഷകരെ സ്ഥാപിച്ചു. അനേകം കല്പങ്ങളായി ഒഴുകുന്ന ദേവി നർമദ ഒരു ലക്ഷം (രക്ഷകർ) കൊണ്ട് സംരക്ഷിതയാണ്.

Verse 46

धनुषां षष्ट्यभियुतैः पुरुषैरीशयोजितैः । ॐ कारशतसाहस्रैः पर्वतश्चाभिरक्षितः

ഈശ്വരൻ നിയോഗിച്ച, അറുപത് വില്ലുകളാൽ സന്നദ്ധരായ പുരുഷന്മാർ പർവ്വതത്തെയും നന്നായി കാക്കുന്നു; കൂടാതെ പ്രണവസ്വരൂപമായ ‘ഓംകാര’ങ്ങളുടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് പുണ്യസന്നിധികളാലും.

Verse 47

अन्यदेशकृतं पापमस्मिन् क्षेत्रे विनश्यति । अस्मिंस्तीर्थे कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति

മറ്റുദേശങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപം ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ നശിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ തന്നേ ചെയ്ത പാപം വജ്രലേപംപോലെ കഠിനമായി ഒട്ടിപ്പിടിച്ച്, നീക്കാൻ ദുഷ്കരവും ദീർഘഫലദായകവുമാകുന്നു।

Verse 48

एषा ते कथिता तात कावेरी सरितां वरा । रुद्रदेहसमुत्पन्ना तेन पुण्या सरिद्वरा

താത, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കാവേരിയെ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. അവൾ രുദ്രന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതിനാൽ പരമപുണ്യവതി—പവിത്രസരിതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാകുന്നു।