
Description and Measurements of Śākadvīpa (with Oceans, Mountains, Varṣas, and Rivers)
ഈ അധ്യായത്തിൽ സപ്തദ്വീപ-വിവരണം മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. ആദ്യം ജംബൂദ്വീപിന്റെ വ്യാപ്തിയും ജംബൂപർവതത്തിന്റെ അളവും പറഞ്ഞ്, അതിന്റെ ഇരട്ടിവ്യാപ്തിയുള്ള ലവണസമുദ്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ജംബൂദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയായ ശാകദ്വീപിനെ പരിചയപ്പെടുത്തി, അത് ക്ഷീരസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതായി വർണ്ണിക്കുന്നു. പിന്നീട് ശാകദ്വീപിന്റെ ആന്തരിക ഘടന—രത്നമയ പർവതങ്ങൾ (മേരു മുതലായി മലയ, ജലധാര, റൈവതക, ശ്യാമഗിരി, ദുര്ഗശൈലം), വർഷവിഭാഗങ്ങൾ, പർവത-പുരുഷനാമങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട നാമപരമ്പര/വംശസൂചനകൾ—വിവരിക്കുന്നു. അവിടെ ശിവാരാധന, സിദ്ധ-ചാരണരുടെ സാന്നിധ്യം, മോഷണരഹിതത്വം, ദണ്ഡാധിഷ്ഠിത രാജാധിപത്യത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവ പറയുന്നു. ഗംഗാധാരകളും പല പുണ്യനദികളുടെ പേരുകളും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം ഋഷികൾ കൂടുതൽ വിശദമായ വിവരണം അപേക്ഷിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഈ അധ്യായം തുടർന്നുള്ള വിപുലവിവരണത്തിന് ദ്വാരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । जंबूखंडस्त्वया प्रोक्तो यथावदिह सत्तमः । विष्कंभस्य च प्रब्रूहि परिमाणं हि तत्त्वतः
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സത്തമാ, നിങ്ങൾ ജംബൂഖണ്ഡത്തെ യഥാവിധി വിവരിച്ചു; ഇനി അതിന്റെ വിഷ്കംഭം (വീതി) എന്ന യഥാർത്ഥ അളവ് വിശദമായി പറഞ്ഞുതരുക।
Verse 2
समुद्रस्य प्रमाणं च सम्यगच्छिद्र दर्शनः । शाकद्वीपं च नो ब्रूहि कुशद्वीपं च धार्मिकम्
ഹേ മുനിവര്യാ! സമുദ്രത്തിന്റെ അളവ് ഞങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥവും ദോഷരഹിതവുമായ വിവരണത്തോടെ പറയുക; കൂടാതെ ശാകദ്വീപവും ധർമ്മമയമായ കുശദ്വീപവും വിവരിക്കൂ।
Verse 3
शाल्मलं चैव तत्त्वेन क्रौंचद्वीपं तथैव च । सूत उवाच । विप्राः सुबहवो द्वीपाः यैरिदं संततं जगत् । सप्तद्वीपान्प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं द्विजपुंगवाः
അതുപോലെ തത്ത്വമായി ശാല്മലദ്വീപവും, അതേവിധം ക്രൗഞ്ചദ്വീപവും. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ! അനേകം ദ്വീപുകളാൽ ഈ ജഗത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ആ സപ്തദ്വീപങ്ങളെ ഞാൻ വിവരിക്കും—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രവിക്കൂ।
Verse 4
अष्टादशसहस्राणि योजनानि द्विजोत्तमाः । षट्शतानि च पूर्णानि विष्कंभो जंबुपर्वतः
ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ജംബുപർവതത്തിന്റെ വീതി പതിനെട്ടായിരം യോജന; അതിനുമേൽ പൂർണ്ണമായി ആറുനൂറ് (യോജന) കൂടി ഉണ്ട്।
Verse 5
लवणस्य समुद्रस्य विष्कंभो द्विगुणः स्मृतः । नानाजनपदाकीर्णो मणिविद्रुमचित्रितः
ലവണസമുദ്രത്തിന്റെ വീതി ദ്വിഗുണമാണെന്ന് സ്മൃതം; അത് നാനാ ജനപദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും മണികളും വിദ്രുമം (പവിഴം) കൊണ്ടു വിചിത്രമായി ശോഭിതവുമാണ്।
Verse 6
नैकधातुविचित्रैश्च पर्वतैरुपशोभितः । सिद्धचारणसंकीर्णैः सागरः परिमंडलः
ആ സാഗരമണ്ഡലം നാനാ ധാതുക്കളാൽ വിചിത്രമായ പർവതങ്ങളാൽ ശോഭിതമായിരുന്നു; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞിരുന്നു।
Verse 7
शाकद्वीपं च वक्ष्यामि यथावदिह सत्तमाः । शृणुताद्य यथान्यायं ब्रुवतो मम धार्मिकाः
ഹേ സത്തമന്മാരേ! ഇപ്പോൾ ഞാൻ ശാകദ്വീപത്തെ യഥാവിധി സത്യമായി വർണ്ണിക്കും. ഹേ ധാർമ്മികരേ, ഞാൻ പറയുന്നതു ഇന്ന് ന്യായവിധത്തിൽ ശ്രവിക്കുവിൻ.
Verse 8
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडेऽष्टमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിലെ അഷ്ടമ അധ്യായം സമാപ്തമായി.
Verse 9
क्षीरोदो मुनिशार्दूला येन संपरिवारितः । तत्र पुण्याजनपदास्तत्र न म्रियते जनः
ഹേ മുനിശാർദൂലന്മാരേ! അതിനാൽ ക്ഷീരോദസമുദ്രം ചുറ്റും പരിവാരിതമാണ്. അവിടെ പുണ്യജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടെ ജനങ്ങൾ മരിക്കുകയില്ല.
Verse 10
कुत एव हि दुर्भिक्षं क्षमा तेजोयुता हि ते । शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावन्मुनिसत्तमाः । उक्त एष महाभागाः किमन्यत्कथयामि वः
അപ്പോൾ ദുർഭിക്ഷം എവിടെ നിന്നു വരും? നിങ്ങൾ ക്ഷമയും തേജസ്സും നിശ്ചയമായി ഉള്ളവർ. ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠരേ, ശാകദ്വീപത്തിന്റെ സംക്ഷേപം യഥാവിധി പറഞ്ഞു; ഹേ മഹാഭാഗ്യരേ, ഇനി എന്ത് പറയണം?
Verse 11
ऋषय ऊचुः । शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावदिह धार्मिक । उक्तस्त्वया महाप्राज्ञ विस्तरं ब्रूहि तत्त्वतः
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— ഹേ ധാർമ്മികാ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ ശാകദ്വീപത്തിന്റെ സംക്ഷേപം യഥാവിധി പറഞ്ഞു. ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇനി അതിന്റെ വിപുലവിവരണം തത്ത്വമായി പറയുക.
Verse 12
सूत उवाच । तथैव पर्वता विप्राः सप्तात्र मणिपर्वताः । रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि वर्णये
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അതുപോലെ ഇവിടെ ‘മണിപർവതങ്ങൾ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഏഴ് പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്. രത്നനിധികളും നദികളും ഉണ്ട്; ഇനി ഞാൻ അവയുടെ നാമങ്ങൾ വർണ്ണിക്കുന്നു।
Verse 13
अतीवगुणवत्सर्वं तत्त्वं पृच्छथ धार्मिकाः । देवर्षिगंधर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते
ഹേ ധാർമ്മികരേ, നിങ്ങൾ സർവ്വ തത്ത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് അത്യന്തം ഉത്തമമായി ചോദിക്കുന്നു. ദേവർഷികളും ഗന്ധർവരും കൂടെയുള്ള ആദ്യ പർവതം ‘മേരു’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 14
प्रागायतो महाभागा मलयोनाम पर्वतः । ततो मेघाः प्रवर्त्तंते प्रभवंति च सर्वशः
കിഴക്കുദിക്കിൽ, ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, ‘മലയം’ എന്ന പേരിലുള്ള പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ് മേഘങ്ങൾ പുറപ്പെടുകയും അവിടെ നിന്നുതന്നെ എല്ലായിടത്തും ഉദ്ഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്।
Verse 15
ततः परेण मुनयो जलधारो महागिरिः । ततो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम्
അതിന് അപ്പുറം, ഹേ മുനിമാരേ, ‘ജലധാര’ എന്ന മഹാഗിരി ഉണ്ട്. അവിടെ നിന്നാണ് വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) നിത്യവും പരമജലം സ്വീകരിക്കുന്നത്।
Verse 16
ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले द्विजोत्तमाः । उच्चैर्गिरी रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम्
അതിനുശേഷം, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, വർഷാകാലത്ത് മഴ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അവിടെ ‘രൈവതകം’ എന്ന ഉയർന്ന പർവതം നിത്യമായി പ്രതിഷ്ഠിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 17
रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः । उत्तरेण तु विप्रेंद्राः श्यामो नाम महागिरिः
രേവതീ ദിവ്യലോകത്തിലെ ഒരു നക്ഷത്രമാണ്—പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥാപിച്ച വിധിയത്രേ. അതിന്റെ വടക്കായി, ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, ‘ശ്യാമ’ എന്ന മഹാഗിരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 18
नवमेघप्रभः प्रांशुः श्रीमानुज्ज्वलविग्रहः । यतः श्यामत्वमापन्नाः प्रजा मुदितमानसाः
അവൻ പുതുമഴമേഘംപോലെ ദീപ്തൻ—ഉന്നതൻ, ശ്രീസമ്പന്നൻ, ഉജ്ജ്വല ദേഹധാരി. അവനിൽ നിന്നുള്ള പ്രഭാവത്താൽ പ്രജകൾ ശ്യാമവർണ്ണം പ്രാപിച്ചു; ഹൃദയം ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
Verse 19
ऋषय ऊचुः । सुमहान्संशयोऽस्माकं प्राप्तोयं सूत यत्त्वया । प्रजाः कथं सूत सम्यक्संप्राप्ताः श्यामतामिह
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—“ഹേ സൂതാ, നീ പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ സംശയം ഉണർന്നു. പറയുക, ഹേ സൂതാ, ഇവിടെ പ്രജകൾ എങ്ങനെ ശരിയായി ശ്യാമത്വം പ്രാപിച്ചു?”
Verse 20
सूत उवाच । सर्वेष्वेव महाप्राज्ञा द्वीपेषु मुनिपुंगवाः । गौरः कृष्णश्च पतगस्तयोर्वर्णांतरे द्विजाः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എല്ലാ ദ്വീപുകളിലും വെളുത്തതും കറുത്തതുമായ പക്ഷികൾ ഉണ്ട്; ആ രണ്ടു വർണ്ണങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഇടത്തര വർണ്ണങ്ങളും ഉണ്ട്.”
Verse 21
श्यामो यस्मात्प्रवृत्तो वै तस्मात्श्यामगिरिः स्मृतः । ततः परं मुनिश्रेष्ठा दुर्गशैलो महोदयः
ശ്യാമൻ ഏതു സ്ഥലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചതോ, അതുകൊണ്ട് അത് ‘ശ്യാമഗിരി’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന് അപ്പുറം, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ‘ദുർഗശൈലം’ എന്ന ഉയർന്ന മഹാമംഗള പർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 22
केशरी केशरयुतो यतो वातः प्रवर्त्तते । तेषां योजनविष्कंभो द्विगुणः प्रविभागशः
ആ പ്രദേശത്തുനിന്നാണ് കാറ്റിന്റെ പ്രവാഹം ആരംഭിക്കുന്നത്—സിംഹങ്ങളും കേശരവും നിറഞ്ഞ ലോകം അത്. അവരുടെ വ്യാസം യോജനാമാനത്തിൽ, വിഭജനക്രമത്തിൽ ഇരട്ടിയെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Verse 23
वर्षाणि तेषु विप्रेंद्राः संप्रोक्तानि मनीषिभिः । महामेरुर्महाकाशो जलदः कुमुदोत्तरम्
ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! അവരിലുളള വർഷപ്രദേശങ്ങളെ മുനിമാർ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്—മഹാമേരു, മഹാകാശം, ജലദം, കുമുദോത്തരവും.
Verse 24
जलधारो महाप्राज्ञः सुकुमार इति स्मृतः । रेवतस्य तु कौमारः श्यामश्च मणिकांचनः
ജലധാരൻ ‘മഹാപ്രാജ്ഞൻ’ എന്നും ‘സുകുമാരൻ’ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. റേവതന്റെ കുമാരപുത്രൻ ശ്യാമൻ; അവൻ ‘മണികാഞ്ചന’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 25
केशरस्याथ मौदाकी परेण तु महान्पुमान् । परिवार्य्यं तु विप्रेंद्रा दैर्घ्यं ह्रस्वत्वमेव च
പിന്നീട് കേശരവും മൗദാകിയും സംബന്ധിച്ച്, ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മറ്റൊരു മഹാപുരുഷനെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു; കൂടാതെ ചുറ്റുമുള്ള പരിചാരകർ, ദൈർഘ്യവും ഹ്രസ്വതയും എന്ന വ്യത്യാസവും നിർൂപിക്കുന്നു.
Verse 26
जंबूद्वीपेन संख्यातस्तस्य मध्ये महाद्रुमः । शाको नाम महाप्राज्ञाः प्रजास्तस्य सहानुगाः
ഇത് ‘ജംബൂദ്വീപം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഒരു മഹാവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ പേര് ‘ശാക’; അതിലെ പ്രജകൾ അനുചരന്മാരോടുകൂടെ മഹാപ്രാജ്ഞരാണ്.
Verse 27
तत्र पुण्या जनपदाः पूज्यते तत्र शंकरः । तत्र गच्छंति सिद्धाश्च चारणा दैवतानि च
അവിടെ ദേശപ്രദേശങ്ങൾ പുണ്യമയമാണ്; അവിടെ ശങ്കരൻ (ശിവൻ) പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും ദേവഗണങ്ങളും പോകുന്നു.
Verse 28
धार्मिकाश्च प्रजाः सर्वाः चत्वारो गतमत्सराः । वर्णाः स्वकर्मनिरता न च स्तेनोऽत्र दृश्यते
അവിടെയുള്ള എല്ലാ പ്രജകളും ധാർമ്മികരായിരുന്നു; നാല് വർണങ്ങളും മത്സരരഹിതരായിരുന്നു. അവർ തത്തത് കർമ്മങ്ങളിൽ നിരതരായിരുന്നു; അവിടെ കള്ളനെ കാണാനില്ല.
Verse 29
दीर्घायुषो महाप्राज्ञा जरामृत्युविवर्जिताः । प्रजास्तत्र विवर्द्धंते वर्षास्विव समुद्रगाः
അവിടെയുള്ളവർ ദീർഘായുസ്സും മഹാപ്രജ്ഞയും ഉള്ളവർ; ജരയും മരണവും ഇല്ലാത്തവർ. അവിടെ പ്രജാവൃദ്ധി, മഴക്കാലത്ത് നദികൾ നിറഞ്ഞൊഴുകി സമുദ്രത്തിലേക്ക് പായുന്നതുപോലെ, സമൃദ്ധമായി നടന്നു.
Verse 30
नद्यः पुण्यजलास्तत्र गंगा च बहुधा गता । सुकुमारी कुमारी च शीता शीतोदका तथा
അവിടെ നദികൾ പുണ്യജലത്തോടെ ഒഴുകുന്നു; ഗംഗയും പല ധാരകളായി ഒഴുകുന്നു. അവിടെ സുകുമാരീ, കുമാരീ, കൂടാതെ ശീതളജലമുള്ള ശീതാ നദിയും ഉണ്ട്.
Verse 31
महानदी च भो विप्रास्तथा मणिजला नदी । इक्षुवर्द्धनिका चैव नदी मुनिवराः स्मृताः
ഹേ വിപ്രന്മാരേ! അവിടെ മഹാനദി, മണിജലാ നദി, കൂടാതെ ഇക്ഷുവർദ്ധനികാ നദി—ഈ നദികളെ മുനിവരന്മാർ പുണ്യമായി സ്മരിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 32
ततः प्रवृत्ताः पुण्योदा नद्यः परमशोभनाः । सहस्राणां शतान्येव यतो वर्षति वासवः
അനന്തരം അത്യന്തം ശോഭനവും പുണ്യദായിനിയുമായ നദികൾ പ്രവഹിച്ചു; ആ പ്രദേശത്ത് വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ലക്ഷ-സഹസ്രങ്ങളായി മഴ പെയ്യിക്കുന്നു।
Verse 33
न तासां नामधेयानि परिस्मर्तुं तथैव च । शक्यंते परिसंख्यातुं पुण्यास्ता हि सरिद्वराः
അവയുടെ നാമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി സ്മരിക്കുവാൻ സാധ്യമല്ല; അവയെ മുഴുവനായി എണ്ണിക്കൂട്ടാനും കഴിയില്ല; കാരണം ആ ശ്രേഷ്ഠ നദികൾ സത്യമായും പുണ്യദായിനികളാണ്।
Verse 34
ततः पुण्या जनपदाश्चत्वारो लोकविश्रुताः । मृगाश्च मशकाश्चैव मानसा मल्लकास्तथा
അതിനുശേഷം ലോകപ്രസിദ്ധമായ നാല് പുണ്യജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്—മൃഗ, മശക, മാനസ, മല്ലക എന്നിങ്ങനെ।
Verse 35
मृगाश्च ब्रह्मभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता द्विजाः । मशकेषु तु राजन्या धार्मिकाः सर्वकामदाः
മൃഗങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണ്യഭാവം പ്രബലമായി, തത്തത്തം കർമങ്ങളിൽ നിരതരായ ദ്വിജസദൃശർ ഉണ്ട്; ഹേ രാജൻ, മശകങ്ങളിൽ ക്ഷത്രിയസമാനർ—ധാർമ്മികരും സർവകാമദായകരും ഉണ്ട്।
Verse 36
मानसाश्च महाभागा वैश्यधर्मोपजीविनः । सर्वकामसमायुक्ताः शूरा धर्मार्थनिश्चिताः
മാനസർ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ; അവർ വൈശ്യധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നു; സർവകാമസമൃദ്ധർ, ശൂരർ, ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവർ।
Verse 37
शूद्रास्तु मल्लका नित्यं पुरुषा धर्मशीलिनः । न तत्र राजा विप्रेंद्रा न दंडो न च दंडिकाः
അവിടെ ശൂദ്രർ നിത്യവും ‘മല്ലക’ന്മാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു—ധർമ്മശീലന്മാരായ പുരുഷന്മാർ. ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, അവിടെ രാജാവുമില്ല, ദണ്ഡവുമില്ല, ദണ്ഡിക്കുന്നവനും ഇല്ല.
Verse 38
स्वधर्मेणैव धर्मज्ञास्ते रक्षंति परस्परम् । एतावदेव शक्यं तु तत्र द्वीपे प्रभाषितुम्
ധർമ്മജ്ഞർ തങ്ങളുടെ സ്വധർമ്മം കൊണ്ടുതന്നെ പരസ്പരം സംരക്ഷിക്കുന്നു. ആ ദ്വീപിനെക്കുറിച്ച് ഇത്രയേ പറയാൻ കഴിയൂ.
Verse 39
एतदेव च श्रोतव्यं शाकद्वीपे महौजसि
ഹേ മഹൗജസ്വീ, ശാകദ്വീപിനെക്കുറിച്ചും ഇതും കേൾക്കേണ്ടതാണ്.