Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाभाग यत्पृष्टोऽहं त्वयाधुना । शृणुष्वैकमना भूत्वा कावेरीफलमुत्तमम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sādhu sādhu mahābhāga yatpṛṣṭo'haṃ tvayādhunā | śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā kāverīphalamuttamam

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—സാധു, സാധു, ഹേ മഹാഭാഗ! നീ ഇപ്പോൾ എന്നോടു ചോദിച്ചതത് അത്യുത്തമം. ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കാവേരിയുടെ പരമഫലം ശ്രവിക്കൂ.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (श्री-शब्देन विशेषणम्)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साधुgood! well done!
साधु:
Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (interjection/adverb: 'well! good!')
साधुgood!
साधु:
Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय (repetition for emphasis)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः महा + भाग
यत्which (thing)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
पृष्टःasked
पृष्टः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रच्छ् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (having been asked)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrumental/कर्ता-निर्देश)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
अधुनाnow
अधुना:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'now')
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
एकमनाःsingle-minded; attentive
एकमनाः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + मनस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (एकं मनः यस्य)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Conjunctive action/अनुक्रम-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), 'having become'
कावेरीफलम्the fruit (benefit) of the Kāverī
कावेरीफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकावेरी + फल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कावेर्याः फलम्)
उत्तमम्excellent; supreme
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Kāverī (Kāverī-phala)

Type: river

Listener: The inquiring devotee (unnamed here)

Scene: Mārkaṇḍeya, radiant and composed, praises the questioner and begins the discourse; the listener sits with focused attention, hands folded, near a riverbank hermitage setting.

M
Mārkaṇḍeya
K
Kāverī
Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

Right inquiry and focused listening (ekāgratā) are themselves dharmic disciplines that prepare one to receive tīrtha-māhātmya and its guidance.

Kāverī is announced as the giver of ‘supreme fruits,’ introducing her māhātmya.

A preparatory discipline is prescribed: listen attentively and single-mindedly to the teaching.