Adhyaya 12

Verse 1

शौनक उवाच । केन पुण्येन भो सूत चान्येन गतपातकः । नरो याति हरेः स्थानं तद्वदस्वानुकंपया

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: 'ഹേ സൂതാ! ഏത് പുണ്യകർമ്മം കൊണ്ടാണ്, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയാണ് പാപമുക്തനായ മനുഷ്യൻ ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്? കരുണയോടെ അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും.'

Verse 2

सूत उवाच । ब्राह्मणस्य धनैः प्राणान्प्राणैर्वापि द्विजोत्तम । रक्षां करोति यो मर्त्यो विष्णुलोकं स गच्छति

സൂതൻ പറഞ്ഞു: 'ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ധനം കൊണ്ടോ സ്വന്തം പ്രാണൻ കൊണ്ടുപോലുമോ ബ്രാഹ്മണനെ രക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.'

Verse 3

पुरा राजा दीननाथो द्वापरे संज्ञके युगे । आसीदपुत्रो बलवान्वैष्णवः स तु याजकः

പൂർവ്വകാലത്ത് ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ദീനനാഥൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ശക്തനായിരുന്നെങ്കിലും പുത്രനില്ലാത്തവൻ; വൈഷ്ണവനും യജ്ഞകർമ്മം നടത്തുന്ന യാജകനുമായിരുന്നു.

Verse 4

एकदा गालवं राजा पप्रच्छ विनयान्वितः । केन पुण्येन जायेत पुत्रो वै करुणार्णव

ഒരിക്കൽ രാജാവ് വിനയത്തോടെ ഗാലവനെ ചോദിച്ചു— “ഏത് പുണ്യകർമ്മം കൊണ്ടാണ് കരുണാസമുദ്രനായ പുത്രൻ ജനിക്കുന്നത്?”

Verse 5

वदस्व मुनिशार्दूल करिष्यामि तवाज्ञया । येषां नृणां नास्ति सुतो जीवनं हि निरर्थकम्

ഹേ മുനിശാർദൂലാ, പറയുക; നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ ചെയ്യും. പുത്രനില്ലാത്ത മനുഷ്യരുടെ ജീവിതം സത്യത്തിൽ നിർഥകമാണ്.

Verse 6

गालव उवाच । राजन्शृणुष्वावहितो यत्पृष्टोऽस्मि तवाग्रतः । कथयामि समासेन पुत्रस्योद्भवकारणम्

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു— ഹേ രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. നീ എന്റെ സന്നിധിയിൽ ചോദിച്ചതിനാൽ, പുത്രജന്മത്തിന്റെ കാരണമെൻ ഞാൻ സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു.

Verse 7

क्रतुं च नरमेधाख्यं कुरुष्व राजसत्तम । तदा ते संततिः स्याद्वै सर्वलक्षणसंयुता

ഹേ രാജസത്തമാ, ‘നരമേധ’ എന്ന ക്രതുവിനെ നിർവഹിക്കൂ. അപ്പോൾ നിശ്ചയമായും സർവ്വശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ സന്തതി നിനക്കുണ്ടാകും.

Verse 8

राजोवाच । नरमेधं महायज्ञं यज्ञानां प्रवरं द्विज । कीदृशं नरमानीय करिष्यामि गुरो वद

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഹേ ദ്വിജാ, നരമേധം മഹായജ്ഞവും യജ്ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്. ഹേ ഗുരോ, എങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യനെ കൊണ്ടുവന്നാണ് ഞാൻ ഈ യജ്ഞം ചെയ്യേണ്ടത്? പറഞ്ഞാലും.

Verse 9

गालव उवाच । सुंदरांगः सुवदनः समस्तशास्त्रविद्भवेत् । सत्कुले यदि जातः स तदा यज्ञाय कल्पते

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ളവനും, നല്ല മുഖമുള്ളവനും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവനും, സത്കുലത്തിൽ ജനിച്ചവനുമാണെങ്കിൽ അവൻ യജ്ഞത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.

Verse 10

अंगहीनः कृष्णवर्णो मूर्खो योग्यो भवेन्नहि । इत्युक्ते गालवे विप्र स राजा मनुजेश्वरः

"അംഗവൈകല്യമുള്ളവനും, കറുത്ത നിറമുള്ളവനും, വിഡ്ഢിയും യോഗ്യനല്ല." ഹേ വിപ്രാ, ഗാലവൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ, മനുഷ്യരുടെ അധിപനായ ആ രാജാവ്...

Verse 11

प्रेषयामास दूतांश्च कथयित्वा मुनेर्वचः । द्रविणं बहु दत्वा च गालवप्रमुखान्द्विजान्

മുനിയുടെ വാക്കുകൾ അറിയിച്ചുകൊണ്ട് ദൂതന്മാരെ അയച്ചു. കൂടാതെ ഗാലവൻ തുടങ്ങിയ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധാരാളം ധനം നൽകുകയും ചെയ്തു.

Verse 12

इति श्रीपाद्मे महापुराणे सूतशौनकसंवादे ब्रह्मखंडे ब्राह्मणपालनं । नाम द्वादशोऽध्यायः

ഇപ്രകാരം ശ്രീപാദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിൽ സൂത-ശൗനക സംവാദത്തിൽ 'ബ്രാഹ്മണപാലനം' എന്ന പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Verse 13

ग्रामे ग्रामे द्विजश्रेष्ठ पत्तनेऽपि समाहिताः । कुत्रापि न प्राप्तवंतो गता जनपदं ततः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! അവർ ഗ്രാമം ഗ്രാമവും പട്ടണം പട്ടണവും ശ്രദ്ധയോടെ അന്വേഷിച്ചു; എവിടെയും അവനെ ലഭിക്കാതെ, ഒടുവിൽ ആ ജനപദം വിട്ടുപോയി।

Verse 14

नाम्ना दशपुरं विप्र प्रकीर्णं गुणिभिर्द्विजैः । यत्र नारीः सुकेशीश्च मृगशावक चक्षुषः

ഹേ വിപ്രാ! ‘ദശപുരം’ എന്നൊരു നഗരം ഗുണവാനായ ദ്വിജന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവിടത്തെ സ്ത്രീകൾ സുകേശികളായി, മൃഗശാവകത്തിന്റെ കണ്ണുപോലെയുള്ള നേത്രങ്ങളുള്ളവർ।

Verse 15

दृष्ट्वा मुह्यंति पुरुषाश्चंद्रमुख्यश्च ता यतः । तस्मिन्पुरे मनोरम्ये कृष्णदेव इति द्विजः

അവരെ കണ്ടാൽ പുരുഷന്മാർ—ചന്ദ്രമുഖ്യരായ അതിസുന്ദരന്മാരും പോലും—മോഹിതരാകുമായിരുന്നു. ആ മനോഹര നഗരത്തിൽ ‘കൃഷ്ണദേവൻ’ എന്നൊരു ദ്വിജൻ വസിച്ചു।

Verse 16

आसीत्पुत्रैस्त्रिभिः सार्द्धं भार्यया च सुशीलया । वैष्णवः प्रियवादी च विष्णुपूजारतः सदा

അവൻ സുസ്വഭാവിനിയായ ഭാര്യയോടും മൂന്നു പുത്രന്മാരോടും കൂടി വസിച്ചു; അവൻ വൈഷ്ണവൻ, മധുരഭാഷി, സദാ വിഷ്ണുപൂജയിൽ നിരതൻ।

Verse 17

साग्निकः पितृभक्तश्च वैष्णवानां प्रियंकरः । प्रार्थनां चक्रुरथ ते राज्ञो दूता द्विजोत्तमम्

ആ രാജദൂതന്മാർ അഗ്നിഹോത്രം പാലിക്കുന്നവർ, പിതൃഭക്തർ, വൈഷ്ണവർക്കു പ്രിയങ്കരർ; തുടർന്ന് അവർ ദ്വിജോത്തമനോട് അപേക്ഷ നടത്തി।

Verse 18

पुत्रं देहीति देहीति वद ब्राह्मणसत्तम । नास्ति राज्ञो द्विजश्रेष्ठ पुत्रः संतापनाशनः

“പുത്രനെ തരണമേ—പുത്രനെ തരണമേ” എന്നു പറക, ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, രാജാവിന് ദുഃഖനാശകനായ പുത്രൻ ഇല്ല.

Verse 19

तदर्थं नरमेधाख्ये यज्ञेभव स दीक्षितः । नेष्यामस्तव पुत्रं वै बलिं दातुं महाक्रतौ

അതുകൊണ്ട് ‘നരമേധ’ എന്ന യാഗത്തിന് ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കൂ. മഹാക്രതുവിൽ ബലിയായി അർപ്പിക്കുവാൻ നിന്റെ പുത്രനെ ഞങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകും.

Verse 20

सुवर्णानां चतुर्लक्षं ब्रह्मन्नय समाहितः । सुखेन यदि दातव्यो नो पुत्रः पुत्रलालसात्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി നാലുലക്ഷം സ്വർണം കൊണ്ടുവരിക. അത് സന്തോഷത്തോടെ, സുലഭമായി നൽകണം—പുത്രലാലസ കൊണ്ടല്ല.

Verse 21

तदा बलेन नेष्यामो राजाज्ञाकारिणो वयम् । दूतानां वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणौ शोकविह्वलौ

അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ, രാജാജ്ഞ നടപ്പാക്കുന്നവർ, ബലമായി കൊണ്ടുപോകും. ദൂതന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരും ദുഃഖത്തിൽ വിറങ്ങലിച്ചു.

Verse 22

अभूतां विगतप्राणाविव संशयमानसौ । किं धनेन सुवर्णेन जीवनेनापि सद्मना । प्रोवाचेदं वचः सोऽपि ब्राह्मणो राजपूरुषान्

അവരുടെ മനസ്സുകൾ സംശയത്തിൽ മുങ്ങി; അഘടിതം സംഭവിച്ചതുപോലെ, പ്രാണൻ വിട്ടുപോയതുപോലെ. അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ രാജപുരുഷന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ധനവും സ്വർണവും എന്തിന്? ജീവനും എന്തിന്? വീടും എന്തിന്?”

Verse 23

ब्राह्मण उवाच । यदि दूताः समानेतुं पुत्रं शोकतमोपहम् । आगता निश्चितं यूयं शृणुध्वं वचनं मम

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ അതിഗാഢ ദുഃഖം അകറ്റുന്ന എന്റെ പുത്രനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ദൂതന്മാരായി നിങ്ങൾ നിശ്ചയത്തോടെ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ।

Verse 24

स्थित्वा पृथिव्यां को भ्रष्टां राजाज्ञां कर्तुमिच्छति । पुत्रं हित्वा किंतु यूयं वृद्धं मां नयत द्विजम्

ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട് വഴിതെറ്റിയ രാജാജ്ഞ പാലിക്കാൻ ആരാണ് ആഗ്രഹിക്കുക? എങ്കിലും നിങ്ങൾ എന്റെ പുത്രനെ വിട്ട്, ഈ വൃദ്ധ ദ്വിജനായ എന്നെ കൊണ്ടുപോകുന്നു।

Verse 25

इति तस्य वचः श्रुत्वा दूताः क्रोधसमन्विताः । बलात्कारेण तद्गेहे सुवर्णानि च तत्यजुः

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദൂതന്മാർ ക്രോധം നിറഞ്ഞവരായി, ബലപ്രയോഗത്തോടെ ആ വീട്ടിൽ സ്വർണം എറിഞ്ഞിട്ടു।

Verse 26

यदा नेतुं मनश्चक्रुस्तत्पुत्रं किल ते क्रुधा । बद्धांजलिपुटोभूत्वा रुदन्प्रोवोच स द्विजः

അവർ ക്രോധത്തോടെ ആ പുത്രനെ കൊണ്ടുപോകാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചപ്പോൾ, ആ ദ്വിജൻ കൈകൂപ്പി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു।

Verse 27

पुत्राणां ज्येष्ठपुत्रं मे हित्वान्यं पुत्रमुत्तमम् । नयतेति वचो वक्तुं वक्त्रेनायाति हे जनाः

“എന്റെ ജ്യേഷ്ഠപുത്രനെ വിട്ട് മറ്റൊരു ഉത്തമപുത്രനെ അവൻ കൊണ്ടുപോകുന്നു”—ഹേ ജനങ്ങളേ, ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ എന്റെ വായിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്നു।

Verse 28

द्विजस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणीं रुदतीं सतीम् । प्रोचुर्दूताः कनीयांसं पुत्रं देहीति सत्तम

ദ്വിജന്റെ വചനം കേട്ടും കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന സതീ ബ്രാഹ്മണിയെ കണ്ടും ദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു—“ഹേ സത്തമാ, നിന്റെ ഇളയ പുത്രനെ ഞങ്ങൾക്ക് തരിക.”

Verse 29

तेषामिति वचः श्रुत्वा ब्राह्मणी भूमितस्तदा । पपात वात्यया सार्द्धं रंभेव भृशदुःखिनी

അവരുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടനെ ബ്രാഹ്മണീ അന്നേ നിമിഷം നിലത്തേക്ക് വീണു; അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ വിഹ്വളയായി, ചുഴലിക്കാറ്റിനോടൊപ്പം രംഭയെപ്പോലെ തകർന്നു വീണു.

Verse 30

मुद्गरं सा समादाय मौलौ चाताडयद्बलात् । कनिष्ठं मत्सुतं दूता नापि दास्यामि सर्वथा

അവൾ മുദ്ഗരം എടുത്ത് ബലത്തോടെ തലയിൽ അടിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഹേ ദൂതാ, എന്റെ ഇളയ പുത്രനെ ഞാൻ ഒരിക്കലും തരുകയില്ല.”

Verse 31

एतस्मिन्समये विप्र विप्रस्य मध्यमः सुतः । प्रोवाच विनयाविष्टः प्रणम्य पितरौ रुदन्

അന്നേരം, ഹേ വിപ്രാ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ മദ്ധ്യപുത്രൻ വിനയഭാവത്തോടെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രണാമം ചെയ്ത്, കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു.

Verse 32

माता यदि विषं दद्यात्पित्रा विक्रीयते सुतः । राजा हरति सर्वस्वं कस्तत्र पालको भवेत्

മാതാവ് വിഷം കൊടുത്താൽ, പിതാവ് പുത്രനെ വിറ്റാൽ, രാജാവ് സർവ്വസ്വവും കവർന്നാൽ—അത്തരം അവസ്ഥയിൽ യഥാർത്ഥ രക്ഷകൻ ആരാകും?

Verse 33

इत्युक्त्वा तत्सुतो मूर्ध्ना प्रणम्य पितरौ सह । दूतैर्जगाम त्वरितै राज्ञोऽस्य दीक्षितस्य च

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ പുത്രൻ ശിരസ്സു നമിച്ച് മാതാപിതാക്കൾ ഇരുവരെയും പ്രണാമം ചെയ്തു; പിന്നെ വേഗമുള്ള ദൂതന്മാരോടൊപ്പം ആ രാജാവിന്റെയും ദീക്ഷിതന്റെയും അടുക്കൽ അതിവേഗം പുറപ്പെട്ടു।

Verse 34

अथ तौ ब्राह्मणौ पुत्रविच्छेदक्लिष्टमानसौ । रुदित्वा च रुदित्वा च अंधभावं प्रजग्मतुः

അപ്പോൾ ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണർ പുത്രവിയോഗം മൂലം മനസ്സിൽ അത്യന്തം ക്ലേശിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒടുവിൽ അന്ധതയുടെ അവസ്ഥയിൽ പതിച്ചു।

Verse 35

अथ ते पथ्यगच्छंत विश्वामित्रमुनेः किल । आश्रमं शिष्ययुक्तं च सेवितं मृगशावकैः

പിന്നീട് അവർ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്—എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു—മഹർഷി വിശ്വാമിത്രന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി; അത് ശിഷ്യസഹിതവും മാൻകുട്ടികൾ സഞ്ചരിച്ച് സേവിക്കുന്നതുമായ പുണ്യസ്ഥലമായിരുന്നു।

Verse 36

स मुनी राजपुरुषान्दृष्ट्वा पप्रच्छ सादरम् । के यूयं हो कुत्र गता यथाका वृत्तिरुच्यताम्

രാജപുരുഷന്മാരെ കണ്ട ആ മുനി ആദരത്തോടെ ചോദിച്ചു—“നിങ്ങൾ ആരാണ്? എവിടേക്കു പോയിരുന്നു? സംഭവിച്ച വൃത്താന്തം യഥാവിധി പറയുക.”

Verse 37

राजदूता ऊचुः । शृणुष्वावहितो विप्र राज्ञः पुत्रो न जायते । तदर्थं नरमेधाख्ये यज्ञे राजा सुदीक्षितः

രാജദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു—“ഹേ വിപ്ര, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. രാജാവിന് പുത്രൻ ജനിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ‘നരമേധ’ എന്ന യാഗത്തിനായി രാജാവ് വിധിപൂർവ്വം സുദീക്ഷിതനായിരിക്കുന്നു.”

Verse 38

नयामस्तत्र बल्यर्थमिमं ब्राह्मणपुत्रकम् । इति तेषां वचः श्रुत्वा स विप्रः सदयोऽभवत्

“ഈ ബ്രാഹ്മണപുത്രനെ അവിടെ ബലി-നിമിത്തം കൊണ്ടുപോകുന്നു”—എന്ന അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ വിപ്രൻ കരുണയാൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 39

प्राणा ममापि गच्छंतु सुखी भवतु बालकः । बालकार्थे द्विजार्थे च स्वाम्यर्थे ये जना इह

എന്റെ പ്രാണനും പോയാലും—ഈ ബാലകൻ സുഖിയായി ഇരിക്കട്ടെ. ഇവിടെ ബാലകന്റെ നിമിത്തവും, ദ്വിജന്റെ നിമിത്തവും, സ്വാമിയുടെ നിമിത്തവും പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ പൂജ്യരാണ്।

Verse 40

त्यजन्ति तृणवत्प्राणांस्तेषां लोकाः सनातनाः । विमृश्येति मुनिः स्वांते स प्रोवाच द्विजर्षभः

തൃണംപോലെ പ്രാണം ത്യജിക്കുന്നവർക്ക് സനാതന ലോകങ്ങളുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ഹൃദയത്തിൽ ആലോചിച്ച് ആ മുനി—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ—എന്ന് പറഞ്ഞു।

Verse 41

यज्ञे बलिं समादातुमिमं ब्राह्मणबालकम् । हित्वा मां नयथाथाशु ह्ययं बालक उत्तमः

യജ്ഞത്തിൽ ബലി-നിമിത്തം ഈ ബ്രാഹ്മണബാലനെ കൊണ്ടുപോകുക. എന്നെ വിട്ടിട്ട് അവനെ ഉടൻ കൊണ്ടുപോകുക; കാരണം ഈ ബാലൻ ഉത്തമനാണ്।

Verse 42

संसारे जन्मसंप्राप्य न लब्धं सुखमत्र च । अनेन बालकेनापि मरिष्यति कथं त्वयम्

ഈ സംസാരത്തിൽ ജന്മം ലഭിച്ചാലും ഇവിടെ സുഖം ലഭ്യമല്ല. ഈ ചെറിയ ബാലനും മരിക്കും—അപ്പോൾ നീ എങ്ങനെ (മരണത്തിൽ നിന്ന്) ഒഴിഞ്ഞുമാറും?

Verse 43

आगतेऽस्मिन्गृहाद्दूताः पितरावस्य दुःखितौ । हतभाग्यौ गतो नूनं यमस्येव गृहं प्रति

ഈ വീട്ടിൽ ദൂതന്മാർ എത്തിയതുമാത്രം അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ദുഃഖത്തിൽ വിങ്ങി—“അയ്യോ, ഞങ്ങൾ എത്ര ദുര്ഭാഗ്യവർ; അവൻ തീർച്ചയായും യമധാമത്തിലേക്കു പോയിരിക്കുന്നു।”

Verse 44

एवं तस्य वचः श्रुत्वा दूताः प्रोचुरथ द्विजम् । भूपालस्य विनाज्ञां वै दीननाथस्य भूसुर

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദൂതന്മാർ ആ ദ്വിജനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭൂസുര, ദീനനാഥ രാജാവിന്റെ അനുമതി കൂടാതെ ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല।”

Verse 45

नेतुं त्वां पलितं प्राज्ञ नेष्यामो हि कथं वयम् । एवमुक्त्वा च ते दूता जग्मू राज्ञः पुरीं तदा

“നിങ്ങൾ വൃദ്ധനും പ്രാജ്ഞനും ആകുന്നു; ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ കൊണ്ടുപോകും?” എന്ന് പറഞ്ഞ് ദൂതന്മാർ അപ്പോൾ രാജനഗരത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 46

स मुनिर्दूतसंघैश्च गतवान्यज्ञमंदिरम् । राजानं कथयामासुर्दूता विप्रस्य चेष्टितम्

ആ മുനി ദൂതസംഘത്തോടൊപ്പം യജ്ഞമന്ദിരത്തിലേക്ക് പോയി; ദൂതന്മാർ രാജാവിനോട് ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ പ്രവർത്തനം വിവരിച്ചു।

Verse 47

तच्छ्रुत्वाशंकितमनाः प्रोवाचेदं वचः स तम् । मुने यद्यपि मे यज्ञे कृते पुत्रो भविष्यति

അത് കേട്ട് അവൻ മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ മുനിയോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ മുനേ, ഞാൻ യജ്ഞം ചെയ്താൽ എനിക്ക് പുത്രൻ ഉണ്ടാകുമെന്നു പറയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും…”

Verse 48

बलिं विनापि भो ब्रह्मन्तदा विप्रसुतं नय

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ബലി ഇല്ലാതെയും അപ്പോൾ ആ വിപ്രപുത്രനെ കൊണ്ടുപോകുക.

Verse 49

मुनिरुवाच । यज्ञे त्वया कृते राजन्महापुत्रो भविष्यति । अत्र ते संशयो मा भूदमोघमपि दर्शनम्

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ രാജാവേ! നീ യജ്ഞം ചെയ്താൽ നിനക്കൊരു മഹാപുത്രൻ ജനിക്കും. ഇതിൽ സംശയം വെക്കരുത്; ഈ ദർശനം വ്യർത്ഥമല്ല.

Verse 50

इति तस्य वचः श्रुत्वा राजात्यंतसहर्षकः । चक्रे पूर्णाहुतिं यज्ञे समस्तैर्मुनिभिः सह

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു; എല്ലാ മുനിമാരോടും കൂടി യജ്ഞത്തിൽ പൂർണാഹുതി അർപ്പിച്ചു.

Verse 51

अथातः स मुनिः श्रेष्ठो ब्राह्मणस्य सुतं च तम् । गृह्य दशपुरं नाम नगरं गतवांस्तदा

അനന്തരം ആ ശ്രേഷ്ഠ മുനി ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ പുത്രനെയും കൂട്ടി അപ്പോൾ ‘ദശപുരം’ എന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 52

भवनं तस्य गत्वा च उक्तवान्वचनं मुनिः । गृहे त्वं तिष्ठसे विप्र तिष्ठामि मृतवन्मुने

അവന്റെ ഭവനത്തിൽ ചെന്നു മുനി പറഞ്ഞു—‘ഹേ വിപ്രാ! നീ വീട്ടിൽ തന്നെ ഇരിക്ക; ഞാൻ, ഹേ മുനേ, മരിച്ചവനെപ്പോലെ ഇരിക്കും.’

Verse 53

राजा बलेन मे पुत्रं नीतवान्किं करोम्यहम् । पुत्रे गते च भो विप्र दंपत्योरावयोः पुनः

രാജാവ് ബലമായി എന്റെ പുത്രനെ കൊണ്ടുപോയി—ഞാൻ എന്തു ചെയ്യും? ഹേ വിപ്രാ! പുത്രൻ പോയാൽ ഞങ്ങൾ ദമ്പതികളായ ഇരുവരുടെയും പിന്നെ എന്താകും?

Verse 54

गतानि चांधभावं वै क्रंदनैर्लोचनान्यपि । अथासौ मुनिशार्दूलः पुत्रं पश्य नयेति च

തുടർച്ചയായ കരച്ചിലാൽ അവന്റെ കണ്ണുകളും സത്യമായി അന്ധതാവസ്ഥയിൽപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ആ ഋഷി പറഞ്ഞു—“കാണുക; എന്നെ എന്റെ പുത്രന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോകുക.”

Verse 55

उक्तवांस्तौ यदा विप्र ब्राह्मणौ जातहर्षकौ । पुत्रायाकारणं कृत्वा गतावेतौ बहिः क्षणात्

ഹേ വിപ്രാ! അദ്ദേഹം അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരും ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു. പുത്രനുവേണ്ടി വേണ്ട ക്രമീകരണം ചെയ്ത് അവർ ക്ഷണത്തിൽ പുറത്തേക്ക് പോയി.

Verse 56

मुनेर्वचनसिद्धित्वात्तत्क्षणं लोचनं तयोः । आलोकं तु गतं तूर्णं पुत्रस्य दर्शनादपि

മുനിയുടെ വചനം സിദ്ധിച്ചതിനാൽ അതേ ക്ഷണത്തിൽ അവരുടെ ഇരുവരുടെയും കണ്ണുകളിൽ ദൃഷ്ടി മടങ്ങിവന്നു. പുത്രദർശനത്താൽ ദൃഷ്ടിയുടെ പ്രകാശം വേഗത്തിൽ പുനഃപ്രാപ്തമായി.

Verse 57

पुत्रस्य मुखपद्मं तौ लोचनैरलिसंनिभैः । पीत्वा मुनिं चिरंतं च नमस्कृत्य पुनः पुनः

കരിമ്പൂച്ചകളെപ്പോലുള്ള കണ്ണുകളാൽ അവർ പുത്രന്റെ മുഖപദ്മം പാനം ചെയ്തതുപോലെ നോക്കി. ദീർഘായുസ്സുള്ള മുനിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു വന്ദിച്ചു.

Verse 58

प्रोचतुर्वचनं विप्रा ब्राह्मणौ प्रियवादिनौ । अहो मुने जीवदानमावयोः सुकृतं किल

അപ്പോൾ മധുരവാക്യന്മാരായ ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണ മുനിമാർ പറഞ്ഞു— “അഹോ മുനിവര്യാ! ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഈ ജീവദാനം തീർച്ചയായും പൂർവ്വപുണ്യഫലമാണ്.”

Verse 59

तयोरेव वचः श्रुत्वा स मुनिः करुणार्णवः । दत्वाशिषं च तौ विप्र जगाम निजमाश्रमम्

ആ രണ്ടുപേരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കരുണാസാഗരനായ ആ മുനി, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അവർക്കു ആശീർവാദം നൽകി പിന്നെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 60

मुनिः करगतं चैव कृत्वा विष्णोः परं पदम् । तपस्तेपे महाभागो दैवतैरपि दुर्ल्लभम्

ആ മഹാഭാഗ്യ മুনি വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം കൈയിൽ പിടിച്ചതുപോലെ കരുതി, ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ മഹത്തായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 61

किंचित्काले गते विप्र तस्य राज्ञोऽभवत्सुतः । सुंदरो राजयोग्यश्च इंदुःक्षीरनिधाविव । पुत्रोत्सवे सोऽपि विप्र राजा दत्वा धनानि वै

കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ആ രാജാവിന് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു—സുന്ദരനും രാജയോഗ്യനും, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ. പുത്രോത്സവത്തിൽ ആ രാജാവും, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ധനം ദാനമായി നൽകി।

Verse 62

बुभुजे देववद्भूम्यां विशोको जातकौतुकः । विप्रान्पालयते यस्तु प्राणान्दत्वा धनान्यपि

അവൻ ഭൂമിയിൽ ദേവനെപ്പോലെ ആസ്വദിച്ചു—ദുഃഖരഹിതനായി, ആനന്ദോത്സുകനായി. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണരെ സംരക്ഷിച്ച്, ആവശ്യമെങ്കിൽ ജീവനും ധനവും പോലും അർപ്പിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രശംസനീയൻ।

Verse 63

स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्ल्लभम् । पठंति येऽत्र भक्त्या च शृण्वंति विप्रतः कथाम्

ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുകയും ബ്രാഹ്മണന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ഈ പുണ്യകഥ ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, പുനർജന്മം ദുർലഭമായ വിഷ്ണുഭവനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 64

आख्यानं श्लोकमेकं वा गच्छंति विष्णुमंदिरम्

ഒരു ആഖ്യാനം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ശ്ലോകം മാത്രം പാരായണം ചെയ്താലും, അവൻ വിഷ്ണുമന്ദിരമായ വിഷ്ണുധാമം പ്രാപിക്കുന്നു।