न्यासत्रैविध्य-भूतशुद्धि-प्रक्रिया (Threefold Nyāsa and the Procedure of Elemental Purification)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । न्यासस्तु त्रिविधः प्रोक्तः स्थित्युत्पत्तिलयक्रमात् । स्थितिर्न्यासो गृहस्थानामुत्पत्तिर्ब्रह्मचारिणाम् । यतीनां संहृतिन्यासो वनस्थानां तथैव च । स एव भर्तृहीनायाः कुटुंबिन्याः स्थितिर्भवेत्

ഉപമന്യു പറഞ്ഞു— “ന്യാസം സ്ഥിതി, ഉത്പത്തി, ലയം എന്ന ക്രമത്തിൽ മൂന്നു വിധമാണെന്ന് ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗൃഹസ്ഥർക്കു സ്ഥിതി-ന്യാസം; ബ്രഹ്മചാരികൾക്കു ഉത്പത്തി-ന്യാസം. യതികൾക്കു സംഹൃതി (ലയം)-ന്യാസം; വാനപ്രസ്ഥർക്കും അതുതന്നെ. അതേ സ്ഥിതി-ന്യാസം ഭർത്താവില്ലാത്ത ഗൃഹിണിക്കും യോജ്യം.”

Verse 3

कन्यायाः पुनरुत्पत्तिं वक्ष्ये न्यासस्य लक्षणम् । अंगुष्ठादिकनिष्ठांतं स्थितिन्यास उदाहृतः । दक्षिणांगुष्ठमारभ्य वामांगुष्ठान्तमेव च । उत्पत्तिन्यास आख्यातो विपरीतस्तु संहृतिः

ഇപ്പോൾ കന്യാ-ശക്തിയുടെ പുനഃപ്രകടനത്തിനായുള്ള ന്യാസലക്ഷണം ഞാൻ പറയുന്നു. അങ്കുഷ്ഠത്തിൽ തുടങ്ങി കനിഷ്ഠ വരെ പോകുന്ന സ്ഥാപനം സ്ഥിതി-ന്യാസം; വലത് അങ്കുഷ്ഠത്തിൽ തുടങ്ങി ഇടത് അങ്കുഷ്ഠം വരെ പോകുന്നത് ഉത്പത്തി-ന്യാസം; ഇതിന്റെ വിപരീതക്രമം സംഹൃതി-ന്യാസം ആകുന്നു।

Verse 5

सबिंदुकान्नकारादीन्वर्णान्न्यस्येदनुक्रमात् । अंगुलीषु शिवं न्यस्येत्तलयोरप्यनामयोः । अस्त्रन्यासं ततः कृत्वा दशदिक्ष्वस्त्रमंत्रतः । निवृत्त्यादिकलाः पञ्च पञ्चभूतस्वरूपिणीः

ബിന്ദുസഹിത ‘ന’കാരത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന വർണങ്ങളെ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് വിരലുകളിൽ ശിവനെ ന്യാസം ചെയ്യുകയും, ഇരുകരതലങ്ങളിലും ന്യാസം ചെയ്യുകയും വേണം—നിരാമയതയ്ക്കായി. പിന്നെ അസ്ത്ര-ന്യാസം ചെയ്ത് അസ്ത്രമന്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കണം. (ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്ന) നിവൃത്തി മുതലായ അഞ്ചു കലകൾ പഞ്ചമഹാഭൂതസ്വരൂപിണികളാണ്।

Verse 7

पञ्चभूताधिपैस्सार्धं ततच्चिह्नसमन्विताः । हृत्कण्टतालुभ्रूमध्यब्रह्मरन्ध्रसमाश्रयाः । तद्तद्बीजेन संग्रंथीस्तद्तद्बीजेषु भावयेत् । तासां विशोधनार्थाय विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെ അധിപന്മാരോടൊപ്പം, അവരുടെ ചിഹ്നങ്ങളോടെ ഹൃദയം, കണ്ഠം, താലു, ഭ്രൂമധ്യം, ബ്രഹ്മരന്ധ്രം എന്നിവയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്രന്ഥികളെ അതത് ബീജമന്ത്രങ്ങളാൽ ധ്യാനിക്കണം. അവയുടെ ശുദ്ധിക്കായി പഞ്ചാക്ഷരീ മന്ത്രം ജപിക്കണം.

Verse 9

निरुद्ध्वा प्राणवायुं च गुणसंख्यानुसारतः । भूतग्रंथिं ततश्छिद्यादस्त्रेणैवास्त्रमुद्रया । नाड्या सुषुम्नयात्मानं प्रेरितं प्राणवायुना । निर्गतं ब्रह्मरन्ध्रेण योजयेच्छिवतेजसा

ഗുണങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിനനുസരിച്ച് പ്രാണവായുവിനെ നിരോധിച്ച്, അസ്ത്രമുദ്രയാൽ ഭൂതഗ്രന്ഥിയെ ഛേദിക്കണം. സുഷുമ്നാ നാഡിയിലൂടെ പ്രാണവായുവിനാൽ പ്രേരിതമായി ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിലൂടെ പുറത്തുവരുന്ന ആത്മാവിനെ ശിവതേജസ്സിൽ ലയിപ്പിക്കണം.

Verse 11

विशोष्य वायुना पश्चाद्देहं कालाग्निना दहेत् । ततश्चोपरिभावेन कलास्संहृत्य वायुना । देहं संहृत्य वै दग्धं कलास्स्पृष्ट्वा सहाब्धिना । प्लावयित्वामृतैर्देहं यथास्थानं निवेशयेत्

വായുവിനാൽ ശരീരത്തെ ശോഷിപ്പിച്ച് കാലാഗ്നിയാൽ ദഹിപ്പിക്കണം. പിന്നീട് വായുവിനാൽ കലകളെ സംഹരിച്ച്, അമൃതിനാൽ ശരീരത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് യഥാസ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

Verse 13

अथ संहृत्य वै दग्धः कलासर्गं विनैव तु । अमृतप्लावनं कुर्याद्भस्मीभूतस्य वै ततः । ततो विद्यामये तस्मिन्देहे दीपशिखाकृतिम् । शिवान्निर्गतमात्मानं ब्रह्मरंध्रेण योजयेत्

അതിനുശേഷം എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും സംഹരിച്ച്, ദേഹാഭിമാനം ദഗ്ധമാക്കി, കലകളുടെ പുതിയ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാക്കാതെ, ഭസ്മീഭൂതമായ അവസ്ഥയിൽ ‘അമൃതപ്ലാവനം’ ചെയ്യണം. പിന്നെ ആ വിദ്യാമയ ദേഹത്തിൽ, ദീപശിഖാരൂപമായി ശിവനിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ആത്മാവിനെ ബ്രഹ്മരന്ധ്രം വഴി ഏകീകരിക്കണം.

Verse 15

देहस्यान्तः प्रविष्टं तं ध्यात्वा हृदयपंकजे । पुनश्चामृतवर्षेण सिंचेद्विद्यामयं वपुः । ततः कुर्यात्करन्यासं करशोधनपूर्वकम् । देहन्यासं ततः पश्चान्महत्या मुद्रया चरेत्

ദേഹത്തിനുള്ളിൽ, ഹൃദയപദ്മത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്ന ആ പരമശിവനെ ധ്യാനിച്ച്, വീണ്ടും അമൃതവർഷംകൊണ്ട് മന്ത്രമയമായ ദേഹത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് കൈകൾ ശുദ്ധീകരിച്ച് കരന്യാസം ചെയ്യുക; പിന്നെ ദേഹന്യാസം ചെയ്ത് മഹാമുദ്ര ആചരിക്കുക.

Verse 17

अंगन्यासं ततः कृत्वा शिवोक्तेन तु वर्त्मना । वर्णन्यासं ततः कुर्याद्धस्तपादादिसंधिषु । षडंगानि ततो न्यस्य जातिषट्कयुतानि च । दिग्बंधमाचरेत्पश्चादाग्नेयादि यथाक्रमम्

അതിനുശേഷം ശിവൻ ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗപ്രകാരം അങ്ഗന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ കൈ, കാൽ മുതലായവയുടെ സന്ധിസ്ഥലങ്ങളിൽ വർണന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ഷഡംഗങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളുടെ ഷട് ജാതികളോടുകൂടി ന്യസിച്ച്, ആഗ്നേയ ദിശയിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ദിഗ്ബന്ധം ആചരിക്കണം.

Verse 19

यद्वा मूर्धादिपञ्चांगं न्यासमेव समाचरेत् । तथा षडंगन्यासं च भूतशुद्ध्यादिकं विना । एवं समासरूपेण कृत्वा देहात्मशोधनम् । शिवभावमुपागम्य पूजयेत्परमेश्वरम्

അല്ലെങ്കിൽ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പഞ്ചാംഗന്യാസം മാത്രം ചെയ്യാം; അതുപോലെ ഭൂതശുദ്ധി മുതലായ വിപുലക്രമങ്ങൾ കൂടാതെ ഷഡംഗന്യാസവും ചെയ്യാം. ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി ദേഹ-ആത്മശുദ്ധി നടത്തി, ശിവഭാവം പ്രാപിച്ച് പരമേശ്വരനെ പൂജിക്കണം.

Verse 21

अथ यस्यास्त्यवसरो नास्ति वा मतिविभ्रमः । स विस्तीर्णेन कल्पेन न्यासकर्म समाचरेत् । तत्राद्यो मातृकान्यासो ब्रह्मन्यासस्ततः परः । तृतीयः प्रणवन्यासो हंसन्यासस्तदुत्तरः

ഇപ്പോൾ സമയം/അവസരം ഇല്ലാത്തവനോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ വിഭ്രമമുള്ളവനോ, വിപുലമായ ക്രമത്തിൽ ന്യാസകർമ്മം ആചരിക്കണം. അതിൽ ആദ്യം മാതൃകാന്യാസം, പിന്നെ ബ്രഹ്മന്യാസം; മൂന്നാമത് പ്രണവന്യാസം, അതിന് ശേഷം ഹംസന്യാസം.

Verse 22

अध्याय

അധ്യായം—ശിവോപദേശത്തെ ക്രമബദ്ധമായി പഠിക്കാനും മനനം ചെയ്യാനും ക്രമീകരിച്ച ശാസ്ത്രീയ വിഭാഗമാണിത്।

Verse 23

पञ्चमः कथ्यते सद्भिर्न्यासः पञ्चाक्षरात्मकः । एतेष्वेकमनेकं वा कुर्यात्पूजादि कर्मसु । अकारं मूर्ध्नि विन्यस्य आकारं च ललाटके । इं ईं च नेत्रयोस्तद्वतुं ऊं श्रवणयोस्तथा

അഞ്ചാമത്തേതു സദ്ജനർ പ്രശംസിക്കുന്ന പഞ്ചാക്ഷരാത്മക ന്യാസമെന്നു പറയുന്നു. പൂജാദി കർമങ്ങളിൽ ഇവയിൽ ഒന്നോ പലതോ ന്യാസം ചെയ്യാം. ‘അ’ ശിരോമൂർദ്ധ്നിയിൽ, ‘ആ’ ലലാടത്തിൽ; ‘ഇ’ ‘ഈ’ രണ്ടുനേത്രങ്ങളിൽ, അതുപോലെ ‘ഉ’ ‘ഊ’ രണ്ടുകർണങ്ങളിൽ യഥാവിധി വിന്യസിക്കണം।

Verse 25

ऋं ःं कपोलयोश्चैव ऌअं ॡं नासापुटद्वये । एमेमोष्ठद्वयोरोमौं दंतपंक्तिद्वयोः क्रमात् । अं जिह्वायामथो तालुन्यः प्रयोज्यो यथाक्रमम् । कवर्गं दक्षिणे हस्ते न्यसेत्पञ्चसु संधिषु

‘ഋം’ ‘ഃം’ രണ്ടുകപോലങ്ങളിൽ, ‘ഌഅം’ ‘ॡം’ രണ്ടുനാസാപുടങ്ങളിൽ വിന്യസിക്കണം. ക്രമമായി ‘ഏ’ ‘മേ’ രണ്ടുഓഷ്ഠങ്ങളിൽ, ‘ഓമൗം’ പല്ലുകളുടെ രണ്ടുപങ്ക്തികളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. പിന്നെ ‘അം’ ജിഹ്വയിൽ, ‘യഃ’ താലുവിൽ യഥാവിധി വെക്കണം. തുടർന്ന് വലങ്കൈയിലെ അഞ്ചു സന്ധികളിൽ ‘ക’-വർഗ അക്ഷരങ്ങൾ ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 27

चवर्गं च तथा वामहस्तसंधिषु विन्यसेत् । टवर्गं च तवर्गं च पादयोरुभयोरपि । पफौ तु पार्श्वयोः पृष्ठे नाभौ चापि बभौ ततः । न्यसेन्मकारं हृदये त्वगादिषु यथाक्रमम्

ച-വർഗ അക്ഷരങ്ങൾ ഇടങ്കൈയിലെ സന്ധികളിൽ വിന്യസിക്കണം. ട-വർഗവും ത-വർഗവും ഇരുപാദങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം. ‘പ’ ‘ഫ’ രണ്ടുപാർശ്വങ്ങളിൽ, തുടർന്ന് ‘ബ’ ‘ഭ’ പൃഷ്ഠത്തിലും നാഭിയിലും വെക്കണം. പിന്നെ ‘മ’കാരത്തെ ഹൃദയത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്ത്, ത്വക്കാദി ഭാഗങ്ങളിൽ ശേഷിക്കുന്ന വിന്യാസം യഥാക്രമം ചെയ്യണം—ഇങ്ങനെ ശിവപൂജയ്ക്കായി ദേഹം പവിത്രമാകും।

Verse 29

यकरादिसकारांतान्न्यसेत्सप्तसु धातुषु । हंकारं हृदयस्यांतः क्षकारं भ्रूयुगांतरे । एवं वर्णान्प्रविन्यस्य पञ्चाशद्रुद्रवर्त्मना । अंगवक्त्रकलाभेदात्पञ्च ब्रह्माणि विन्यसेत्

‘യ’ മുതൽ ‘സ’ വരെ ഉള്ള അക്ഷരങ്ങളെ സപ്തധാതുക്കളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ഹം’കാരത്തെ ഹൃദയാന്തരത്തിൽ, ‘ക്ഷ’കാരത്തെ ഭ്രൂയുഗങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ വെക്കണം. ഇങ്ങനെ അമ്പത് വർണങ്ങളുടെ രുദ്രപഥത്തിൽ അക്ഷരങ്ങളെ ശരിയായി പ്രവിന്യസിച്ച്, അംഗ-ഭേദം, വക്ത്ര-ഭേദം, കലാ-ഭേദം അനുസരിച്ച് പഞ്ചബ്രഹ്മങ്ങളെയും വിന്യസിക്കണം।

Verse 31

करन्यासाद्यमपि तैः कृत्वा वाथ न वा क्रमात् । शिरोवदनहृद्गुह्यपादेष्वेतानि कल्पयेत् । ततश्चोर्ध्वादिवक्त्राणि पश्चिमांतानि कल्पयेत् । ईशानस्य कलाः पञ्च पञ्चस्वेतेषु च क्रमात्

ആ മന്ത്രങ്ങളാൽ കരന്യാസാദി പ്രാരംഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്—ക്രമത്തിലോ അക്രമത്തിലോ—ഇവയെ ശിരസ്, മുഖം, ഹൃദയം, ഗുഹ്യപ്രദേശം, പാദങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വിന്യസിക്കണം। തുടർന്ന് ഊർദ്ധ്വദിശ മുതലായി പാശ്ചിമാന്തം വരെ മുഖങ്ങളെ ധ്യാനിക്കണം। ഈ അഞ്ചു സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈശാനന്റെ അഞ്ചു കലകളെ ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 33

ततश्चतुर्षु वक्त्रेषु पुरुषस्य कला अपि । चतस्रः प्रणिधातव्याः पूर्वादिक्रमयोगतः । हृत्कंठांसेषु नाभौ च कुक्षौ पृष्ठे च वक्षसि । अघोरस्य कलाश्चाष्टौ पादयोरपि हस्तयोः

അതിനുശേഷം നാലു മുഖങ്ങളിൽ പുരുഷതത്ത്വത്തിന്റെ നാലു കലകളും കിഴക്കുമുതലായ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം। അവ ഹൃദയം, കണ്ഠം, അംശങ്ങൾ (തോളുകൾ), നാഭി, കുക്ഷി, പിൻഭാഗം, വക്ഷസ്ഥലം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിന്യസിക്കണം। അതുപോലെ അഘോരന്റെ എട്ട് കലകൾ പാദങ്ങളിലും ഹസ്തങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 35

पश्चात्त्रयोःदशकलाः पायुमेढ्रोरुजानुषु । जंघास्फिक्कटिपार्श्वेषु वामदेवस्य भावयेत् । घ्राणे शिरसि बाह्वोश्च कल्पयेत्कल्पवित्तमः । अष्टत्रिंशत्कलान्यासमेवं कृत्वानुपूर्वशः

അതിനുശേഷം വിധിജ്ഞനായ সাধകൻ പതിമൂന്ന് കലകളെ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം—ഗുദം, ഉപസ്ഥം, തുടകൾ, മുട്ടുകൾ എന്നിവയിൽ. ജംഘകൾ, നിതംബം, കടി, പാർശ്വങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വാമദേവഭാവം ധ്യാനിക്കണം. പിന്നെ നാസിക, ശിരസ്, ഇരുഭുജങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും കലകളെ സ്ഥാപിക്കണം. ഇങ്ങനെ മുപ്പത്തിയെട്ട് കലാ-ന്യാസം അനുക്രമമായി ചെയ്ത് അവൻ പടിപടിയായി മുന്നേറും।

Verse 37

पश्चात्प्रणवविद्धीमान्प्रणवन्यासमाचरेत् । बाहुद्वये कूर्परयोस्तथा च मणिबन्धयोः । पार्श्वोदरोरुजंघेषु पादयोः पृष्ठतस्तथा । इत्थं प्रणवविन्यासं कृत्वा न्यासविचक्षणः

അതിനുശേഷം പ്രണവവിദ്യയിൽ നിപുണനായ ജ്ഞാനി സാധകൻ പ്രണവ-ന്യാസം ആചരിക്കണം. ഇരുഭുജങ്ങളിൽ, മുട്ടുകുത്തുകളിൽ (കൂർത്തരങ്ങളിൽ) കൂടാതെ മണിബന്ധങ്ങളിൽ; പാർശ്വവും ഉദരവും, തുടകളും ജംഘകളും, പാദങ്ങളും പിന്നാമ്പുറത്തും. ഇങ്ങനെ പ്രണവവിന്യാസം ചെയ്ത് ന്യാസത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ മുന്നോട്ട് പ്രവൃത്തിക്കുന്നു।

Verse 39

हंसन्यासं प्रकुर्वीत शिवशास्त्रे यथोदितम् । बीजं विभज्य हंसस्य नेत्रयोर्घ्राणयोरपि । विभज्य बाहुनेत्रास्यललाटे घ्राणयोरपि । कक्षयोः स्कन्धयोश्चैव पार्श्वयोस्तनयोस्तथा

ശൈവശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപദേശിച്ചതുപോലെ ഹംസ-ന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ഹംസ’ ബീജത്തെ വിഭജിച്ച് കണ്ണുകളിലും നാസാരന്ധ്രങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം. അതുപോലെ ഭുജങ്ങളിൽ, കണ്ണുകളിൽ, വായിൽ, ലലാട്ടിൽ, നാസികയിലും വിന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ കക്ഷങ്ങളിൽ, സ്കന്ധങ്ങളിൽ, പാർശ്വങ്ങളിൽ, സ്തനങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 41

कठ्योः पाण्योर्गुल्फयोश्च यद्वा पञ्चांगवर्त्मना । हंसन्यासमिमं कृत्वा न्यसेत्पञ्चाक्षरीं ततः । यथा पूर्वोक्तमार्गेण शिवत्वं येन जायते । नाशिवः शिवमभ्यस्येन्नाशिवः शिवमर्चयेत्

കടി, കൈകൾ, ഗുൽഫങ്ങൾ (കാൽമുട്ടിനടുത്തുള്ള കണങ്കാൽ) എന്നിവയിൽ—അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചാംഗമാർഗ്ഗപ്രകാരം—ഈ ‘ഹംസ-ന്യാസം’ നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് പഞ്ചാക്ഷരീ മന്ത്രം ന്യാസിക്കണം. മുൻപറഞ്ഞ മാർഗ്ഗംകൊണ്ട് ശിവത്വം ഉദിക്കുന്നു; അതിനാൽ ശിവഭാവം ലഭിക്കാത്തവൻ ശിവസാധന ചെയ്യരുത്, ശിവാർച്ചനയും ചെയ്യരുത്।

Verse 43

नाशिवस्तु शिवं ध्यायेन्नाशिवम्प्राप्नुयाच्छिवम् । तस्माच्छैवीं तनुं कृत्वा त्यक्त्वा च पशुभावनाम् । शिवो ऽहमिति संचिन्त्य शैवं कर्म समाचरेत् । कर्मयज्ञस्तपोयज्ञो जपयज्ञस्तदुत्तरः

ശിവഭാവമില്ലാത്തവൻ ശിവനെ ധ്യാനിക്കരുത്; ശിവപരായണനല്ലാത്തവൻ ശിവനെ പ്രാപിക്കയും ചെയ്യില്ല. അതിനാൽ സ്വന്തം ദേഹം-മനം ശൈവമയമാക്കി, പശുഭാവന (ബന്ധിതജീവന്റെ മൃഗസ്വഭാവം) ഉപേക്ഷിച്ച് ‘ഞാൻ ശിവനുടേതാണ്/ശിവമയൻ’ എന്നു ചിന്തിച്ച് ശൈവാചാരം അനുഷ്ഠിക്കണം. കർമയജ്ഞം, തപോയജ്ഞം, ഇവയ്ക്കുമേൽ ജപയജ്ഞം ഉപദേശിക്കുന്നു.

Verse 44

ध्यानयज्ञो ज्ञानयज्ञः पञ्च यज्ञाः प्रकीर्तिताः । कर्मयज्ञरताः केचित्तपोयज्ञरताः परे । जपयज्ञरताश्चान्ये ध्यानयज्ञरतास्तथा

ധ്യാനയജ്ഞവും ജ്ഞാനയജ്ഞവും—ഇങ്ങനെ അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചിലർ കർമയജ്ഞത്തിൽ, ചിലർ തപോയജ്ഞത്തിൽ; മറ്റുചിലർ ജപയജ്ഞത്തിൽ, അതുപോലെ ധ്യാനയജ്ഞത്തിലും നിരതരായിരിക്കുന്നു.

Verse 46

ज्ञानयज्ञरताश्चान्ये विशिष्टाश्चोत्तरोत्तरम् । क्रमयज्ञो द्विधा प्रोक्तः कामाकामविभेदतः । कामान्कामी ततो भुक्त्वा कामासक्तः पुनर्भवेत् । अकामे रुद्रभवने भोगान्भुक्त्वा ततश्च्युतः

മറ്റുചിലർ ജ്ഞാനയജ്ഞത്തിൽ നിരതരായി ക്രമേണ കൂടുതൽ കൂടുതൽ വിശിഷ്ടരാകുന്നു. ക്രമയജ്ഞം രണ്ടുവിധമെന്നു പറയുന്നു—കാമസഹിതവും അകാമവും. കാമിയാകുന്ന साधകൻ ഇഷ്ടഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് കാമാസക്തനായി വീണ്ടും ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ അകാമ മാർഗത്തിൽ രുദ്രഭവനം പ്രാപിച്ച് അവിടത്തെ ദിവ്യഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടും അവൻ വീണ്ടും പതിക്കുകയില്ല.

Verse 48

तपोयज्ञरतो भूत्वा जायते नात्र संशयः । तपस्वी च पुनस्तस्मिन्भोगान् भुक्त्वा ततश्च्युतः । जपध्यानरतो भूत्वा जायते भुवि मानवः । जपध्यानरतो मर्त्यस्तद्वैशिष्ट्यवशादिह

തപോയജ്ഞത്തിൽ നിരതനായാൽ അവൻ തപസ്വിയായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ ആ തപസ്വിയും അവിടെ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ആ നിലയിൽ നിന്ന് ച്യുതനാകുന്നു. പക്ഷേ ജപവും ധ്യാനവും നിരതനായവൻ ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യനായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു; ജപധ്യാനരതനായ ആ മർത്ത്യൻ, ആ সাধനയുടെ പ്രത്യേക ശക്തിയാൽ ഈ ലോകത്തുതന്നെ വിശിഷ്ടനാകുന്നു.

Verse 50

ज्ञानं लब्ध्वाचिरादेव शिवसायुज्यमाप्नुयात् । तस्मान्मुक्तो शिवाज्ञप्तः कर्मयज्ञो ऽपि देहिनाम् । अकामः कामसंयुक्तो बन्धायैव भविष्यति । तस्मात्पञ्चसु यज्ञेषु ध्यानज्ञानपरो भवेत्

യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചാൽ साधകൻ शीഘ്രം ശിവസായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ ദേഹധാരികൾക്കായി ശിവാജ്ഞയാൽ വിധിക്കപ്പെട്ട കർമയജ്ഞവും മുക്തനു ബന്ധനകരമായ നിർബന്ധകർമ്മമല്ല. എന്നാൽ നിഷ്കാമനായിട്ടും കാമനയോട് ചേർന്നാൽ അവൻ തീർച്ചയായും ബന്ധനത്തിലാകും. അതുകൊണ്ട് പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളിൽ ധ്യാനവും ജ്ഞാനവും പ്രധാനമായി ആശ്രയിക്കണം.

Verse 52

ध्यानं ज्ञानं च यस्यास्ति तीर्णस्तेन भवार्णवः । हिंसादिदोषनिर्मुक्तो विशुद्धश्चित्तसाधनः । ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः । बहिः कर्मकरा यद्वन्नातीव फलभागिनः

ധ്യാനവും യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനവും ഉള്ളവൻ ഭവസമുദ്രം കടക്കുന്നു. ഹിംസാദി ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി, ചിത്തശുദ്ധിക്കുള്ള വിശുദ്ധ ഉപാധിയാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ധ്യാനയജ്ഞം ശ്രേഷ്ഠം; അത് അപവർഗം അഥവാ മോക്ഷഫലം നൽകുന്നു. ബാഹ്യകർമ്മങ്ങൾ സേവകരെപ്പോലെ മാത്രം; പരമഫലത്തിൽ അവർക്ക് വലിയ പങ്കില്ല.

Verse 54

दृष्ट्वा नरेन्द्रभवने तद्वदत्रापि कर्मिणः । ध्यानिनां हि वपुः सूक्ष्मं भवेत्प्रत्यक्षमैश्वरम् । यथेह कर्मणां स्थूलं मृत्काष्ठाद्यैः प्रकल्पितम् । ध्यानयज्ञरतास्तस्माद्देवान्पाषाणमृण्मयान्

രാജഭവനത്തിൽ (ഈ തത്ത്വം) കണ്ടതുപോലെ, ഇവിടെക്കും കർമികൾ അതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ധ്യാനികളുടെ രൂപം സൂക്ഷ്മമായിരിക്കും; അത് പ്രത്യക്ഷമായി ഐശ്വര്യരൂപമായി തെളിയും. എന്നാൽ ഈ ലോകത്ത് കർമങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സ്ഥൂലരൂപങ്ങൾ മണ്ണ്, മരം മുതലായവകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ധ്യാനയജ്ഞത്തിൽ രതരായവരും ഉപാസനയുടെ ആധാരമായി കല്ലോ മണ്ണോ കൊണ്ടുള്ള ദേവമൂർത്തികളെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Verse 56

नात्यंतं प्रतिपद्यंते शिवयाथात्म्यवेदनात् । आत्मस्थं यः शिवं त्यक्त्वा बहिरभ्यर्चयेन्नरः । हस्तस्थं फलमुत्सृज्य लिहेत्कूर्परमात्मनः । ज्ञानाद्ध्यानं भवेद्ध्यानाज्ज्ञानं भूयः प्रवर्तते

ശിവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയാതെ ആളുകൾ പരമപദം പൂർണ്ണമായി പ്രാപിക്കുകയില്ല. ആത്മസ്ഥനായ ശിവനെ വിട്ട് പുറമേയുള്ള വസ്തുവിനെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നവൻ, കൈയിലെ ഫലം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വന്തം മുട്ടുകൈ നക്കുന്നതുപോലെയാണ്. ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ധ്യാനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം വീണ്ടും കൂടുതൽ വളരുന്നു.

Verse 58

तदुभाभ्यां भवेन्मुक्तिस्तस्माद्ध्यानरतो भवेत् । द्वादशान्ते तथा मूर्ध्नि ललाटे भ्रूयुगान्तरे । नासाग्रे वा तथास्ये वा कन्धरे हृदये तथा । नाभौ वा शाश्वतस्थाने श्रद्धाविद्धेन चेतसा

ആ രണ്ടിനാൽ—സാധനയും ജ്ഞാനവും—മുക്തി ലഭിക്കുന്നു; അതിനാൽ ധ്യാനത്തിൽ രതനായിരിക്കണം. ശ്രദ്ധയാൽ ഭേദിക്കപ്പെട്ട ചിത്തത്തോടെ ദ്വാദശാന്തത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ മൂർദ്ധ്നിയിൽ, ലലാടത്തിൽ, ഭ്രൂമധ്യേ, നാസാഗ്രത്തിൽ, വായിൽ, കണ്ഠത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ നാഭിയിൽ—ആ ശാശ്വതസ്ഥാനത്ത്—ധാരണ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 60

बहिर्यागोपचारेण देवं देवीं च पूजयेत् । अथवा पूजयेन्नित्यं लिंगे वा कृतकेपि वा । वह्नौ वा स्थण्डिले वाथ भक्त्या वित्तानुसारतः । अथवांतर्बहिश्चैव पूजयेत्परमेश्वरम् । अंतर्यागरतः पूजां बहिः कुर्वीत वा न वा

ബാഹ്യ യാഗോപചാരങ്ങളാൽ ദേവനെയും ദേവിയെയും പൂജിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ നിത്യം ലിംഗത്തിലോ നിർമ്മിത വിഗ്രഹത്തിലോ, പവിത്ര അഗ്നിയിലോ, പ്രതിഷ്ഠിത സ്ഥണ്ഡിലത്തിലോ—സ്വസാമർത്ഥ്യാനുസാരം ഭക്തിയോടെ—പൂജിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ അന്തരത്തിലും ബാഹ്യത്തിലും പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കാം. അന്തർയാഗത്തിൽ രതനായവൻ ബാഹ്യപൂജ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യാം.