Sarga 25

Verse 1

सबलेसागरंतीर्णेरामेदशरथात्मजे ।अमात्यौरावणश्रीमानब्रवीच्छुकसारणौ ।।।।

ദശരഥനന്ദനായ ശ്രീരാമൻ സൈന്യസഹിതം സമുദ്രം കടന്നപ്പോൾ, ശ്രീമാൻ രാവണൻ തന്റെ അമാത്യന്മാരായ ശുകനെയും സാരണനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 2

समग्रंसागरंतीर्णंदुस्तरंवानरंबलम् ।अभूतपूर्वंरामेणसागरेसेतुबन्धनम् ।।।।

ദുർതരമായ സമുദ്രം മുഴുവൻ വാനരസൈന്യം കടന്നുകഴിഞ്ഞു; ശ്രീരാമൻ സമുദ്രത്തിൽ സേതു ബന്ധിച്ച് അപൂർവ്വമായ മഹാകൃത്യം സിദ്ധമാക്കി.

Verse 3

सागरेसेतुबन्दंतुनश्रद्दध्यांकथञ्चन ।अवश्यंचापिसङ् ख्येयंतन्मयावानरंबलम् ।।।।

സമുദ്രത്തിന്മേൽ സേതുബന്ധം പണിതുവെന്നത് എനിക്ക് എങ്ങനെയും വിശ്വസിക്കാനായില്ല; എങ്കിലും ആ വാനരസേനയുടെ എണ്ണംയും ബലവും ഞാൻ തീർച്ചയായും നിർണ്ണയിക്കണം.

Verse 4

भवन्तौवानरंसैन्यंप्रविश्यानुपलक्षितौ ।परिमाणंचवीर्यंचयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ।।।।मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मता: ।येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ।।।।सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।निवेशंचयधातेषांवानराणांमहात्मनाम् ।।।।रामस्यव्यवसायंचवीर्यंप्रहरणानिच ।लक्ष्मणस्यचवीर्यंतत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ।।।।

നിങ്ങൾ ഇരുവരും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാതെ വാനരസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്ന്, അതിന്റെ പരിമാണം—എണ്ണവും ബലവും വീര്യവും, കൂടാതെ പ്ലവംഗമന്മാരിൽ ആരാണ് മുഖ്യനായകർ—എന്നിവ അറിയുക.

Verse 5

भवन्तौवानरंसैन्यंप्रविश्यानुपलक्षितौ ।परिमाणंचवीर्यंचयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ।।6.25.4।।मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मता: ।येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ।।6.25.5।।सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।निवेशंचयधातेषांवानराणांमहात्मनाम् ।।6.25.6।।रामस्यव्यवसायंचवीर्यंप्रहरणानिच ।लक्ष्मणस्यचवीर्यंतत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ।।6.25.7।।

രാമനും സുഗ്രീവനും വിശ്വസിക്കുന്ന മന്ത്രിമാർ ആരൊക്കെയാണെന്നും, മുൻപന്തിയിൽ നിന്നു മുന്നേറുന്ന ധീര പ്ലവംഗമ വീരന്മാർ ആരൊക്കെയാണെന്നും കണ്ടെത്തുക.

Verse 6

भवन्तौवानरंसैन्यंप्रविश्यानुपलक्षितौ ।परिमाणंचवीर्यंचयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ।।6.25.4।।मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मता: ।येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ।।6.25.5।।सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।निवेशंचयधातेषांवानराणांमहात्मनाम् ।।6.25.6।।रामस्यव्यवसायंचवीर्यंप्रहरणानिच ।लक्ष्मणस्यचवीर्यंतत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ।।6.25.7।।

‘സമുദ്രത്തിലെ ഈ മഹാജലവിസ്താരത്തിന്മേൽ ആ സേതു എങ്ങനെ പണിതിരിക്കുന്നു എന്നും, ആ മഹാത്മ വാനരന്മാരുടെ പാളയവും അവരുടെ വിന്യാസവും എങ്ങനെയാണെന്നും അന്വേഷിച്ച് അറിയുക.’

Verse 7

भवन्तौवानरंसैन्यंप्रविश्यानुपलक्षितौ ।परिमाणंचवीर्यंचयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ।।6.25.4।।मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मता: ।येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ।।6.25.5।।सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।निवेशंचयधातेषांवानराणांमहात्मनाम् ।।6.25.6।।रामस्यव्यवसायंचवीर्यंप्रहरणानिच ।लक्ष्मणस्यचवीर्यंतत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ।।6.25.7।।

‘രാമന്റെ ദൃഢനിശ്ചയം, അവന്റെ പരാക്രമം, അവന്റെ ആയുധങ്ങൾ—അതുപോലെ ലക്ഷ്മണന്റെ വീര്യവും—യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതാണ്.’

Verse 8

कश्चसेनापतिस्तेषांवानराणांमहौजसाम् ।तच्चज्ञात्वायथातत्त्वंशीघ्रमगन्तुमर्हथः ।।।।

‘ആ മഹാബലശാലികളായ വാനരന്മാരിൽ അവരുടെ സേനാപതി ആരാണ്? ഇതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞിട്ട് വേഗത്തിൽ മടങ്ങിവരിക.’

Verse 9

इतिप्रतिसमादिष्टौराक्षसौशुकसारणौ ।हरिरूपधरौवीरौप्रविष्टौवानरंबलम् ।।।।

ഇങ്ങനെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച രാക്ഷസവീരന്മാരായ ശുകനും സാരണനും വാനരരൂപം ധരിച്ചു വാനരസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 10

ततस्तद्वानरंसैन्यमचिन्त्यंरोमहर्षणम् ।सङ् ख्यातुंनाध्यगच्छेतांतदातौशुकसारणौ ।।।।

പിന്നീട് ആ രണ്ടുപേർ—ശുകനും സാരണനും—അചിന്ത്യവും രോമാഞ്ചകരവുമായ വാനരസൈന്യത്തെ കണ്ടു; അപ്പോൾ അതിന്റെ എണ്ണം കണക്കാക്കുവാൻ പോലും അവർക്കു സാധിച്ചില്ല।

Verse 11

संस्थितंपर्वताग्रेषुनिर्दरेषुगुहासुच ।समुद्रस्यचतीरेषुवनेषूपवनेषुच ।।।।तरमाणंचतीर्णंचतर्तुकामंचसर्वशः ।निविष्टंनिविश्चैवभीमनादंमहाबलम् ।।।।तद्बलार्णवमक्षोभ्यंददृशातेनिशाचरौ ।

ആ നിശാചരർ അക്ഷോഭ്യവും മഹാബലവുമുള്ള സമുദ്രസമാന സൈന്യത്തെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു—പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ, കന്ദരങ്ങളിലും ഗുഹകളിലും, സമുദ്രതീരങ്ങളിൽ, വനങ്ങളിലും ഉപവനങ്ങളിലും; ചിലർ ഇനിയും കടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, ചിലർ കടന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു, ചിലർ കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു, മറ്റുചിലർ അവിടെ തന്നെ ഇരുന്ന് ഭയങ്കരനാദം മുഴക്കുകയായിരുന്നു।

Verse 12

संस्थितंपर्वताग्रेषुनिर्दरेषुगुहासुच ।समुद्रस्यचतीरेषुवनेषूपवनेषुच ।।6.25.11।।तरमाणंचतीर्णंचतर्तुकामंचसर्वशः ।निविष्टंनिविश्चैवभीमनादंमहाबलम् ।।6.25.12।।तद्बलार्णवमक्षोभ्यंददृशातेनिशाचरौ ।

പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ, കുഴികളിലെ നിർജലഭാഗങ്ങളിൽ, ഗുഹകളിൽ, സമുദ്രതീരങ്ങളിൽ, വനങ്ങളിലും ഉപവനങ്ങളിലും എല്ലായിടത്തും നിലകൊണ്ട—ചിലർ കടക്കുന്നു, ചിലർ കടന്നുകഴിഞ്ഞു, ചിലർ കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—ഭീകരനാദം മുഴക്കുന്ന മഹാബലവാനായ, അക്ഷോഭ്യമായ ആ സേനാരൂപ ബലസമുദ്രത്തെ ആ രണ്ടു നിശാചരന്മാർ കണ്ടു.

Verse 13

तौददर्शमहातेजाःप्रतिच्छन्नौचविभीषणः ।आचचक्षेऽथरामायगृहीत्वाशुकसारणौ ।।।।

മഹാതേജസ്സുള്ള വിഭീഷണൻ അവർ രണ്ടുപേരും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതു കണ്ടു; ശുകനെയും സാരണനെയും പിടിച്ചുകൊണ്ട് രാമനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.

Verse 14

तस्यैमौराक्षसेन्द्रस्यमन्त्रिणौशुकसारणौ ।लङ्कायस्समनुप्राप्तौचारौपरपुरञ्जय:।। ।।

“ഹേ പരപുരഞ്ജയ! ഇവർ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ മന്ത്രിമാരായ ശുകനും സാരണനും ആകുന്നു; ലങ്കയിൽ നിന്ന് ചാരന്മാരായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.”

Verse 15

तौदृष्टवाव्यथितौरामंनिराशौजीवितेतथा ।कृताञ्जलिपुटौभीतौवचनंचेदमूचतुः ।।।।

രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ രണ്ടുപേരും വിറച്ചു; ജീവൻപോലും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, ഭീതിയോടെ കൈകൂപ്പി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 16

आवामिहागतौसौम्य रावणप्रहितावुभौ ।परिज्ञातुंबलंसर्वंतवेदंरघुनन्दन:।। ।।

“ഹേ സൗമ്യാ! ഞങ്ങൾ ഇരുവരും രാവണൻ അയച്ചവരായി ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. ഹേ രഘുനന്ദനാ! നിങ്ങളുടെ ഈ സമസ്ത സൈന്യബലം അറിയുവാൻ ഞങ്ങൾ എത്തിയതാണ്.”

Verse 17

तयोस्तद्वचनंश्रुत्वारामोदशरथात्मजः ।अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यंसर्वभूतहितेरतः ।।।।

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥനന്ദനനായ ശ്രീരാമൻ, സർവ്വഭൂതഹിതത്തിൽ നിരതനായി, മന്ദസ്മിതത്തോടെ അവരോടു വചനം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 18

यदिदृष्टंबलंसर्वंवयंवासुपरिक्षिताः ।यथोक्तंवाकृतंकार्यछन्दतःप्रतिगम्यताम् ।।।।

“നിങ്ങൾ മുഴുവൻ സൈന്യബലം കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളെ നന്നായി പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ; കല്പിച്ചതുപോലെ കാര്യം നിർവഹിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ—നിങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നിർഭയമായി മടങ്ങിപ്പോകുക.”

Verse 19

अथकिञ्चिददृष्टंवाभूयस्तद्द्रष्टुमर्हथः ।विभीषणोवाकात्स्नर्येनभूयस्सन्दर्शयिष्यति ।।।।

ഇനി എന്തെങ്കിലും കാണാതെ ശേഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് വീണ്ടും കാണേണ്ടതാണ്; അല്ലെങ്കിൽ വിഭീഷണൻ സൈന്യത്തെ മുഴുവനായും വീണ്ടും കാണിച്ചുതരും.

Verse 20

नचेदंग्रहणंप्राप्यभेत्तव्यंजीवितंप्रति ।न्यस्तशस्त्रौगृहतौवानदूतौवधमर्हतः ।।।।

നിങ്ങൾ പിടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ജീവനെക്കുറിച്ച് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. ആയുധം താഴെവെച്ചവരും, പിടിക്കപ്പെട്ടവരും—പ്രത്യേകിച്ച് ദൂതന്മാർ—വധയോഗ്യരല്ല.

Verse 21

प्रच्छमानौविमुञ्चैतौचारौरात्रिंचरावुभौ ।शत्रुपक्षस्यसततंविभीषण: विकर्षिणौ ।।।।

ഇവർ ഇരുവരും രാത്രിചര ഗൂഢചാരന്മാർ; വിവരം അന്വേഷിച്ച് ശത്രുപക്ഷത്തെ എപ്പോഴും ദുർബലപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എങ്കിലും, വിഭീഷണാ, അവർ അപേക്ഷിക്കുന്നു—അവരെ വിട്ടയക്കുക.

Verse 22

प्रविश्यनगरींलङ्कांभवद् भ्यांधनदानुजः ।वक्तव्योरक्षसांराजायथोक्तंवचनंमम ।।।।

നിങ്ങൾ ഇരുവരും ലങ്കാനഗരിയിൽ പ്രവേശിച്ച് ധനദൻ (കുബേരൻ) എന്നവന്റെ അനുജനായ രാക്ഷസരാജാവിനോട് ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നേ എന്റെ വചനം അറിയിക്കണം.

Verse 23

यद्बलंचसमाश्रित्यसीतांमेहृतवानपि ।तद्दर्शययथाकामंससैन्यस्सहबान्धवः ।।।।

എന്ത് ബലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് അവൻ എന്റെ സീതയെ അപഹരിച്ചതോ, അതേ ബലം അവൻ ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ തന്റെ സൈന്യത്തോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി പ്രകടിപ്പിക്കട്ടെ.

Verse 24

श्वःकाल्येनगरींलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।रक्षसंचबलंपश्यशरैर्विध्वंसितंमया ।।।।

നാളെ പ്രഭാതത്തിൽ പ്രാകാരങ്ങളും തോരണങ്ങളും ഉള്ള ലങ്കാനഗരിയും, രാക്ഷസസേനാബലവും—എന്റെ ശരങ്ങളാൽ തകർത്തതായിട്ട്—നീ കാണും.

Verse 25

क्रोधंभीममहंमोक्ष्येससैन्येत्वयिरावण: ।श्वःकाल्येवज्रवान्वज्रंदानवेष्विववासवः ।।।।

ഹേ രാവണാ! നാളെ പ്രഭാതത്തിൽ നിനക്കും നിന്റെ സൈന്യത്തിനുമേൽ ഞാൻ എന്റെ ഭീകരക്രോധം വിടും; വജ്രധാരി വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ദാനവന്മാരിൽ വജ്രം എറിഞ്ഞതുപോലെ.

Verse 26

इतिप्रतिसमादिष्टौराक्षसौशुकसारणौ ।।।।जयेतिप्रतिनन्द्यैतौराघवंधर्मवत्सलम् ।आगम्यनगरींलङ्कामब्रूतांराक्षसाधिपम् ।।।।

ഇങ്ങനെ മറുപടിയായി ആജ്ഞ ലഭിച്ച രാക്ഷസന്മാരായ ശുകനും സാരണനും, ധർമ്മവത്സലനായ രാഘവനെ “ജയം!” എന്നു പറഞ്ഞ് പ്രശംസിച്ചു; ലങ്കാനഗരത്തിലെത്തി രാക്ഷസാധിപനോടു അറിയിച്ചു.

Verse 27

इतिप्रतिसमादिष्टौराक्षसौशुकसारणौ ।।6.25.26।।जयेतिप्रतिनन्द्यैतौराघवंधर्मवत्सलम् ।आगम्यनगरींलङ्कामब्रूतांराक्षसाधिपम् ।।6.25.27।।

ഇങ്ങനെ മറുപടിയായി ആജ്ഞ ലഭിച്ച ശുകനും സാരണനും, ധർമ്മവത്സലനായ രാഘവനെ “ജയം!” എന്നു പറഞ്ഞ് അഭിനന്ദിച്ചു; ലങ്കാനഗരത്തിലെത്തി രാക്ഷസാധിപനോട് വൃത്താന്തം പറഞ്ഞു.

Verse 28

विभीषणगृहीतौतुवधार्तौराक्षसेश्वर: ।दृष्टवाधर्मात्मनामुक्तौरामेणामिततेजसा ।।।।

ഹേ രാക്ഷസേശ്വരാ! വിഭീഷണൻ ഞങ്ങളെ വധത്തിനായി പിടിച്ചിരുന്നതു; എന്നാൽ ധർമ്മാത്മാവും അമിതതേജസ്സുമുള്ള ശ്രീരാമൻ ഞങ്ങളെ കണ്ടപ്പോൾ മോചിപ്പിച്ചു.

Verse 29

एकस्थानगतायत्रचत्वारःपुरुषर्षभाः ।लोकपालसमाश्शूराःकृतास्त्रादृढविक्रमा ।।।।रामोदाशरथि्शीमान् लक्ष्मणश्चविभीषणः ।सुग्रीवश्चमहातेजामहेन्द्रसमविक्रमः ।।।।एतेशक्ताःपुरीलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।उत्पाट्यसङ्क्रमयितुंसर्वेतिष्ठन्तुवानराः ।।।।

അവിടെ ആ നാലു പുരുഷർഷഭന്മാർ ഒരേ സ്ഥലത്ത് ഒന്നിച്ചു നിൽക്കുന്നു—ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെ ശൂരന്മാർ, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ദൃഢവിക്രമികൾ—

Verse 30

एकस्थानगतायत्रचत्वारःपुरुषर्षभाः ।लोकपालसमाश्शूराःकृतास्त्रादृढविक्रमा ।।6.25.29।।रामोदाशरथि्शीमान् लक्ष्मणश्चविभीषणः ।सुग्रीवश्चमहातेजामहेन्द्रसमविक्रमः ।।6.25.30।।एतेशक्ताःपुरीलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।उत्पाट्यसङ्क्रमयितुंसर्वेतिष्ठन्तुवानराः ।।6.25.31।।

ശ്രീമാൻ ദാശരഥിയായ ശ്രീരാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ, വിഭീഷണൻ, കൂടാതെ മഹാതേജസ്സുള്ള സുഗ്രീവൻ—മഹേന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വിക്രമമുള്ളവൻ—

Verse 31

एकस्थानगतायत्रचत्वारःपुरुषर्षभाः ।लोकपालसमाश्शूराःकृतास्त्रादृढविक्रमा ।।6.25.29।।रामोदाशरथि्शीमान् लक्ष्मणश्चविभीषणः ।सुग्रीवश्चमहातेजामहेन्द्रसमविक्रमः ।।6.25.30।।एतेशक्ताःपुरीलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।उत्पाट्यसङ्क्रमयितुंसर्वेतिष्ठन्तुवानराः ।।6.25.31।।

ഇവർ എല്ലാവരും ലങ്കാപുരിയെ—പ്രാകാരങ്ങളും തോരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ—പിഴുതെടുത്തു കൊണ്ടുപോകാൻ ശേഷിയുള്ളവർ; അതിനാൽ എല്ലാ വാനരന്മാരും മാറി നിൽക്കട്ടെ.

Verse 32

यादृश्यंतस्यरामस्यरूपंप्रहरणानिच ।वधिष्यतिपुरींलङ्कामेकस्तिष्ठन्तुतेत्रयः ।।।।

ശ്രീരാമന്റെ സാന്നിധ്യവും അവന്റെ പ്രഹരണങ്ങളും അത്തരം ശക്തിയുള്ളവയാണ്; അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം ലങ്കാപുരിയെ നശിപ്പിക്കും—മറ്റുള്ള ആ മൂന്നുപേരും മാറി നിൽക്കട്ടെ.

Verse 33

रामलक्ष्मणगुप्तासासुग्रीवेणचवाहिनी ।बभूवदुर्दर्षतरासर्वैरपिसुरासुरैः ।।।।

രാമനും ലക്ഷ്മണനും കാവലായും സുഗ്രീവൻ നേതൃത്വം വഹിച്ചും നിന്ന ആ സൈന്യം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുമിച്ചാലും നേരിടാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ഭയങ്കരശക്തിയായി മാറി.

Verse 34

प्रहृष्टरूपाध्वजिनीवनौकसां ।महात्मनाम् सम्प्रतियोद्धुमिच्छताम् ।अलंविरोधेनशमोविधीयतांप्रदीयतांदाशरथायमैदिली ।।।।

വനവാസികളായ മഹാത്മാക്കളുടെ ധ്വജധാരിസൈന്യം ആനന്ദോന്മേഷത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വൈരം മതി—ശാന്തി സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ; ദാശരഥിയുടെ പുത്രനു മൈഥിലിയെ തിരികെ നൽകപ്പെടട്ടെ.